FOCJUSZ (ok. 820-891) : Urodził się w Konstantynopolu około 820 r. w szlacheckiej rodzinie ikonoduli, otrzymał doskonałe wykształcenie. Za regencji Teodory (843-858) był profesorem filozofii na uniwersytecie, a później szefem kancelarii cesarskiej i członkiem senatu. Został powołany przez Bardasa na patriarchę (858), zastępując Ignacego; został zdetronizowany (867) przez Bazylego I, który odwołał Ignacego, ale został przywrócony po śmierci tego ostatniego (878) i pozostał na stanowisku do 886 r., kiedy został ostatecznie usunięty przez Leona VI. Zmarł w 891 r. Focjusz odgrywa ważną rolę w historii Kościoła jako teolog i humanista. Ten ostatni aspekt (jedyny, który jest tutaj interesujący) jest oczywisty przede wszystkim z jego dzieła, zwykle nazywanego Bibliotheca lub Myriobiblon, którego autentyczny tytuł wydaje się jednak brzmieć Opis i lista tomów, które przeczytaliśmy. Jak powiedziano w przedmowie List, skierowany do jego brata Tarasjusza i powtórzony na końcu dzieła, zostało to zebrane i opublikowane tuż przed wyjazdem Focjusza na poselstwo do kalifa Mutawakkila (855) i miało być świadectwem uczucia do brata podczas separacji. Dzieło zostało zatem skompilowane, gdy autor miał ukończyć 40 lat i był jeszcze świeckim z obowiązkami na dworze. Zbiera lektury ukończone i podsumowane w poprzednich latach, od momentu, w którym obudziła się w nim chęć zdobycia wykształcenia. W jej ramach recenzowanych jest 279 pism, bez ustalonego porządku, które świadczą o różnorodności i ogromie zainteresowań autora: pisma filologów, gramatyków, leksykografów, metryków, mówców, historyków świętych i świeckich, lekarzy, filozofów, powieściopisarzy, teologów. Każde dzieło tworzy rozdział, powszechnie nazywany Kodeksem; jego rozmiar jest niezwykle zmienny: od prostych adnotacji kilku linijek do prawdziwych streszczeń dzieł z antologiami wyciągów. Niektórzy autorzy są omawiani więcej niż raz; bardzo często Focjusz wyraża opinię na temat użyteczności i wartości literackiej danego dzieła. Znacznie więcej niż połowa dzieł cytowanych w Bibliotheca zaginęła: z tego wynika znaczenie dzieła Focjusza. Obszerna przestrzeń poświęcona literaturze kościelnej zaskakuje u Focjusza, będącego jeszcze lakiem, zarówno liczbą (20 historyków, 55 teologów), jak i rozmiarem (ponad połowa dzieła). Do autorów lub skatalogowanych tekstów zaliczają się: (a) historycy: Basilius Cilix, Charinus, Chrysippus presb., Evagrius, Eusebius, Eustratius, Georgius Alex. episc., Hermias Sozomenus, Hesychius ill., Ioannes presb. Aegates, Ioannes (John) Moschus, Fl. Iosephus iud., Metrodorus, Nicephorus, Philippus Sid. (Filip z Side), Philo Iud. (Filon, historiograf), Philostorgius, Sergius, Theodoretus, Theophanes Byz.; (b) teolodzy: Adriani Alex. Andronici Isagoge, Andronicianus, Apolinariusz (Apollinaris), Atanazy, Asteriusz Amasiae ep., Basilius M. (Bazylia z Cezarei), Basilius Seleuc., Cassianus, Caesarius, Iohannes (John) Chrys., Clemens Alex, Clemens Rom., Conon, Cyrillus Alex., Diadochus Phot., Diodorus Tars., Ephraem Theop., Ephraim Syrus, Epiphanius, Eugenius, Eulogius, Eusebius odc. Thess., Gelasius, Germanus patr., Gregorius Nyss., Heracleanus, Hesychii duet, Hippolytus ep., Hippolytus Irenaei discip., Iobius (Jobius) mon., Ioannes (John) Carpathius, Ioannes (John) Scytop., Irenaeus ep., Iustinus (Justin) męczennik, Leontius odc., Marcus pon., Maximus Conf., Methodius odc., Modestus odc. Hier., Nicias mon., Nilus mon., Origenes, Pamphilus Męczennik, Pierius presb., Polykarpus Męczennik, Procopius, Sophronius patr. Hier., Stephanus Gobarus (Stephen Gobar), Synesius Cyn., Synodi variae, Theodorus Antioch., Theodorus mon., Theodorus presb., Theodosius mon., Theognostus.

FRYGIA: Włączona od początku do prowincji Azji (lista miast, które później stały się biskupstwami, jest podana przez Pliniusza), po reorganizacji Dioklecjana została podzielona na dwie mniejsze prowincje, Frygię I (cap. Laodycea) i Frygię II (cap. Eukarpia). Rozróżnienie, z doktrynalnego punktu widzenia, można przeprowadzić w regionie na podstawie ogromnego zachowanego materiału epigraficznego: z jednej strony są montanistyczne inskrypcje z doliny Tembris, w północno-zachodniej Phyrii, z drugiej strony są prawosławne znalezione w centralnych i południowych obszarach miejskich. Te ostatnie świadczą o chrystianizacji dokonanej poprzez kościoły paulińskie w Laodycei, Kolosach i Hierapolis; tych z doliny Tembris do rozprzestrzeniania się herezji montanistycznej w III w. - wypędzonych z zhellenizowanych miast S. Phyria - na terenach wiejskich na północy, wśród klas wiejskich, których nie dotknął hellenizm, gdzie ponadto istnieją wskazówki obecności heretyckiego chrześcijaństwa w IV w. Hierapolis szczyciło się Filipem i jego córkami. Jego biskup Papiasz (około 130/140) był znany ze swoich Wyjaśnień słów Pana. Słynny jest napis z końca II w. jego biskupa Aberciusa; podróżował on szeroko, docierając aż do Rzymu. W chrystianizacji regionu miasto Laodycea Combusta zajmuje szczególne miejsce, na skrzyżowaniu dróg z Kapadocji do Cylicji, tętniące życiem centrum handlu. Zawsze nieobecne wśród przedstawicieli miast na soborach IV w. (pierwsza wzmianka znajduje się w Chalcedonie w 451 r.), wg Epifaniusza , zawdzięczało swój przydomek kekaume,nhj (Combusta) spaleniu herezji enkratyckiej na swoim terytorium , odpowiedź na pytanie Amfilochiusza, biskupa Ikonium, dotyczące przyjmowania członków sekt heretyckich do jego kościoła. Nie było to pytanie akademickie, ale oparte niewątpliwie na konkretnym problemie reprezentowanym przez obecność heretyckiego miasta, takiego jak Laodycea, w regionie, co również potwierdzają epigrafy Laodycei, które wspominają te same sekty, które były przedmiotem listu Bazylego (katarowie, sakoforowie, apotaktyci, enkratyci). Zachowało się słynne epitafium biskupa Eugeniusza, prowincjonalnego szlachcica, cesarskiego urzędnika, ofiary prześladowań Maksymina, który zmarł około 340 r. po 25-letnim episkopacie w rodzinnym mieście Laodycea Combusta. Stanowi on wyjątkowy przykład roli, jaką odgrywali chrześcijanie dominujących klas społecznych przed okresem konstantyniańskim. Małe miasteczko Orcistus było już chrześcijańskie w czasach Konstantyna, podobnie jak jeszcze wcześniej Eumeneia, której Polikarp mianował biskupem w połowie II w. .

FOTYNUS z Konstantynopola (zm. po 610): Prezbiter i obrońca kościoła Konstantynopola, autor Żywota Jana (IV) Poszczącego, patriarchy Konstantynopola (589-595), któremu papieże Pelagiusz II (579-590) i Grzegorz Wielki (590-604) daremnie wysuwali swoje protesty, ponieważ przypisywał sobie tytuł patriarchy ekumenicznego (tj. Cesarstwa Bizantyjskiego). Z Żywota zachował się fragment, o którym donoszą Dzieje Soboru Nicejskiego II (787), Actio IV : opowiada on o cudzie dokonanym dzięki wizerunkowi Madonny. Fotyn, jak wynika z opowieści, znał patriarchę osobiście i spisał jego życie po śmierci cesarza Maurycego (602), który jest nazywany męczennikiem. Prawie na pewno pisał również po śmierci cesarza Fokasa (610), ponieważ odnosi się do niego jako do węża z otchłani i tyrana.

FENIKS (ikonografia): Narodzony na starożytnym Wschodzie i w Egipcie jako symboliczny wyraz wyjątkowych lub codziennych wydarzeń kosmosu, mit feniksa, tak jak został wprowadzony na Zachód przez Herodota , głosi, że święty ptak, podobny do orła i pawia, umiera co pięćset lat, aby natychmiast odrodzić się z popiołów. Łacińscy autorzy odwoływali się do niego, aby zilustrować koncepcję wieczności rozumianej jako palingenesis, cykliczny i ciągły powrót; ojcowie kościoła używali go do komunikowania tajemnicy zmartwychwstania ciała oraz pojęć dziewictwa-czystości (Ruf., Expos. symb. IX, 10) i synowskiej pobożności . Najbardziej rozległe i określone wyrażenie literackie składa się z De ave phoenice ps.- Laktancjusza. W sztuce paleochrześcijańskiej mit jest sprowadzony do symbolu, a ptak jest zwykle przedstawiany z aureolą i promieniami - typowymi atrybutami słonecznymi - w dumnym i majestatycznym aspekcie już dokonanej regeneracji. Tak więc pojawia się w rzeźbie na płycie w S. Callistus i być może w malowidle na bloku ściennym w katakumbach Praetextatusa . Mityczny ptak pojawia się również w powiązaniu z palmami, z którymi dzieli nazwę i znaczenie w języku greckim, na niektórych ołowianych pieczęciach, na rzeźbionej płycie Priscilli (Bisconti, Lastra incisa, 45) i na brązowej lampie z Akwilei (Bertacchi, Il grande lampadario, 341). W obszarach związanych ze sceną Traditio legis feniks jest przedstawiany z palmami, w korespondencji ze św. Pawłem, najważniejszym zwolennikiem fundamentalnego aspektu zmartwychwstania . Przody grupy sarkofagów odnoszących się do ostatniego okresu IV w. podążają za tym formatem , podobnie jak malowidło w katakumbach Grottaferrata , rzeźbiona płyta zachowana w Anagni i kilka pozłacanych szkieł. Aby oznaczyć rajskie miejsce, feniks pojawia się również w późniejszych obrazach i mozaikach, które wykorzystują format i nastrój traditio. Przypomnijmy sobie na przykład obraz zdobiący małą bazylikę cmentarza Felicitas (VIII w.) i mozaikę apsydalną bazyliki św. Kosmy i Damiana . Rzadziej występują dokumenty ilustrowane przedstawiające ptaka w chwili śmierci wśród płomieni. Przykład malarstwa znany jest z tzw. greckiej kaplicy Pryscylli inny z mozaiki w otoczeniu postteodoriańskiej bazyliki w Akwilei (Menis, I mosaici, 33). Mozaiki i monety, zwłaszcza z dynastii Konstantyna, również potwierdzają przedstawienie feniksa na górze i na kuli ziemskiej

FOKAS z Synopy (zm. 305?) : Jedynym historycznie udokumentowanym świętym noszącym to imię był ogrodnik, prawdopodobnie zamordowany za czasów Dioklecjana w Synopie, o którym Asteriusz z Amasei napisał panegiryk około 400 roku . W tym czasie jego cześć była już szeroko rozpowszechniona w Poncie, na Cykladach , w Konstantynopolu , na Sycylii, w Rzymie (Asteriusz), Sydonie , Antiochii i Tyrze. Jego święto obchodzono 22 września , a on był patronem żeglarzy w niebezpieczeństwie . Wychodząc od rzeczywistego istnienia tej osoby i używając jej imienia, wymyślono następujące: biskupa Fokasa z Synopy (straconego za Trajana i odnotowanego jako 22 września; 14 lipca: martyrologie historyczne), innego męczennika straconego za Trajana i męczennika z Antiochii (5 marca) wzywanego przeciwko ukąszeniom węży .

FILOZOFIA i STAROŻYTNE CHRZEŚCIJAŃSTWO : W odniesieniu do starożytnego chrześcijaństwa termin filozofia (miłość do mądrości) odnosi się do różnych sposobów myślenia greckiego, począwszy od VI w. p.n.e., dąży do zrozumienia i wyjaśnienia rzeczywistości (prawd) i znaczenia kosmosu: filozofowie "przedsokratejscy" (np. Heraklit ok. 544-ok. 483 p.n.e. i Pitagoras 540-ok. 500 p.n.e.), dwaj najwięksi myśliciele Platon (427-347 p.n.e.) i Arystoteles (384-322 p.n.e.), szkoły stoicyzmu (np. Zenon ok. 335-ok. 262 p.n.e., Seneka ok. 4 p.n.e.-65 n.e., Epiktet ok. 50-ok. 130 n.e. i cesarz Marek Aureliusz 121-180 n.e.), neopitagoreizmu (np. Apoloniusz z Tyany, I w. n.e.), średniego platonizmu i sredniego platonizmu (np. Apoloniusz z Tiany, I w. n.e.), średniowiecznego ... Neoplatonizm (np. Ammoniusz Sakkas ok. 175-ok. 242, Plotyn 204/205-269/270, Porfiriusz z Tyru 234-302/305, Jamblikos ok. 240/50-ok. 325, Proklos 412-485). Wraz z integracją Grecji z Cesarstwem Rzymskim w II w. p.n.e. hellenizm zaczął przenikać całą kulturę śródziemnomorską w synkretycznej formie myślenia i sposobu życia. W obszarze łacińskim Cyceron (106-43 p.n.e.) próbował przetłumaczyć grecką filozofię dla Zachodu na jednolity i jednorodny system. Te starożytne filozofie ponadto obejmowały również teologię (badania nad Bogiem) i etykę, przyjmując w ten sposób aspekt bardziej atrakcyjny dla środowiska chrześcijańskiego. Aż do epoki Reformacji (Erazm z Rotterdamu, Melanchton) przekazywano ideę, zgodnie z którą jedynie greccy apologeci, począwszy od połowy II w., wprowadzali kategorie filozoficzne do teologii chrześcijańskiej w celu obrony wiary przed prześladowaniami, czy to konkretnymi, czy intelektualnymi. W rzeczywistości Fronto z Cirta, nauczyciel cesarza Marka Aureliusza (121-180), uważanego za jednego z największych filozofów swoich czasów, wygłosił publiczną mowę na temat absurdalności wiary chrześcijańskiej. Sofista Lukian z Samosaty wyśmiał idee miłości bliźniego i męczeństwa w swojej satyrze De morte Peregrini (ok. 170). W tej pracy autor przypuszcza, że Peregrynus popełnił samobójstwo, powodowany żarliwym pragnieniem Boga, i sugeruje, że wszyscy chrześcijanie powinni pójść za jego przykładem. Aleksandryjski platonik Celsus napisał książkę zatytułowaną VAlhqh.j Lo,goj (ok. 178), w której docenia chrześcijańską doktrynę Logosu, a także bardzo wysoką etykę chrześcijan. Wcielenie Logosu w osobie Chrystusa i jego zmartwychwstanie, z drugiej strony, wydawało się greckiemu filozofowi całkowicie nie do przyjęcia. Ponadto, powstała idea, że teologia chrześcijańska rozpoczęła się dopiero w tym momencie: Przed Celsusem chrześcijaństwo opierało się na "prostym" przesłaniu ewangelii zrodzonym w środowisku semicko-judaistycznym. Podczas gdy Kościół katolicki zawsze akceptował filozofię jako odpowiedni postęp w wyrażaniu wiary, w latach 1700. protestanccy myśliciele zaczęli uważać ją raczej za porzucenie pierwotnej prawdy ewangelii . Powstała w ten sposób teza o "hellenizacji chrześcijaństwa" Adolfa von Harnacka miała silne poparcie przez prawie stulecie. Dopiero od 1958 roku Jean Daniélou otworzył drogę ku teologii chrześcijańskiej judaizmu, a późniejszy rozwój hermeneutyczny w kontekście badań nad "Antike und Christentum" wyjaśnił, że kształt tej teologii był w dużej mierze kwestią kompleksu ambiwalentnych wpływów akceptacji i odrzucenia, które przekształciły wszystkie zainteresowane strony. Przede wszystkim należy zrozumieć, że wyłącznie semickie chrześcijaństwo nigdy nie istniało, ponieważ od III w. p.n.e. judaizm również podlegał bezpośredniemu i pośredniemu wpływowi hellenizmu, zarówno w Palestynie, jak i jeszcze bardziej w diasporze (zwł. w Aleksandrii), co dowodzi tłumaczenie Biblii na język grecki (Septuaginta) i autorzy żydowscy, tacy jak Filon z Aleksandrii (20 p.n.e.-42 n.e.). Pisma Nowego Testamentu również potwierdzają ten fakt. Pierwszymi nawróconymi na chrześcijaństwo podczas święta Pięćdziesiątnicy w Jerozolimie byli "Partowie, Medowie, Elamici, mieszkańcy Mezopotamii, Judei i Kapadocji, Pontu i Azji, Frygii i Pamfilii, Egiptu i okolic Libii w pobliżu Cyreny, Rzymianie, którzy tam mieszkają, Żydzi i prozelici, Kreteńczycy i Arabowie" (Dzieje Apostolskie 2), to znaczy zhellenizowani Żydzi z całej diaspory śródziemnomorskiej i Bliskiego Wschodu. Na Areopagu w Atenach Paweł przedstawił swoją "nową doktrynę" filozofom epikurejskim i stoickim, i dopiero gdy zaczął mówić o zmartwychwstaniu umarłych, "Jedni drwili z tego, a inni mówili: "O tym posłuchamy cię innym razem"" (Dzieje Apostolskie 17:17-33). Filozofia i wiara zatem nigdy nie pogodziły się bez problemów: "Żydzi bowiem żądają znaków, a Grecy szukają mądrości, my zaś głosimy Chrystusa ukrzyżowanego, który jest zgorszeniem dla Żydów, a głupstwem dla pogan, dla tych zaś, którzy są powołani, tak Żydów, jak i Greków, Chrystusem, mocą Bożą i mądrością Bożą. Bo głupota Boża jest mędrsza od ludzi. . . . Bóg wybrał to, co głupie w świecie, aby zawstydzić mądrych" (1 Kor 1:22-27). "Uważajcie, aby was kto nie zagarnął w niewolę przez filozofię i próżne oszustwo, według podania ludzkiego, według żywiołów świata, a nie według Chrystusa" (Kol 2:8). Pomimo licznych kuszących podobieństw do filozofii - takich jak idea transcendencji Jednego, trzech hipotez lub hipostaz, najwyższego dobra, demiurga, boskiego Logosu i logoi świata, nou/j, duszy, cnót i ubóstwienia - chrześcijańskie doktryny creatio ex nihilo, wcielonego Boga, umarłego i zmartwychwstałego dla zbawienia istot ludzkich z powodu swojej miłości, oraz skłonność chrześcijan do pójścia za nim aż do męczeństwa z nadzieją na zmartwychwstanie ciała, pozostały nieprzejednanym skandalem. Dlatego też niektórzy teologowie absolutnie sprzeciwiali się całej kulturze hellenistycznej. Oratio ad Graecos Tacjana (155-170) uważał wszystkie podboje, z których Grecy byli dumni, ich retorykę, poezję, filozofię i etykę za barbarzyńskie i pozbawione jakiejkolwiek wartości. Nie wiedzieli nic o prawdzie, ponieważ można ją znaleźć tylko w ST, który jest starszy od całej greckiej filozofii. W swoim Apologeticum 47-48 (197), Tertulian odrzucił użycie terminu filozofia dla wiary chrześcijańskiej, a w De praescriptione haereticorum 7 (kilka lat przed 207/208) zaczął od Kol 2:8, aby zidentyfikować filozofię jako źródło herezjów: "Te same pytania rozważają heretycy i filozofowie. . . . Od kogo pochodzą te mity, te jałowe genealogie i te dyskursy, które idą bokiem jak krab: od nich Apostoł trzyma nas z daleka. . . . Co zatem mają wspólnego Ateny i Jerozolima? Akademia i kościół? Heretycy i chrześcijanie?" Z drugiej strony większość teologów chrześcijańskich przyjęła filozofię jako narzędzie propedeutyczne do refleksji i głoszenia wiary chrześcijańskiej: Justin Męczennik "filozof" (zm. 165), Klemens Aleksandryjski (140/150-przed 215/216), Orygenes (ok. 185-254), Mariusz Wiktoryn (282/291-nieco po 362), Grzegorz z Nyssy (335/340-po 394), Jan Chryzostom (ok. 350-407), Augustyn (354-430), Maksym Wyznawca (ok. 580-662), ps.-Dionizy Areopagita (koniec V w. lub początek VI w.), Boecjusz (475/480-ok. 525) i wielu innych. Z pewnością oni również potrafili odróżnić mądrość boską (Logos) od mądrości ludzkiej: "Jedną rzeczą jest stać się mądrym tylko przez Mądrość Bożą, a inną nieść w sobie Osobę Mądrości Bożej" (Augustyn, De agone Christiano 20,22; por. Gal. exp. 27). Intellege ut credas, crede ut intellegas (Augustyn, Sermo 43,9). Dlatego chrześcijaństwo jest verissima filosofia (Augustyn, Contra Academicos 3,20-22.42; De civitate Dei 10,32), ponieważ zostało objawione przez samego Boga. Jednocześnie nie należy zapominać, że nie można utrzymać koncepcji, zgodnie z którą starożytny Kościół był przesiąknięty filozofią z wykluczeniem wszelkich zastrzeżeń. Z pewnością wielcy teologowie, ci, którzy stworzyli wielką starożytną literaturę chrześcijańską i którzy mieli decydujący wpływ na sobory dotyczące rozwoju teologii, importowali swoje klasyczne wykształcenie, które kulminowało w studiowaniu filozofii. Z drugiej strony, każdy mały ośrodek imperium miał swojego biskupa, który brał udział w synodach. Od III w. wielu biskupów otrzymało w klasztorach wyłącznie biblijne wykształcenie, inni mieli niewielkie wykształcenie lub nie mieli go wcale, a niektórzy nie byli w stanie podpisać się własnym imieniem. Ale poza nazwiskami wiemy o nich niewiele lub nic, a z wyjątkiem Epifaniusza z Salaminy (310/320-403) prawie żaden z nich niczego nie opublikował. Pomimo tego wszystkiego, w ciągu wieków wielkich kontrowersji, zwłaszcza pod wpływem mnichów, sprzeciw wobec filozofii wzrastał - dziedzina być może jeszcze zbyt mało zbadana. Różne szkoły filozoficzne wywierały wpływy o różnym natężeniu. Epikureizm wydaje się nie mieć żadnego wpływu na chrześcijaństwo, a arystotelizm niewielki, głównie w kontekstach synkretycznych. W NT pewna obecność neo-pitagoreizmu jest odczuwalna w literackim wymiarze Jezusa jako qei/oj avnh,r, i cynizmu w listach Pawła. W pierwszych dwóch wiekach chrześcijańskich dominował stoicyzm, który również zasymilował elementy platońskie i arystotelesowskie. Był to system, który przeniknął do literackich i filozoficznych zainteresowań apologetów. Wśród mnichów szczególnie popularna była postać stoickiego mędrca Epikteta. Na pierwszym miejscu jest jednak bez wątpienia Platon i jego następcy w średnioplatonizmie i neoplatonizmie, przede wszystkim Plotyn, Porfiriusz i Jamblikos. Ojcowie podziwiali Platona jako autora najbardziej natchnionej filozofii, prawdziwej teologii, i często czytali jego książki, które zostały również przetłumaczone na łacinę: Parmenides, Fajdon, Fajdros, Uczta, Teajtet, Timajos, De republica. Przez kilka dziesięcioleci dyskutowano o relacji między platonizmem a chrześcijaństwem: być może używali tylko tej samej terminologii, która jednak w obu kontekstach wyrażała zupełnie inne rzeczywistości? Czy też doktryna platońska została "ochrzczona" przez chrześcijan, co powodowało nieporozumienia? A może raczej chrześcijańskie przesłanie zmieniło się pod wpływem filozofii? Biorąc pod uwagę fakt, że średni platonizm i neoplatonizm rozwijały się równocześnie (Plotyn i Orygenes byli szkolnymi towarzyszami tego samego Ammoniusza Sakki) i biorąc pod uwagę współczesną hermeneutykę, być może należałoby raczej szukać wzajemnego wpływu filozofii i chrześcijaństwa. Filozofia chrześcijańska nadal zajmowała się tradycyjnymi kwestiami ludzkości z nowego punktu widzenia skupionego na zbawieniu w Chrystusie: (1) Początek i koniec wszechświata, w tym gwiazd i wszystkich stworzeń; jeden Bóg jako stwórca wraz z Logosem i Duchem Świętym; creatio ex nihilo; ubóstwienie istot ludzkich poprzez cnoty i walkę z namiętnościami; a czasami także przywrócenie wszystkiego, także upadłych aniołów, do stanu pierwotnego (apokatastasis). (2) Osoba Boga, opatrzność i wolna wola ludzkości (teodycea). (3) Osoby ludzkie jako istoty złożone z ciała i duszy, inteligencji (gnw/sij, mens) i osobowości. (4) Czas i historia jako integralne części boskiego stworzenia, którego celem jest zbawienie wszystkich ludzi "dobrej woli" . Historia zbawienia ma swój początek w stworzeniu ze strony Boga i rozwija się wg. do boskiego planu aż do sądu ostatecznego. Jego kulminacją jest wcielenie Syna Bożego. (5) Etyka: cnoty i obowiązki prywatne i publiczne (polityczne), pochodzenie zła, namiętności, oparte na fundamentalnej idei Boga jako źródła i celu wszelkiego dobra, naśladowania Chrystusa i podwójnego przykazania miłości do Boga i do bliźniego. Użycie terminów i pojęć filozoficznych było szczególnie ważne dla rozwoju teologii trynitarnej i chrystologii od IV do VII wieku. Około roku 318 aleksandryjski kapłan Ariusz użył słownictwa (neo-)platońskiego, aby rozwinąć i wyjaśnić trynitarną doktrynę Orygenesa, którą sformułował w kontekście średniego platonizmu. Począwszy od roku 362, Apolinary z Laodycei dodał termin bliski stoicyzmowi, aby lepiej wyjaśnić jedność Boga i człowieka w Chrystusie. Od tego czasu debaty teologów i wielkich soborów tego okresu (Nicea 325, Konstantynopol 381, Efez 431, Chalcedon 451, Konstantynopol II 553, Konstantynopol III 680/681) skupiały się na słowach i formułach takich jak avge,n(n)htoj, avlhqino.j qeo,j, avrch, evne,rgeia, h`gemoniko,n, qe,loj, ivdio,thj( ivdiw,mata, o`moou,sioj, o`moiousioj, o[moioj, ouvsi,a, pro,swpon, u`po,stasij, fu,sij, mi,a ouvsi,a?trei.j u`posta,seij, mi, a fu, sij tou/ Lo,gou sesarkome,nh, e[n pro,swpon kai. mi,a u`po,stasij evn du,o fu,sesin, communicatio idiomatum, consubstantialis, essentia, natura, persona, una persona in utraque natura, subsistentia, substantia i wiele innych. Na tym fundamencie zainspirowana została hipoteza "hellenizacji chrześcijaństwa". Współczesne badanie starożytnej filozofii chrześcijańskiej powinno jednak, jak stwierdzono powyżej, raczej badać relacje między filozofią a chrześcijaństwem jako zjawisko wzajemnego wpływu w kontekście wielorakich interakcji z całym starożytnym światem. Liczne konkretne wpisy w tej encyklopedii zajmują się bardziej szczegółowo złożonym związkiem między myślą chrześcijańską a myślą grecką; w szczególności zobacz Arystotelizm, Hellenizm i chrześcijaństwo, Judaizm hellenistyczny, Panteizm, Platonizm i Ojcowie Kościoła, Stoicyzm i Ojcowie Kościoła.

FILOSTORGIUSZ (zm. ok. 430): Pisarz historii kościelnej, urodzony około 368 r. we wsi Borissus w Kapadocji, zmarł po 425 r. (w swoich pracach odnosi się do wydarzeń z tego roku). Był świecki,ale nie mamy informacji o jego zawodzie. Przybył do Konstantynopola jako 20-latek i mieszkał tam, od czasu do czasu wyjeżdżając w podróże (m.in. do Palestyny i do Antiochii),które zwiększyły jego kontakt z kulturą: w rzeczywistości wykazuje, że zna geografię, astronomię i nauki przyrodnicze. Zmiana jego życia została określona przez spotkanie z Eunomiuszem, jego rodakiem, uczniem Aecjusza i przywódcą nieprzejednanych arian: od tego czasu dzielił losy Anomojczyków, a jego praca została w wyniku tego niezwykle naznaczona. Dwa pisma (evgkw,mion Eunomiusza; avgw/nej przeciw Porfiriuszowi) wymienione przez niego w Historia Ecclesiastica zaginęły. Kompletny tekst tego dzieła również do nas nie dotarł, ale mamy obszerne fragmenty zredagowane przez Bideza i znane wcześniej dzięki wydaniom J. Gothofredusa (Genewa 1643) i H. Valesiusa (Paryż 1673). Dzieło, pomyślane jako kontynuacja dzieła Euzebiusza, obejmowało wydarzenia między 320 (początek sporu ariańskiego) a 425; zostało podzielone na dwa tomy, każdy z nich poprzedzony epigramatem (Anth. Pal. IX, 193-194), łącznie dwunastu ksiąg, z których początkowe litery, połączone ponownie, tworzyły akrostych z nazwiskiem autora. Focjusz znał całe dzieło. Sporządził jego streszczenie, zachowane dla nas przez tradycję rękopisów (cod. Barocc. 142 i jej następcy), nie zawsze dokładne i nieco tendencyjne, ponieważ pominął wszystko, co było w kontrze do ortodoksji. Liczne inne fragmenty HE znaleziono również w Artemii Passio , sporządzonym przed X wiekiem przez Jana z Rodos, oraz w Suda (zgodnie z charakterem leksykonu jest to historia sławnych osób, takich jak męczennik Babylas, Agapitus z Synady, Auxentius z Mopsuestii, Leontius z Trypolisu). Excerpta znajdują się również w Thesaurus orthodoxae fidei Nicetasa Acominatusa, a przede wszystkim w Vita Constantini cod. Angel. 22, pod redakcją H.G. Opitza : tutaj autor podsumował kompilację HE dokonaną przez innych, w której wyeliminowano wszelkie heretyckie nadmiary. Źródła, z których korzystał Filostorgius, są nieznane. Z pewnością korzystał z listów cesarzy, aktów soborów i męczenników, a być może także z prac Eunapiusa. Pogaństwo i katolicka ortodoksja są jego wrogami, a prześladowanie heretyków, jak ujawnił Battifol (Quaestiones, 12), doprowadziło go do poglądów apokaliptycznych: w ten sposób w nieszczęściach Cesarstwa Rzymskiego rozpoznał realizację gniewu Bożego i proroctw Daniela i ewangelii. Apologetyczna intencja Aetiusa i Eunomiusza wobec arianizmu skłoniła go przede wszystkim do cytowania dokumentów pochodzenia ariańskiego: właśnie ten frakcyjność sprawia, że HE jest cenny do uzupełnienia wiedzy o okresie historycznym, dla którego większość źródeł jest ortodoksyjna. Focjusz (Bibl., cod. 40) przyznał Filostorgiosowi pewną elegancję stylu.

FILOTEUSZ: Mnich Matki Bożej z Płonącego Krzewu, na Synaju, o niepewnej dacie, napisał w hezychastycznej linii Jana Klimaka i Hezychiusza, kilka dzieł duchowych opublikowanych częściowo w Filokaliach Nikodema Agioryty , częściowo w PG 98, 1369-1372, z dalszym fragmentem pod imieniem Philotheos Kokkinos, PG 154, 729-745 . Zobacz rękopisy, zbiory hezychastyczne napisane na Górze Athos w XIV w. Według Becka (453-454) pisma te byłyby późniejsze niż Symeon Nowy Teolog; z pewnością nie należą do starożytności.

FILOTEUSZ, katenista (V-VI w.) : Autor biblijnej cateny, która powstała prawdopodobnie między 2. poł. V w. a 1. poł. VI w. Terminus ad quem jest rekonstruowany na podstawie lemmatów autorów i prologu, które nadają Teodoretowi odpowiednio atrybut "błogosławiony" i tytuł "święty", zaszczyty, które zostały cofnięte po potępieniu Soboru Konstantynopolitańskiego w 553 r. Filoteusz wymieniony w prologu, "Filoteusz, odżywiony studiowaniem (świętych) Pism", jest prawdopodobnie kompilatorem catena, a nie późniejszym kopistą. Nie wiemy o nim nic więcej. Spośród pisarzy noszących imię Philotheus, mógł być mnichem Matki Bożej z Płonącego Krzewu na Synaju, który żył przed Symeonem Nowym Teologiem. Nasza catena przekazuje dwóch autorów, których komentarz do Proroków Mniejszych dotarł do nas: Teodoret, komentarz ciągły; Hezychiusz z Jerozolimy, komentarz scholiastyczny.

FILOKSENUS z Mabbug (zm. 523).: Dzięki swoim zaciekłym bitwom, politycznym i doktrynalnym, dzięki wytrwałej akcji z mnichami z Syrii, Filoksenus był głównym rzemieślnikiem instalacji reżimu Sewera w Antiochii i zasługuje na tytuł pioniera syryjskiego monofizytyzmu. Chociaż jego pamięć została przyćmiona przez pamięć Sewera, to, co pozostało z jego dzieł, ujawnia oryginalną syntezę teologiczną, wyrażoną bardzo pięknym językiem, która znajduje się w punkcie spotkania tradycji syryjskiej (Efrem i Jan z Apamai) i aleksandryjskiej (Atanazy, Cyryl i Ewagriusz). Pochodził z prowincji Beit Garmai, gdzie urodził się około 440 r. i miał imię Ksenajas (być może Józef). Prawdopodobnie został wysłany bardzo wcześnie do szkoły teologicznej Persów w Edessie. Pod koniec solidnej edukacji przyjął ideologię cyryliańską, porzucając teologię nestoriańską, aby móc przebywać w klasztorach Syrii-Mezopotamii i zachodniej Syrii. Około 470 roku udał się do Antiochii (w tym czasie musiał przyjąć zhellenizowaną formę swojego imienia) i udało mu się zyskać uznanie patriarchy Piotra Fullera. Kiedy ten ostatni został usunięty ze swojego tronu (476-484), Filoksenus został wygnany również przez patriarchę Kalendiona (482-484). Wysłany do Konstantynopola przez mnichów ze swojej frakcji, uzyskał od cesarza Zenona detronizację Kalendiona i powrót Piotra, który 16 sierpnia 485 roku wyświęcił go na metropolitę Mabbug (Hierapolis). Filoksenos poświęcił swój biskupstwo, przynajmniej do przybycia Sewera do patriarchatu Antiochii (512), walce z Soborem Chalcedońskim i Księgą Papieża Leona, aż do przyjęcia Henotikonu Zenona. Wykorzystał całą swoją siłę, zapał, elokwencję i pióro, aby przekonać duchowieństwo i mnichów swojej prowincji, raczej wrogo nastawionych do jego idei, do poparcia monofizytów Persji i zneutralizowania swoich przeciwników, z których głównym był patriarcha Antiochii Flawiusz, którego po dziesięciu latach zaciekłych walk doprowadził do usunięcia z urzędu. W ciągu kilku lat patriarchatu Sewera Filoksenos próbował uspokoić ekstremistyczne duchy frakcji. Przybycie cesarza Justyna I (518) położyło kres monofizytyzmowi w Antiochii; Filoksenos, odmawiając odwołania, został deportowany. Zmarł zmęczony i w bardzo podeszłym wieku w Filippopolis w Tracji. Dzieła Filoksenosa dzielą się na dwie grupy literackie: te o charakterze monastycznym i te o charakterze dogmatycznym. W pierwszej grupie Filoksenos opiera się na terminologii messalijskiej i ewagrijskiej, od której dystansuje się, sprzeciwiając się tradycji syryjskiej. Zaobserwowano również ewolucję w jego stosunku do "uczonej duchowości" Ewagriusza: pozwala to na ustalenie względnej chronologii jego dzieł, w przeciwnym razie datowalnych z trudem. Tak więc List do Abrahama i Orestesa następuje po Liście do Patrycjusza, który z kolei następuje po 13 parenetycznych m?mr?. Do drugiej grupy dzieł należą natomiast traktaty, komentarze i listy, które, mając charakter polemiczny, są łatwiej datowalne. Do pierwszego okresu przedbiskupiego należy Dziesięć m?mr? przeciwko ?ab?bowi (De uno e sancta trinitate incorporato et passo). Początki jego biskupstwa przyniosły narodziny wielkich komentarzy ewangelicznych, które mają być zawieszką podobnych dzieł Diodora z Tarsu i Teodora z Mopsuestii. Aby dokończyć tę pracę, Filoksenus przeprowadził przez swojego sufragana, biskupa Polikarpa, nowe tłumaczenie NT bardziej wierne greckiemu; ta wersja, dziś zaginiona, jest znana pod nazwą Filokseniana. W trzecim okresie widzimy Filoksenusa, który utwardza swoje stanowiska i jest antychalcedoński nawet w słowach, ale potem trochę bardziej pojednawczy od momentu przybycia Sewera, jak pokazuje Księga Sentencji. Ostatnie listy są wreszcie echem antymonofizmatycznych prześladowań Justyna. "Werbalny" i archaizujący monofizytyzm Filoksenosa zapuszcza swoje korzenie jednocześnie w teocentrycznej tradycji aleksandryjskiej i w apofatycznej tradycji syryjskiej, dla której jego teologia nie jest prostą reakcją na Sobór Chalcedoński; charakteryzuje się raczej podwójnym boskim stawaniem się: bez zmiany Bóg rodzi się, cierpi i umiera (teopaschizm); wraz ze zniszczeniem grzechu Syn czyni ludzkość nowym stworzeniem (synostwo: stan prostego wierzącego) i jednoczy je z Bogiem (przywrócenie pierwotnego stanu: mnich). Ściśle związana z doktryną trynitarną (Zbawiciel nie przyjmuje innej natury ani innej hipostazy niż Bóg-Słowo), chrystologia Filoksenosa opiera się przede wszystkim na podstawach soteriologicznych: "monofityzm naszego autora pojmuje unię mniej jako zasadę osobliwości i jedności osobowej, a bardziej jako zasadę pośrednictwa indywidualnego człowieczeństwa Słowa między osobą boską a całym rodzajem ludzkim" (de Halleux, 514). Ta soteriologia nie jest intelektualistyczna (np. Ewagriusz), ale sakramentalna: zapuszcza korzenie w tajemnicach zbawczej ekonomii Chrystusa. Jego święto jest obchodzone przez Syro-prawosławnych przy kilku okazjach: 18 sierpnia (święcenia), 10 grudnia (śmierć) i 18 lutego (tłumaczenie).

FILUMENA Marcjonita (II w.) : Według źródeł ze starożytności (Rhodo, Tertulian, Hipolit, ps.-Tertulian), Apelles, zwolennik Marcjona, spotkał w Rzymie jasnowidzącą dziewicę Filumenę, której sny i wizje zebrał w dziele zatytułowanym Objawienia, obecnie zaginionym. Jej sława została przyćmiona przez fakt, że była heretyczką i kobietą, ale z pewnością wpłynęła na myśl Apellesa; wśród innych doktryn utrzymywała, że Chrystus miał ciało w rzeczywistości, ale nie otrzymane poprzez normalne narodziny, raczej wzięte z elementów gwiazd ; być może do niej należy doktryna, że dusza zna zróżnicowanie płciowe przed narodzeniem .

FILOKAL (lub Filokalus), Furius Dionysius (zm. ok. 382) : Autor kalendarza zwanego Chronografią 354, którego frontispis jest podpisany Furius Dionysius Filocalus titulavit. Imię Filokalusa pozostaje związane z dziełem papieża Damazego, dla którego wyrył słynne epigramaty, w których celebrowano czyny męczenników. Dla tych epigrafów Filokalus opracował znaki nowe pod względem proporcji i wysokości: te, określone później jako znaki filokalskie, reprezentują ważny etap w historii paleografii i epigrafii.

FILOGONIUSZ z Antiochii (zm. 324): Biskup Antiochii, gdy rozpoczął się spór ariański, należał do przeciwników Ariusza, a Ariusz wspomina o nim w liście do Euzebiusza z Nikomedii jako o jednym z tych, którzy pojęli narodziny Syna z Ojca w sposób dla niego nie do przyjęcia. Zmarł między 324 a 325 rokiem, kilka miesięcy przed Soborem Nicejskim.

FILOMENA, męczennica: Nigdy nie istniał męczennik czczony w starożytności pod tym imieniem; BHL i BHG nie oferują dossier hagiograficznego. Napis Pax tecum, Filumena, znaleziony nad grobem w katakumbach Pryscylli i kości znalezione tam 25 maja 1802 r. uznano za należące do męczennika, ponieważ znajdował się tam wazon zawierający płyn uważany za krew . Powstały romanse hagiograficzne i biograficzne, oparte na Objawieniach siostry dominikanki III stopnia Marii Luizy di Gesù i na Historycznej relacji translacji księdza z Noli, Francesca De Lucii. Kiedy ciało Filomeny zostało przeniesione do Mugnano (diecezja Nola), natychmiast zaczęły się dziać cuda, dzięki czemu miejsce to stało się celem pielgrzymek, a sława Filomeny stała się powszechna. Proboszcz z Ars przypisywał swoje cuda jej wstawiennictwu. Filomena stała się "świętą XIX wieku"; Święta Kongregacja Obrzędów zezwoliła na możliwość oddawania czci Bogu w 1837 r. (święto 11 sierpnia), ale zawiesiła ją w 1961 r.

FILEAS z Thmuis (zm. 306): Biskup Thmuis, miasta w delcie Nilu i archont Aleksandrii na początku IV w. Posiadamy dokumenty z pierwszej ręki na temat okoliczności jego męczeństwa: (1) list wysłany przez niego do swojej diecezji podczas aresztowania, o uwięzieniu i torturach zadanych męczennikom z Aleksandrii (Eus. HE 8,10, 2-10); (2) jego obrona, tj. protokoły ustnego procesu piątej i ostatniej audiencji, podczas której prefekt Egiptu Kulcjanus skazał go na śmierć 4 lutego 306 r. (Papirus Bodmera XX); (3) sporządzone po łacinie Acta o jego męczeństwie i o męczeństwie Filoromusa (BHL 6799). Pierwsze dwa dokumenty są bardzo bliskie wydarzeniom; ostatni sięga końca IV w.

FILIP, apostoł : Jest wymieniony pomiędzy Janem i Bartłomiejem w Mt 10:3 i Łk 6:14; po Andrzeju w Mk 3:18/Dz 1:13; razem z Andrzejem w J 12:22. Oba imiona (Filip i Andrzej) są greckie. Według J 1:44 Filip urodził się w Betsaidzie, podobnie jak Andrzej i Piotr. W J 6:5-7 Filip został powołany przez Jezusa przed rozmnożeniem chlebów. W J 12:20-23 poganie, którzy chcą być przedstawieni Jezusowi, zwracają się do niego. Według Klemensa był anonimową osobą, do której Jezus powiedział frazę w Mt 8:22/Łk 9:60. Papiasz, Polikrates z Efezu oraz apokryficzne Dzieje Apostolskie Andrzeja i Dzieje Filipa. mylić apostoła Filipa z Filipem "diakonem" (Dzieje Apostolskie 6:8 i 21:8). Klemens również mówi o córkach apostoła Filipa, ale tylko po to, by odnieść się do faktu, że ojciec je poślubił. Jest on jednym z jedenastu apostołów przedstawionych jako autorzy Ep. Apostolorum (2,13). Jest on jednym z tych, którzy kwestionują Jezusa podczas dysput gnostyckich. Pistis Sophia 42-44 przedstawia Filipa jako autora czynów i czynów Jezusa, podobnie jak Tomasz i Mateusz. Dlatego jest on domniemanym autorem jednej z trzech głównych ewangelii apokryficznych, tak wysoko cenionych w niektórych kręgach gnostyckich. Ev. Phil. był znany tylko z krótkiego cytatu Epifaniusza. Wiadomo było, że był używany przez Manichejczyków . Dokument w Koptyjskim odkryty w Nag Hammadi (NHC II, 51,29-86,19) jest zbiorem wypowiedzi Jezusa, który oferuje ważny wkład do naszej bardzo ograniczonej wiedzy na temat teologii gnostycznej i praktyki sakramentalnej. Jest to zbiór, który wydaje się łączyć elementy tradycji "Tomasza", kilka wyciągów elementów powiązanych z Apokryfem Jana i Hipostazą Archontów oraz dłuższe fragmenty o stylu i teologii podobnej do fragmentów Walentynka i Ewangelii Prawdy. Z Nag Hammadi pochodzi również List Piotra do Filipa (gnostyczny dialog zmartwychwstałego Zbawiciela z jego uczniami), w którym Filip jest wspomniany tylko na początku. Zamiast listu, jest to ten sam gatunek literacki, co pytania i odpowiedzi zilustrowane przez Epistula apostolorum. List przedstawia chronologiczne rozróżnienie między okresem, w którym apostołowie nie wierzą w rzekomą gnostyczną naukę Jezusa, a okresem pełnego zrozumienia. Według najstarszej tradycji , Filip nie umarł jako męczennik.

FILIP, apostoł (apokryf): Apostoł Filip jest wymieniony w ewangeliach synoptycznych tylko na listach apostołów, podczas gdy pojawia się kilkakrotnie w ewangelii Jana (6:5-7; 12:21-22). Według Klemensa Aleksandryjskiego słowa z Mt 8:22 Jezus skierował do Filipa . Filip musiał mieć cztery córki . Filip prawdopodobnie głosił w Grecji i Azji Mniejszej (Frygia) i zmarł w Hierapolis; według apokryfów poniósł śmierć męczeńską. Filip stał się w kolejnych wiekach postacią symboliczną we Frygii (Papiasz, Polikrates, Euzebiusz); Już w starożytności mylono go z diakonem Filipem . Ten sam błąd znajdujemy w najważniejszej apokryficznej opowieści o Filipie, w Dziejach Filipa w języku greckim: jedna część jest poświęcona apostołowi , druga diakonowi (3-7). Dzieje stanowią serię tekstów o Filipie: ortodoksyjna sekcja (2) jest wstawiona do korpusu o radykalnie enkratyckim charakterze. Tekst Dziejów Filipa, opublikowany w tomach 12-13 CCAp, jest owocem długich badań: dziś mamy dostęp do większości tekstu. Niezależnie od greckich Dziejów jest tekst łaciński (ps.-Abdias X), tekst w syryjskim i arabskim Dziejów Filipa w Kartaginie, Dziejów Filipa i Piotra w koptyjskim, arabskim i etiopskim oraz irlandzka legenda. Gnostycy byli zainteresowani Filipem: wg Pistis Sophia Filip napisał wypowiedzi Pana (42-44); istniejący tekst gnostyczny, Ewangelia Filipa, niezwykle ważna dla wiedzy o sakramentologii Walentynianów, jest zachowany w języku koptyjskim wśród tekstów Nag Hammadi (kod. II), wraz z Listem Piotra do Filipa z tej samej grupy tekstów Nag Hammadi (kod. VIII). Włoscy archeolodzy przeprowadzili ważne wykopaliska w (ośmiokątnej) bazylice św. Filipa w Hierapolis (Pamukkale).

FILIP, diakon: Dzieje Apostolskie mówią o "jednym z Siedmiu", o "ewangeliście" , Filipie z imienia. Identyfikacja posługi "Siedmiu" w kościele w Jerozolimie z posługą diakona jest bardzo wątpliwa i nie pojawia się przed Ireneuszem i później, u Cypriana . Niektórzy autorzy mylą tego "ewangelistę" z apostołem Filipem, jednym z Dwunastu. Mówią o apostole Filipie, ojcu córek, dziewic (Polikrates z Efezu), prorokień (montanista Proklus), pochowanych w Hierapolis. Są to córki Filipa w Dziejach Apostolskich 21:8-9. Z drugiej strony, Hierponimowi pokazano w Cezarei w 385 r. dom Filipa i rezydencje jego córek. To samo zamieszanie pojawia się w Męczeństwie Andrzeja , gdzie apostoł Filip kończy jako misjonarz w Samarii. Główne postacie, apostoł i "diakon", to ta sama osoba. Ta praca jest kompilacją piętnastu różnych Dziejów Apostolskich. Połączenie dwóch Filipów w jedną osobę jest oczywiste, szczególnie w pierwszych 7 aktach, tych najbardziej naznaczonych enkratyzmem. Kompilacja wydaje się być produktem kręgów enkratyckich Azji Mniejszej z połowy IV w. Dzieje 8-15, najstarsza i najważniejsza sekcja, z różnymi starożytnymi tłumaczeniami, stanowią, jako jednolitą relację, Acta Philippi w Hierapolis, która kończy się Martyrium; dzieło, które opiera się na starszych legendach, zostało prawdopodobnie skomponowane w V w.

FILIP, prezbiter (zm. po 431) : Jako legat rzymski wziął udział, wraz z biskupem Faustinusem z Potentia i rzymskim kapłanem Asellusem, w delegacji wysłanej przed grudniem 418 przez papieża Zosimusa do Kartaginy, aby zająć się sprawą Apiariusa, kapłana z Sicca Veneria, który, ekskomunikowany przez swojego biskupa Urbanusa, odwołał się do Rzymu. Zabrali ze sobą scriptura emandata, w której określono ich rolę, oraz commonitorium w czterech punktach, dane im do rozpatrzenia z episkopatem afrykańskim kwestii odwołań do Rzymu i wizyt biskupich na dworze, a także kwestii księży i diakonów ekskomunikowanych przez ich biskupa, a na koniec kwestii Urbana, któremu papież groził ekskomuniką lub osądzeniem w Rzymie, jeśli nie zmieni swojego zachowania. Episkopat afrykański zakwestionował niektóre kanony (przedstawiane jako pochodzące z Nicaea, podczas gdy w rzeczywistości pochodziły z Serdica), jednocześnie oświadczając Zosimusowi w liście wysłanym przed 26 grudnia 418 r., że zgadzają się tymczasowo - do czasu dalszych wyników dochodzenia - przestrzegać kwestionowanych kanonów. W międzyczasie nadszedł list od nowego papieża Bonifacego I i nowej delegacji. Filip był obecny na soborze w Kartaginie 25 maja 419 r. i 30 maja, gdzie kanony zostały ponownie zakwestionowane, a kanony in causa Apiarii zostały ratyfikowane. Filip podpisał Akty i przywiózł do Rzymu Akty soboru oraz list biskupów afrykańskich. Filip wziął również udział, wraz z biskupami Arkadiuszem i Projektusem, w delegacji rzymskiej, której powierzono reprezentowanie papieża Celestyna na soborze w Efezie (431) z zamiarem zakończenia konfliktów między Cyrylem Aleksandryjskim a Nestoriuszem Konstantynopolitańskim. Został również poinstruowany, aby bronić autorytetu Stolicy Apostolskiej i wzorować swoją postawę we wszystkim na postawie Cyryla. Z powodu opóźnień spowodowanych trudnościami podróży morskiej Filip i inni legaci przybyli z już rozpoczętą pracą. Na sesji 10 lipca Filip przemawiał po łacinie (pierwszy z legatów), aby poprosić o odczytanie oryginalnego listu wysłanego przez papieża Celestyna do soboru, a następnie o odczytanie greckiego tłumaczenia; interweniował również u Arkadiusza, aby zaprotestować przeciwko przekazaniu gesta soborowego przed przybyciem delegacji. Uznał kanoniczny charakter złożenia Nestoriusza z tronu; skorzystał z okazji, aby bronić prymatu rzymskiego i porozumienia między kościołem Zachodu i Wschodu, potępiając Nestoriusza. Podpisał on natychmiast po Cyrylu list wysłany do duchownych Konstantynopola, aby potwierdzić depozycję Nestoriusza i jest powiązany z wyrokiem ekskomuniki wydanym na Nestoriusza, w relatio wysłanym z soboru do Teodozjusza II. Był również obecny na innych sesjach,podpisując protokoły i różne listy. Ponadto, wraz z legatem Arkadiuszem, Filip był jednym z ośmiu delegatów wybranych ze stronnictwa cyrylijskiego do udziału w przeciwnym zjeździe zwołanym w Konstantynopolu przez Teodozjusza II. Po przybyciu do Chalcedonu, Filip, podobnie jak inni delegaci cyrylijscy, musiał wielokrotnie stawiać czoła przedstawicielom stronnictwa antiocheńskiego między 11 września a 25 października 431 r.; i, podobnie jak jego koledzy, bronił, lecz bez powodzenia, sprawy soboru przed senatem i przed cesarzem. Później był obecny w Konstantynopolu przy mianowaniu Maksymiana, nowego biskupa stolicy cesarskiej, o którego wyborze poinformował również papieża Celestyna i inne kościoły. Inkardynowany do ecclesia Apostolorum (przynajmniej od 431 r.), Filip był już stary, gdy powierzono mu nadzorowanie budowy nowego kościoła, również z darowizn cesarskich, ukończonej za papieża Sykstusa (432-440), w ostatnich dwóch latach jego pontyfikatu.

FILIP, kapłan (zm. 455/456): Uczeń Hieromeusza , od którego dotarliśmy do komentarza do Księgi Hioba, ważnego świadectwa Wulgaty. Istnieją dwie jej wersje, długa i krótka . List wprowadzający i kilka fragmentów znajduje się w: A. Wilmart, Analecta Reginensia, Vatican City 1933, 316-322.

FILIP z Gortyny (II w.) : Biskup Gortyny (Kreta) około 170 r. Dionizy z Koryntu, pisząc do kościoła w Gortynie, chwalił Filipa za wiarę i odwagę jego kościoła i napominał go, by strzegł się przed heretykami, być może marcjonitami . Filip napisał dzieło przeciwko Marcjonowi .

FILIP z Side (V w.): Uczeń w Side (Pamfilia) w Rodos, został wyświęcony na diakona i kapłana przez Jana Chryzostoma, z którym łączyła go bliska przyjaźń . Trzykrotnie ubiegał się o patriarchat Konstantynopola (426 Syzynniusz; 428 Nestoriusz; 431 Maksymian). Odrzucił pismo Juliana Apostaty Przeciwko Galilejczykom. Jego obszerna Historia Chrześcijańska w 36 tomach, w około tysiącu rozdziałów, zaczyna się od stworzenia świata i sięga do 426. Została opublikowana między 434 a 439; często odbiegała od porządku chronologicznego i zawierała ciągłe dygresje wszelkiego rodzaju (geometryczne, astronomiczne, muzyczne, geograficzne, botaniczne itp.); styl był również rozwlekły (azjatycki) i brakowało mu wyrafinowania. Niektóre fragmenty i wyciągi pozostały; ważne są te, które uzupełniają HE Euzebiusza (np. o Papiaszu z Hierapolis, o szkole katechetycznej Aleksandrii).

FILIP Arab: Cesarz od 244 do 249. Według Euzebiusza , który prawdopodobnie opiera swoją relację na listach Orygenesa do Filipa i jego żony - informacja ta jest potwierdzona przez dwóch niezależnych autorów, z tradycji antiocheńskiej, Jana Chryzostoma w jednym z jego kazań o Babilasie z Antiochii i Chronicon Paschale cesarz Filip i cesarzowa Otacilia Sewera zostali poddani publicznej pokucie przez Babilasa, biskupa Antiochii, podczas wigilii paschalnej, za zabójstwo młodego syna Gordiana III, powierzonego im przez jego ojca. Filip mógł być zatem pierwszym chrześcijańskim cesarzem, a jeśli Euzebiusz nie wspomina o nim w swoim Żywocie Konstantyna, to może dlatego, że Konstantyn umieścił wspomnienie Filipa w damnatio memoriae jego domniemanego potomka Licyniusza. Zastrzeżenia stale podnoszone przez historyków co do wiary chrześcijańskiej Filipa mogły zatem znaleźć częściową odpowiedź. Dalszy zarzut widzi jednak domniemane chrześcijaństwo Filipa jako wynik identyfikacji między imperium a nową religią praktykowaną przez Orozjusza z okazji obchodów tysiąclecia miasta (ludi saeculares) zorganizowanych przez Filipa, identyfikacji wspieranej przez jego politykę tolerancyjnego synkretyzmu nawet wobec chrześcijan. Znak tej tolerancji pojawia się w jego relacjach z Orygenesem, a także w przemówieniu Eis basileia ps.-Arystydesa, prawdopodobnie skierowanym do niego, w którym znajdują się tematy drogie Orygenesowi i Cyprianowi, takie jak opatrzność boska lub powszechny pokój. Można również pomyśleć, że przypisywanie Filipowi "chrześcijańskich" uczuć mogło być pośrednią konsekwencją jego wrogości wobec Decjusza, wielkiego prześladowcy chrześcijan.

FILIP Gnostyk (III w.): Uczeń Bardesanesa, należy do wschodniej gałęzi walentynianizmu. Według niektórych uczonych (np. Nau, Quasten, Drijavers) byłby autorem Księgi Praw Narodów, pisma skomponowanego w formie dialogu, ale w rzeczywistości monologu przerywanego pewnymi pytaniami, tradycyjnie przypisywanego Bardesanesowi, w którym mistrz odpowiada na pytania uczniów dotyczące charakteru ludzi i wpływu planet. Ten tekst, wspomniany przez Euzebiusza (HE 4, 30, 1-3) i zachowany w języku oryginalnym, stanowi jeden z najstarszych dokumentów literatury syryjskiej (jeśli pominąć tłumaczenia Biblii).

FILIPPI : "Miasto Filippi nazywało się kiedyś Datos, a nawet wcześniej Krēnides, z powodu licznych źródeł wody (krēnai), które wypływają z jego wzgórz. Filip II Macedoński wyposażył je w fortyfikacje, ponieważ było to najbardziej kwitnące miasto Tracji i nazwał je dla siebie Filippi" . Miasto Macedonia, leży przy Via Egnatia; po bitwie pod Filippi w 42 r. p.n.e. stało się kolonią rzymską z rzymską organizacją. Apostoł Paweł dotarł do niego ze swoimi zwolennikami pod koniec 49-50 r. z Troady, podążając za wizją, która odsłoniła mu nowe ścieżki i otworzyła nowe horyzonty w jego misji apostolskiej (Dzieje Apostolskie 16:8-10). Z pierwszych lat chrześcijaństwa w Filippi nie zachowało się nic, co mogłoby rzucić światło na organizację, kult i działalność pierwszej wspólnoty. Małe i ubogie środowiska, które prawdopodobnie zostały przekształcone w kościoły domowe, zostały zniszczone. Kościół odkryty kilka lat temu należy do drugiej połowy II w. Późna starożytność to okres największej świetności chrześcijaństwa w Filippi. Nie jest jednak logiczne, aby oczekiwać wielkich chrześcijańskich budowli religijnych bezpośrednio po prześladowaniach. W centrum miasta, na wschód od agory, znajduje się ważny "macedoński" grobowiec z II w. p.n.e. z bogatym asortymentem złotych przedmiotów (korona z liści dębu, misternie wykonany diadem itp.). Nad komorą grobową znajdowała się konstrukcja w formie naosu, z której pozostały fundamenty. Jest to pomnik poświęcony zmarłemu bohaterowi Euphenesowi Exekestou, jak głosi epigraf sarkofagu, który, jak wynika z niektórych odkryć, będąc kapłanem Cabeiri, był również uważany, wg. do późniejszej legendy, założyciela miasta i czczonego szczególnym kultem. Obok tego późnohellenistycznego grobowca został założony pierwszy dom modlitwy wspólnoty chrześcijańskiej w Filippi: jednonawowa sala z absydą o prostoliniowym zakończeniu, której forma wydaje się być uwarunkowana obecnością ulicy łączącej Via Egnatia z ulicą targową, która ograniczała forum rzymskie do południa. Konstrukcja do granicy ołtarza, 10,5 m wysokości, po kolejnych rozbudowach osiągnęła 18 m . Restrukturyzacja pozwoliła na włączenie do konstrukcji późnohellenistycznego grobowca. Ściana poprzeczna, mniej więcej w centrum oratorium, w której musiały być otwarte arkady lub przejścia, dzieliła salę na dwie części: prawdopodobnie spełniała ona funkcję podtrzymywania dachu. Mozaikowa dekoracja podłogi odpowiadała tej wewnętrznej artykulacji budowli. Część E obejmuje sześć sektorów, umieszczonych obok siebie w parach i otoczonych panelami, z przerwami ożywionymi drzewami, pawiami i małymi ptakami, które dziobią owoce lub też pawie obok wazonów, łodygi, które wyrastają z wazonów itp. Po stronie wschodniej tej kompozycji, w centrum tabula ansata, napis na trzech liniach, złożony ze złotych, czerwonych, niebieskich i białych tesser, brzmi: PORFURIOS EPISKOPOS THN KENTHSIN BASILIKHS PAULOU EPOIHSEN EN CRISTW. Biskup Porfiriusz, do którego odnosi się napis, jest znanym biskupem Filippi, który był sygnatariuszem na synodzie Serdica (342-343). W latach swojej posługi biskupiej Porfiriusz zastąpił obecną mozaikę starszą i grubszą, mniej wartościową, która pokrywała podłogę. Budowę kościoła można więc datować na kilka dekad wstecz, ale nadal po Edykcie mediolańskim (313). Inna kompozycja mozaikowa pokrywająca podłogę południowej części kościoła jest podzielona na cztery duże sektory, w których motywy zwierzęce i kwiatowe są ujęte w geometryczną dekorację. W centrum tych sektorów odkryto napis z czarnymi literami na białym polu: CRISTE BOHQI TOU DOULOU PRISKOU SUN PANTI TOU OIKOU AUTOU. Pod koniec IV w. Filippi zaczęło tracić miejski zarys, jaki nadali mu Rzymianie, z wystawnymi budowlami publicznymi i ulicami o regularnym planie. Wraz z pokojem kościoła zaczęła rozwijać się kościelna architektura chrześcijańska, której główne zabytki opiszemy. Bazylika ośmiokątna. Powstała z małego kościoła poświęconego św. Pawłowi, stała się katedrą miasta. Jest to ośmiokątna konstrukcja z wewnętrznym perybolem kolumn, które tworzą deambulatorium wewnątrz centralnego jądra: na wschód znajduje się płytka apsyda z subselliami; na zachód narteks nieco większy od naosu. Na zachód od narteksu, tej samej wielkości, znajduje się trójportyczne atrium z chrzcielnicą, które zajmuje przestrzeń zachodniego portyku. Na południe otwiera się półkolisty przedsionek (propylaeum), który z monumentalnym wejściem z trzema biegami schodów łączy świątynię z ulicą targową. Podłoga jest z płyt marmurowych; ściany obwodowe sali i atrium miały bogate dekoracje z marmuru i opus sectile o różnych motywach (rośliny, ryby itp.). Około połowy V w. ośmiokątna struktura została przekształcona przez wstawienie wpisanego kwadratu, powiększenie absydy, nowe subsellia i dodanie galerii. W pierwszej połowie VI w. w pierwszym wpisanym ośmiokącie dokonano bardzo niewielu modyfikacji konstrukcyjnych, ograniczonych do wzmocnienia cokołami narożnych pilastrów świątyni, tworząc cztery kanciaste apsydy, które w związku z tym uległy zmianom. Kanciaste pilastry, stając się grubsze, zmieniły pierwotne proporcje budynku; atrium, które łączyło ośmiokąt A i B, wraz z chrzcielnicą i wspaniałym przedsionkiem otwierającym się na ulicę targową, zostało wyeliminowane i zastąpione skromnym dziedzińcem otwartym na niebo. W centrum ośmiokąta znajdowały się budowle niezbędne do życia liturgicznego: na północny zachód chrzcielnica, na północny wschód baptysterium, być może najlepiej zachowane w swoim rodzaju ze wszystkich części (przedsionek, przebieralnia, katekumenum, sala baptysterium, w środku której znaleziono basen w kształcie krzyża i chrismarium połączone z wschodnim sektorem naos). Bardziej na północ, oddzielona od kompleksu baptysterium ścianą działową, odkryto strukturę łaźni, używanej od późnej epoki hellenistycznej aż do zniszczenia miasta. Na północny wschód od ośmiokąta odkryto imponujący pałac biskupi na dwóch poziomach, którego fazy architektoniczne odzwierciedlają fazy ośmiokątnej bazyliki. Kompleks ośmiokąta stanowi schemat paleochrześcijańskiej architektury kościelnej rzadki, jeśli nie wyjątkowy na obszarze wschodniej części basenu Morza Śródziemnego, w tym Syrii. Bazylika poza murami. Na wschód, 500 m od murów Filippi znajdują się ruiny paleo-chrześcijańskiej bazyliki odkrytej w latach 1956-1957, o wymiarach 33 m x 15,5 m : ma ona trzy nawy boczne, galerie i półkolistą absydę na wschodzie z ławą prezbiterialną. W przestrzeni ołtarza nie zachowało się nic poza ołtarzem konsekracyjnym i thalassidionem. Właściwy naos ujawnia dwa okresy architektoniczne; poprzedzał go narteks i czworobok, z których udało się odkopać tylko część wschodnią. Wzdłuż północnego muru obwodowego dołączono pięć obszarów; zidentyfikowano funkcje trzech z nich. Najmniejsza strefa, na północny zachód, pełniła funkcję podestu dla schodów wejściowych do galerii; pozostałe dwa, jak można było stwierdzić na podstawie odkryć, były miejscem składania ofiar (prothesis) i pomieszczeniem diakonów (diaconicon). W IV w. bazylika miała transept ze stylobatowymi kolumnami i podłogową mozaikę z figurami geometrycznymi, zwierzęcymi lub roślinnymi oprawionymi w wielobarwne gzymsy różnego rodzaju. Pod posadzką bazyliki, w korespondencji z nawami i przedsionkiem, odkryto wiele sklepionych lub skrzynkowych grobowców, w większości duchownych, a także inskrypcje zachowane obecnie w lokalnym muzeum. Fundamenty bazyliki datowane są na połowę IV w., tj. na panowanie Konstancjusza II (337-361). Monety z późniejszej daty znalezione na nowszych poziomach konstrukcji należą do ery Teodozjusza II (408-450). W 473 r. Goci dotarli do Filippi, nie zdobywając jednak miasta: "dokonywali jedynie najazdów poza murami miasta i nie dopuścili się żadnych innych okrucieństw" (Malchus, wyd. Bonn 1829, 234 i nast.). Niemniej jednak jest oczywiste, że w trakcie tego najazdu bazylika, która znajdowała się poza murami, "przed miastem", została częściowo zniszczona. Nie można stwierdzić, czy przeprowadzono renowacje: być może kościół pozostał opuszczony przez kilka dziesięcioleci, a może był używany w sposób chaotyczny aż do epoki Justyniana, kiedy to w pracach nad odbudową przeszedł wyżej wymienione modyfikacje. Drugi okres bazyliki został ukończony na krótko przed erą Leona VI (886-912). W szczególności w V w., ale także w VI w., w Filippi zbudowano inne wspaniałe kościoły, bez utraty przez Oktagon jego starożytnej prerogatywy jako katedry miasta. Inna bazylika została odkryta 400 m na południe od tej bazyliki, datowana na koniec IV i początek V w., z trzema nawami i przedsionkiem z mozaikową podłogą; obok bazyliki znajduje się kompleks grobowy składający się z dwóch komnat i wspólnego przedsionka. Bazylika A. Zbudowana pod koniec V w. u stóp akropolu, ponad naturalnym tarasem położonym na północ od forum rzymskiego, wyróżnia się wymiarami 130 m x 50 m . Bazylika była połączona z Via Egnatia za pomocą monumentalnych schodów, które sięgały do atrium lub quadriporticos, którego południową stronę zajmowała fontanna do ablucji, która prezentowała się jako struktura na dwóch piętrach. W grubej ścianie basenu otwartych było pięć nisz: środkowa, większa od pozostałych, służyła jako zakrystia i do innych potrzeb liturgicznych; pozostałe, na przemian kwadratowe i półkoliste, były zamknięte parapetami, które tworzyły małe baseny. Z atrium trzy wejścia prowadziły do narteksu, a stamtąd tyle samo drzwi prowadziło do bazylikowego wnętrza trzech naw bocznych z transeptem. W ołtarzu odkryto wgłębienie kamienia konsekracyjnego i szereg subselliów po stronie północnej i południowej. Po stronie północnej bazyliki znajdują się schody, które prowadzą do galerii i dwóch innych obszarów, których funkcja jest nieznana. Bazylika C. Bardziej na zachód i niedaleko Bazyliki A odkryto trójnawową bazylikę z transeptem, bogatym wyposażeniem rzeźb i wspaniałą dekoracją marmurową w bocznych sektorach transeptu, z trybunami, narteksem, atrium na północy i aneksami w bardziej podwyższonym położeniu, do których dostęp był przez schody, oraz salą, która służyła jako diakonikon, tj. depozyt ofiar, które nie służyły do nabożeństwa eucharystycznego . W VI wieku przeszła modyfikacje w celu dostosowania liturgicznego wraz z utworzeniem transeptu z inskrypcją i różnymi innymi interwencjami; datę tę potwierdziło odkrycie monety Justyniana. Bazylika B jest bazyliką z kopułą, zbudowaną około 550 roku w centrum rzymskiego miasta, na południe od forum, przy ulicy targowej. Posiada trzy nawy oddzielone kolumnadami z sześcioma kolumnami, duży ołtarz i półkolistą absydę rozciągającą się na wschód, narteks na zachód oraz pomieszczenia rozmieszczone wzdłuż obwodu, wśród których znajduje się fontanna do ablucji i przedłużenie na północ. Rzeźby zdobiące kapitele, bazy, abakusy i bramy są wyjątkowej jakości, porównywalne z tymi z Hagia Sophia w Konstantynopolu. Bazylika ta została umieszczona w związku z biskupem Demetriuszem, który miał bliskie stosunki z Justynianem i działał w latach 531-534. Od VII wieku Filippi straciło znaczenie, którym cieszyło się przez tak wiele stuleci. Powoli zabytki popadały w ruinę, a miasto zostało ostatecznie zredukowane do nieistotności. Pomimo tego tradycja czci apostoła Pawła była podtrzymywana nawet po radykalnym zniszczeniu miasta w czasach panowania tureckiego.

FILO, historiograf (między IV a VII w.): Stworzył historię kościelną (VEkklhsi-Aastikh. i`stori,a), jak dowiadujemy się z dwóch cytatów Anastazego Synaity (VIII w.). Nie należy go utożsamiać z biskupem Filonem z Karpazji (IV w.).

FILO z Aleksandrii (I w.): Główny przedstawiciel hellenistycznego judaizmu. Jego wpływ na egzegezę, teologię i duchowość Ojców był wielki, za pośrednictwem Klemensa, Orygenesa, Grzegorza z Nyssy i Ambrozja, którzy wszyscy znali go bezpośrednio. Był traktowany przez Euzebiusza i Hieronima niemal jak chrześcijanin, a zachowanie jego dzieł wydaje się być zasługą chrześcijan. Był o kilka lat starszy od Jezusa i żył jeszcze w 41 r. Prowadził ascetyczne i kontemplacyjne życie i wydaje się, że wykonywał zawód rabina. Należał do niezwykle bogatej aleksandryjskiej rodziny kupieckiej: jego brat Gajusz Juliusz Aleksander, zwany Alabarchą, zarządzał dobrami licznych członków rodziny cesarskiej i dynastii Heroda; jego bratanek Tyberiusz odstąpił od judaizmu, został prokuratorem Judei, prefektem Egiptu, w końcu porucznikiem Tytusa podczas oblężenia Jerozolimy; jego bratanek Marek był pierwszym mężem słynnej Bereniki. Filon otrzymał dość głębokie greckie wykształcenie, ale pozostał szczerze przywiązany do wiary żydowskiej. Jego dzieło jest pierwszym, o ile nam wiadomo, gdzie spotkanie dwóch kultur odbywa się na dużą skalę. Jest jednak także obrońcą społeczności żydowskiej w Aleksandrii przed pogromami wywołanymi w 38 r. przez prefekta Flaccusa i przewodził delegacji wysłanej do cesarza Kaliguli : dopiero zabójstwo szalonego cesarza zapobiegło katastrofie. Jego twórczość ma przede wszystkim charakter egzegetyczny. Część jego traktatów odpowiada egzegezie dosłownej i moralnej: De opificio Mundi, De Abrahamo, De Iosepho, De vita Mosii, De Decalogo, De Specialibus Legibus, De Virtutibus, De Praemiis et Poenis, De Exsecrationibus. Kolejna część polega na alegorycznym wyjaśnieniu niektórych fragmentów Księgi Rodzaju: Legum Allegoriae, De Cherubim, De Sacrificiis Abelis et Caini, Quod Deterius Potiori insidiari soleat, De posteritate Caini, De Gigantibus, Quod Deus sit immutabilis, De Agricultura, De Plantatione, De Ebrietate, De Sobrietate, De Confusione linguarum, De Migratione Abrahami, Quis Rerum Divinarum Haeres sit, De Congressu Eruditionis et gratiae, De Fuga et Inventione, De Mutatione nominum, De Somniis. Obydwa style egzegetyczne spotykają się w Quaestiones et Solutiones in Genesim et in Exodum zachowanym w języku ormiańskim. Obok nich znajdują się dzieła filozoficzne: Quod Omnis Probus Liber sit, De Vita contemplativa (które opisuje życie hellenistycznych żydowskich wspólnot monastycznych, Therapeutae), De Aeternitate Mundi, De Providentia, De Animalibus. Powyżej zacytowaliśmy dwa okazjonalne dzieła, In Flaccum i Legatio ad Caium. Jego interpretacja Pisma jest wielopostaciowa. Sens dosłowny jest podstawą sensu duchowego i wyjaśnia go całą nauką swoich czasów. U źródła jego paideia znajduje się z jednej strony prawo żydowskie, zwłaszcza Pięcioksiąg, z drugiej kultura hellenistyczna z encyklopedycznym wykształceniem (gramatyka, retoryka, dialektyka, muzyka, geometria, astronomia, fizyka itp.), służąca filozofii, która sama jest podporządkowana Mądrości, która jest duchowym zrozumieniem. Wyjaśnia tekst i jego anomalie, szeroko posługuje się symboliczną arytmetyką inspirowaną przez pitagorejczyków, zna prawo i jurysprudencję, zarówno żydowską, jak i grecką. Interpretacja duchowa odbywa się w różnych rejestrach. Jest ona w końcu kosmologiczna: świątynia jest symbolem świata i jego różnych części, regionów świata; to samo dotyczy szat arcykapłana. Z makrokosmosu przechodzi następnie do mikrokosmosu, ze świata do człowieka: psychologiczna egzegeza, która ujawnia inteligencję i uczucia w parach Adam/Ewa lub Abraham/Sara. Tak więc krok do alegorii moralnej jest łatwy, jak w przypadku zwierząt reprezentujących namiętności. Istotna interpretacja jest jednak mistyczna: czytanie tekstu staje się świadomością duchowego doświadczenia, które się budzi i wyraża. Na przykład weźmy egzegezę trzech patriarchów, rozwiniętą w De Congressu i powtarzaną wszędzie, jako trzy rodzaje zdobywania Mądrości: Abrahama przez naukę, Jakuba przez praktykę (ascezę) i Izaaka, największego, który posiada ją z natury. Nie możemy rozwodzić się nad jego teologią: Bóg, Logos, Moce, aniołowie, ludzkość, świat. Filon używa filozofii w odniesieniu do teologii w sposób eklektyczny: jego inspiracja jest przede wszystkim stoicka i platońska zgodnie z amalgamatem zapoczątkowanym przez Posidoniusza z Apamei i średni stoicyzm, ale arystotelizm innych szkół nie jest nieobecny w jego dziełach. Jego egzegezę biblijną można znaleźć gdzie indziej w różnych gatunkach interpretacji rabinicznej. Nie jest ona jednak pozbawiona powiązań z egzegezą stoików Kornutusa i Chajremona, stosowaną do mitologii greckiej lub tradycji egipskich. Wpłynął na egzegezę patrystyczną, pomimo faktu, że różnił się w istotnym punkcie, centralnej roli zajmowanej przez Chrystusa. Pomimo bycia w pełni Grekiem, Filon pozostał Żydem w swoich podstawowych przekonaniach, Żydem, który często był bliski bycia chrześcijaninem w swojej teologii i duchowości: należy wspomnieć o stwierdzeniu, że tylko Bóg dokonuje cnotliwych działań w duszy i że ludzie powinni Mu dziękować; rozróżnieniu między Stwórcą a stworzeniem, które zastępuje bardziej greckie rozróżnienie bezcielesnego i cielesnego; wreszcie o znaczeniu przypisanym miłości bliźniego.

FILO z Karpazji (zm. na początku V w.): Biskup Karpazji (Cypr). Diakon i ekspert w interpretacji Pisma Świętego, współczesny Epifaniuszowi z Salaminy, wydaje się, że został przez niego wyświęcony na biskupa . Napisał Komentarz do Pieśni nad pieśniami. Z tego dzieła zachowało się streszczenie tekstu greckiego, opublikowane przez Giacomellego w 1772 r., oraz tłumaczenie łacińskie, ważne, ponieważ jest bliższe oryginałowi, przygotowane przez Epifaniusza Scholastyka, przyjaciela Cassiodora. Ten ostatni przypisywał jednak dzieło Filona bardziej znanemu Epifaniuszowi z Salaminy . Fragmenty Komentarza zostały wykorzystane w catenae Prokopiusza i ps.- Euzebiusza na temat Pieśni nad Pieśniami oraz w chrześcijańskiej topografii Kosmasa Indykopleustesa. Egzegeza Filońska, oparta na tradycyjnej identyfikacji Chrystusa jako oblubieńca i kościoła jako jego oblubienicy, jest skromna i stanowi kompilację. W języku etiopskim istnieje homilia paschalna, która w dużej mierze jest inspirowana przez In sanctum pascha ps.- Hipolita.

Fibonacci: włoski matematyk, który odkrył ciąg liczb. Interesujące są 50%, 61% i 233%.

Fibonacci Zniesienie: rysowanie od poprzedniego szczytu do obecnego dołka w celu znalezienia potencjalnych cen, po których kurs akcji może zmierzać.

FRONTO z Cirta: Pochodzący z Cirta w Afryce (95/100-166/175 n.e.), mieszkał w Rzymie, gdzie stał się sławnym mówcą i prowadził intensywną działalność sądowniczą, wygłaszając przemówienia polityczne i sądowe. Około 138 r. uzyskał stanowisko nauczyciela przyszłego cesarza Marka Aureliusza (Jerome, De vir. ill. 24). Zrobił także karierę w polityce: pretor , consul suffectus w 143 r. i gubernator Azji (jednak zrzekł się tego urzędu). Napisał różne prace (listy, przemówienia itp.) odkryte przez A. Mai w palimpseście Bobbio w 1815 r. Tylko Minucius Felix nawiązuje dojego przemówienia przeciwko chrześcijanom - niezachowanego - które Fronto prawdopodobnie wygłosił około 160 r., gdzie przedstawiono różne niesławne zarzuty (orgie, swobody seksualne, kanibalizm, rytualne zabójstwa dzieci, onolatria itp.): Fronto wydaje się być rzecznikiem pogańskiej reakcji lub narzędziem oficjalnej linii politycznej, wrogiej chrześcijanom. Hipoteza Schanza (96), że Fronto wygłosił to przemówienie przed senatem, być może na prośbę cesarza, nie wydaje się prawdopodobna, a tym bardziej nie można jej zweryfikować. Dla Hubíka 2 Apologia Justyna jest odpowiedzią na nią. Fronto jawi się jako jeden z głównych przedstawicieli archaizującej tendencji II w.: lubił studia językoznawcze i dążenie do wyrafinowanego słownictwa i elegancji stylistycznej; poświęcił się pilnej lekturze tekstów, najlepiej archaicznych, uważanych za przykłady prawdziwej i autentycznej łacińskiej kultury literackiej

FRUCTUOSUS z Bragi (zm. 665) : Mnich i biskup, pochodzący z królewskiej rodziny wizygockiej (spokrewnionej z królem Sisenandem i biskupami Piotrem z Béziers i Selva [Sclua] z Narbonne), kształcił się w Palencji pod kierunkiem Konancjusza. Poświęcił się pustelniczej ascezie, ale obecność i presja uczniów skłoniły go do założenia nowych klasztorów: Compludum i Rufiana w Bierzo, innych w prowincji León, nad Atlantykiem (być może w prowincji Pontevedra) i w Andaluzji. Został wybrany opatem-biskupem Dumium przed 650; w 656 był metropolitą Braga, gdzie zmarł w 665. Jego grób (dziwny budynek wciąż zachowany) stał się ośrodkiem kultu. To i jego monastyczna asceza doprowadziły do napisania jego Vita około 674, niesłusznie przypisywanego Waleriuszowi z Bierzo. Napisał Regułę mnichów na wyłączny użytek pierwszego klasztoru, który założył w Compludum, prośbę do króla Recceswintha na rzecz niektórych więźniów politycznych i list do Braulio z Saragossy, w którym prosił o pewne prace, których nie można było znaleźć w Galicji. Wspólna Reguła została mu przypisana; ale w rzeczywistości musi to być dzieło jego uczniów. Być może on po prostu się do niej przyczynił. Nie ma powodu, aby przypisywać mu ojcostwo ruchu monastycznego, zwanego Fructuosian lub federalnym, ponieważ struktura klasztoru opiera się na wzajemnym porozumieniu między opatem a mnichami.

FRUCTUOSUS z Tarragony (zm. 259) : Biskup Tarragony, Fructuosus i jego diakoni Augurius i Eulogius ponieśli śmierć męczeńską 21 stycznia 259. W latach 1926-1930 odkryto miejsce, w którym zostali pochowani, oraz fragment inskrypcji, która wskazuje ich imiona. Nad grobem wzniesiono bazylikę; zidentyfikowano jej układ. Ich pasja (BHL 3196), która w dużej mierze przedstawia protokoły procesu, podczas którego zostali skazani, została zachowana w przepisanej wersji, która wydaje się pochodzić z końca IV w. Prudentius zadedykował im Perist. VI, a Augustyn, Serm. 273. W starożytności ich cześć rozprzestrzeniła się w Betice, w Katalonii, w południowej Galii i w Afryce. Wizygocki Orational (zachowany w Weronie) zawiera kilka modlitw na ich cześć; martyrologie wspominają ich święto

FRUMENTIUSZ : Apostoł "Indii dalszych", został konsekrowany na biskupa przez Atanazego . Tradycyjna identyfikacja Frumentiusza z Abbą Salamą, pierwszym apostołem Etiopii, została zakwestionowana przez Altheima i Stiehla.

FULGENTIUM DONATISTAM, ADVERSUS. Znany od pewnego czasu i opublikowany wraz z innymi dziełami augustiańskimi, Adversus Fulgentium Donatistam to krótkie dzieło składające się z dwóch odrębnych części: obalenia broszury donatystów na temat chrztui fikcyjnego dialogu między Augustynem, rzecznikiem katolików, a Fulgencjuszem, rzecznikiem donatystów. P. Monceaux w swojej pracy poświęconej pisarzom afrykańskim przypisuje tę pracę nie Augustynowi, jak twierdzą kodeksy, ale afrykańskiemu pisarzowi współczesnemu Augustynowi, któremu nadaje imię Fulgencjusz Donatysta, i datuje dzieło na podstawie wewnętrznych dowodów (odniesienie do konferencji w Kartaginie z 411 r. i do schizmy Maksymianistów) między 412 a 420 r. Jego osąd na temat jakości dzieła nie należy do najbardziej przychylnych, przede wszystkim z powodu braku wewnętrznej harmonii w dialogu: anonimowi rozmówcy nagle zyskują precyzyjne imiona, Augustyn i Fulgencjusz, a dyskurs, początkowo raczej powolny, nabiera pod koniec żywotności; niemniej jednak uznaje wartość historyczną dzieła, które przekazuje nam godne uwagi fragmenty traktatu Donatystycznego. C. Lambot w 1948 roku ogłosił nowy rękopis, który ujawnił znaczną lukę w tekście, lukę, która w końcu pozwala nam wyjaśnić różne rytmy dialogu i wprowadzenie nazwisk rozmówców; Lambot opisał omawiany rękopis i przygotował wydanie całego dzieła, poprzedzając je studium dotyczącym autora, podziałów tekstu, bliskości z innymi pismami o podobnej treści. Ponadto, według Lambota, Augustyna nie można uznać za autora dzieła. Jednomyślne przypisanie biskupowi Hippony przez wszystkie rękopisy byłoby uwarunkowane pierwotnym brakiem tytułu: aby oznaczyć dzieło, jeden z protagonistów dialogu zostałby po prostu zidentyfikowany jako autor; poza nazwiskami uczestników, żaden wewnętrzny dowód nie ujawnia żadnej wskazówki co do tożsamości autora; data jest nieco późniejsza niż Konferencja w Kartaginie (411), biorąc pod uwagę, że dzieło wykazuje silne pokrewieństwo z innymi pismami afrykańskimi z tego okresu. Po krótkim wprowadzeniu, gdzie "szukać prawdy we wszystkich rzeczach, rozpoznawać ją tam, gdzie się ją znajdzie, zachowywać ją po rozpoznaniu" jest wskazane jako precyzyjny obowiązek chrześcijanina, odbywa się dialog między donatystą a katolikiem, zwolennikami przeciwstawnych teorii na temat chrztu: według donatisty chrzest udzielany przez duchowieństwo katolickie jest nieważny, a ci, którzy wstępują do jego kościoła, muszą zostać ponownie ochrzczeni; naturalnie, powtórzenie chrztu jest całkowicie wykluczone przez katolika. Każdy z rozmówców opiera się w dużej mierze na Piśmie Świętym, aby poprzeć własną tezę. Obserwacje P. Monceaux, dotyczące znanego mu fragmentu tekstu, na temat świętego tekstu używanego przez dwóch konkurentów są interesujące; w tej kwestii dodamy po prostu, że katolik ma tendencję zwłaszcza do kwestionowania fragmentów cytowanych przez donatystę, ponownie wykorzystując je przeciwko przeciwnikowi po poprawieniu egzegezy w interpretacji ortodoksyjnej. Dialog osiąga nawet pogardliwe tony: Donatysta jest oskarżony o to, że uważa się za tak doskonałego w obrzędach i interpretacjach, które wybrał, że spycha innych, w tym samego Boga, poza krąg prawdziwych wyznawców Boga (XV, 20). Pierwsza część kończy się apostrofą do brata Fulgencjusza, który przekazał broszurę w ręce autora: poprawia i prowadzi do prawdy tego, który pragnie być zawsze uczniem prawdy (XXX, 32-38). Dialog drugiej części jest żywy; hipotetyczne spotkanie Fulgencjusza z Augustynem jest proponowane, aby wyjaśnić wszystkie zawiłe drobiazgi kontrowersji; bawiąc się znaczeniem słów i przedstawiając surowe logiczne argumenty, wraca do atakowania donatystycznej koncepcji chrztu. Zadanie wyśmiania domniemania, że afrykański Kościół pozostał jedynym depozytariuszem poprawnej wiary, wbrew całemu światu chrześcijańskiemu, należy do Augustyna

FULGENTIUS, Fabius Planciades (koniec V w.?) : Niewiele lub nic nie wiadomo o tym autorze, w tym o tym, kiedy żył (szacunki wahają się między IV a VI w.), biorąc pod uwagę niedobór i niejednoznaczność informacji dostępnych z jego prac oraz brak jakichkolwiek danych zewnętrznych. Miał pochodzenie afrykańskie, ale późniejsze niż Martianus Capella. To, że był chrześcijaninem, pojawia się z pewnością, na podstawie polemicznych sugestii zawartych w jego słynnych badaniach nad interpretacją alegoryczną - Mythologiarum libri tres (historie mitologiczne interpretowane alegorycznie) i Expositio Vergilianae continentiae (alegoryczna interpretacja Eneidy Wergiliusza) - na podstawie odosobnionego cytatu Tertuliana w dziwacznym Expositio sermonum antiquorum (wyjaśnienie 62 przestarzałych słów z przykładami zaczerpniętymi od starożytnych autorów aż do Marcjana Kapelli), a przede wszystkim na podstawie biblijnej inspiracji jego uniwersalnej kroniki, De aetatibus mundi et hominis (14 fragmentów opisujących wydarzenia biblijne i świeckie), niekompletnego dzieła w 14 księgach, które rękopisy przypisują Fabiusowi Claudiusowi Gordianusowi Fulgentiusowi, ale którego jednoznaczne zgodności stylistyczno-tekstowe okazują się dziełem (jak bardzo krótka Super Thebaidem, która dotarła do nas z imieniem S. Fulgentius Episcopus) tego samego autora, co wyżej wymienione dzieła. Rozważano możliwą identyfikację z Fulgentiusem z Ruspe, z którym dzieli afrykańskie pochodzenie; tezę tę niedawno ponownie zaproponował Langlois. Podstawowe orientacje kulturowe obu autorów są jednak skrajnie różne: wyłącznie teologiczne i doktrynalne u pierwszego, proste i umiejętnie literackie i erudycyjne (rozważmy technikę "lipograficzną" De aetatibus) u drugiego.

FULGENTIUS z Astigi (Écija) (zm. przed 625): Brat Leandra, Florentiny i Izydora (VI w.). Szczegóły biograficzne zaczerpnięto z Regula de Leander , a informacje o jego biskupstwie dostarczają nam Akty soborów w Toledo (610) i Sewilli (619). Fulgencjusz urodził się w Kartagenie w latach 540-550, jako syn katolika Seweriana, obywatela rzymskiego pochodzenia hiszpańskiego i przedstawiciela królestwa Toledo w Kartagenie; jego matka, według niektórych, była arianką, być może o imieniu Turtura. Po okupacji bizantyjskiej rodzina Fulgencjusza wyjechała do Sewilli w 552 r. Wrócił do Kartagonii, aby odzyskać posiadłości ojca, ale nie wiemy nic o jego pobycie tam w latach 575-589. Prawdopodobnie był biskupem w 600 r. W 610 r. z pewnością był biskupem Astigi i podpisał dekret Gundemara (610-612) o ustanowieniu Toledo metropolią. Na Drugim Soborze Sewilskim (619) biskup Malagi zażądał od Fulgencjusza niektórych parafii włączonych do terytorium jurysdykcyjnego Astigi po okupacji bizantyjskiej; Fulgencjusz ze swej strony wyjednał u biskupa Kordoby bazylikę położoną na granicy dwóch diecezji. W 620 roku Izydor poświęcił mu De eccl. off. Fulgencjusz zmarł przed 625 rokiem. Cześć oddawana mu jest późniejsza niż 1330 rok. Falsyfikatorzy z XVI-XVII wieku, mylący Fulgencjusza z Fulgencjuszem z Ruspe, oprócz innych nieścisłości, przypisywali pierwszemu traktat De fide i inny traktat o mitologii.

FULGENTIUSZ z Ruspe (467-532) : Pochodził z wybitnej rodziny, urodził się w 467 r. w Afryce w Thelepte (Bizacena). Jego owdowiała matka Mariana zadbała o to, aby otrzymał pełne wykształcenie, które obejmowało nawet znajomość języka greckiego. Jednak po kilku latach poświęconych zarządzaniu rodzinnym majątkiem Fulgencjusz wstąpił do klasztoru pomimo wrogości matki. Prześladowania Wandalów przeciwko katolikom zmusiły go do kilkukrotnej zmiany miejsca zamieszkania, a pewnego razu został dotkliwie pobity przez ariańskiego księdza. Postanowił udać się do mnichów Egiptu, ale na Sycylii porzucił ten pomysł i udał się do Rzymu (500). Po powrocie do życia monastycznego w Afryce, pomimo niechęci, nie był w stanie uniknąć bardziej bezpośredniego obciążenia kościelnego. Został księdzem, a później biskupem Ruspe (Byzacena) w 507 r., został wygnany wraz z innymi członkami duchowieństwa katolickiego na Sardynię. W międzyczasie jego prestiż jako człowieka doktryny znacznie wzrósł i w 515 r. król Trazamund chciał, aby przebywał w Kartaginie na dyskusjach, ale jakiś czas później odesłał go z powrotem na Sardynię z powodu antyariańskiej działalności prowadzonej przez Fulgencjusza. Powrócił do Afryki po śmierci Trazamunda (523) i spędził ostatnie lata życia poświęcając się pisarstwu i działalności duszpasterskiej. Zmarł 1 stycznia 532 r. Vita Fulgencjusza, napisana przez Ferrandusa, główne źródło informacji o charakterze biograficznym, wspomina o niektórych dziełach, które do nas nie dotarły. Ale te, które się zachowały, wystarczą, aby przedstawić dokładny portret autora. Mają one charakter doktrynalny i są zorganizowane wokół dwóch centrów zainteresowań, jednego trynitarnego i chrystologicznego o antyariańskim nachyleniu, a drugiego soteriologicznego (łaska i wolna wola) przeciwko tak zwanym półpelagianom. W pierwszej grupie Contra arianos liber unus, być może najstarsze dzieło Fulgencjusza, zostało napisane w 515 r. w Kartaginie, aby odpowiedzieć na serię ariańskich zarzutów wysuniętych przez Trazamunda. Arianin, który nie poradził sobie w pierwszym spotkaniu z Fulgencjuszem, wysłał mu kolejną serię pytań, ale aby utrudnić sprawę, nie pozwolił mu zrobić kopii tekstu i zabrał go mu po przeczytaniu. Zmuszony do odpowiedzi Fulgencjusz ubolewa na początku Ad Trasamundum libri III nad niekorzystnymi warunkami, w jakich zmuszony jest pisać, ale nie przeszkadza mu to w rozwijaniu tematu organicznie, skupionym przede wszystkim na tematach specyficznie chrystologicznych, ponieważ najpoważniejsze błędy koncentrowały się na tym punkcie. W rzeczywistości Fulgencjusz, nie pomijając specyficznej tematyki antyariańskiej, traktuje przede wszystkim relację między osobą a naturą w Chrystusie w polemice z nestorianami i monofizytami w tym dziele. Warto również wspomnieć o 10 księgach Ad Fabianum, z których dotarły do nas tylko fragmenty; Contra sermonem Fastidiosi ariani, napisaną w celu odrzucenia kazania ariańskiego, które również istnieje; De fide ad Petrum i De trinitate ad Felicem; księgi II i III Ad Monimum; Ep. 8 i 14. Adversus Pintam zaginął. Tematyka antyariańska poruszana przez Fulgencjusza nawiązuje do tej z końca IV w., już tradycyjnej, bez oryginalności, ale z pełnym opanowaniem skomplikowanych zagadnień i zdolnością do przedstawiania ich w sposób osobisty. Nowość polega tutaj na ingerencji w ariańską kontrowersję wielkich dyskusji chrystologicznych V w. Dlatego Fulgencjusz traktuje tę kwestię również gruntownie, zgodnie z teologią chalcedońską, ale ze szczególnym naciskiem na podkreślenie jedności podmiotu w rozróżnieniu dwóch natur Chrystusa. Seria próśb, w tym mnichów scytyjskich (Ep. 16 korespondencji), skłoniła Fulgencjusza do zajęcia się również starą kwestią pelagijską, która pojawiała się wielokrotnie. De gratia Fausta z Riez odniosła wielki sukces, a zwolennicy radykalnego augustynizmu mieli trudności ze sprzeciwianiem się jej. Dlatego też Fulgentius podczas drugiego wygnania na Sardynii napisał zespół prac poświęconych temu zagadnieniu: pierwsze z nich to Ad Monimum libri III, Contra Faustum Reiensem libri VII (nieistniejące), De veritate praedestinationis et gratiae oraz Ep. 15 i 17. Doktryna, którą Fulgencjusz wykłada w tych tekstach, jest augustyńska w najbardziej radykalnym sensie: natura ludzka, zepsuta funditus (całkowicie) przez grzech Adama, który został przekazany jego potomkom, sprawia, że każda osoba jest niezdolna do pragnienia dobra i zbawienia się własnymi środkami za pomocą wolnej woli; tylko łaska Boża zbawia osobę, udzielona swobodnie, która poprzedza zasługi i je determinuje; dlatego zbawienie kogokolwiek należy wyłącznie do Boga. Bóg udziela tej łaski nie wszystkim, ale tylko niektórym, którzy są predestynowani, wybrani przez niezgłębiony sąd boski. Wszyscy inni są pozostawieni swojemu przeznaczeniu, predestynowani nie przez grzech, ale raczej do kary, która po nim następuje. Podobnie jak Augustyn, Fulgencjusz nie zaprzecza całkowicie działaniu wolnej woli w osobie, ale nie udaje mu się wiarygodnie zharmonizować tej obecności ze sztywną doktryną predestynacji. Również, gdy współpraca osoby z przeważającym działaniem łaski jest obecna, wyjaśnia, że nawet ta dobra wola jest predysponowana przez Boga, tak że raz jeszcze wolna wola całkowicie podpada pod inicjatywę łaski i powraca się do aporii pozostawionej nierozwiązanej przez Augustyna. Wskazaliśmy kilka listów Fulgencjusza: dotarło do nas tylko 19, a niektóre są listami jego korespondentów. Wszystkie są zaangażowane doktrynalnie i duszpastersko; żaden nie jest korespondencją dla samej korespondencji. Z różnych kazań, które dotarły do nas pod jego nazwiskiem, edycja CCL 91A poświadcza tylko 8 z nich jako autentycznych, poświęconych różnym tematom (święta liturgiczne, obchody męczenników, wyjaśnienia fragmentów Pisma Świętego). Jego Abecedarium zostało niedawno odkryte, lepiej znane jako Psalmus contra Wandalos arianos, skomponowane na wzór antydonatystycznego Psalmusa Augustyna: 23 alfabetyczne zwrotki po 12 wersetów, nieskomponowane w metrum, na wzór biblijnych psalmów. Treść jest silnie oddana doktrynie i przedstawiona w znacznie prostszej formie niż ta, którą zwykle przyjmuje autor, aby była bardziej przystępna dla ludzi.

FULGENTIUS Donatysta (zm. po 411) ; Pisarz donatysta, prawdopodobnie ksiądz (410-420). Jest znany jako autor Libellus de Baptismo, napisanego jakiś czas po konferencji w kartaginie w 411 i zachowanego dzięki cytatom zawartym w odpowiedzi katolika, być może ucznia Augustyna. Fulgencjusz twierdził, że "był tylko jeden chrzest, którego Samarytanka (tj. katoliczka) nie posiadała. Był "ogrodzony ogród", który był kościołem, gdzie zapieczętowana fontanna była zakazana każdej niegodnej osobie. Był olej, który był najświętszym namaszczeniem, które zdechły muchy (por. Koh 10:1) i którego w żadnym wypadku nie należy dawać grzesznikom". Fulgencjusz skupił się na niegodności katolików, jako traditores, do udzielania ważnych sakramentów, ale jego traktat jest również godny uwagi, ponieważ zawiera jedyny dosłowny cytat opinii jednego z biskupów obecnych na soborze zebranym w Kartaginie w 312 r., gdzie Caecilian został ekskomunikowany. Jest to dobry przykład poziomu popularnej debaty religijnej w okresie następującym po oficjalnym potępieniu donatyzmu w 412 r.

FULMINATA (legion XII) : Kolumna Marka Aureliusza (Rzym, piazza Colonna), wśród innych płaskorzeźb opisujących zwycięstwa cesarza (161-180), przedstawia scenę ulewnego deszczu i pioruna, które uratowały XII legion w Dacji przed pragnieniem i porażką. Epizod z 172 r. (źródła podają różne daty między 171 a 174 r.), prawdopodobnie zidentyfikowany już przez cesarza w liście do senatu jako boska interwencja, natychmiast stał się przedmiotem interpretacji w chrześcijańskim sensie, zgodnie z którym zbawienie zależało od modlitw chrześcijan, jak poświadczają Apolinary z Hierapolis, między 175 a 180 r. ok. i Tertulian . Kolumna przypisuje cud demonowi deszczu; Kasjusz Dion z kolei przypisuje go egipskiemu magowi Arnuphisowi, Hermesowi i innym demonom. W obiegu znalazł się również apokryficzny list Marka Aureliusza, przychylny chrześcijanom . Przydomek Fulminata nie wziął się z cudu burzy, gdyż legion nosił tę nazwę już w czasach Augusta: prawdopodobnie była to oznaka hołdu i oddania Zeusowi Keraunosowi.

FRAGMENTA ARIANA: W 1828 r. Angelo Mai opublikował 21 fragmentów zawartych w palimpseście pochodzącym z Bobbio. Pierwszych 19 z pewnością zawiera materiał ariański i ze względu na jedność stylu i tonu należy je przypisać jednemu autorowi, chociaż najwyraźniej pochodzą z różnych dzieł. Fragment 17 zawiera obszerne wyznanie wiary, inne cytują fragmenty arian z wcześniejszego okresu - Atanazy z Anazarbus i Teognis z Nicei - i odrzucają idee Hilarego, Febadiusza i Ambrose′a. Autor, radykalny arianin ze szkoły Wulfili, polemizuje nie tylko z katolikami, ale także z Macedończykami. Zaproponowano, aby utożsamić go z różnymi przedstawicielami zachodniego arianizmu znanymi nam pod koniec IV do początku V w.: Wulfila, Auxentius, Palladius, Maximinus, ale bez solidnych powodów. Fragmenty należy jednak datować na ten czas.

FRANKOWIE : Germański lud o niepewnym pochodzeniu - wg Grzegorza z Tours pochodzili z Pannonii - obejmujący różne plemiona osiedlone w pobliżu Morza Północnego i wzdłuż prawego brzegu Renu. Stąd, począwszy od 2. połowy III w., Frankowie dokonywali licznych najazdów lądowych i morskich w całej Galii; zawsze byli odpierani przez rzymskich generałów i cesarzy, którzy mimo to wykorzystywali grupy pokonanych Franków jako kolonistów do ponownego zaludnienia i rekultywacji części rozległego terytorium spustoszonej Galii. W ciągu IV w. wielu żołnierzy frankijskich było wykorzystywanych jako oddziały pomocnicze w rzymskich legionach, a urzędnicy frankijscy wypełniali wysokie obowiązki w służbie cesarza (np. Merobaudes, Arbogastes, Bauto). Najważniejszym plemieniem dla przyszłej historii było plemię Salijczyków, pierwotnie osiedlone na wybrzeżu Morza Północnego, które później przeniosło się na południe, aby zająć Toksandrię, region między Mozą a Skaldą. Pokonani przez Juliana (358) zostali jednak pozostawieni na tym samym terytorium co foederati; później, pod przewodnictwem króla Chlodio, przejęli Tournai i Cambrai, rozszerzając swoje panowanie aż do Sommy. W ciągu V w. wschodnia grupa Franków, położona wzdłuż Renu, dokonała serii niszczycielskich najazdów na regiony Trieru i Kolonii i odniosła sukces, po połowie V w., w trwałym zajęciu terytorium na lewym brzegu Renu, ze stolicą w Trewirze. Po 450 r. królestwem salezjańskim, ze stolicą w Tournai, rządził Childeryk, którego Grzegorz z Tours twierdził, że był synem Meroveusa, eponim dynastii Merowingów. Childeryk walczył jako lojalny sojusznik na flance rzymskich generałów Galii przeciwko Wizygotom, Sasom i Alamanom. Po jego śmierci tron zajął jego syn Chlodwig (481/482), który rozpoczął politykę wielkiej ekspansji: pokonał Syagriusza pod Soissons (486/487) i stopniowo rozszerzał swoje panowanie aż do Loary; przeprowadził zwycięskie kampanie przeciwko Turyngom (491) i Alamanom; pokonał Wizygotów Alaryka II pod Vouillé (507), rozszerzając granice swojego królestwa aż do Pirenejów. Chlodwig otrzymał od cesarza Wschodu, Anastazjusza, przywilej honorowego konsulatu, który legitymizował, w oczach podporządkowanych Rzymian, zwierzchnictwo króla Franków. Ustanowił swoją stolicę w Paryżu i wzmocnił swoją władzę morderstwami i oszustwem, uwalniając się od innych królów salickich i pochłaniając królestwo Franków nadreńskich. Kilka lat po ślubie z burgundzką księżniczką Klotyldą, katolikiem, Chlodwig, który zawsze okazywał szacunek galijsko-rzymskiemu episkopatowi, nawrócił się, dając się ochrzcić Remigiuszowi, biskupowi Reims. Przyjęcie katolicyzmu przez króla przyniosło ze sobą również nawrócenie ludu Franków i ułatwiło połączenie zdobywców z poddanymi; miało to również znaczące konsekwencje polityczne. Awitus, biskup Vienne, zrozumiał historyczne znaczenie wydarzenia, jak pokazuje jego list gratulacyjny, w którym oddaje hołd Chlodwigowi, jedynemu katolickiemu królowi na Zachodzie. Ponieważ inne ludy barbarzyńskie były albo poganami, albo arianami, Chlodwig ukazał się katolikom jako obrońca prawowiernej wiary, zapowiadając tę przewodnią pozycję na chrześcijańskim Zachodzie, którą później przyjęli Karolingowie. Traktował ludność galijsko-rzymską z łagodnością, szanując jej język i własność, i ustanowił państwo rzymsko-germańskie, w którym zarówno starożytne prowincjonalne miasta, jak i Frankowie, jako katolicy, byli w równym stopniu poddani władzy biskupów. W rzeczywistości kościół frankijski w okresie Merowingów sprawował władzę polityczną; był kościołem państwowym i kościołem narodowym w ścisłym związku z królem. Po śmierci Chlodwiga (511) czterech synów podzieliło królestwo jako osobiste dziedzictwo, z różnymi stolicami: Chlodomer w Orleanie, Childebert w Paryżu, Chlothar w Soissons i Teuderyk w Reims. Kontynuowali dzieło ekspansji władzy frankijskiej: zajęli Turyngię (531), biorąc do niewoli księżniczkę Radegundę, którą Chlothar później poślubił; zdobyli Burgundię (534), a od Vitigesa otrzymali Prowansję (537), która umożliwiła Frankom, poprzez Marsylię, dostęp do Morza Śródziemnego. Teudebert, odziedziczywszy tron po ojcu Teuderyku, w trakcie powtarzających się najazdów na Italia założył liczne garnizony w dolinie Padu i bił pieniądze w swoim imieniu; ale po jego śmierci (548) niepewne panowanie Franków we Włoszech zniknęło. Wpływy Franków rozciągnęły się na Alamannię, Recję, Bawarię i Panonię, osiągając największy zasięg około 560 r., kiedy całe państwo zostało zjednoczone pod rządami Chlotara; ale po jego śmierci (561) nastąpił okres zaciekłych bratobójczych bitew, które wzmocniły arystokrację i sprzyjały podziałowi rozległego terytorium na trzy regiony: Austrazję, Neustrię i Burgundię, z oddzielnymi administracjami. Kiedy Chlotar II ponownie zjednoczył całe królestwo pod swoją władzą (613), został zmuszony do przyznania pewnej niezależności Austrazji i Burgundii, z których każda miała własnego burmistrza pałacu. W 614 roku Chlotar II zwołał sobór w Paryżu z całym episkopatem Merowingów, aby opublikować capitularia regum Francorum, z dużymi ustępstwami dla biskupów i arystokracji. Jego syn Dagobert był bardziej nieugięty w obronie władzy i praw monarchy, wspierał działalność misyjną wśród Basków na południu i Fryzów na północy, i zawarł "wieczysty pokój" z cesarzem Wschodu Herakliuszem (631), mając na uwadze ich wspólną walkę ze Słowianami. Śmierć Dagoberta (639) zapoczątkowała dekadencję dynastii Merowingów i upadek władzy cesarskiej na rzecz burmistrzów pałacu, którzy stopniowo zdobywali pełną władzę. W Austrazji, Arnolph, biskup Metzu, i Pepin z Landen, który był burmistrzem pałacu młodego króla Dagoberta, dali początek potężnej dynastii, później znanej jako karolińska od jej najsławniejszego przedstawiciela, przeznaczonej do stopniowego wypierania Merowingów. W rzeczywistości, po krwawym okresie wojen domowych, które zakończyły się bitwą pod Tertry (687), Pepin z Heristal, burmistrz Austrazji, zdołał narzucić swoje rządy całemu królestwu Merowingów, niedawno zjednoczonemu. Królowie tego okresu nie mieli żadnego znaczenia: władza należała w rzeczywistości do Pepina II, który energicznie bronił jedności militarnej i religijnej całego królestwa. Po jego śmierci (714) nastąpiły nowe zamieszki, aż Karol, później zwany Martel, nieślubny syn Pepina, zdołał przywrócić porządek i przejąć władzę za pomocą broni i dyplomacji. Jego wielką zasługą było odparcie Arabów, kończąc postęp islamu w bitwie pod Poitiers (732): jego zwycięstwo było decydujące dla ocalenia chrześcijaństwa. Narzucił prymat Franków plemionom barbarzyńskim w Niemczech, dokonując wypraw przeciwko Alamanom, Fryzom i Sasom. W polityce wewnętrznej był wrogo nastawiony do wielkiej arystokracji biskupiej, usuwał biskupów, pozbawiał kościoły przywilejów i konfiskował dobra kościelne, aby płacić swoje milites, wywołując dalszą dekadencję kościoła frankijskiego. Z drugiej strony sprzyjał ewangelizacyjnej pracy misjonarzy katolickich na terenach europejskich, które nadal były przeważnie pogańskie, z wynikającą z tego organizacją polityczną i społeczną oraz rozprzestrzenianiem się cywilizacji. W szczególności chronił Bonifacego, wielkiego kaznodzieję w Turyngii i Bawarii, a później wybranego arcybiskupa (732), architekta reformy kościoła frankijskiego i mediatora między Frankami a papiestwem.

FRAVITTA (zm. 490): Patriarcha Konstantynopola przez cztery miesiące między 489 a 490 rokiem, po śmierci Akacjusza. Napisał list komunijny do Piotra Mongusa z Aleksandrii, zachowany dla nas w syryjskim tłumaczeniu Zachariasza Retora, z apelem o przezwyciężenie różnic, które powstały po Soborze Chalcedońskim (451) i ogłoszeniu dekretu Henoticon (481) przez cesarza Zenona. Próbował również przywrócić komunię z papieżem Feliksem III, który w 484 roku ekskomunikował i usunął Akacjusza, ponieważ uznał Piotra Mongusa za arcybiskupa Aleksandrii. Pojednawcza postawa Fravitty nie wywarła żadnego wrażenia na żadnym z jego rozmówców: Piotr Mongus powtórzył potępienie Soboru Chalcedońskiego i Księgi Leona Wielkiego, a Feliks III nie udzielił komunii Fravitcie, ponieważ nosiciele listu nie byli w stanie zapewnić go o usunięciu imion Akacjusza i Piotra Mongusa z dyptyków FREDEGAR (pseudo) (VII w.?). Przypisanie kompozycji Chronica Fredegarowi wydaje się być owocem błędnej interpretacji rękopisów przez humanistów (sed carius, czytane jako Fredcarius, później zmienione na Fredegarius), a obecnie niemal jednomyślnie akceptowana opinia głosi, że pismo jest kompilacją, być może wynikiem pracy wielu autorów. W rzeczywistości Chronica pojawiają się jako heterogeniczna całość, składająca się z co najmniej pięciu części, w najstarszym rękopisie - mniej więcej współczesnym kompilacji - który je przekazuje (Claramontanus, Paryż, BN, łac. 10910). Czwarta część jest oryginalna, wprowadzona przez praefatio, które wyjaśnia strukturę i plan dzieła. Zaczyna się od łacińskiego tłumaczenia tak zwanych Chronaca Hipolita z Rzymu; rozpoczyna się od wyciągów z Kroniki Hierome′a i syntezy Historiae Gregory′ego z Tours, a kończy kilkoma wyciągami z Kroniki Izydora z Sewilli, sięgając do 642. Uczeni wysunęli wiele hipotez na temat faz i modalności kompilacji oraz na temat liczby i polityczno-geograficznej przynależności jej redaktorów: od trzech redaktorów zaproponowanych przez Kruscha, wszystkich z VII w., dwóch pochodzenia burgundzkiego i jednego austrazyjskiego (hipoteza, która do dziś jest jedną z najlepiej potwierdzonych), oraz od dwóch redaktorów Hellmanna, do jedynego redaktora Goffarta, który przyjął refleksje już wysunięte przez poprzednich uczonych. Wreszcie, według Eriksona, który zmierzył się z kwestią z lingwistycznego punktu widzenia, nie było autora Fredegara (lub kogoś na jego miejsce), a jedynie kompilator, który czerpał z różnych źródeł, przekształcając je zgodnie ze swoim osobistym stylem. W swojej oryginalnej części Kroniki opowiadają historię królestwa Merowingów od 584 do 642 (z interpolacjami sięgającymi do 658); dlatego też stanowią podstawowe źródło wiedzy o kolejach losu Franków; w szczególności są jedynym źródłem dla okresu po 591-592, który kończy się na Grzegorzu z Tours. Ogólnie rzecz biorąc, kronikarz tworzy "uniwersalną historię frankocentryczną". Ocena literacka dzieła jest surowa: wykorzystanie źródeł było zwykle oceniane jako bezkrytyczne, sens narracji jako skąpy, koloryt bajki jako nadmierny, łacina jako barbarzyńska. W takiej panoramie przeciwne głosy, takie jak głos Goffarta, który określił je jako "najważniejsze dzieło literackie królestwa Franków w VII wieku", są rzadkie. Niedawno krytyczna historiografia ujawniła ideologiczne implikacje leżące u podstaw "mitu pochodzenia" dynastii Merowingów, o którym opowiada Kronika, i nadała szczególne znaczenie perspektywie redaktora w odniesieniu do źródeł, ujawniając jego zamierzoną autonomię. Zgodnie z tą wizją portret Chlodwiga, który wyłania się z tej pracy, wydaje się silnie kontrastować z tym opracowanym przez Grzegorza z Tours, dla którego król był prawdziwym założycielem ludu Franków dzięki swojemu chrztowi. W obrazie namalowanym przez Grzegorza Chlodwig zostaje w rzeczywistości umieszczony w tradycji mityczno-chrześcijańskiej; w obrazie autora Kroniki w mityczno-pogańskiej, w której elementy chrześcijańskie są zredukowane do minimum, a Chlodwig traci swój charyzmat "założyciela", aby zostać piątym królem Franków, zaczynając od historyczno-legendarnych informacji popartych przez ps.-Fredegara.

FOSSOR : Z aktów rekwizycji kościoła Cirta, po edykcie Dioklecjana z 303 r. (Gesta apud Zenophilum), dowiadujemy się, że fossor - znany również pod nazwami laborantes, kopiw/ntej, kopia,tai i copiatae - nie tylko wykonywał działalność kopaczy podziemnych cmentarzy, ale także quadratarii, pictores, musivarii i albarii. Podczas gdy Saturninus, zapytany cuius condicionis es? odpowiedział fossor,drugi fossor, Victor, odpowiedział artifex na to samo pytanie. Fossores byli najwyraźniej zorganizowani w korporacje, które w najstarszym okresie identyfikowano z collegia tenuiorum, i byli dotowani przez społeczność (Waltzing, Études historiques, passim). Musieli dzielić się na oddziały, które stały się stałe, zwłaszcza w przypadku wielkich kompleksów via Appia, Salaria i Ardeatina, ponieważ wskazują na to osobliwości, różne na różnych cmentarzach, architektury negatywnej, typologia grobów, formuły epigraficzne i techniki dekoracyjne. Pod koniec prześladowań fossores stanowili bardzo zwartą grupę społeczną, nawet jeśli jakość ich pracy stopniowo spadała, i nabyli wiele przywilejów. Pod koniec IV w. stali się faktycznymi właścicielami cmentarzy, tak że bezpośrednio zarządzali zakupem i sprzedażą grobowców, o czym świadczy gęsta grupa inskrypcji ; najstarsza (337-352) znana obecnie pochodzi z cmentarza Kallistusa i podaje między innymi, że grób został zakupiony ab Alexandro fosso[re] . W V w., być może z powodu nadmiernej chciwości i ciągłych nadużyć fossores, członkowie duchowieństwa (zwłaszcza mansionarii, cubicularii i presbyteri) przejęli odpowiedzialność za administrację cmentarzy. Ostatecznie Grzegorz Wielki w 597 r. zniósł każdy rodzaj podatku od pochówków . Zwyczaj przedstawiania fossora na obrazach i napisach na płytach należy umieścić w realistycznej tendencji ekspresyjnej właściwej popularnej sztuce italskiej , która od III w. miała znaczący rozwój w całym orbis antiquus, wyrażając się w spontanicznych i bezpośrednich małych scenach zaczerpniętych z życia codziennego, a zatem także z działalności zawodowej . Z tego powodu na cmentarzach paleochrześcijańskich, obok rzadkich scen wypieku chleba, handlu winem, warzywami i beczkami lub innych, jeszcze bardziej zwięzłych scen, które odtwarzają tylko narzędzia pracy (Bisconti, Mestieri nelle catacombe, passim), fossores pojawiają się przedstawione w precyzyjnym momencie kopania. Zgodnie z tą ikonografią, ubrane w krótkie, robocze tuniki bez rękawów i przepasane pasem w talii, te postacie pojawiają się na obrazach z pierwszej dekady III w. i przez cały IV w. Zajmują więc w symetrycznej pozycji dwie wewnętrzne ściany wejścia do niektórych kabin w S. Callistus i w SS. Peter i Marcellinus . Czasami fossores pojawiają się stojąc, ale można je rozpoznać po kilofie, latarni lub koszu do zbierania brudu związanego z ich postacią: tak jest ponownie w S. Callistus , w hypogeum Via D. Compagni na cmentarzu ad duas lauros i na cmentarzu Bassilla. Inne malowidła zostały odkryte przez starożytnych odwiedzających katakumby, a następnie ponownie zniknęły; niedawno o. U.M. Fasola odkrył na nowo fosro Tofimusa (sic) na anonimowym cmentarzu przy Via Anapo, jak wyjaśniają namalowane didascalia . Ten stonowany schemat ikonograficzny, jeszcze bardziej skrócony, jest również kontynuowany przez kilka inskrypcji na płytach znalezionych w Calepodius , w Commodilli , w Marcus i Marcellianus, w S. Agnes . Z tych przedstawień - a zwłaszcza tego namalowanego na tylnej lunecie kabiny w Domitilli dotyczącego fossora Diogenesa, wokół którego postaci (niestety obecnie zaginionej) rozmieszczono różne narzędzia robocze i abstrakcyjne przedstawienie gęstej sieci galerii cmentarnych - można zidentyfikować różne przybory używane do wykopalisk. Wśród nich rozpoznawalne są dolabra fossoria, młotek, dłuto, cyrkiel, łopata, hak do lampy, groma. Znaczący powrót fossora w sztukach figuralnych sugeruje szczególne znaczenie tych przedstawień, które przewyższa pierwotny realistyczny motyw, by osiągnąć jakieś symboliczne znaczenie, które sugerowałoby, że postacie są schrystianizowanym genius loci, albo alegorią biblijnego Tobita ojca, albo wreszcie personifikacją antynomii życia i śmierci .

FORTUNATYAN z Akwilei (IV w.): Według świadectwa Hieronima, Fortunacjan był biskupem Akwilei za Konstancjusza (337-361). Na synodzie w Serdica był wstronnictwie zachodnich obrońców Atanazego. Najwyraźniej przekonał Liberiusza (352-366) później, aby był bardziej elastyczny. Wydaje się, że zmarł tuż przed 368 r. Z jego pism znamy tylko trzy fragmenty jego komentarza do ewangelii i kilka aluzji poczynionych przez Hieronima, który z niego korzystał . Nie można wykazać związku z ps.-Hieronimem, Exp. Quattuor Evangeliorum.

FORTUNATIAN z Sicca Veneria (1. połowa V w.): Biskup Sicca, pojawił się na liście obecnych na konferencji w Kartaginie w 411 r., na szóstym miejscu wśród biskupów wyznaczonych do sporu z Donatystami. Ponadto jego nazwisko znajduje się na liście biskupów, którzy brali udział w soborach w Kartaginie i Milevi, zwołanych w październiku 416 r. w celu omówienia kwestii pelagijskiej . Z doktrynalnego punktu widzenia Fortunatien wydaje się być przychylny stanowisku antropomorfistów, jak wynika z listu Augustyna skierowanego do Fortunatiana na temat poznania Boga i antropomorfizmu : biskup Hippoas poprosił go, aby był mediatorem między nim a niezidentyfikowanym biskupem, z którym spierał się na ten temat, i wyjaśnił w liście swoją myśl na ten temat.

FORTUNATUS z Kartaginy (połowa III w.): Według św. Cypriana i Poncjusza, po śmierci Donata, biskupa Kartaginy, Cyprian został wyznaczony na jego następcę (249). Niektórzy księża - wśród nich Fortunatus - pod przewodnictwem Felicissimusa, świeckiego wyświęconego na diakona przez Nowatusa, sprzeciwili się Cyprianowi i odmówili mu posłuszeństwa. Wszyscy zostali ekskomunikowani przez synod w 251 r. To potępienie zostało potwierdzone przez Sobór w Kartaginie. W odpowiedzi Felicissimus przyłączył się do Privatusa, zdetronizowanego biskupa Lambaesis, i dwóch wyświęconych Fortunatusa na biskupa Kartaginy. Tak więc w latach 251-52 w Kartaginie było trzech biskupów: Cyprian dla katolików; Fortunatus dla zwolenników Felicissimusa (grupa około 25 biskupów) i Maksymus dla nowacjanów. Felicissimus starał się o uznanie papieża Korneliusza, ale Cyprian przekonał papieża do zerwania z Felicissimusem i Fortunatusem w 252 r.

FORTUNATUS manichejczyk (zm. po 392 r.): Pod koniec IV w. mieszkał przez długi czas w Hippo Regius, pozyskując konwertytów do manicheizmu, którego był prezbiterem. Nic więcej nie wiadomo o jego życiu, poza stwierdzeniem Possydiusza, że Augustyn znał go w Kartaginie (Życie Augustyna, 6). Miejscowi katolicy zorganizowali debatę między tym ostatnim, wówczas prezbiterem katolickim, a Fortunatusem, który niechętnie się na nią zgodził. Zapis wymiany zdań, która odbyła się 28 i 29 sierpnia 392 r., sporządzony przez Augustyna, został zachowany w jego Acta disputationis habitae cum Fortunato manichaeo i podsumowany w Retractationes I,16. Augustyn rozpoczyna pierwszy dzień od podsumowania manichejskich wierzeń, z którymi zgadza się Fortunat. Manichejczyk próbuje następnie zmusić Augustyna do przyznania, że manichejskie zachowanie moralne jest nienaganne. Ostrożny Augustyn oskarża swojego rozmówcę o niehonorowanie umowy o trzymaniu się kwestii doktrynalnych. Ta taktyka zyskuje sympatię publiczności, która również krytykuje Fortunata za powoływanie się na Pismo Święte zamiast pozostania przy argumentach rozumu. Drugiego dnia Fortunat przedstawia swoją wersję doktryny manichejskiej, szczególnie w odniesieniu do zła. Tutaj dochodzi do sedna problemu: Bóg nie ma nic wspólnego z istnieniem zła. Augustyn zgadza się z tym, ale następnie porównuje katolickie i manichejskiepoglądy na przyczynę zła moralnego. Fortunat odrzuca przypisywanie odpowiedzialności moralnej ludzkiej wolnej woli, ponieważ oznaczałoby to, że Bóg jest bezsilny lub co najwyżej wspólnikiem zła. Żaden z dyskutantów, jak widać, nie potrafi zadowalająco wyjaśnić zła, zwłaszcza używając wyłącznie rozumu. Wyjście Augustyna z impasu ma na celu zaoferowanie publiczności wyboru między katolickim Bogiem, który podejmuje ryzyko miłości, stwarzając istoty z wolną wolą, a manichejskim Bogiem, który nie tylko celowo skazuje ludzką duszę na zniewolenie w materii, ale czyni to z samozachowania. W tym momencie, zamiast przyznać się do porażki, Fortunat deklaruje gotowość do skonsultowania się ze swoimi przełożonymi w kwestiach systemu, których nie udało mu się obronić. Następnie opuszcza Hipponę na dobre, nienawrócony. Głównym zainteresowaniem tego tekstu dla nas jest to, że jest to autentyczny zapis spotkania katolika z manichejczykiem, podczas którego po raz pierwszy mamy poczucie publicznych stanowisk obu grup wobec siebie i możemy zmierzyć wpływ argumentów na publiczność późnego zachodniego Cesarstwa Rzymskiego, nawet jeśli ta publiczność pochodzi z jednego miejsca i jest przychylna katolickiemu protagonisty. Postawa manichejska, reprezentowana przez Fortunata, może być również zregionalizowana; np. jego opis Chrystusa nosi cechy charakterystyczne dla manicheizmu północnoafrykańskiego.

FLORENTIUS (1. połowa V w.) : Minister za Teodozjusza II, a następnie Marcjana. Zajmował najwyższe stanowiska w cesarstwie: w 422 r. został mianowany praefectus urbis Constantinopolitanae, następnie prefektem pretorium Wschodu w okresie 428-430 i ponownie w 438-439. Jako przedstawiciel cesarski uczestniczył w 448 i 449 r. w stałym synodzie Konstantynopola, a w 451 r. w Soborze Chalcedońskim.

FLORENTIUSZ ze Strasburga (VI w.): Prawdopodobnie pochodzenia galijsko-rzymskiego, Florentius był następcą św. Arbogasta na biskupstwie w Strasburgu w ostatnich 3. VI w. i zmarł 3 kwietnia. Jako wielki misjonarz, jak się mówi, założył klasztor św. Tomasza w Strasburgu i klasztor w Niederhaslach obok rzymskich ruin. Początkowo pochowany w krużganku przyszłej kapituły św. Tomasza, później został przeniesiony do Niederhaslach 7 listopada 810 r., dnia, który stał się jego liturgicznym świętem. Najstarsza Vita została napisana po 1160 r. przez kanonika z Haslach (BHL 3045). Florentius miał być Szkotem, który przybył z kilkoma uczniami do Alzacji, aby tam prowadzić życie pustelnicze

FLORIAN: Są dwaj męczennicy o tym imieniu: jeden z Bolonii, bez żadnych historycznych powiązań, którego czczą 17 grudnia; drugi, z Lorch (Austria), jest wymienionyprzez Mart. hier. 4 maja. Sprawozdanie zostało rozszerzone prawdopodobnie w okresie karolińskim na podstawie passio z tego samego czasu, które, prawie na pewno oparte na passio św. Ireneusza z Sirmium, mówi, że Florian umiera podczas prześladowania Dioklecjana. Męczennik Florian został następnie wrzucony do rzeki Enns z kamieniem u szyi . Ostatnie wykopaliska pod św. Wawrzyńcem w Lorch odkryły grób, prawdopodobnie należący do czterdziestu męczenników wymienionych w Passio Floriana; najwyraźniej byli oni już czczeni w IV w.

FLORIAN, opat (V-VI w.) : Niewielkie informacje, jakie o nim posiadamy, pochodzą z dwóch listów zachowanych w zbiorze Epistolae Austrasicae. Ochrzczony przez Ennodiusza, ucznia Cezariusza z Arles , wstąpił do klasztoru w Romenum, na terytorium Mediolanu, którego opat Theodotus był jego nauczycielem w rozumieniu Pisma Świętego. Arator napisał do niego w 544 r., aby pochwalić jego kulturę i bibliotekę ; również Ennodius (zm. 521) wysłał mu listy . Dwa listy Floriana były skierowane do Nicecjusza z Trewiru. Pierwszy z nich prosił o modlitwy za jego biskupa Dacja z Mediolanu (zm. 552); drugi zwrócił się o interwencję do króla Teobalda z Austrazji, aby uszanować przysięgę złożoną w jego imieniu w odniesieniu do fideles wyspy Comacina. Być może trzeci list do Nicecjusza i epigram również są jego autorstwa.

FLORILEGIA.: Problemy związane z patrystyczną florilegią są bardzo złożone. Nie tylko brakuje krytycznych wydań wielu z nich, ale również często trudno jest ustalić ich pochodzenie i wpływy. Obszerny wstęp, bardzo pouczający w dziedzinie literatury przedbizantyjskiej, znajduje się w obecnie klasycznej pracy A. Grillmeiera, Jesus der Christus im glauben der Kirche. Opierając swoją pracę na badaniach H. Chadwicka, a przede wszystkim M. Richarda, wielki ekspert patrystycznej chrystologii przedstawia chrystologiczną florilegię, nie ignorując całkowicie innych form antologii. Poniższa ekspozycja pójdzie w jego ślady. Chociaż wprowadza niewielkie uproszczenie do pytania, być może przydatne będzie rozpoczęcie od rozróżnienia między dogmatyczną florilegią, duchową florilegią i biblijną cateną. Autorzy postchalcedońscy trzymają się tradycji patrystycznej, w tym ich traktowania innych gatunków literackich. Wychodząc z tego założenia, Grillmeier odwołuje się do katalogów herezjów i zbiorów definicji i aporii. Można by dodać niemal wszystkie inne formy literackie, w tym kazania . W tych pismach jednak cytaty są mniej lub bardziej dokładne i są przeważnie przedstawiane bez nazwiska autora. Jan z Damaszku np. zintegrował w swoim Wykładzie wiary prawosławnej długie fragmenty swoich poprzedników, nie precyzując, skąd je wziął. Jego praca, mimo że ma ewidentnie charakter kompilacyjny, nie powinna być zatem uważana technicznie za patrystyczną florilegię (przeciwko Grillmeierowi, 87). W tym artykule omówione zostaną tylko właściwe florilegia; dlatego też catenae zostaną pominięte. W dogmatycznej florilegii kompilator łączy mniej lub bardziej znaczną serię fragmentów (testimonia), wyraźnie wskazując ich pochodzenie (nazwisko autora, tytuł dzieła, być może rozdział), aby obalić błędy doktrynalne i wykazać prawdy wiary prawowiernej na mocy autorytetu uznanych autorów. Ten gatunek literacki miał bardzo głębokie korzenie (patrz argumentacja, patrystyka). Od samego początku życie chrześcijańskie było zorientowane przez Tradycję, normatywną zasadę odziedziczoną po judaizmie i zinterpretowaną później na nowo w świetle grecko-rzymskich tradycji kulturowych i religijnych. Ta tradycja, szybko uznana za apostolską, była stopniowo wprowadzana w relacje z jednostkami obdarzonymi pewnym autorytetem lub z "ojcami kościelnymi" (Euzebiusz), tj. zatem z ojcami synodalnymi Nicei. Ale dopiero w IV w. była teologiczną metodą, która wyraźnie opierała się na autorytecie ojców, tak zwany argument patrystyczny. Ewolucję tę tłumaczą nie tylko wymogi kontrowersji ariańskiej, ale także wpływ judeochrześcijańskiej egzegezy i powszechne konwencje w dziedzinie literatury, filozofii i prawa. Wielkimi promotorami tej nowej metody teologicznej byli, jak wiadomo, Euzebiusz , Bazyli, Augustyn i Cyryl Aleksandryjski . Ten ostatni w szczególności powinien być rozważany w tym miejscu, właśnie dlatego, że późniejsze kontrowersje chrystologiczne, w których patrystyczna florilegia osiągnęła doskonałość, w dużej mierze odwróciły jego teologię. Cyryl był w istocie głównym pionierem wschodniej argumentacji patrystycznej. Zainspirowany być może zbiorem, w którym Euzebiusz z Dorylaeum zebrał niektóre teksty Nestoriusza , skomponował pięć florilegiów, z których cztery zachowały się do dziś. W jednym z nich, tzw. Florilegium ephesinum przedstawionym uczestnikom Synodu w Efezie, Cyryl przeciwstawił świadectwa Ojców poglądom Nestoriusza, aby uczynić herezje Nestoriusza oczywistymi . Jego florilegia stanowią podstawę dla monofizyckiej florilegii. Najdłuższe z nich zostały dodane do pism, które Timothy Aelurus rozpoczął między 458 a 477 rokiem przeciwko decyzjom Chalcedonu. Przeciwnicy Cyryla z Antiochii natychmiast chwycili za broń florilegia. Teodoret dodał do swego Pentalogos przeciwko Cyrylowi florilegium zachowane tylko po łacinie . Z podobnego florilegium Andrzeja z Samosaty znana jest jedynie lista nazwisk cytowanych autorów. Sam Teodoret opublikował w 447 r. w swoim Eranistes większe florilegium, które stało się podstawą dyophysite florilegium . W Dziejach Soboru Chalcedońskiego to florilegium Teodoreta znajduje się wraz z pierwszym florilegium przetłumaczonym na grecki przez Leona I. Florilegia poszerzone przez Teodoreta w obronie soboru zostały opublikowane później, podobnie jak zbiór cytatów Cyryla (red. Hespel), które Sewer z Antiochii zbadał krytycznie i obalił w swoim Philalethes podczas pobytu w Konstantynopolu (508-511) . Po edykcie Zenona (482) dogmatyczne florilegium było używane jako główna broń teologicznej kontrowersji zarówno przez monofizytów, jak i dyofizytów. Ale zachowało się tylko jedno aleksandryjskie florilegium związane z tym okresem. Po 520 roku Leoncjusz z Bizancjum i Justynian dali życie florilegiom niezależnie od poprzednich. Leontius dodał florilegium do każdej z trzech ksiąg Contra Nestorianos et Eutychianos . Te i inne florilegia Leontiusa miały wielki wpływ na późniejsze florilegia dyofizytowe, np. na florilegia De sectis . Z drugiej strony florilegia monofizytowe zachowały się tylko w syryjskim. Najsłynniejsza jest florilegia Sewera z Antiochii. W tej nowej fazie kontrowersji chrystologicznej napotyka się jednak również na nowość metodologiczną. Krytyka przyjętych tekstów staje się ostrzejsza . Z jednej strony coraz liczniejsze florilegia pojawiają się jako skompilowane tylko z drugiej ręki; przeciwko tej tendencji Sewer stanowczo protestował, potępiając to często powierzchowne wykorzystanie fragmentów patrystycznych . Z drugiej strony, najbardziej doświadczeni uczeni tamtego czasu dyskutowali nad autentycznością przytaczanych cytatów. Konieczność tej krytyki została narzucona, gdy ujawniono pewne fałszerstwa Apolinarystów, które weszły już do tradycji florilegiów przed 500 r., w czasie, gdy były one zazwyczaj komponowane na podstawie osobistej lektury tekstów patrystycznych. Najbardziej istotna krytyka tych fałszerstw została przypisana Leoncjuszowi z Bizancjum, ale nie należy do niego. Nowe konflikty w VII w. doprowadziły do skomponowania florilegiów przeciwko monotelitom. Największym jest ten skomponowany około 646 r. przez Maksyma Wyznawcę . Takie antymonotelitowe florilegia były również używane w dyskusjach prowadzonych na synodach laterańskich w 649 r. i w Konstantynopolu . Wreszcie kontrowersja ikonoklastyczna dała okazję do redakcji florilegia na rzecz czci obrazów. Tak więc Jan z Damaszku uzupełnił wszystkie trzy rozprawy o obrazach patrystyczną florilegia. W VII w. w końcu pojawia się próba systematycznego przedstawienia całej doktryny wiary za pomocą cytatów patrystycznych. Autor, który do dziś pozostaje anonimowy, ale który bez wątpienia należał do środowiska Maksyma, opublikował około lat 660-685 Doctrina Patrum, z której później korzystał m.in. Jan z Damaszku . Na Zachodzie jednak spotyka się zbiory patrystycznych testimonia, których intencją nie było tyle wykazanie ważności decyzji synodalnych, ile potwierdzenie, że katoliccy egzegeci stale zachowywali prawdziwą wiarę. Augustyn potwierdza tę formę odwoływania się do autorytetu tractatores catholici w dwóch listach, w których omawia wizję Boga . Ważniejsza jest jego dość swobodna metoda odwoływania się do patrystycznych testimonia, którym przeciwstawia się Pelagiuszowi i jego zwolennikom . Aby bronić swojej interpretacji tekstów biblijnych, zwł. fragmentów z listów do Rzymian i Galatów Augustyn opiera się przede wszystkim na tradycjach afrykańskich i rzymskich, reprezentowanych przez Cypriana i Ambrożego. Z drugiej strony duchowe florilegia tradycji wschodniej, które zawierają wyraźne cytaty z Biblii, Ojców, a także autorów świeckich, zostały skompilowane z myślą o życiu chrześcijańskim, ascezie i postępie duchowym; takie florilegia były jednak komponowane dopiero od VIII w. Niemniej jednak pierwsza klasa, zdefiniowana przez Richarda jako "damasceńska", stanowi późniejszy rozwój Sacra Parallela, przypisywany właśnie Janowi z Damaszku. Tę trzyczęściową pracę o Bogu, człowieku i cnotach i wadach można zrekonstruować z późniejszych florilegia i excerpta. W rzeczywistości należy wspomnieć o zbiorach wypowiedzi patrystycznych sprzed prac ascetycznych opracowanych po 800 roku . Tak więc Antioch, mnich z Mar Saba, napisał pandekty w 150 kephalaia około 620 roku, które jednak stanowią raczej ciągłą ekspozycję duchowych tematów Ojców. Ktoś po Maksymie Wyznawcy ułożył Capita de caritate, która przedstawia liczne wypowiedzi Ojców, nieznacznie zmodyfikowane . Jan z Damaszku ze swojej strony dodał florilegium do swojego traktatu De sacris ieiuniis . Jan ze Scytopolis, z 1. połowy VI w., pozostawił pierwszy tekst Scolii pismom ps.-Dionizego . Podążając jego śladami, Maksym Wyznawca, w Ambigua i innych pismach, zinterpretował fragmenty tego samego ps.-Dionizego i Grzegorza z Nazjanzu. Ta metoda badań przejęta od Ojców doprowadziła całkiem naturalnie do patrystycznych florilegiów z VIII-IX w.

FLORILEGIUM EDESSENUM ANONYMUM. : Anty-nestoriańskie greckie florilegium zachowane jedynie w syryjskiej redakcji sprzed 562 r. Prawdopodobnie skomponowane nieco po Soborze Efeskim (431), w dużej mierze zależy od cyrylijskiego florilegium De fide ad reginas i w obecnym stanie oferuje pewne paralele z florilegia cytowaną przez Sewera z Antiochii

FLORINUS (II w.) : Współczesny Ireneuszowi i jego koledze ze szkoły Polikarpa ze Smyrny, później był prezbiterem w Rzymie, gdzie wyznawał herezję walentynianską . Według świadectwa Euzebiusza , Ireneusz napisał list O Monarchii, czyli że Bóg nie jest autorem zła przeciwko niemu; i później, gdy Florinus został zwolennikiem walentynianu, kolejnylist O Ogdoadzie. Istnieje ponadto syryjski fragment listu Ireneusza adresowanego do papieża Victora , w którym Ireneusz prosi papieża o podjęcie środków ostrożności przeciwko Florinusowi, którego pisma były szeroko rozpowszechnione w Galii i zagrażały wierze chrześcijan. Z tytułu listów, które Ireneusz o nim napisał i z krótkiej wzmianki o Agapiusie można zrekonstruować niektóre elementy jego teologii: Florin prawdopodobnie podzielał gnostyckie doktryny na temat pochodzenia zła i walentynianską doktrynę eonów i pierwotnej ogdoady, zaprzeczając jedności trzech osób boskich i zmartwychwstaniu umarłych. Te kilka elementów doktrynalnych nie pozwala na pewne powiązanie Florinusa z jakimkolwiek znanym systemem gnostycznym, z wyjątkiem generycznie włoskiej szkoły Walentyna

FLORUS z Hadrumetum (zm. po 418): Mnich z klasztoru Hadrumetum (V w.). Razem ze swoim przyjacielem Feliksem odwiedził Uzalis, swoje rodzinne miasto w pobliżu Utica, gdzie mógł przeczytać list Augustyna 194, napisany w 418 roku do rzymskiego kapłana, przyszłego papieża Sykstusa III. Z Uzalis udał się do Kartaginy, podczas gdy jego przyjaciel Feliks powrócił do Hadrumetum, zabierając ze sobą list Augustyna . List Augustyna, przeczytany bez wiedzy opata Walentyna, wywołał w klasztorze różne opinie i nieporozumienia w kwestii łaski . Aby rozwiązać kwestie i przywrócić pokój, Augustyn napisał De gratia et libero arbitrio , dzieło, które wysłał do Hadrumetum wraz z listami 214 i 215. Jakiś czas później Florinus udał się do Hippona , niosąc list od Walentyna, który opowiadał o pochodzeniu zamieszek w Hadrumetum; Augustyn odpowiedział wówczas listem 216.

FLACCILLA (zm. 386) : Z pochodzenia hiszpańska, poślubiła cesarza Teodozjusza I w 376. Miała z nim troje dzieci: Arcadiusa, Pulcherię i Honoriusza. Źródła są zgodne co do przedstawiania jej jako osoby oddanej dobrym uczynkom, przeciwniczki pogaństwa i arianizmu. Po jej śmierci Grzegorz z Nyssy wygłosił mowę pogrzebową .

FLACCILLUS z Antiochii (zm. przed 343) : Następca Eufroniusza na tronie Antiochii około 330 r., zwolennik euzebiuszowskich arian, brał udział w 335 r. w soborze w Tyrze, który potępił Atanazego; w tym samym roku był w Jerozolimiez okazji poświęcenia kościoła Anastasis. W 339 r. poparł wybór Grzegorza Kapadockiego na stolicę aleksandryjską. W latach 340-341 był jednym z biskupów wschodnich, którzy obok Euzebiusza z Nikomedii prowadzili nieprzyjazną korespondencję z Juliuszem z Rzymu w sprawie soboru rzymskiego z 341 r. Również w 341 r. przewodniczył soborowi w Antiochii, na którym Euzebiuszowie odpowiedzieli na synod rzymski w antynicejskim sensie. W tym czasie przyczynił się do reintegracji biskupa Euzebiusza w Emesie, który opuścił swoje miejsce z powodu wrogości ludu. Zmarł przed 343 r.

FLAWIAN, męczennik: Różni męczennicy noszą to imię: (1) Pierwszym jest Flawiusz wymieniony przez Usuardusa w jego martyrologium 30 stycznia, być może wiceprefekt Rzymu, postać jedynie legendarna, o której nie ma passio; jego grób był czczony w Civitavecchia . (2) Historyczna rzeczywistość Flawiana z Ankony, męczennika za Dioklecjana, nie jest pewna, ponieważ starożytne martyrologie go nie wspominają . (3) Męczennik z Bôbîdouna (Noviodunum w Mezji [dziś Isaccea, w Rumunii] lub miasto w Afryce?) o tym imieniu znajduje się w Mart. syr. 25 maja, dzień sugerujący związek z Flawiuszem z BHL 6009. (4) Inny, z czasów Juliana Apostaty, byłby prefektem Rzymu, a następnie wygnanym do Aquas Taurinas (Montefiascone), gdzie wzniesiono kościół romański, poświęcony jemu. Nie można przypisać żadnej wartości jego legendzie . (5) Ostatni był towarzyszem w męczeństwie Montanusa i Lucjusza z Kartaginy (BHL 6009), który zmarł 25 maja 259.

FLAWIAN I z Antiochii (biskup 381-404): Urodził się na początku IV w. w zamożnej rodzinie. Około 350 roku, choć nadal prosty świecki asceta, był, wraz z Diodorem, przyszłym biskupem Tarsu, jednym z przywódców stronnictwa nicejskiego w Antiochii, okolicznością, w której pokazał się jako bardzo aktywny, organizując zgromadzenia liturgiczne, wprowadzając chóralny śpiew antyfon i proponując obecną antyariańską formułę Gloria Patri. Został wyświęcony na kapłana w latach 362-363 przez Meletiusza, którego zastąpił, pomimo wyraźnego sprzeciwu Grzegorza z Nazjanzu. Z powodu trwającej schizmy w Antiochii (a także kilku nieprawidłowości w jego wyborze), uznanie jego święceń zostało opóźnione przez Zachód, który pozostawał w komunii z jego rywalem Paulinem. Jako biskup prowadził nieustanną działalność organizacyjną i charytatywną, szeroko poświadczoną w dziełach Jana Chryzostoma, jego ucznia. Jego gorliwość dla Kościoła objawiła się w szczególny sposób podczas buntu "posągów" (luty 387), kiedy Flawian, mimo podeszłego wieku, nie wahał się podjąć długiej podróży do Konstantynopola, aby wstawić się u Teodozjusza I o przebaczenie dla miasta, zagrożonego represjami cesarskimi. Z jego dzieł zachowała się jedynie homilia De anathema (przekazana pod imieniem Chryzostoma), która dotyczy schizmy antiocheńskiej, a także kilka fragmentów przekazanych przez późniejszą florilegię, zwłaszcza Eranistesa Teodoreta.

FLAVIAN II z Antiochii (zm. po 518) : Arcybiskup chalcedoński i patriarcha Antiochii w latach 498-512, następca arcybiskupa Palladiusza. Podczas jego biskupstwa doszło do odrodzenia się kontrowersji chrystologicznych, zwłaszcza z powodu wpływu monofizyckich zwolenników Filoksenosa z Mabbug, którzy starali się przekształcić w narzędzie walki antychalcedońskiej formułę wiary Henotikonu (482), opracowanej przez Akacjusza z Konstantynopola i zatwierdzonej przez cesarza Zenona, aby przywrócić jedność wiary wszystkich poddanych cesarstwa. Rozczarowany swoją pojednawczą i zasadniczo prochalcedońską postawą oczekiwania monofizytów filokseńskich - którzy oczekiwali od niego anatem przeciwko Nestoriuszowi, Diodorowi z Tarsu, Teodorowi z Mopsuestii i Teodoretowi z Cyrus, a także potępienia chalcedońskiego dyofizytyzmu i zatwierdzenia Henotikonu, rozumianego jako odrzucenie chalcedońskich "dodatków" do tego, co zostało zdefiniowane na poprzednich soborach w Nicei, Konstantynopolu i Efezie - Flawian padł ofiarą kampanii oszczerczej i zaciekłej wrogości swoich przeciwników, a po różnych perypetiach i pewnym tymczasowym sukcesie (takim jak synod w Sydonie w 511 r.) został zdetronizowany w 512 r. i zastąpiony przez monofizyckiego biskupa Sewera, a ostatecznie zesłany na mocy rozkazu cesarskiego do Petry (Arabia Petrea, w rejonie obecnego Ma′an). Kiedy cesarz Justyn I, po zakończeniu schizmy akacjowej, przywrócił na trony zdetronizowanych biskupów chalcedońskich, na tron Antiochii osadził, na miejsce Sewera, nie Flawiana, ale pewnego Pawła: prawdopodobnie w tym czasie Flawian już nie żył. Nie zachowały się po nim żadne pisma.

FLAWIAN z Chalon-sur-Saône (zm. 591). Referendarz Gontranu, króla Burgundii, zastąpił Agrykolę na tronie biskupim po jego śmierci (580). Brał udział w soborach w Mâcon (581 i 585), Lyonie (583), Walencji (585) i w chrzcie Chlotara, syna Fredegundy, w Nemours. Przypisuje mu się hymn Versus ad mandatum in cena Domini. Założył lub odnowił opactwo św. Piotra w Chalon.

FLAWIAN z Konstantynopola (zm. 449). : Członek duchowieństwa Konstantynopola, został wybrany na patriarchę w 446 r., po śmierci Proklosa, a nieco później, w 448 r., stanął w obliczu początku kryzysu monofizyckiego, wywołanego przez kazania mnicha Eutychesa w samej stolicy. Ten ostatni został oskarżony przed Flawianem przez Euzebiusza z Dorylaeum, a patriarcha zwołał lokalny sobór, który potępił Eutychesa 18 listopada. Przy tej okazji Flawian stwierdził, że Chrystus ma dwie natury w jednej hipostazie i jednym prosoponie. Ale natychmiastowa reakcja na potępienie, na czele której stał Dioskor z Aleksandrii, a popierał go cesarz Teodozjusz, doprowadziła do zwołania soboru powszechnego w Efezie w 449 r., który został starannie przygotowany na korzyść Eutychesa. W tym kontekście Leon Wielki wysłał do Flawiana dogmatyczny list, Tomus ad Flavianum, który miał stać się dokumentem założycielskim chrystologii chalcedońskiej. W tym czasie jednak nie pomógł on Flawianowi, który oskarżony przez Dioskora 8 sierpnia został zdetronizowany. W zamieszaniu, które nastąpiło, gdy próbował uciec, został schwytany i ciężko pobity przez swoich przeciwników. Uwięziony, zmarł trzy dni później, gdy był w drodze na wygnanie. Jego ortodoksja została uznana dwa lata później na soborze Chalcedońskim, który przywrócił mu pamięć.

FLAWIAN z Filippi: Biskup Filippińczyków w V w., papież Celestyn I wysłał mu list z okazji Soboru Efeskiego (431), aby poinformować go, że powierzył Cyrylowi Aleksandryjskiemu zadanie przygotowania sprawy przeciwko Nestoriuszowi . Na soborze Flawian zastąpił Rufa z Tesaloniki, któremu uniemożliwiono udział (Mansi IV, 1280 i 1305), i temu faktowi prawdopodobnie zawdzięcza tytuł arcybiskupa, błędnie przypisany mu przez Liberatusa . Odegrał ważną rolę w potępieniu Nestoriusza. Był wśród sygnatariuszy zarówno edyktu o depozycji heretyka , jak i listu soborowego do duchowieństwa i ludu Konstantynopola (Mansi IV, 1304); jego imię pojawia się także na liście prawosławnych biskupów cesarzy Teodozjusza II i Walentyniana III . Nestorianie daremnie próbowali pozyskać go na swoją stronę.

FLAVIANUS, Virius Nicomachus (zm. po 394) : Spokrewniony z poganinem Symmachusem, dzielił z nim próbę przywrócenia upadającego pogaństwa w drugiej połowie IV w. Pełnił wysokie obowiązki publiczne. W 376 r. jako wikariusz Afryki, według świadectwa Augustyna, sprzyjał donatystom i za to został odwołany przez cesarza Gracjana. Został mianowany praefectus praetorio Italiae Illyrici et Africae przez Teodozjusza w latach 390-392 i 393-394, ze względu na swoją sławę jako uczonego (przetłumaczył Życie Apoloniusza z Tyany autorstwa Filostrata na łacinę) i historyka (skomponował Annales, które nie zachowały się). Był konsulem około 393-394. Poparł bunt Eugeniusza , od którego uzyskał przywrócenie Ołtarza Zwycięstwa i zwrot dóbr skonfiskowanych z pogańskich świątyń. W latach 393-394 odnowił pogański kult w Rzymie. Zmarł w 394 r. w Alpach w akcji militarnej przeciwko Teodozjuszowi, po tym, jak zagroził, że zamieni kościół w Mediolanie w oborę dla bydła, gdy już tam dotarł, i zmusi duchowieństwo do wstąpienia do armii (Paul Med., Vita Ambr. 31). Postawiono hipotezę, że Carmen contra paganos odnosi się do niego .

FLAVIUS CLEMENS, konsul (I w.): Syn Tytusa Flawiusza Sabinusa, należał do rodu Flawii i był kuzynem cesarzy Tytusa i Domicjana. Jego dwaj synowie zostali wyznaczeni przez Domicjana na ewentualnych następców cesarstwa . Był konsulem w roku 95. Dio Cassio oskarżył go o ateizm i przestrzeganie żydowskich zwyczajów , a Swetoniusz oskarżył go o obojętność i bezwład polityczny . Takie oskarżenia, często formułowane przeciwko chrześcijanom, sugerowałyby, że Flawiusz Klemens był chrześcijaninem. Po wygaśnięciu mandatu konsularnego został skazany na śmierć z powodów religijnych, które nie wykluczają zazdrości politycznej. Jego żona Flawia Domitilla, której imię nadano chrześcijańskiemu cmentarzowi znajdującemu się na jego terenie, została zesłana na wygnanie na wyspę Ventotene. W tym samym okresie inni obywatele zostali wygnani, pozbawieni majątku lub skazani na śmierć. Swetoniusz śpieszy zauważyć, że zbrodnia popełniona na Flawiuszu Klemensie i jego rodzinie przyspieszyła koniec cesarza, który został zamordowany krótko później . Późniejsza tradycja utożsamiała konsula z papieżem Klemensem Rzymskim, ale nie ma dokumentów uzasadniających taką identyfikację, pomimo że byli współcześni. Można by przypuszczać, że ten ostatni należał do rodziny wyzwoleńców Flawiusza Klemensa.

FILASTER (Philaster, Philastrius) (zm. przed 397) : Działający w drugiej połowie IV w., bezskutecznie próbował przeciwstawić się aryjskiemu biskupowi Auxentiusowi w Mediolanie i został ukarany biciem. Brał udział jako biskup Brescii w antyariańskim soborze w Akwilei w 381 r. W latach 380-390 napisał Diversarum haereseon liber, korzystając, oprócz Ireneusza, przede wszystkim z Panarionu Epifaniusza, ale pozostając, według osądu Augustyna , gorszym od źródła. W rzeczywistości jest to praca powierzchowna i ogólna, nawet jeśli traktuje o herezjach, takich jak arianizm, które autor znał osobiście, i nie jest wolna od błędów i nieporozumień. Filaster, podobnie jak Epifaniusz, uważał każdą doktrynę przeciwstawną chrześcijaństwu za herezję, nawet jeśli chronologicznie wcześniejszą; dlatego przed 128 herezjami, które pojawiły się po początku Kościoła, uwzględnia 28 wcześniejszych żydowskich. Aby pomnożyć liczbę herezji, Filaster uważa bohaterów pewnych epizodów ST za heretyków, posługując się precyzyjną nomenklaturą (musuritae, trogloditae, puteoritae itd.) i dodaje do liczby herezji wiele twierdzeń o charakterze doktrynalnym i dyscyplinarnym, które uważa za błędne, ale które, jak się wydaje, nie dały początku ruchom heretyckim lub schizmatyckim.Filaster nie zna nawet rozróżnienia między herezją a schizmą, które było już dobrze ugruntowane przed jego czasami.

FILIOQUE. : Wprowadzenie filioque do nicejsko-konstantynopolitańskiego Credo, ustalone przez Synod w Braga (675), przyjęte w Galii za Karola Wielkiego, ostatecznie zaakceptowane przez Kościół rzymski (ok. 1013), co stało się jedną z głównych przyczyn niezgody między Kościołami zachodnimi i bizantyjskimi, interesuje teologię patrystyczną z dwóch powodów: legitymacji samego faktu i jego treści. Jeśli chodzi o kwestię legitymacji takiej zmiany w credo, należy wspomnieć, że sam Sobór w Konstantynopolu (381) zmienił nicejskie Credo, nie martwiąc się o zgodę łacinników. Ponadto Sobór w Efezie (431), który zakazał wyznawania wiary innej niż nicejska (COeD 54), nie przytoczył jego konstantynopolitańskiej wersji. Jeśli chodzi o aspekt doktrynalny, filioque jest centralnym punktem trynitarnej teologii Augustyna. Podejmując ideę Ducha jako daru Ojca i Syna od Hilarego (por. Hil., Trin. II,29) oraz temat Ducha jako wzajemnej miłości Ojca i Syna od Mariusza Wiktoryna i od Ambrożego , Augustyn, nie tylko w swoich spekulacjach, ale także w doktrynie przeznaczonej dla prostych wiernych, czerpiąc inspirację przede wszystkim od Jana, przedstawia Ojca iSyna jako jedyne principium (tj. pochodzenie lub początek) Ducha Świętego; pierwszy jednak jako principium non de principio, drugi z kolei jako principium de principio . Greccy autorzy nie wysnuli takiego wniosku, ponieważ chcieli uniknąć niebezpieczeństwa, że Duch będzie uważany za stworzenie, nie pochodzące z tej samej hipostazy co Ojciec, ale uczynione za pośrednictwem Syna, jak inne stworzenia. Samo wyznanie wiary Konstantynopola, ułożone z uwzględnieniem stanowisk macedońskich, należy postrzegać w podobnych ramach. Formuła za pośrednictwem Syna (narzędzia, pośrednika), jaką znajdujemy przede wszystkim u Grzegorza z Nyssy, nie jest jednak tak daleka od filioque Augustyna. dotyczy to również Cyryla Aleksandryjskiego, który jednak był zajęty kwestią odnoszącą się do Chrystusa, uwielbionego przez własnego Ducha (DS 260).Ponieważ kontrowersja dotycząca Filioque pojawiła się po epoce patrystycznej, nie ma potrzeby omawiania w tym miejscu różnych proponowanych rozwiązań, nawet jeśli są one uzasadnione również za pomocą stanowisk patrystycznych

FINNIAN z Clonard (zm. 549)L : Findian (Finden), zlatynizowany jako Finnianus lub Finianus, urodził się w Irlandii w Mysdall, około 470; jego nauczycielami byli biskupi St. Fortchern (zm. po 490) i St. Dawid z Menevii (zm. około 601 w wieku 147 lat). Ewangelista Irlandii, Finnian jest założycielem klasztoru w Clonard (Cluain Iraird), z którego pochodziło kilka sławnych osobistości kościelnych: S. Ciarán z Clonmacnoise (zm. 549?), S. Colomba z Iony (zm. 597), S. Comgall z Bangor (zm. 600). Pokutnik i cudotwórca, człowiek kultury klasycznej i biblijnej, Finnian może być autorem Paenitentiale Vinniani (Penitentiale św. Finniana z Moville [zm. 579/580]). Zmarł w Clonard 12 grudnia 549 r. Jako obiekt czci liturgicznej, jego imię zostało wymienione w wizygockim martyrologium z początku IX w. (Escorial I.III. 13).

FIRMICUS MATERNUS (zm. po 350): Tradycja rękopisów przypisuje Firmicusowi Maternusowi dwa pisma o dość zróżnicowanej treści, które sięgają IV w.: Matheseos libri VIII (334-337) i De errore profanarum religionum (343-347). Wszystkie informacje o naszym autorze pochodzą z tych dwóch pism. Urodził się na Sycylii i mieszkał głównie w Syrakuzach. Pochodzący z rodziny senatorskiej, musiał otrzymać solidne wykształcenie retoryczno-filozoficzne. Będąc jeszcze poganinem, napisał (w latach 334-337) swoje Matheseos, rodzaj podręcznika astrologii. Oczywiście czerpiąc z greckich źródeł, a jeszcze bardziej z łacińskich, pozostawił nam dzieło, które bardziej niż jakiekolwiek inne zachowane ze starożytności, informuje nas o ówczesnych wierzeniach i praktykach astrologicznych. W swoim drugim dziele, De errore profanarum religionum, skomponowanym po nawróceniu na chrześcijaństwo (w latach 346-350), Firmicus Maternus zwalcza współczesne pogaństwo w formie ubóstwienia żywiołów, a przede wszystkim misteriów. Po wykazaniu w dość agresywny sposób bezsensowności i niemoralności mitów i pogańskich kultów, kończy, wzywając czytelników do nawrócenia i przypominając cesarzom (Constancjusz i Constans) o poważnym obowiązku zniszczenia bez skrupułów pogańskiej religii. Ta mało tolerancyjna postawa jest przynajmniej częściowo wyjaśniona charakterem konwertyty, który z zapałem bronił sprawy chrześcijańskiej, gdy chrześcijaństwo stało się causa victrix, chronioną teraz przez samych cesarzy. Oczywiste jest jednak, że zamierza nie tylko obalać błędy pogańskie, ale także prowadzić niewierzących do nawrócenia. Mimo że jest adresowana głównie do pogan, praca opiera się na dowodach biblijnych, które zawdzięcza niemal wyłącznie Testimoniom Cypriana. Należy również zauważyć, że Consultationes Zacchaei et Apollonii, przypisywane mu przez Morina, nie sięgają dalej niż do V w.

FIRMILIAN z Cezarei w Kapadocji (zm. 268): Biskup metropolii Kapadocji przez ponad trzydzieści lat (od ok. 230 do ok. 268), wiemy, że przyjął Orygenesa w 232 lub 233 i pozwolił mu głosić w swoich kościołach. W 235, za Maksymina Traka, chrześcijanie w Kapadocji byli prześladowani, a Firmilian schronił się w Palestynie, gdzie ponownie przestawał z Orygenesem; stamtąd powrócił do Cezarei w Kapadocji. Wydaje się, że podczas prześladowań Decjusza (249-250) ponownie uniknął okazji do wyznania wiary, ponieważ później znalazł się obok biskupa Helenusa z Tarsu w konflikcie z biskupem Fabiuszem z Antiochii, który skłaniał się ku surowości Nowacjana przeciwko wszystkim tym, którzy stracili odwagę podczas prześladowań. Przy wsparciu Firmiliana, Helenus zorganizował sobór w celu odsunięcia Fabiusza, który tymczasem zmarł. Oskarżenia przeciwko Firmilianowi i Helenusowi nie ustały; raczej zabrano je do Rzymu, gdzie znalazły przychylne wysłuchanie u papieża Stefana (254-257), który był bardziej przychylny nowacjanom; dał znać w liście, że wyklucza obu biskupów ze swojej wspólnoty. W 256 roku Stefan zerwał również wspólnotę z Cyprianem z Kartaginy, ponieważ ten ostatni uznał za nieważny chrzest udzielony przez nowacjanów. Cyprian odwołał się wtedy do biskupów Wschodu; Firmilian zatwierdził jego stanowisko doktrynalne przeciwko stanowisku Stefana w długim liście, który zachował się (korespondencja Cypriana). Kilka lat później Firmilian został dwukrotnie zaproszony przez Helenusa z Tarsu do Antiochii na sobór, który rozpatrywał sprawę biskupa tego miasta, Pawła z Samosaty, oskarżonego o herezję. Podczas pierwszego soboru Firmilian oświadczył, że jest zadowolony z odpowiedzi Pawła, tak że ten ostatni nie został potępiony; za drugim razem, około 268 r., ponownie wyruszył do Antiochii, ale zmarł podczas podróży do Tarsu.

FIRMUS z Cezarei w Kapadocji (zm. 439:Jeden z przywódców stronnictwa Cyryla na soborze w Efezie; przetrwało 45 jego listów, a także krótka homilia wygłoszona na soborze w Efezie (zachowana w języku etiopskim w Qērellos).

FESTUS (zm. po 62): Porcjusz Festus został wysłany przez Nerona jako rzymski prokurator w Palestynie od 60 do 62, następca Feliksa . W swojej administracji okazał się sprawiedliwy i właściwy, pomimo znalezienia się w trudnych sytuacjach anarchii i buntu. Paweł, który został uwięziony za Feliksa, został zaprowadzony przed jego oblicze, aby zostać osądzonym, ale odwołał się do cezara. Festus, zanim wysłał go do Rzymu, kazał mu spotkać się z królem Agryppą II i jego siostrą Bereniką na audiencji. Festus zmarł w Judei, krótko po zakończeniu urzędowania, w 62.

FIBULA (sprzączka) : Dokładny podział fibul na różne grupy według kształtu, rozmiaru i wykonania został dokonany przez Cavadę w jego badaniu elementów męskiego stroju znalezionych w centralnych i wschodnich dolinach alpejskich . Pierwsza grupa składa się z fibul o dużych rozmiarach, z zamocowanymi płytkami o różnych kształtach (trójkątne, pięciokątne itp.), ozdobionymi rzeźbami (Kerbschnitt), które zazwyczaj przedstawiają postacie zoomorficzne, jak pięciokątna płytka z lwami znaleziona w Akwilei, poświadczona wzdłuż północnych limesów, od Brytanii do Panonii, ale także w bardziej wewnętrznych strefach Raetii i Noricum oraz w bardziej zmilitaryzowanych regionach zachodniej Afryki. Pojawiają się one między trzecią ćwiartką a końcem IV w., trwając do ostatnich dekad V w. Charakterystycznym elementem typologicznym jest pierścień o owalnej formie, uzyskany przez stopienie w otwartej formie, w kształcie zoomorficznym i zamknięty płytką z folii złożonej, gładkiej lub zdobionej stemplami. Zapinki z ruchomymi płytkami, zdobionymi stemplami lub gładkimi, stanowią z drugiej strony najbardziej udokumentowany typ w okresie późnego antyku, począwszy od drugiej tercji IV w., kiedy to po raz pierwszy pojawiła się praktyka umieszczania pasów i pasów w męskich grobowcach - praktyka, która później stała się zwyczajowa. Istnieje wiele wariantów: w metodach wykonania, w formie pierścienia, w płytce przymocowanej do skóry, gładkiej lub zdobionej. Wyróżnia się dwie podgrupy: "A" składającą się z zapinek trzyczęściowych (pierścień, język klamry, płytka) i "B" z zapinek czteroczęściowych (łuk, pręt, język klamry, płytka). Zapinki lirowe z otworem trapezoidalnym, które są również nazywane zapinkami "omega", stanowią inną grupę. Wreszcie istnieją fibule z wierconymi stałymi płytkami, które pochodzą od fibul z wierconymi ruchomymi płytkami i które można znaleźć w Brytanii, północnej Galii i regionach w pobliżu Dunaju, gdzie ten typ fibuli pojawia się często w kontekstach trzeciej i ostatniej ćwierci IV w. Wśród fibul gotyckich środowisk należy również odnotować te o profilu zoomorficznym, takie jak fibule w formie orłów, których para, z dekoracją cloisonn? (złote oprawy z wstawionymi almandynami), została znaleziona w grobowcu bogatej kobiety w Domagnano (Republika San Marino) i która została datowana na koniec V/początek VI w.

FIDES HIERONYMI: Wyznanie wiary rozpoczynające się od Credo in unum Deum Patrem omnipotentem, visibilium et invisibilium factorem, opublikowane po raz pierwszy przez Morina . Można je uznać za połączenie artykułów z Apostolskiego i nicejskiego Creed. Należy pamiętać o wyrażeniu Descendit ad inferos, które pojawia się po raz pierwszy w wyznaniu chrzcielnym używanym w kościele Akwilei w czasach Rufina , a jeszcze nieuwzględnionym w wyznaniach Kościoła Rzymu i Wschodu. Ponadto inne wyrażenie Sanctorum communionem pojawia się po raz pierwszy w instrukcji Nicety z Remezjany . Cross nie wyklucza możliwości przypisania fides hieronmymi samemu Jerome′owi , podczas gdy Bulhart , idąc w ślady Wilmarta , odnosi się do Grzegorza z Elwiry. Tego fides hieronymi nie należy mylić z wyznaniem wiary o tym samym tytule, które zaczyna się od Catholicam fidem ita profitemur i które w jakiś sposób wiąże się z Pierwszym Soborem w Toledo

FIDES NICAENA : Pismo błędnie przypisywane Atanazemu, znane również pod tytułem Didascalia CCCXVIII Patrum Nicaenorum. Nazwa, od której się zaczyna, brzmi następująco: "Wiara 318 Ojców, nosicieli Boga, obecnych w Nicei, i prawdziwie cudowna i zbawienna nauka dotycząca Świętej Trójcy". W rzeczywistości składa się z dwóch części: pierwsza zawiera, w wyznaniu wiary, nicejskie wyznanie wiary z dogmatycznym komentarzem, w którym potępione są teorie Sabelliusza, Focjusza, antropomorfistów i Ariusza, a jednocześnie przypominane są dokładne elementy dogmatu. Druga część zawiera i ponownie podejmuje długą serię reguł monastycznych i moralnych i jest całkowicie podobna do tzw. Syntagma ad Monachos, również przypisywaną Atanazemu przez pewne rękopisy . Wiele elementów może sugerować egipskie pochodzenie.

FIDUCIA: Dla pisarzy kościelnych termin ten ogólnie odpowiada greckiemu parrsi,a . Pojawia się 23 razy w NT, często w znaczeniu fiduciam habere = ufać (Mt 14,27). Znaczenie słowa ulega pewnej ewolucji poprzez wpływ albo terminu przeciwstawnego (strach), albo synonimu (nadzieja). Stąd wywodzi się dość częste znaczenie tego słowa, oznaczające relację między Bogiem a wierzącym (L. Engels, Fiducia dans la Vulgate, 134). Przyjmując zatem, że fiducia jest cechą duszy, pozostaje pytanie, czy przekształca się ona w element obiektywny (jak w ST, w znaczeniu boskiej gwarancji, zawartej w przymierzu zawartym przez samego Boga ze swoim ludem), czy też subiektywny, w zaufaniu pokładanym w Bogu przez wszystkich wierzących. W tym sensie słowo parrhsi,a (fiducia) powinno być najwyraźniej rozumiane u większości Ojców. I tak np. w Origen termin ten jest często łączony z dopełnieniem pro.j to.n Qeo,n (in Deum) . Również u Hilarego: … propria conscientia altioris fiducia . Co więcej, zmartwychwstanie Chrystusa stanowiło gwarancję całej chrześcijańskiej fiducia. Tertulian napisał: Fiducia christianorum resurrectio mortuorum.

FAUSTYN (IV w.) : Około 380 r. był kapłanem w Rzymie schizmatyckiej sekty Lucyferian. Na prośbę Flaccylli, żony Teodozjusza, napisał De trinitate, w którym objaśnił podstawowe punkty anty-ariańskiej katolickiej doktryny, bez szczególnej oryginalności, ale bardzo jasno. Wysłał krótkie wyznanie wiary Teodozjuszowi, aby bronić się przed oskarżeniem o sabelianizm, wysuniętym na jego temat przez katolików. W 384 r., wraz z kapłanem lucyferiańskim Marcellinem, skierował do Teodozjusza De confessione verae fidei et ostentatione sacrae communionis et persecutione adversantium veritati, lepiej znanym jako Libellus precum, aby uzyskać ochronę dla schizmatyków przed przemocą ze strony katolików. Dzieło zawiera, oprócz niektórych już legendarnych elementów, ważne informacje na temat historii Lucyferian.

FAUSTYNUS z Potenza Picena (zm. po 425/426) : Biskup Potentiae (Potenza Picena, Macerata), został wysłany wraz z rzymskimi kapłanami Filipem i Asellusem przez papieża Zosimusa w 418 r. do Kartaginy, aby omówić sprawę kapłana Apiariusa z Sicca Veneria (dziś Le Kef, w Tunezji) z episkopatem afrykańskim. Apiarius, ekskomunikowany z nieznanych przyczyn przez swojego biskupa, odwołał się do Rzymu. Delegaci mieli również za zadanie zająć się apelacją do Stolicy Apostolskiej i petycjami do dworu cesarskiego w Rawennie. Przybyli niosąc zespół kanoników, uważanych za pochodzące z Nicei, w rzeczywistości z Serdica, które były kwestionowane przez biskupów afrykańskich, ale które oświadczyli, że są gotowi przyjąć w sposób tymczasowy. Faustinus pozostał w Kartaginie, czekając na instrukcje od nowego papieża, Bonifacego, który przybył 26 kwietnia 419 r. Przybyli również dwaj inni rzymscy duchowni, Dulcitius i Feliks. Na soborze w 419 r. ponownie zakwestionowano wystawione kanony, przemówienia wygłosili Alypius i Augustyn. Podjęto decyzje (Canones in causa Apiarii). Faustinus powrócił do Kartaginy ponownie, prawdopodobnie w 425 r., nadal w sprawie Apiariusa, ponownie ekskomunikowanego za poważne przestępstwa, ale który ponownie odwołał się do Rzymu. Wystąpił jako obrońca oskarżonego, ale proces zakończył się przyznaniem się Apiariusa. Faustinus został oskarżony o przekazanie wyników synodu biskupów papieżowi Celestynowi.

FAUSTUS (V w.): Kapłan i archimandryta kościoła Konstantynopola, między 449 a 450 rokiem wielokrotnie napominany przez papieża Leona , aby nie poddał się wpływom doktryny monofizyckiej i kontynuował walkę o prawdziwą wiarę. Z drugiej strony, Faust napisał w 451 roku do cesarza Marcjana, we współpracy z 18 innymi prawowiernymi archimandrytami Konstantynopola, aby zaprosić go do osądzenia i odpowiedniego przeciwstawienia sięrozprzestrzenianiu się herezji Eutychesa.

FAUSTUS z Bizancjum (IV w.).:Jest to pseudonim autora Historii Armenii, która obejmuje okres od roku 330, śmierci króla Tiridatesa, do roku 387, podziału królestwa ormiańskiego między Bizantyjczyków i Persów. Autor wydaje się być w kontakcie z Nersesem Wielkim, katolikosem Armenii (353-373), który odgrywa dużą rolę w tym dziele. Przydomek Bizantyjczyk,potwierdzony już w V w. przez Łazarza z Pharb, jeśli nie odnosi się do miejsca urodzenia (nic nie wiadomo o rodzinie ani warunkach społecznych Fausta), wskazuje na miejsce jego intelektualnego i literackiego wykształcenia. Dzieło, pierwotnie napisane po grecku (alfabet ormiański nie został jeszcze stworzony), dotarło do nas w ormiańskim tłumaczeniu z drugiej połowy V w. i składało się z sześciu ksiąg, ale pierwsze dwie zaginęły. Prokopiusz z Cezarei podaje fragmenty Historii Armenii, które odpowiadają Faustowi 4,5 i nast. oraz 5,7. Dzieło to jest jedynym źródłem do historii Armenii w IV w. Autor, który dobrze zna kraj i jego język, starannie odnotowuje tradycje i wspomnienia narodu, zwłaszcza te popularne. Poświęca szczególną uwagę relacjom między kościołem a szlachtą, moralnemu postępowaniu osobistości, sprzeciwom i intrygom rodzin feudalnych; ma całkowitą niezależność osądu i jest ogólnie godny zaufania; niektóre części, takie jak te, które opisują wysłanie poselstw do Cezarei w Kapadocji w celu konsekracji katolików, zakładają dokumenty pisemne.

FAUSTUS z Riez (ok. 400-490/495): Pochodzący z Wielkiej Brytanii, urodzony ok. 400 r., był mnichem w Lérins od 424 do 433 r., opatem klasztoru od 433 do 457 r., biskupem Riez od 457 r. aż do śmierci (490-495). Podczas swojego biskupstwa Faust sprzeciwiał się w pewien sposób ekspansjonistycznej polityce Gota Euryka, który po zdobyciu Riez (476) zesłał go na wygnanie w nieznane miejsce. Powrócił do Riez w 485 r. po śmierci Euryka. Cieszył się szerokim prestiżem zarówno jako mnich, jak i biskup, i pozostawał w korespondencji listownej z różnymi członkami galijskiej arystokracji, między innymi Sydoniuszem i Rurycjuszem. Spośród różnych dzieł zapisanych przez Gennadiusza , De spiritu sancto, De gratia i 12 listów dotarło do nas. Engelbrecht przypisuje mu również autorstwo wielu kazań zawartych w zbiorze tzw. gallikańskiego Euzebiusza. Ale nawet jeśli jest pewne, że materiał Fausta trafił do tego zbioru, to jest również prawdą, że materiał ten został zmodyfikowany na różne sposoby. Jednak kazanie dla Maksyma, jego poprzednika na tronie biskupim w Riez, można przypisać mu z pewnością. De spiritu sancto, skomponowane po 470 r., jest skierowane konkretnie przeciwko Macedończykom, ale bezpośredni motyw, dla którego Faust napisał przeciwko tym heretykom, którzy zawsze byli mało znani na Zachodzie, nie jest jasny. Na fundamencie dzieł Ambrożego, Rufina, ps.-Atanazego, być może Bazylego i Didymosa, Faust daje pełne omówienie boskości Ducha Świętego, z całkowitym opanowaniem tematu, ale bez wprowadzania nowości do tematu już dokładnie zbadanego. Ważniejszy jest jego wkład w polemikę na temat relacji między łaską a wolną wolą. Był zaangażowany w księdza Lucidusa, który wyznawał radykalną predestynację i został z tego powodu potępiony przez sobór w Arles (472 ok.). W kontekście tego pytania Faust napisał De gratia w dwóch księgach, w których zajmuje stanowisko pośrednie między przeciwstawnymi ekscesami pelagian i predestynacji. W przeciwieństwie do Augustyna, przeciwko któremu wielokrotnie potajemnie argumentuje, Faust jest przekonany, że grzech Adama z pewnością zranił naturę ludzką, ale nie pozbawił jej całkowicie dążenia do dobra: w ten sposób, chociaż pomoc łaski Bożej jest najważniejsza dla zbawienia istot ludzkich, pewien margines jest również pozostawiony dla ludzkiej wolnej inicjatywy. Z tego powodu Faustowi sprzeciwiali się Fulgencjusz i inni radykalni augustianie, a współcześni uczeni uważają go za przedstawiciela tak zwanego semi-pelagianizmu. W rzeczywistości szukał on zrównoważonego rozwiązania trudnego zagadnienia, odkładając na bok najbardziej radykalne aspekty tez pelagijskich i predestynacyjnych i zwracając uwagę na wszystkie terminy zagadnienia, nie uprzywilejowując niektórych z nich kosztem innych, jak czynili przeciwnicy, z którymi walczył. Z listów należy wspomnieć pierwszy, w którym Faust zaprasza Lukidusa do odwrócenia się od swoich błędów; druga, która jest odwołaniem Lukidusa po potępieniu soboru; trzecia, antyariańska w temacie; czwarta, o treści chrystologicznej; i przede wszystkim piąta, w której Faust utrzymuje cielesność duszy, ponieważ tylko Bóg jest bezcielesny. Tezie tej sprzeciwił się Klaudianus Mamertus, podczas gdy Avitus argumentował przeciwko jednemu z jego pism, niezachowanemu, jako zbyt rygorystycznemu w kwestii odpuszczenia grzechów.

FAUSTUS manichejczykL : Urodził się ok. 340 r. w Milevis (współczesna Mila, Algieria), pochodził z pogańskiego środowiska, a więc nawrócił się na manicheizm, gdzie awansował do rangi biskupa. Pochodził ze skromnych środowisk, ale udało mu się zdobyć reputację elokwentnego; jednak Augustyn z Hippony donosi (Confessiones V), że Faust, choć z pewnością elokwentny (V,iii,3), miał niewielką wiedzę kulturową. Nie znał nawet pism manichejskich, poza tymi w tłumaczeniu na łacinę. Jego elokwencja nie zdołała zamaskować jego niezdolności do udzielenia odpowiedzi na obawy młodego retora, gdy spotkali się w Kartaginie pod koniec 382 lub na początku 383 r. (V,vii,12). Po tym Augustyn zaczął odchodzić od manicheizmu. Faust został aresztowany i wygnany, prawdopodobnie w 386 r., ale wkrótce potem ułaskawiony, chociaż zabroniono mu nauczania. Następnie zniknął z historii, pozostawiając swoją Capitula, pismo, które przetrwało, ponieważ Augustyn cytuje je w swoim Contra Faustum manichaeum (napisanym przed 405 r.). Faust stworzył swoje dzieło prawdopodobnie między 386 a 390 r. (proponowany rok jego śmierci), przeciwko byłemu manichejczykowi, który stał się katolikiem (być może samemu Augustynowi). Jego głównym celem jest pokazanie, że manicheizm jest chrześcijaństwem w najczystszej formie, wyraźnie odróżniającym się od judaizmu. Faust czyni to, powołując się na perykopy biblijne, albo w celu udowodnienia ich zgodności z doktryną manichejską, albo w celu wyjaśnienia, dlaczego manichejczycy je odrzucili. W ten sposób odrzuca cały Stary Testament z powodu jego praw dietetycznych, incydentów poligamii, składania ofiar ze zwierząt, przestrzegania szabatu i obrzezania. Procedura stosowana w każdym capitulum (było ich prawdopodobnie dwadzieścia dwa) polega na tym, aby najpierw przedstawić katolickie sprzeciwy dotyczące jakiegoś punktu doktryny manichejskiej, a następnie przedstawić ich obalenie. Faust unika zatem wszelkich odniesień do pism manichejskich i tylko okazjonalnie nawiązuje do ich doktryn. Jednak odrzucając katolickie idee, przywołuje teksty, które katolicy rozpoznaliby (w tym pseudoepigraficzne Dzieje Pawła i Tekli: C. Faust. XXX,4). Jego głównym celem jest natchniony charakter ST. Faust pokazuje, że zna go tak dobrze, jak zna NT, i dał nam najbardziej obszerną manichejską polemikę, jaką posiadamy, przeciwko temu, co uważa się za niegodziwe bóstwo ST, bezsensowne przepisy rytualne, niedostatki moralne i aprobatę oszustw przypisywanych Mojżeszowi i prorokom. Tradycja chrześcijańska nie odgrywa żadnej roli w tej polemice: jednostka może interpretować Pismo Święte tak, jak uważa za stosowne. Faust porusza również kwestie prawdziwej natury Boga, wcielenia i "żydowskich interpolacji" w NT. Ponadto Faust podkreśla ascezę manichejską jako kolejny dowód wyższości swojej religii nad chrześcijaństwem katolickim.

FELICJAN z Musti (koniec IV w.): Donatystyczny biskup Musti (sierpień) w prokonsularnej Afryce. Po śmierci Parmeniana, donatystycznego biskupa Kartaginy, Primian został wybrany na jego następcę; potępił kilku diakonów, a wśród nich Maksymiana, który, chroniony przez kobietę z Kartaginy, zgromadził po swojej stronie grupę biskupów prokonsularnej Afryki. Primian został wezwany do rozwiązania konfliktu, ale się nie pojawił; zamiast tego uniemożliwił swoim przeciwnikom spotkanie. Spotkanie jednak odbyło się w każdym razie w Cabarsussi w 393 r., a uczestnicy potępili Primiana i wybrali na jego miejsce, dla Kartaginy, Maksymiana. Felicjan był wśród dwunastu biskupów konsekrujących Maksymiana . W ten sposób narodziła się sekta w obrębie samej schizmy: maksymianiści. Primian zwołał sobór w Bagai (394) jako odpowiedź, w której uczestniczyło 310 biskupów. Maksymian i jego konsekratorzy zostali potępieni i postanowiono usunąć ich ze swoich biskupstw. Felician sprzeciwił się tej decyzji, poparty w niej przez donatystów z Musti. W 397 Felician i Praetextatus pojednali się z Primianem i uznali za ważne chrzty udzielone w ramach schizmy. To rozwiązanie o charakterze politycznym, w opozycji do zasad donatystów, pozwoliło Augustynowi - źródło do biografii Felicjana - aby oświadczyć o niespójności schizmy.

FELICISSIMUS z Kartaginy (III w.) Felicissimus był jednym z prekursorów donatyzmu; był bogatym chrześcijaninem, który sprzeciwiał się swojemu biskupowi Cyprianowi w czasie prześladowań Decjusza (250),w sprawie pojednania lapsi. Został nielegalnie wyświęcony na diakona i postawiony na czele dysydentów z Kartaginy Novato, którzy w 251 r. udali się do Rzymu, aby zwiększyć liczbę schizmatyków podążających za Nowacjanem. Felicissimus sprzeciwiał się sztywności Cypriana w traktowaniu lapsi i pojednał ich na własną rękę za pomocą libelli pacis. Ustanowiwszy się "nagórze" (Byrsa?), twierdził, że ekskomunikował Cypriana, ale został ekskomunikowany w jego imieniu przez przedstawicieli biskupa. Wszelkie ślady po nim zniknęły po prześladowaniach.

FELICITY, męczennica.: Rzymskie sakramentarze (oprócz Leonina) wspominają Felicytę 23 listopada. Itiner. Salisb. wskazuje na jej grób na cmentarzu Maksyma przy Via Salaria. Ep. de locis SS. i itineraria zpóźniejszej daty uważają jej syna za męczennika Sylana z grupy 10 lipca. Odnoszą się do legendarnej męki, która czyni ją matką tych siedmiu męczenników, i którą można uznać za rzymską kalkę biblijnego epizodu siedmiu Machabeuszów i ich matki.

FELIKS I, papież (zm. 274) : Prawdopodobnie urodził się w Rzymie jako syn pewnego Konstancjusza. Sprawował pontyfikat od 269 do 274 roku, za cesarza Aureliusza, początkowo życzliwie nastawiony do chrześcijan, a później propagator dziewiątego prześladowania. Niemniej jednak Feliks nie umarł jako męczennik, pomimo przeciwnych świadectw Cyryla Aleksandryjskiego i Martyrologium Rzymskiego, które mówią, że umarł za wiarę wzdłuż Via Appia, upamiętniając go 10 maja. W rzeczywistości jego imię nie jest zawarte w Depositio martyrum, ale w Depositio episcoporum, które dotyczy wyznawców. Ponadto wydaje się, że umarł nie 30 maja, ale 30 grudnia (być może w dacie III Kal. skrót ian. został zamieniony na iun.). Feliks znalazł się wbrew swojej woli w sporze teologicznym, który zakończył się Soborem Antiocheńskim i potępieniem Pawła z Samosaty. Biskupi wysłali list synodalny w 269 r. do Dionizego, poprzednika Feliksa, aby poinformować go o swoim działaniu i poprosić go o potwierdzenie. Dionizy zmarł w międzyczasie, a Feliks potwierdził wnioski soboru i potępienie heretyckiego biskupa, który mimo to odmówił odwołania i rezygnacji. Dlatego jest prawdopodobne, że fraza cytowana przez Cyryla należy w rzeczywistości do Feliksa, nawet jeśli prawdopodobnie została zmodyfikowana .

FELIKS II, antypapież (zm. 365) : Archidiakon kościoła Rzymu i prawdopodobnie również pochodzenia rzymskiego, w 355 r. został konsekrowany na biskupa w pałacu cesarskim w obecności kilku urzędników państwowych, w opozycji do Liberiusza, który był w Tracji za sprzeciwienie się cesarzowi Konstancjuszowi w sprawie sporu ariańskiego. Później, w 358 r., gdy Liberiusz mógł powrócić z wygnania za podpisanie potępienia Atanazego, Feliks, który w rzeczywistości nigdy nie cieszył się łaską ludu, został zmuszony przez Rzymian do opuszczenia miasta. Próbował przejąć kontrolę nad bazyliką Iulia (S. Maria in Trastevere), ale ostatecznie musiał wycofać się do jednej ze swoich posiadłości, przy Via Portuense, gdzie zmarł 22 listopada 365 r. Niemniej jednak w VI w., gdy pamięć o tych wydarzeniach nie była już tak wyraźna, Feliks, uważany za prawowitego papieża, osiągnął punkt, w którym został utożsamiony z jednym z męczenników o tym samym imieniu , pochowanym w pobliżu jego rezydencji.

FELIKS III (II), papież (zm. 492) : Biskup Rzymu od 483 do 492, ten papież jest zwykle wskazywany jako Feliks III, nawet jeśli w rzeczywistości Feliks II (konsekrowany w Rzymie w 355) był ograniczony do zastąpienia wygnanego papieża Liberiusza, z którego powodu nie jest pod każdym względem uważany za papieża. LP twierdzi, że Feliks urodził się w Rzymie, jako syn prezbitera, również o imieniu Feliks. Feliks również ożenił się i miał dzieci przed przyjęciem święceń kapłańskich: wśród jego potomków był Grzegorz Wielki. Feliks stawiał czoła trudnym sytuacjom mniej więcej wszędzie, zaczynając od Włoch, rządzonych de facto w tamtych latach przez uzurpatora Odoakra. W Afryce interweniował u cesarza Zenona, aby powstrzymać prześladowania katolików przez ariańskich Wandalów i wygnanie wielu biskupów, zwłaszcza za Huneryka. Sytuacja stała się mniej poważna w 487 r. wraz z przybyciem Gunthamunda. Poważne problemy pojawiły się również na Wschodzie, gdzie monofizyccy patriarchowie Akacjusz i Piotr Mongus zasiadali na tronach Konstantynopola i Aleksandrii. Feliks energicznie zajął stanowisko przeciwko nim, pisząc do Zenona, wysyłając legatów na miejsce, na próżno zapraszając Akacjusza do Rzymu i ostatecznie ekskomunikując biskupa Konstantynopola. W ten sposób w 484 r. doszło do rozłamu między Rzymem a Wschodem, znanego jako "schizma akacjańska", która trwała do 519 r. (Akacjusz zmarł w 489 r.). Po 490 r. Feliks interweniował w konflikcie pelagiańskim, pisząc dwa listy do biskupa Honoriusza sympatyzującego z tą herezją i integrując drugi list z Contra Andromacum (dziełem błędnie przypisywanym jego następcy Gelazjuszowi I), w którym papież kwestionuje odrodzenie Luperkaliów, o które zabiegał rzymski patrycjusz (Andromacus). Feliks zbudował bazylikę S. Agapetus w Rzymie i został pochowany w bazylice S. Paulo za Murami. Spośród dwóch inskrypcji znalezionych w pobliżu tej bazyliki, jedna dotyczy ojca Feliksa, druga zaś samego Feliksa i jego rodziny .

FELIKS IV (III), papież (zm. 530): Pochodzący z Samnitów, syn pewnego Kastoriusza, w 519 r. miał wziąć udział jako diakon w delegacji wysłanej na Wschód przez papieża Hormisdasa w celu rozwiązania "schizmy akakijskiej". Feliks zastąpił Jana I z inicjatywy króla Teodoryka, który jednak zmarł nagle, miesiąc po konsekracji papieża (lipiec 526 r.). Nowy władca, Atalaryk, i jego matka Amalasunta za radą Kasjodora nadal wspierali Feliksa, faworyzując między innymi autorytet trybunałów kościelnych w odniesieniu do instytucji świeckich. Ten papież przekształcił niektóre pogańskie budowle sakralne Forum Romanum w kościół św. Kosmy i Damiana, dekorując go mozaikami, i odrestaurował przy Via Salaria bazylikę św. Saturnina, poważnie uszkodzoną przez pożar. Na początku 529 r. Feliks wysłał do Cezariusza z Arles, z zadaniem rozstrzygnięcia kwestii półpelagijskiej, 25 Kapituł o łasce, które Prosper z Akwitanii i scytyjski mnich Maksencjusz zaczerpnęli z dzieł Augustyna. W lipcu tego samego roku Drugi Sobór w Orange zatwierdził Kapitułę i potępił półpelagianizm. Przed śmiercią Feliks wyznaczył swojego następcę w osobie Bonifacego, swojego energicznego współpracownika. Ale gdy papież zmarł (wrzesień 530 r.), stronnictwo bizantyjskie zdołało narzucić na jego miejsce, choćby na kilka dni, aleksandryjskiego diakona Dioskorusa.

FELIKS i ADAUKTUS (zm. 303?) : Inskrypcja, najstarsze świadectwo kultu dwóch rzymskich męczenników, dokumentuje interwencję papieża Damazego na ich grobach, czczonych przez pielgrzymów, którzy odwiedzili katakumby Komodylli, w pobliżu Bazyliki św. Pawła za Murami, w których znajduje się również sławne przedstawienie dwóch świętych z ok. 528 r. Co dotyczy VII w., zobacz rzymskie itineraria . Imiona dwóch męczenników zostały wpisane do Mart. hier. 30 sierpnia; Sacramentarium Veronense podaje formułę ich święta. Passio z VI/VII w. nie ma wartości historycznej. Feliks, prezbiter, został skazany na ścięcie za Dioklecjana. Podczas gdy prowadzono go na miejsce egzekucji, nieznany wyznawca wyznał swoją wiarę chrześcijańską i został zabity razem z nim: Adauctus (od adiectus).

FELIKS GILLITANUS (VI w.): Mnich z klasztoru Cillium (Bizacena) w Afryce Północnej (a nie z Vivarium Kasjodora), przeciwnik papieża Wigiliusza (537-555) podczas sporu o Trzy rozdziały, został najpierw wygnany do Egiptu razem z diakonem Rusticusem (PL 68,960), a następnie do Synopy w Poncie, gdzie zmarł w 557 r. (Wiktor z Tunnuny). Z Feliksa pozostały dwa bardzo krótkie teksty: (a) Praefatio Felicis, w którym wyjaśnia, jak rok wcielenia został obliczony przez Dionizjusza Exiguusa; (b) Prologus, prezentacja tablic paschalnych Dionizego, zbudowana na systemie aleksandryjskim, dla użytkowników jego regionu od ab Incarnatione D. N. J. C. 532 anno Indictione decima usque ad DCXXVI Incarnationis annum.

FELIKS z Aptungi (Apthungi, Apthugni) (początek IV w.): Biskup Aptungi, w 311 r. uczestniczył w konsekracji Caeciliana, biskupa Kartaginy ; z tego powodu był uważany za wroga przez Donatystów. Został oskarżony i potępiony jako traditor na synodzie donatystów w Kartaginie w 312 r. Wyrok ten posłużył donatystom jako pretekst, by nie zaakceptować decyzji Soboru Rzymskiego (313), który zatwierdził ważność święceń Cecyliusza. Schizmatycy zażądali ponownego rozpatrzenia sprawy Feliksa. W tym momencie Konstantyn nakazał wikariuszowi Afryki, Eliusowi Paulinusowi, przeprowadzenie dochodzenia w sprawie oskarżeń podniesionych przeciwko Feliksowi. Konsultacje rozpoczęto w Aptunga i zakończono w Kartaginie na korzyść Feliksa (314). Aby rozwiać wszelkie wątpliwości, Sobór w Arles (314) uznał za ważne święcenia dokonane przez biskupa traditora (kan. 13). Dokumentacja dochodzenia - Acta lub Gesta purgationis Felicis - została zachowana w większości w Gesta purgationis Caeciliani et Felicis. Autentyczność tych aktów potwierdzają wzmianki o Optatusie, Augustynie i Gesta Collationis, których luki można wypełnić informacjami, które docierają do nas od Optatusa i od Augustyna. Akty śledzą ścieżkę, którą podążali różni audienci, oraz funkcje osobistości i dworów. Nie ma tu żadnej literackiej troski, tylko proste sprawozdanie z postępowania między katolikami a donatystami.

FELIKS z Noli (III w.) Kapłan i spowiednik według Prudencjusza i Augustyna , ale uważany za męczennika w czasach Grzegorza z Tours; Feliks zmarł w bardzo podeszłym wieku po prześladowaniach Decjusza i Waleriana i został pochowany w Cimitile, w coemeterium w Noli w II w. Eulogia papieża Damazego jest prawdopodobnie najstarszym dokumentem czci Feliksa. Jego kult rozprzestrzenił się przede wszystkim dzięki pracy Paulina z Noli, który od 395 r. co roku poświęcał mu carmen natalicium z okazji rocznicy jego śmierci, 14 stycznia nieznanego nam roku z III w. Święto przyciągało wielu pielgrzymów (biesiady pogrzebowe), a także miało miejsce wiele cudów, dzięki którym pokonano diabła. Feliks miał reputację vindex veritatis.

FELIKS z Thibiuca (zm. 15 lipca 303): Biskup Thibiuca (Zoustina, Tunezja). Skazany na śmierć przez prokonsula Anulina 15 lipca 303 r. w Kartaginie, za odmowę oddania Pisma Świętego, Feliks został pochowany w via quae dicitur Scillitanorum w Fausti (cmentarz). Jego cześć dotarła do południowej Italii w czasie prześladowań Wandalów ; stąd pochodzą namiętności, które zachowujemy, które czynią Feliksa włoskim świętym i w których możemy rozpoznać elementy pierwotnej namiętności.

FELIKS z Trewiru (zm. 400): Wybrany biskupem Trewiru w 386 r. (Sulp. Sev., Dial. 3,13), podczas kryzysu pryscylianistycznego, następca Brittusa. Uzurpator Maksymus miał wówczas swoją siedzibę w Trewirze. W tym samym roku w tym samym mieście odbył się proces przeciwko Pryscylianowi, który został skazany na śmierć. Pomimo sprzeciwu wobec takiej kary ze strony Ambrożego, Marcina z Tours i papieża Syrycjusza, biskup Feliks był przychylnyi został ekskomunikowany przez papieża wraz ze wszystkimi, którzy potępili Pryscyliana (Sobór Turyński z 398 r., kan. 6, odnotowuje wyrok Syrycjusza). Jego wybór lub postawa zajęta podczas procesu wywołały podział w kościele Galii między Felicjanami, którzy pozostali z nim w komunii, a antyfelicjanami, którzy oskarżyli go o związki z Itacjuszem i Hydacjuszem, dwoma zaciekłymi antypryscylianistami. Sobór Felicjanów odbył się w Nîmes w 394 (lub 396) w celu przezwyciężenia podziału; kryzys zakończył się na Soborze Turyńskim w 398 r. rezygnacją Feliksa. Zmarł w 400 r., a jego imię pojawia się w rzymskim martyrologium 26 marca, prawdopodobnie w dniu jego śmierci.

FELIKS Manichejczyk :Nauczyciel (doktor) religii, który przybył do Hippony pod koniec 404 r., aby szerzyć swoją religię. W Retractationes (II,8) Augustyn z Hippony nazywa go ineruditus liberalibus litteris, ale uważa go za bardziej zdolnego przeciwnika w debacie niż Fortunatus. Niedługo po przybyciu Feliksa pięć jego ksiąg (być może pięć napisanych przez samego Maniego, znanych w Afryce Północnej) zostało skonfiskowanych przez władze. Feliks zaproponował wówczas omówienie treści skonfiskowanych ksiąg z Augustynem. Miałoby to, jak powiedział, udowodnić, że nie zawierają one niczego godnego potępienia; gdyby tak było, Feliks oświadczył, że jest gotów zostać spalony wraz z nimi. W tym momencie Augustyn zgodził się na publiczną debatę, której oczekiwał. Acta habita cum Felice, zapis obrad Augustyna, donosi o dwóch sesjach rozłożonych na dwa dni (7 i 12 grudnia). W nich Feliks jest przedstawiany jako wymijający i pełen podstępu. Podczas pierwszej sesji zaczyna od oświadczenia, że będzie pokrzywdzony, jeśli odmówi mu się dostępu do swoich ksiąg. Na to Augustyn wyciąga Mani′s Letter of the Foundation i zaczyna wyśmiewać jego treść. W trakcie tej sesji Feliks staje się coraz bardziej wymijający pod wpływem pytań, a frustracja Augustyna narasta. Można współczuć dylematowi Feliksa: nie może ujawnić całej nauki manichejskiej przed wrogą publicznością (w dużej mierze składającą się z własnej trzody Augustyna); jednak bez większej otwartości nie będzie miał szans w starciu z Augustynem. Pierwsza sesja kończy się, gdy Feliks prosi o czas na przemyślenie oskarżenia, że manichejska antropologia, która przedstawia ludzi jako mieszaniny dobrych i złych substancji, wskazuje, że zasada dobra, która dopuszczała tę mieszankę, nie może być zatem całkowicie dobra. Druga sesja rozpoczyna się od kolejnej prośby Feliksa o zwrot książek, ale gdy Augustyn oferuje, że je przyniesie, Feliks porzuca sprawę. Odmawia również zajęcia się kwestią, którą zakończyła się pierwsza sesja. Augustyn kieruje następnie dyskusję w stronę innych kwestii: relacji wolnej woli do zła - głównego punktu drugiej sesji, zgodnie z Retr. II,8 - natury Boga i wcielenia Chrystusa . Feliks ze swojej strony wciąż ucieka się do niekooperatywnych taktyk z poprzedniej sesji, a na koniec zirytowany Augustyn grozi mu anatemą, co pociągnęłoby za sobą poważne konsekwencje prawne. Feliks podpisuje następnie odrzucenie Maniego i jego nauk. Jeśli adresatem Augustyna jest ten sam Feliks, jego wyrzeczenie się było motywowane autentyczną konwersją.

FERRANDUS z Kartaginy (zm. przed 546): Uczeń Fulgencjusza z Ruspe, działający w pierwszej połowie VI w., poszedł za swoim mistrzem na wygnanie na Sardynię. Był diakonem kościoła Kartaginy. Miał opinię dobrego teologa i kontaktowano się z nim nawet z Rzymu w celu uzyskania wyjaśnień o charakterze chrystologicznym. Zmarł w początkowej fazie kwestii Trzech rozdziałów, przed 546 r. Vita Fulgencjusza, napisana przez niego, opiera się na bezpośrednim doświadczeniu i dokumentacji z pierwszej ręki, dzięki czemu jest pełna informacji i w pełni wiarygodna. Ferrandus przedstawia Fulgencjusza jako wzór życia chrześcijańskiego na przykładzie Augustyna, a ton dzieła jest wywyższający i budujący, ale cały element cudowny jest w nim nieobecny, co jest banałem gatunku, który w tamtym czasie degenerował się do legendy. Po Ferrandusie zachował się list napisany do Fulgencjusza z prośbą o wyjaśnienia różnych trudności doktrynalnych oraz inne listy napisane do osobistości Zachodu i Wschodu w odpowiedzi na podobne prośby skierowane do niego. Przede wszystkim ważne są Ep. 3 i 5; mają one anty-monofizycką treść chrystologiczną, w której Ferrandus broni formuły chalcedońskiej. Oba listy są osadzone w kontekście sporu teopaschickiego: w Ep. 5. Ferrandus uważa za bezcelowe omawianie formuły Unus de Trinitate passus, którą mimo wszystko uważa za zgodną z ortodoksją, i czeka na decyzję kościelnego magisterium w tej sprawie. Ep. 3 z drugiej strony otwarcie broni formuły przed różnymi zarzutami, które zostały podniesione przeciwko niej: interpretuje ją poprawnie w tym sensie, że jeden z Trójcy, Syn, cierpiał w ciele. Ponieważ Rzym zatwierdził formułę teopaschicką w 534 r., Ep. 5 datuje się na nieco przed tym, a Ep. 3 na nieco później. W Ep. 6 Ferrandus zajmuje stanowisko przeciwko potępieniu Trzech Rozdziałów, ponieważ uważa je za sprzeczne z decyzjami Chalcedonu, nieodwołalnymi, ponieważ zostały wydane przez sobór powszechny zatwierdzony za zgodą biskupa Rzymu.

FERREOLUS z Uzès (zm. 581) : Grzegorz z Tours informuje nas, że ten biskup zmarł 4 stycznia 581 . Pod jego imieniem zachowała się reguła monastyczna ułożona między 553 a 573 poświęcona klasztorowi Ferréolac (w starożytnej diecezji Die), założonemu przez niego i nazwanemu na pamiątkę galijskiego męczennika z III w. Ferreolus. Jego przepisy wykazują wpływ tradycji monastycznej Bazylego, Pachomiusza, Kasjana i Augustyna i są bliskie Regula Benedicti, nawet jeśli nie zależą bezpośrednio. Reguła odzwierciedla typowe przestrzeganie klasztoru S Gaul. Wpływ Regula Ferreoli na Regula Tarnatensis jest znaczący; być może pochodzą od tego samego autora. Vitae Ferreolus są obdarzone rzadką wartością historiograficzną.

FASTIDIOSUS Arianin (2. połowa V-początek VI w.): Afrykanin, który żył w epoce Wandalów i przeszedł z katolicyzmu na arianizm. Znamy go, ponieważ Fulgencjusz obalił jedno z jego kazań,którego tekst dotarł do nas wraz z odrzuceniem Fulgencjusza. To kazanie jest bardzo krótkie, skierowane najpierw przeciwko katolikom, a następnie przeciwko Donatystom: Przeciwko katolikom powtarza tradycyjne argumenty ariańskie mające na celu sprowadzenie godności Chrystusa do poziomu stworzenia, argumenty nieco zaktualizowane w świetle kontrowersji chrystologicznej V w. Przeciwko donatystom Fastidiosus wychwala wartość chrztu, odnosząc się do nauki Augustyna o grzechu pierworodnym i łasce

FASTIDIUSZ (1. połowa V w.) : Pelagian, Gennadiusz mówi o nim w De viris ill. (56-57) jako Britannorum episcopus i autor De vita christiana. Nie ma o nim innej wzmianki ze starożytności. Często wspominają go badania z zakresu pelagianizmu, uznając go za autora Corpus Pelagianum (pism przypisywanych Pelagiuszowi) i De vita chr. Pisma ascetyczno-moralne IV-V w. przypisywane są mu (De vita chr., De divitiis, De malis doctoribus, De castitate, Qualiter Religiis lub De possibilitate non peccandi).

FALSYFIKACJA: Falsification jest praktyką tak starą jak pisanie i była szeroko rozpowszechniona aż do czasu, gdy moralna i prawna koncepcja własności literackiej i praw autora zatriumfowała w epoce nowożytnej. Autor dzieła może zostać sfałszowany (w takim przypadku mamy do czynienia z pseudepigrafią) lub sam tekst dzieła może zostać sfałszowany poprzez interpolacje, imitacje, plagiat i tworzenie fałszerstw. Tutaj zajmujemy się fałszowaniem dzieł. Prawie każdy gatunek literacki został sfałszowany. Mamy zatem fałszywe listy papieskie, fałszywe dekrety, fałszywe akty soborów, fałszywe kanony dyscyplinarne, fałszywe akty męczenników, fałszywe liturgie , fałszywe żywoty świętych, fałszywe dyplomy, fałszywe statuty (najsłynniejszy jest chyba statut Alaona), fałszywe testamenty, fałszywe inskrypcje, fałszywe darowizny, fałszywe graffiti. Zjawisko to nie ogranicza się do starożytności, ani nie jest cechą szczególną literatury religijnej, nawet jeśli występuje tam ze znaczną częstotliwością. Fałszowanie rodzi się z różnych motywów. Można wyróżnić oszustwo pobożnych (Dzieje Pawła są dziełem naśladowcy apostoła), oszustwo apologetów, oszustwo heretyków (które jest najbardziej powtarzające się i złośliwe). Oszustwo nie ogranicza się do tekstu, ale rozciąga się również na tłumaczenia, które mogą być tendencyjne. Wystarczy porównać tłumaczenie Hieronima z tłumaczeniem Rufina. Istniały warsztaty specjalizujące się w fałszerstwach. Jeden z nich został zorganizowany w Aleksandrii przez prefekta miasta, który według Anastazjusza Synaity zatrudniał dwunastu kopistów. Ten ostatni przyznał się do osobistego sfałszowania Tomus ad Flavianum. Oszustwo wdarło się do literatury religijnej do takiego stopnia, że VI Sobór Konstantynopolitański w 680 r. poświęcił się głównie demaskowaniu interpolowanych rękopisów i fikcyjnych listów: zyskało to przydomek "rady antykwariuszy i paleografów". Apolinaryjczycy byli uważani za mistrzów w fałszowaniu tekstów . Apolinary przypisywał swoje prace różnym autorom, w tym Atanazemu. Sam Cyryl był ofiarą fałszerstw Apolinaryjczyków, które wtargnęły do szeregu pism chrystologicznych. Lucyferianie poszli ich przykładem w IV i V w. Tak samo postępowali Pelagianie.

FABIAN, papież (236-250) : Fabian został wybrany papieżem 10 stycznia 236 r., zastępując Anterusa, który piastował urząd zaledwie miesiąc i zmarł tydzień wcześniej (3 stycznia 236 r.); zginął śmiercią męczeńską w prześladowaniu Decjusza 20 stycznia 250 r. Według legendy przekazanej przez Euzebiusza , gdy wspólnota rzymska zjednoczyła się, aby wybrać następcę Anterusa, "gołąb nagle zstąpił z nieba i wylądował na jego [Fabiana] głowie", chociaż Fabian był prawie nieznany i nikt nie brał go pod uwagę. Podczas jego biskupstwa, za cesarzy Gordianusa i Filipa Araba, kościół cieszył się okresem pokoju, dlatego Fabian mógł poświęcić się organizowaniu struktury wspólnoty rzymskiej. Według Chronografii z 354 r. , Fabian przydzielił różne regiony Rzymu diakonom: prawdopodobnie dwa z 14 regionów Augusta dla każdego diakona, których było 7 (liczba kanoniczna dla miasta Rzymu), wspomaganych przez 7 subdiakonów . Fabian interweniował również w Afryce z listem - zaginionym dla nas - aby potępić Privata z Lambaesis, potępionego już przez 90 biskupów afrykańskich ; Orygenes napisał do niego list, aby wykazać mu ortodoksję jego doktryny . Prawdopodobnie wyświęcił Nowacjana na kapłana, czyniąc wyjątek od reguły, że clinici nie mogli być wyświęcani, wbrew osądowi wielu . Według Liber pontificalis (I, 145) zorganizował sprowadzenie do Rzymu ciała swojego poprzednika Pontianusa, który zmarł skazany na pracę w kopalniach na Sardynii, chociaż było to prawnie zabronione (czy otrzymał na to zezwolenie?). Ukończył wiele projektów budowlanych na cmentarzach . Autorytet Fabiana musiał być wielki, jeśli po jego śmierci cesarz Decjusz "byłby skłonny wysłuchać z większą cierpliwością i tolerancją, że ktoś, kto wyzwał go o władzę, powstał przeciwko niemu, niż dowiedzieć się, że w Rzymie wybrano biskupa". Z tego powodu Fabian znalazł się wśród pierwszych ofiar prześladowań Decjusza (20 stycznia 250), a jego śmierć została zakomunikowana innym wspólnotom przez rzymskie duchowieństwo w liście chwalącym jego życie i śmierć, w pochwałach, w których uczestniczył Cyprian z Kartaginy . Został pochowany na cmentarzu Kallistusa, obok Poncjana i Anterusa, w krypcie, która była grobowcem wielu papieży III w. Odkryto inskrypcję nagrobną . Po śmierci Fabiana nastąpiła długa vacatio na tronie rzymskim z powodu trudności w wyborze jego następcy, którym został Korneliusz, wybrany dopiero w marcu 251.

FABIOLA (zm. 399): Rzymska szlachcianka, poślubiona rozwiązłemu mężowi, rozwiodła się i wyszła za mąż po raz drugi; po śmierci drugiego męża publicznie pokutowała i przyjęła surowe życie. W 394 roku udała się do Betlejem, aby odwiedzić Hieronima i jego święte kobiety, i rozpoczęła studiowanie świętych Pism. Hieronim poświęcił jej komentarz na temat etapów ludu Bożego na pustyni, a także na temat szat arcykapłana. Fabiola słynie ze swojej hojności wobec biednych; służyła im osobiście w szpitalu założonym przez nią w Ostii.

FABIOLA (1. połowa V w.): Szlachetna, pobożna i dobroczynna dama, być może Rzymianka, która przyjęła i wsparła uchodźcę Antonina z Fussali w jego apelacji w Rzymie przeciwko Augustynowi, najpierw u papieżaBonifacego (zm. 4 września 422), który opowiedział się na jego korzyść, a następnie u papieża Celestyna (wybranego 10 września). Augustyn napisał do niej długi list po śmierci Bonifacego, szczegółowo opisując swoje postępowanie z Antoninem i liczne niegodziwości popełnione przez tego ostatniego . Napisał również do papieża Celestyna w tej samej sprawie , aby błagać go, aby nie przyjmował Antonina. Nie jest pewne, czy to ta sama Fabiola, również szlachcianka, ale Afrykanka, do której Augustyn napisał list 267, w 402 r., odpowiadając na (obecnie zaginiony) list od niej, aby ją pocieszyć i zachęcić do życia w świecie. Jerome poświęcił pierwsze dwie księgi Komentarza do Ezechiela tej Fabioli. Identyfikację tę może potwierdzać fakt, że mieszkająca w Rzymie Fabiola była znana Antoninusowi. Ponadto Fabiola, zmarła 2 listopada 452 r., została pochowana w Watykanie.

FABIUSZ z Antiochii (zm. 252/253): Następca Babylasa, męczennika w prześladowaniu Decjusza w 249 r., jako biskup Antiochii. Podczas tego prześladowania wielu chrześcijan ugięło się pod edyktem cesarskim i złożyło ofiary. Czy można było udzielić im przebaczenia i ponownie włączyć ich do kościoła? Podobnie jak Nowacjan na Zachodzie, Fabiusz na Wschodzie głosił nieustępliwość. Metropolici trzech sąsiadujących prowincji - Helen z Tarsu (Cylicja), Firmilian z Cezarei w Kapadocji i Teoktyst z Cezarei w Palestynie - zwrócili się do biskupów Rzymu i Aleksandrii o wsparcie przeciwko niemu . Korneliusz z Rzymu napisał długi list do Fabiusza, próbując przemówić mu do rozsądku , a Dionizy z Aleksandrii zrobił to samo . Są to ważne dokumenty, nie tylko dla historii prześladowań i kryzysu, który nastąpił w kościele, ale także dla chrześcijańskich instytucji i liturgii tamtych czasów (skład duchowieństwa w Rzymie, chrzest kliniczny, wiatyk itp.). Fabiusz zmarł w 252 lub 253 roku.

FACUNDUS z Hermiany (zm. 571): Afrykański biskup, znalazł się w Konstantynopolu, gdy Justynian opublikował edykt potępiający Trzy rozdziały. Facundus, podobnie jak niemal cały afrykański episkopat, sprzeciwił się temu i, aby potwierdzić w tym kierunku chwiejnego papieża Wigiliusza, napisał obszerne dzieło przed opublikowaniem Iudicatum (11 kwietnia 548) przez papieża. Ponieważ dzieło przybrało antyjustyniański kierunek, Facundus musiał znaleźć schronienie, prawdopodobnie w Afryce, aby uciec przed gniewem cesarza. Stąd ponownie interweniował w tej sprawie; był nadal aktywny w 568 roku. Obszerne dzieło wspomniane powyżej, w 12 księgach skierowane do Ad Iustinianum i powszechnie znane jako Pro defensione trium capitulorum, jest obroną Trzech rozdziałów opartą na ogromnej dokumentacji związanej z różnymi fazami skomplikowanej kontrowersji chrystologicznej, począwszy od IV wieku. (Apolinaryzm, Nestorianizm, Monofizytyzm) i ujawnia niezwykłą zdolność pojmowania znaczenia sprawy w jej historycznym wymiarze. Aby bronić Teodora z Mopsuestii, potępionego post mortem, Facundus utrzymywał, że błąd w dobrej wierze nie wystarczy, aby zostać heretykiem, co odzwierciedla wytrwałość w błędzie, który stał się znany; i ujawnia, że jest świadomy, że dogmat chrystologiczny został zdefiniowany tylko stopniowo, tak że starożytnych teologów nie można było winić za błędy ujawnione dopiero przez późniejszą refleksję. Facundus trzymał się teologii chalcedońskiej, zintegrowanej, acc. do decyzji Justyniana, z teopaschicką formułą Unus de Trinitate passus est. W dwóch późniejszych pismach, znacznie krótszych, Liber contra Mocianum Scholasticum i Epistula fidei catholicae in defensione trium capitulorum, poparł prawowitość schizmatyków, którzy nadal bronili Trzech Rozdziałów nawet po potępieniu przez papieża Wigiliusza i uważali każdego, kto ich potępiał, za heretyków.

frank szwajcarski : jednostka walutowa używana w Szwajcarii i Liechtensteinie (zwykle uważana za bardzo stabilną walutę)

finansowy;:czasownik zorganizować dużą pożyczkę, która ma być objęta gwarancją kilku międzynarodowych banków

formularz przeniesienia zapasów : formularz do podpisania przez osobę przenoszącą udziały

fundusze inwestycyjne : fundusze inwestycyjne gdzie pieniądze są inwestowane w akcje spółek, w przeciwieństwie do obligacji lub papierów wartościowych rządowych

fundusz amortyzacyjny : fundusz tworzony z kwot pieniędzy regularnie odkładanych na pokrycie przyszłych potrzeb, takich jak spłata pożyczki

fundusz korupcyjny : pieniądze trzymane na uboczu, aby dać ludziom aby przekonać ich do robienia tego, czego chcesz

fundusz społecznie odpowiedzialny : fundusz, który inwestuje wyłącznie w firmy o dobrej reputacji w zakresie ochrony środowiska, zatrudnienia lub spraw społecznych

fundusz majątkowy suwerenny : fundusz inwestycyjny należący do rządu, który dysponuje bardzo dużymi kwotami pieniędzy

fundusz powierniczy o podzielonym kapitale : taki sam jak fundusz powierniczy o podzielonym poziomie

fundusz inwestycyjny o podzielonym poziomie : fundusz inwestycyjny z dwiema kategoriami udziałów: udziały dochodowe, które otrzymują dochód z inwestycji, ale nie czerpią korzyści ze wzrostu wartości ich kapitału, oraz udziały kapitałowe, których wartość rośnie wraz ze wzrostem wartości inwestycji, ale nie generują żadnego dochodu. Również nazywany funduszem podzielonym, funduszem z kapitałem podzielonym

fundusz podzielony : taki sam jak fundusz inwestycyjny z podziałem na poziomy

finansowanie startupów : pierwszy etap finansowania nowego projektu, po którym następuje kilka rund kapitału inwestycyjnego w miarę jak projekt się rozkręca

funt szterling : standardowa waluta używana w Wielkiej Brytanii do podawania cen w funtach szterlingach lub do podawania cen w funtach szterlingach

firma żeglugowa : firma, której działalność polega na transporcie towarów lub pasażerów statkami

fundusze akcjonariuszy : w liczbie mnogiej kapitał i rezerwy spółki

fundusz sektorowy : fundusz, który inwestuje tylko w jeden sektor giełdy

fracht morski : transport towarów statkami lub towary wysłane drogą morską

Fundusz Ubezpieczeniowy Spółdzielni Oszczędnościowo-Kredytowej : fundusz ubezpieczeniowy utworzony w 1989 roku w celu zapewnienia ubezpieczenia spółdzielniom oszczędnościowo-pożyczkowym. Skrót: SAIF

faktura sprzedaży : faktura dotycząca sprzedaży

fundusz rezerwowy : zyski z działalności gospodarczej, które nie zostały wypłacone w formie dywidendy, ale zostały zainwestowane z powrotem w działalność

fundusz inwestycyjny w nieruchomości : publiczna spółka powiernicza, która inwestuje wyłącznie w nieruchomości. Skrót REIT

fundusze wartości względnej : fundusze hedgingowe niezwiązane z ogólnymi ruchami rynkowymi, ale starające się znaleźć możliwości do arbitrażu tymczasowych, niewielkich zmian wartości względnych poszczególnych aktywów finansowych

fundusz detaliczny : fundusz sprzedawany bezpośrednio prywatnym inwestorom

fundusz emerytalny : duża suma pieniędzy składająca się ze składek pracowników i ich pracodawcy, która zapewnia emerytury dla emerytowanych pracowników

fundusze emerytalne : liczba mnoga inwestycje zarządzane przez firmy emerytalne w celu tworzenia emerytur dla inwestorów

fundusz wyników : fundusz inwestycyjny mający na celu generowanie wysokiego zwrotu, co odzwierciedla się w wyższym ryzyku.

faza : okres lub część czegoś, która ma miejsce pierwsza faza programu ekspansji

faza : czasownik frazowy oznaczający stopniowe wprowadzanie czegoś

faza wycofania : czasownik frazowy oznaczający stopniowe usuwanie czegoś

funt : 1. miara wagi (= 0,45 kilograma)

funt : stawka pobierana za funt wagi

funt szterling : oficjalny termin, waluta Wielkiej Brytanii

formularz pełnomocnictwa , karta pełnomocnictwa : formularz, który akcjonariusze otrzymują wraz z zaproszeniami na Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy i który wypełniają, jeśli chcą wyznaczyć pełnomocnika do głosowania w ich imieniu w sprawie uchwały

finanse publiczne : gromadzenie pieniędzy przez rządy poprzez podatki lub pożyczki i wydawanie ich

fundusze publiczne : w liczbie mnogiej rządowe pieniądze dostępne na wydatki

firma własnościowa : firma utworzona w celu inwestowania w akcje innych firm w celu kontrolowania ich. Skrót pty

faktura pro forma : faktura wysyłana kupującemu przed wysyłką towaru, w celu dokonania płatności lub wysłania towaru do odbiorcy, który nie jest kupującym

finansowanie deficytu: rodzaj planowania finansowego przez rząd, w ramach którego pożycza on pieniądze na pokrycie różnicy między dochodami z podatków a wydatkami

fundusze dyskrecjonalne: fundusze zarządzane na zasadzie dyskrecjonalnej

firmy w trudnej sytuacji finansowej: firmy, które mogą zostać postawione w stan likwidacji, a których akcje są postrzegane jako zakup spekulacyjny

fundusz papierów wartościowych w trudnej sytuacji: rodzaj funduszu inwestującego w spółki, w których mogą wystąpić poważne problemy

fałszywe pozory : obienie lub mówienie czegoś ,oszukiwanie kogoś

fałszywa waga : waga zmierzona na wadze sklepowej która jest błędna i w ten sposób oszukuje klientów

fałszowanie : czynność dokonywania fałszywych wpisów w rachunkach

fałszować: zmieniać coś, aby było błędne

firma rodzinna : firma, w której większość udziałów należy do członków rodziny

firma rodzinna : firma, w której udziałowcy i dyrektorzy są członkami tej samej rodziny Fannie Mae : to samo co Federal National Mortgage Association

FAQ : pozycja w menu, która udziela odpowiedzi na pytania, które ludzie często zadają na temat strony internetowej, usługi lub produktu.

FAS : skrót Federal Accounting Standards

FASIT : skrót Financial Asset Securitisation Investment Trust

fat cat : biznesmen, który zarabia ogromną pensję i premię (nieformalnie)

faks : system wysyłania dokładnej kopii dokumentu telefonicznie

. KOMENTARZ: Banki nie akceptują wiadomości faksowych jako wiążących instrukcji (jak na przykład faksowane polecenie przelewu pieniędzy z jednego konta na drugie).

FD : skrót dyrektor finansowy

FDI : skrót bezpośrednie inwestycje zagraniczne

FDIC : skrót Federal Deposit Insurance Corporation

Fed : US to samo co Rada Rezerwy Federalnej (nieformalnie)

federalny : 1. odnoszący się do systemu rządów, w którym grupa stanów jest połączona w federację 2. odnoszący się do rządu centralnego USA Większość biur federalnych znajduje się w Waszyngtonie.

Federalne Standardy Rachunkowości : USA amerykańskie przepisy regulujące procedury księgowe. Skrót FAS

federalne agencje kredytowe , agencje federalne : agencje, takie jak Federal Home Loan Banks, które udzielają kredytów indywidualnym kredytobiorcom i są wspierane przez rząd federalny

Federal Deposit Insurance Corporation : agencja federalna, która zarządza funduszami ubezpieczeniowymi, które ubezpieczają depozyty w bankach komercyjnych i kasach oszczędnościowo-pożyczkowych. Skrót FDIC

Federal Funds : depozyty banków komercyjnych w Bankach Rezerwy Federalnej, które mogą być wykorzystywane do krótkoterminowych pożyczek dla innych banków

Federal Home Loan Banks : USA grupa dwunastu banków, które udzielają pożyczek kasom oszczędnościowo-pożyczkowym oraz innym instytucjom, które pożyczają pieniądze właścicielom domów pod zastaw kredytów hipotecznych

Federal Home Loan Mortgage Corporation : USA organizacja federalna, która wspiera kredyty hipoteczne emitowane przez Kasy Oszczędnościowo-Pożyczkowe. Skrót FHLMC

Federal National Mortgage Association: prywatna organizacja w USA, która reguluje kredyty hipoteczne i pomaga w oferowaniu kredytów hipotecznych zabezpieczonych funduszami federalnymi. Skrót FNMA. Nazywany również Fannie Mae

Federalna Komisja Handlu: federalna agencja powołana w celu zapewnienia wolnej i uczciwej konkurencji biznesowej

federacja : grupa stowarzyszeń, firm lub organizacji, które mają centralną organizację reprezentującą je i dbającą o ich wspólne interesy federacja branż związki zawodowe , federacja pracodawców

Fedwire : w USA to samo co System Przelewów Rezerwy Federalnej (nieformalnie)

FHFB: skrót Federal Housing Finance Board (Federalna Rada Finansowania Mieszkalnictwa)

FHLBB : skrót Federal Home Loan Bank Board (Federalna Rada Banku Kredytów Mieszkaniowych)

FHLBS : skrót Federal Home Loan Bank System (Federalny System Banków Kredytów Mieszkaniowych)

FHLMC : skrót Federal Home Loan Mortgage Corporation (Federalna Korporacja Kredytów Hipotecznych)

FIBOR : skrót Frankfurt Interbank Offered Rate (Frankfurcka Międzybankowa Stopa Procentowa)

fikcyjne aktywa : aktywa, które tak naprawdę nie istnieją, ale są wpisywane jako aktywa w celu zbilansowania rachunków

FIFO : skrót first in first out

fifty-fifty : ma pięćdziesiąt procent szans na zysk, ma równe szanse na zysk lub stratę

figura : 1. liczba lub koszt zapisany liczbami. 2. obliczyć liczby, aby obliczyć coś.

FIMBRA : skrót od Financial Intermediaries, Managers and Brokers Association

finanse: 1. pieniądze wykorzystywane przez firmę, dostarczane przez akcjonariuszy lub z pożyczek 2. pieniądze (wykorzystywane przez klub, władze lokalne itp.) 3. działalność polegająca na zarządzaniu pieniędzmi ;czasownik zapewniać pieniądze na opłacenie czegoś

firma finansowa , korporacja finansowa , dom finansowy : firma, zazwyczaj część banku komercyjnego, która zapewnia środki na zakup ratalny

finanse : pieniądze lub gotówka, która jest dostępna

finansowy : odnoszący się do pieniędzy okoliczności finansowe stan czyichś finansów

Fundusz Inwestycyjny Sekurytyzacji Aktywów Finansowych : US fundusz inwestycyjny, który łączy różne pożyczki, zaległe środki z tytułu zakupów kartą kredytową itp. w jeden fundusz dla osoby fizycznej. Skrót FASIT

finansowe kontrakty terminowe, kontrakt terminowy na instrumenty finansowe : kontrakt na zakup papierów wartościowych o nominale złota z dostawą w określonym terminie w przyszłości.

finansowy rynek kontraktów terminowych na instrumenty finansowe : rynek papierów wartościowych o wyemitowanym nominale z dostawą w przyszłości

finansowo : odnoszący się do pieniędzy firma, która jest finansowo stabilna firma, która jest rentowna i posiada silne aktywa

Financial Ombudsman Service :niezależny organ badający skargi publiczne na banki, doradców finansowych, towarzystwa budowlane, fundusze emerytalne lub firmy ubezpieczeniowe

finanse : w liczbie mnogiej, taki sam jak finansowe kontrakty terminowe

Financial Times/: ważny brytyjski dziennik finansowy (wydawany na różowym papierze). Skrót FT

fiskalny: odnoszący się do podatku lub dochodów rządowych

fl : skrót gulden

FLA : Stowarzyszenie Finansów i Leasingu

flaga: termin używany przez chartystów w odniesieniu do okresu, w którym ceny konsolidują poprzedni wzrost lub spadają

force down : czasownik frazowy, aby coś obniżyć, np. ceny obniżyć, zmusić ceny do obniżenia, spowodować spadek cen

force up : czasownik frazowy, aby coś stało się wyższe, zmusić ceny do wzrostu, spowodować wzrost cen.

force sale: sprzedaż, która odbywa się, ponieważ nakazuje ją sąd lub ponieważ jest to jedyny sposób na uniknięcie kryzysu finansowego

forint : jednostka walutowa używana na Węgrzech

forma :1. forma wyrazów słowa poprawnie ułożone dla dokumentu prawnego potwierdzenie odbioru w należytej formie poprawnie sporządzone potwierdzenie odbioru 2. oficjalny wydrukowany papier z pustymi miejscami, które należy wypełnić informacjami

Formularz 109 9 : US oświadczenie z banku lub maklera giełdowego, zawierające szczegółowe informacje o wypłatach odsetek lub otrzymanych dywidendach, które podatnik przesyła do IRS

forma : rzeczownik pro forma

formalny: jasno i zgodnie z prawem sporządzony

Fortune 500 : w liczbie mnogiej (500 największych firm w USA) 500 największych firm w USA, wymienionych corocznie w magazynie Fortune

forward : z góry lub do zapłaty w późniejszym terminie ;przysłówek 1. datować czek forward umieścić datę późniejszą niż obecna na czeku 2. sprzedać forward sprzedać walutę obcą, towary itp. z dostawą w późniejszym terminie 3. saldo przeniesione forward, przeniesione saldo, które jest księgowane na koncie na koniec okresu, a następnie jest uważane za punkt początkowy następnego okresu

forwardation : sytuacja, w której gotówkowa cena jest niższa niż cena terminowa (UWAGA: Przeciwieństwem jest backwardation).

formalność : coś, co należy zrobić, aby przestrzegać prawa

forex , Forex: to samo co waluta obca

forfaiting: działanie polegające na zapewnieniu finansowania eksporterom, gdzie agent lub forfaiter przyjmuje weksel od zagranicznego klienta; kupuje weksel ze zniżką i pobiera płatności od klienta w odpowiednim czasie

footings : US wynik finansowy bilansu banku (nieformalnie)

Footsie : indeks oparty na cenach 100 wiodących spółek (to główny indeks londyński) (nieformalnie) Pełna forma Financial Times-Stock Exchange 100 index

FOR : pełna forma wolny na kolei

"Forbes" 500 : lista największych amerykańskich korporacji, publikowana co roku w magazynie "Forbes"

FNMA : skrót Federal National Mortgage Association

FOB , fob : skrót wolny na pokładzie

FOK : skrót wypełniać lub zabijać

folio: strona z numerem, zwłaszcza dwie strony obok siebiew księdze rachunkowej, które mają ten sam numer czasownik umieścić liczbę na stronie

flotation : wprowadzenie na giełdę nowej firmy czynność , założenia nowej firmy poprzez sprzedaż jej udziałów

flow : 1. ruch przepływ kapitału do kraju przepływ inwestycji do Japonii 2. firma ma problemy z przepływem gotówki

flow diagram , diagram przepływu : wykres przedstawiający układ procesów pracy w serii

fluctuate : poruszać się w górę i w dół

float : 1. Gotówka pobrana z centralnego źródła i wykorzystana na wydatki bieżące. 2.proces zakładania nowej firmy poprzez sprzedaż jej akcji na giełdzie. 3. proces umożliwiający walucie rozliczanie się po jej własnym kursie walutowym, bez żadnej interwencji rządu. 1. upłynnić spółkę. 2. upłynnić walutę po jej własnym kursie walutowym na rynkach międzynarodowych i nieustalonym.

floater : pożyczka ze zmienną stopą procentową

floating : 1. float spółki akt założenia nowej spółki poprzez sprzedaż jej udziałów na giełdzie papierów wartościowych 2. floating funta - pozwolenie funtowi na znalezienie własnego kursu walutowego na rynku międzynarodowym przymiotnik niestałe płynne kursy walutowe, funt płynny

floating capital : to samo co kapitał obrotowy

floating charge : opłata powiązana z dowolnymi aktywami spółki w danej kategorii, ale nie z żadnym konkretny przedmiot

flat bed imprinter : US to samo co imprinter

flat out : ciężko pracujący lub na pełnych obrotach

flat rate : opłata, która zawsze pozostaje taka sama

fiksacja : czynność ustalania ceny na rynku opcji

firm up : czasownik frazowy oznaczający uzgodnienie ostatecznych szczegółów czegoś

firma :firma, przedsiębiorstwo lub spółka produkcyjna

Finnmark : nazwa waluty używanej przed wprowadzeniem euro w Finlandii

finansista :osoba pożyczająca duże kwoty pieniędzy firmom lub kupująca udziały w firmach jako inwestycję

finansowanie : czynność zapewniania pieniędzy na projekt

faktoryzacja : działalność polegająca na kupowaniu długów od firmy ze zniżką, a następnie egzekwowaniu spłaty długu

fail :1. nie robić czegoś, co się próbowało zrobić 2. być nieudanym

fall back : czasownik frazowy oznaczający stawanie się niższym lub najtańszym po wzroście ceny.Akcje spadły przy słabym handlu.

fall out : wypadać

fallen angel: 1. akcja, która kiedyś cieszyła się popularnością, ale której atrakcyjność spadła i której cena akcji spada 2. obligacja, która kiedyś miała rating inwestycyjny, ale znacznie spadła ze swoich rekordowych poziomów

falling: zmniejszanie się lub spadek ceny

falling pound : funt tracący na wartości wobec innych walut

fallout: zły wynik lub załamanie

false : nieprawdziwe lub niepoprawne określenie fałszywe roszczenie do produktu, dokonanie fałszywego wpisu w bilansie

fałszywy rynek : rynek akcji spowodowany przez osoby lub firmy spiskujące w celu kupna lub sprzedaży i w ten sposób wpływania na cenę akcji na swoją korzyść

frank : 1. dawna jednostka walutowa we Francji i Belgii 2. jednostka walutowa w Szwajcarii

franczyza : licencja na handel pod nazwą marki i płacenie tantiem.

franczyzobiorca : osoba prowadząca franczyzę

franczyzodawca : osoba udzielająca licencji na franczyzę

franczyza : sprzedaż licencji na działalność franczyzową

franco : wolny

franczyzodawca : inna pisownia słowa franczyzodawca

Frankfurt : główny ośrodek finansowy w Niemczech

Frankfurter Allgemeine Z eitung : dziennik wydawany we Frankfurcie

Frankfurt Interbank Offered Rate : stopa procentowa stosowana do obliczania kredytów na frankfurckich rynkach pieniężnych. Skrót FIBOR

FRB : skrót 1. Bank Rezerwy Federalnej 2. Rada Rezerwy Federalnej

Freddie Mac : US to samo co Federal Home Loan Mortgage Corporation (nieformalnie)

FRN: skrót od obligacje o zmiennym oprocentowaniu.

front: firma lub osoba wykorzystywana do ukrywania nielegalnego handlu.

front-end : odnoszący się do rozpoczęcia inwestycji lub ubezpieczenia

front-end load: używany do opisania ubezpieczenia lub programu inwestycyjnego, w którym większość opłat za zarządzanie ponoszona jest w pierwszym roku inwestycji lub ubezpieczenia i nie jest rozłożona na cały okres. Porównaj back-end load

front man : osoba, która wydaje się uczciwa, ale ukrywa nielegalny handel

front office : personel pierwszej linii i personel pomocniczy w instytucji finansowej

front-running : US czynność kupowania akcji lub opcji ponieważ słyszałeś o dużym zleceniu kupna, które ma się wkrótce pojawić

FSA: skrót Financial Services Authority (Urząd ds. Usług Finansowych)

FSAV : skrót niezależna dodatkowa dobrowolna składka

FT : skrót Financial Times (Financial Times)

FTASI : skrót FTSE Actuaries Share Indices (Indeksy Akcji Aktuariuszy FTSE)

FTSE 100 : indeks oparty na cenach stu wiodących firm (to jest główny (indeks londyński)

Fundusz powierniczy śledzący indeks FTSE 100 : fundusz powierniczy, który podąża za indeksem Footsie 100

FTSE All-Share Index : indeks oparty na cenie rynkowej około 840 spółek notowanych na London Stock Exchange (obejmuje spółki z indeksu FTSE 100, indeksu 250 oraz spółki z innych indeksów) (UWAGA: Nazywany również po prostu indeksem All-Share).

FTSE All-Share tracker: fundusz śledzący indeks FTSE All-Share

FTSE All-Small Index : indeks obejmujący spółki FTSE SmallCap oraz około 750 spółek w fazie początkowej spółki które są zbyt małe, aby znaleźć się w indeksie All-Share

FTSE Eurotop 300 Index: indeks 300 wiodących europejskich akcji, notowany w euro

FTSE Mid 250 Share Index: indeks oparty na cenach rynkowych 250 spółek o kapitalizacji od 300 mln GBP do 2,5 mld GBP (stanowi to około 16% całkowitej kapitalizacji rynku akcji)

FTSE Small Cap Index: indeks który obejmuje około 500 mniejszych firm, które są zbyt małe, aby znaleźć się w dwóch głównych indeksach

fracht : koszt transportu towarów drogą powietrzną, morską lub lądową

fundusz : 1. pieniądze odłożone na specjalny cel 2. pieniądze zainwestowane w fundusz inwestycyjny jako część funduszu powierniczego lub przekazane a doradca finansowy inwestujący w imieniu klienta. czasownik zapewnić pieniądze na określony cel

fundamentalny : podstawowy lub najważniejszy

fundamentalne kwestie : sprawy dotyczące zysków lub aktywów firmy

finansowany : zabezpieczony długoterminowymi pożyczkami długoterminowy finansowany kapitał

finansowany dług : część brytyjskiego długu publicznego która płaci odsetki, ale bez terminu spłaty kapitału

finansowanie: 1. pieniądze na wydatki 2. czynność zamiany krótkoterminowego długu na długoterminową pożyczkę

fundusze: pieniądze, które są dostępne do wydania

fundusz ubezpieczeniowy : akt przekazania pieniędzy w celu zapewnienia regularnego dochodu

finansowanie kapitałowe : finansowanie spółki w formie akcji zwykłych opłaconych przez akcjonariuszy

fundusz kapitałowy : fundusz, który inwestuje w akcje, a nie w papiery wartościowe rządowe lub inne fundusze

fundusz wzrostu kapitału własnego : fundusz inwestujący w akcje, mający na celu zapewnienie wzrostu kapitału

fundusz inwestycyjny kapitałowy : to samo co kapitał własny

fundusz etyczny : fundusz inwestujący w spółki które przestrzegają określonych standardów moralnych, np. firmy, które nie produkują broni lub nie handlują z niektórymi krajami lub wykorzystują wyłącznie przyjazne dla środowiska źródła surowców

fundusze zewnętrzne : taki sam jak dług zewnętrzny.

fundusze makro : : duże fundusze hedgingowe, które stawiają na całe gospodarki

fundusze neutralne rynkowo : fundusze hedgingowe niezwiązane z ogólnymi ruchami rynkowymi, ale starają się znaleźć możliwości arbitrażu tymczasowych, niewielkich zmian względnych wartości poszczególnych aktywów finansowych

firma średniej wielkości: firma o rocznych obrotach poniżej 22,8 mln GBP i zatrudniająca nie więcej niż 250 pracowników firma inżynieryjna średniej wielkości

finansowanie mezzanine: finansowanie udzielane firmie po otrzymaniu finansowania na rozpoczęcie działalności.

KOMENTARZ: Finansowanie mezzanine jest nieco mniej ryzykowne niż finansowanie start-upów, ponieważ firma zazwyczaj już rozpoczęła działalność; jest jednak niezabezpieczone. Ten rodzaj finansowania ma na celu konsolidację pozycji handlowej firmy przed jej debiutem giełdowym.

firma członkowska : dom maklerski, który jest członkiem giełdy papierów wartościowych

fundusz lustrzany : fundusz inwestycyjny, w którym zarządzający prowadzi również fundusz jednostkowy o tych samych celach

fundusz rynku pieniężnego : fundusz inwestycyjny, który inwestuje wyłącznie w instrumenty rynku pieniężnego

fundusz wielozarządzający : fundusz hedgingowy, który wykorzystuje szeroki portfel zarządzających funduszami, aby zapewnić zrównoważoną ekspozycję dla stosunkowo małych inwestorów. fundusz hedgingowy, zarządzający

fundusz obligacji komunalnych, fundusz muni : USA fundusz inwestowany w obligacje komunalne (UWAGA: Zwykle nazywane munis).

fundusz inwestycyjny : w USA tożsamy z funduszem powierniczym

fundusz dochodowy : fundusz, którego celem jest zapewnienie wysokiego dochodu, a nie wzrostu kapitału

formularz podatku dochodowego : formularz do wypełnienia, w którym deklaruje się wszystkie dochody w urzędzie skarbowym

fundusz indeksowy : fundusz inwestycyjny składający się z akcji wszystkich spółek, które są wykorzystywane do obliczania indeksu giełdowego

finansowanie zapasów : zwłaszcza w USA, wykorzystanie pieniędzy z kapitału obrotowego na zakup zapasów w celu odsprzedaży

Fundusz inwestycyjny : fundusz inwestujący w firmy typu start-up lub inne nowe projekty

faktura : notatka z prośbą o zapłatę za dostarczone towary lub usługi .

Fakturzysta : pracownik biurowy zajmujący się fakturami

fakturowanie : praca związana z wysyłaniem faktur

faktura szczegółowa: faktura, na której każda pozycja jest wymieniona osobno

firma docelowa : taki sam jak cel przejęcia

Formularz podatkowy: pusty formularz do wypełnienia zeznania podatkowego i corocznego wysyłania do urzędu skarbowego

fundusz śledzący: fundusz, który śledzi jeden z indeksów giełdowych, takich jak FTSE

firma handlowa: dom maklerski

firma handlowa: firma specjalizująca się w kupnie i sprzedaży towarów

firma ubezpieczeniowa na życie firma oferująca ubezpieczenia na życie, ale zazwyczaj świadcząca również inne usługi, takie jak doradztwo inwestycyjne

finansowanie poza bilansem :sposób pozyskania finansowania poprzez długoterminową umowę leasingu, która nie kwalifikuje się jako leasing kapitałowy i dlatego nie pojawia się w bilansie.

fundusz offshore : fundusz z siedzibą za granicą, zazwyczaj w kraju o mniej rygorystycznych przepisach podatkowych

fundusz otwarty : fundusz, taki jak fundusz powierniczy, w którym inwestorzy kupują jednostki uczestnictwa, a wpłacane pieniądze są inwestowane w szereg papierów wartościowych. W przeciwieństwie do funduszu zamkniętego, takiego jak fundusz inwestycyjny, w którym inwestor nabywa udziały w spółce powierniczej i otrzymuje dywidendy.

fundusze zagraniczne : w liczbie mnogiej fundusze inwestycyjne z siedzibą w innych krajach

fundusz ogólny: fundusz powierniczy z inwestycjami w różnorodne akcje

Fundusz go-go: fundusz, którego celem jest generowanie bardzo wysokich zysków, ponieważ inwestuje w akcje spekulacyjne

Fundusz zielony: fundusz inwestycyjny lub inny instrument inwestycyjny, który inwestuje wyłącznie w firmy uważane za odpowiedzialne społecznie w swoich działaniach biznesowych lub bezpośrednio promujące odpowiedzialność za środowisko.

fundusz wzrostu i dochodu: fundusz, którego celem jest zapewnienie zarówno wzrostu kapitału, jak i dochodu

firma wzrostu: firma, której wartość akcji ma wzrosnąć

fundusz wzrostu: fundusz, którego celem jest zapewnienie wzrostu kapitału, a nie dochodu

firma o wysokim zadłużeniu : firma, której wysoki odsetek środków pochodzi z pożyczek o stałym oprocentowaniu

firma sprzedaży ratalnej : firma która zapewnia pieniądze na zakup ratalny

firma niszowa : firma specjalizująca się w określonym rodzaju produktu lub usługi, zajmująca niszę rynkową

fundusz bez opłat : fundusz sprzedawany bezpośrednio przez firmę ubezpieczeniową, z niskimi opłatami za zarządzanie i bez prowizji dla brokera

fundusz powierniczy : organizacja, która pobiera pieniądze od drobnych inwestorów i inwestuje je w akcje i udziały na podstawie umowy powierniczej, a inwestycja ma formę udziałów (lub jednostek uczestnictwa) w funduszu powierniczym (UWAGA: W USA termin ten oznacza fundusz inwestycyjny). KOMENTARZ: Fundusze powiernicze muszą uzyskać autoryzację Departamentu Handlu i Przemysłu, zanim będą mogły oferować jednostki uczestnictwa do sprzedaży publicznej, chociaż istnieją nieautoryzowane prywatne fundusze powiernicze.

Faktura VAT: faktura zawierająca VAT

Fakturowanie VAT: wysłanie faktury zawierającej VAT

fundusze ilościowe: fundusze inwestujące zgodnie z instrukcjami modelu komputerowego

fundusz awaryjny : pieniądze odłożone na wypadek, gdyby były pilnie potrzebne

finanse przedsiębiorstw : sprawy finansowe firm

finansowanie kreatywne : znajdowanie metod finansowania projektu komercyjnego, które różnią się od zwykłych metod pozyskiwania pieniędzy

fundusz skonsolidowany : pieniądze w skarbcu państwa, które pochodzą z wpływów podatkowych i są wykorzystywane do pokrycia wydatków rządowych

faktura konsularna : faktura ostemplowana przez konsula w celu potwierdzenia, że importowane towary mają prawidłową dokumentację i są wysyłane legalnie

finansowanie kompensacyjne : finansowanie z MFW w celu pomocy krajowi w trudnej sytuacji

fundusz kompensacyjny : fundusz zarządzany przez giełdę papierów wartościowych w celu rekompensaty inwestorom strat poniesionych w przypadku niewypłacalności członków giełdy

formalności celne : deklaracja towarów przez nadawcę i ich kontrola przez organy celne

formularz roszczenia : formularz, który należy wypełnić, gdy składanie roszczenia ubezpieczeniowego

fundusze izby rozliczeniowej : fundusze, które są w trakcie przechodzenia przez system izby rozliczeniowej

Frank CFA : frank ze stałym kursem wymiany w stosunku o euro, używany w krajach afrykańskich, które były dawnymi koloniami francuskimi (Benin, Burkina Faso, Kamerun, Republika Środkowoafrykańska,

frank CFP : frank ze stałym kursem wymiany w stosunku do euro, używany na terytoriach francuskich na Pacyfiku

fundusz z ochroną kapitału : fundusz, który gwarantuje kapitał inwestora i jednocześnie zapewnia pewien wzrost

finansowanie pomostowe: pożyczki na pokrycie krótkoterminowych potrzeb

fundusz obligacji : fundusz powierniczy, w który dokonuje się inwestycji w formie obligacji

fakturowanie : praca polegająca na wystawianiu faktur lub rachunków

finanse behawioralne : psychologiczny pogląd na sposób, w jaki ludzie podejmują decyzje finansowe

fundusz arbitrażowy : fundusz, który próbuje wykorzystać rozbieżności cenowe tego samego aktywa na różnych rynkach

formularz zgłoszeniowy : formularz, który należy wypełnić, aplikując o nową emisję akcji lub o pracę

fracht lotniczy : transport towarów samolotem lub towarów wysyłanych drogą lotniczą wysłać przesyłkę drogą lotniczą Stawki za fracht lotniczy rosną.

fundusze doradcze : fundusze umieszczone w instytucji finansowej w celu inwestowania w imieniu klienta, instytucja inwestuje je według własnego uznania

Fawcett, pułkownik Percy Harrison: Pułkownik Fawcett urodził się w 1867 roku w Devon w Anglii. W wieku dziewiętnastu lat otrzymał stopień oficerski w Royal Artillery. Przez kilka lat służył na Cejlonie, gdzie poznał i poślubił swoją żonę. Później wykonywał pracę w Secret Service w Afryce Północnej. Fawcett znudził się życiem w armii i nauczył się sztuki geodezji, mając nadzieję na zdobycie ciekawszej pracy. Następnie w 1906 roku nadeszła oferta od Towarzystwa: jego bilet do przygody. Pułkownik przybył do La Plaz w Boliwii w czerwcu 1906 roku, gotowy do rozpoczęcia swojej wyprawy. Po nieporozumieniu z rządem w sprawie wydatków Fawcett wyruszył w serce kontynentu, aby rozpocząć pomiary graniczne. Szybko zdał sobie sprawę, że samo dotarcie do obszaru, w którym miał pracować, będzie ciężką próbą. Szlak prowadził stromą ścieżką do przełęczy w górach na wysokości 17 000 stóp. Jemu i jego towarzyszom zajęło dwie godziny, aby przejść cztery mile i wspiąć się na wysokość 6000 stóp. Juczne muły z trudem pokonywały ścieżkę 30 stóp na raz, a następnie zatrzymywały się, łapiąc oddech w rozrzedzonym powietrzu. Grupa bała się, że jeśli przemęczą zwierzęta, umrą. Wrogo nastawieni ludzie - Przybywając do miasta Cobija, Fawcett szybko poczuł, jak trudne jest życie w głębi Ameryki Południowej. Choroby były powszechne i powiedziano mu, że wskaźnik śmiertelności w mieście wynosił prawie pięćdziesiąt procent rocznie. Odcięci od świata zewnętrznego, wielu przygnębionych mieszkańców szukało pocieszenia w nadużywaniu alkoholu. Pewnej nocy jeden z lokalnych oficerów armii wpadł we wściekłość, gdy jego podwładny odmówił dołączenia do niego w grze w karty. Pijany oficer dobył miecza i ruszył za mężczyzną, raniąc go. Kiedy inny żołnierz próbował pomóc rannemu mężczyźnie, oficer rzucił się na niego, goniąc go wokół chaty. Facet szukał schronienia w pokoju Fawcetta, ale oficer poszedł za nim do środka. "Gdzie jest ten brudny taki a taki?" oficer ryknął. "Gdzie go ukryłeś?" Kiedy Fawcett zganił oficera za ściganie nieuzbrojonych ludzi z mieczem, oficer przeklął pułkownika i wyciągnął rewolwer. Fawcett złapał mężczyznę za nadgarstek i zaczął się z nim szarpać, w końcu wyrywając mu broń z ręki. Boliwia była wówczas bezprawnym pograniczem, podobnie jak amerykański Zachód pół wieku wcześniej. Fawcett spotkał amerykańskiego rewolwerowca o imieniu Harvey. Rudobrody, milczący mężczyzna był szybki w posługiwaniu się rewolwerem i pewny w celowaniu. Harvey, bandyta, uznał Stany Zjednoczone za zbyt cywilizowane i uniknął Texas Rangers, przedostając się przez Meksyk do Ameryki Południowej. Obrabował firmę górniczą w sąsiednim kraju i za jego głowę wyznaczono dużą nagrodę. Jednak w Boliwii nie obowiązywało prawo ekstradycyjne i był bezpieczny na tym nowym pograniczu. Pułkownik Fawcett był przerażony traktowaniem rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej. Chociaż niewolnictwo było nielegalne, właściciele plantacji kauczuku często organizowali wyprawy do dżungli w celu schwytania niewolników, którzy mieli być wykorzystywani jako zbieracze kauczuku. Niektóre plemiona w zamian stawały się dość wrogie wobec osób pochodzenia europejskiego. Fawcett wierzył, że jeśli traktujesz Indian z życzliwością i zrozumieniem, otrzymasz w zamian życzliwość. Podczas wyprawy w górę rzeki Heath River w celu znalezienia jej źródła w 1910 roku, Fawcett miał wyjątkową okazję, aby przetestować swoją teorię. On i jego grupa zostali ostrzeżeni przed podróżą w górę Heath River, ponieważ plemiona wzdłuż niej miały reputację niepohamowanego dzikusa. "Zapuszczanie się w ich środek to czyste szaleństwo" - wykrzyknął major armii. Fawcett i tak pojechał. Po tygodniu wiosłowania w górę rzeki grupa minęła zakręt i wpadła prosto na obóz Indian położony na mieliźnie. Tubylcy byli równie zaskoczeni jak wyprawa. "Psy szczekały, mężczyźni krzyczeli, kobiety krzyczały i sięgały po swoje dzieci" - wspominał Fawcett. Tubylcy ukryli się w drzewach, podczas gdy grupa osadzała swoje łodzie na mieliźnie. Strzały świstały obok mężczyzn lub spadały wokół nich. Fawcett próbował kilku pokojowych propozycji, używając rodzimych słów, których się nauczył, ale przesłanie nie wydawało się docierać. Wtedy wpadł na pomysł. Jeden z grupy siedział tuż poza zasięgiem strzał i powiedziano mu, żeby zagrał na akordeonie. Mężczyzna śpiewał "A Bicycle Made for Two", "Suwannee River", "Onward Christian Soldiers" i inne melodie. W końcu Fawcett zauważył, że tekst zmienił się na "They′ve-all-stopped-shooting-at-us". Oczywiście, śpiewak miał rację. Fawcett podszedł do tubylców i przywitał się z nimi. Wymieniono prezenty jako znak przyjaźni. Nie wszystkie kontakty z Indianami kończyły się tak dobrze. Podczas podróży rzeką Chocolatal, pilot łodzi, którą podróżował Fawcett, poszedł obejrzeć pobliską drogę. Kiedy nie wrócił, Fawcett znalazł go martwego z 42 strzałami w ciele. Niebezpieczne zwierzęta - Ludzie to tylko jedno z zagrożeń dżungli. Kolejnym było królestwo zwierząt. Pewnej nocy, gdy obozował w pobliżu rzeki Yalu, pułkownik wspinał się do śpiwora, gdy poczuł, że coś "włochatego i odrażającego" wpełzło mu na ramię i szyję. To był gigantyczny pająk apazauca. Zaciekle trzymał się jego ręki, podczas gdy Fawcett próbował go strząsnąć. Pająk w końcu padł na ziemię i odszedł, nie atakując. Ukąszenie zwierzęcia jest jadowite i czasami śmiertelne. Wampiry były również uciążliwe w niektórych odległych rejonach. W nocy te stworzenia przychodziły, aby gryźć i wylizywać krew śpiących. Fawcett doniósł, że chociaż spali pod moskitierami, każda część ciała dotykająca siatki lub wystająca poza nią była atakowana. Rano odkrywali, że ich hamaki są przesiąknięte krwią. W pobliżu Potrero dzikie byki stały się problemem dla jednej z wypraw Fawcetta. Grupa podróżowała wozem ciągniętym przez woły, co dawało im pewną ochronę. Mimo to pewnego dnia grupa została zaatakowana przez trzy byki. Udało im się je przegonić dopiero po zabiciu jednego zwierzęcia i podziurawieniu dwóch pozostałych kulami. Podczas tej samej podróży Fawcett był pięćdziesiąt jardów za resztą grupy, gdy między nim a wozem pojawił się duży, rudy byk. Pułkownik nie miał przy sobie karabinu, a nie było drzew ani innych miejsc, w których można by szukać schronienia. Fawcett był w stanie ominąć zwierzę, które parskało, uderzało ogonem i rozdzierało ziemię, poruszając się powoli, jednocześnie przytrzymując je, miejmy nadzieję, hipnotycznym spojrzeniem. Węże również były stałym zagrożeniem. Pewnego razu, gdy podróżowali z Teksańczykiem o imieniu Ross, zostali zaatakowani przez siedmiostopowego "Bushmastera", śmiertelnie jadowitego węża. Mężczyźni odskoczyli z drogi, gdy Teksańczyk wyciągnął rewolwer, wbijając dwa pociski w paskudną głowę stworzenia. Po dokładnym zbadaniu Ross zdał sobie sprawę, że wąż go ugryzł, ale kły wbiły się w woreczek z tytoniem. Na jego skórze widać było dwa wgniecenia w miejscach, w których kły go przycisnęły, ale nigdy nie przebiły się. Jego skóra była mokra od jadu. Woreczek uratował mu życie. Fawcett często uważał za konieczne pływanie rzekami, aby przeciągnąć linę do przeciągania sprzętu. Pułkownik musiał bardzo uważać, aby na jego ciele nie było żadnych skaleczeń ani otwartych ran, które mogłyby przyciągnąć piranie. Wiadomo, że roje tych ryb potrafią w ciągu kilku minut zdzierać skórę z człowieka, jeśli ten miał pecha i wpadł do wody, w której się gromadziły. Jeden z towarzyszy Fawcetta stracił przez nie dwa palce, myjąc w rzece swoje zakrwawione ręce. Choć nie jest jadowita, olbrzymia anakonda jest prawdopodobnie najbardziej obawianym wężem w dżungli. Fawcett miał z nią styczność niedługo po przybyciu do Ameryki Południowej. W swoim dzienniku zanotował: "Płynęliśmy swobodnie z powolnym prądem niedaleko od ujścia Rio Negro, gdy niemal pod dziobem igarit′e [łodzi] pojawiła się trójkątna głowa i kilka stóp falującego ciała. To była olbrzymia anakonda. Skoczyłem po karabin, gdy stworzenie zaczęło wspinać się na brzeg i ledwo czekając na celowanie, wbiłem mu w kręgosłup kulę .44 z miękkim czubkiem, dziesięć stóp poniżej okrutnej głowy". Łódź zatrzymała się, aby pułkownik mógł zbadać ciało. Pomimo śmiertelnego zranienia, "dreszcze przebiegły w górę i w dół ciała jak podmuchy wiatru na górskim jeziorze". Chociaż nie mieli przy sobie żadnego urządzenia pomiarowego, Fawcett oszacował, że stworzenie miało sześćdziesiąt dwa stopy długości i 12 cali średnicy. Obojętny charakter - pułkownik Fawcett prawdopodobnie był najbliżej śmierci podczas swoich wypraw nie z powodu ludzkich lub zwierzęcych agentów, ale z powodu geografii samego terenu. Podczas podróży tratwą po nieznanej rzece Madidi, jego ekspedycja napotkała serię niebezpiecznych bystrzy. Z każdym razem prędkość tratw wzrastała, aż płynęły niekontrolowanie w dół rzeki. W końcu rzeka się poszerzyła, a prędkość spadła. Załogi właśnie odetchnęły z ulgą, gdy minęli strome urwisko, a ich uszy wypełnił ryk wodospadu. Jednej z tratw udało się dotrzeć do brzegu, ale tratwa Fawcetta została złapana przez prąd. Ponieważ woda była zbyt głęboka, aby użyć drążka, aby zaczepić się o dno i odwrócić się, tratwa przeleciała przez spadek. Fawcett później opowiadał, "...tratwa wydawała się przez chwilę zawisnąć w miejscu, zanim wypadła spod nas. Obróciwszy się dwa lub trzy razy, gdy przecinała powietrze, balsa runęła w czarną głębię". Grupa przeżyła, ale straciła większość swojego sprzętu. "Rozglądając się za siebie, zobaczyliśmy, przez co przeszliśmy. Wodospad miał około dwudziestu stóp wysokości, a tam, gdzie rzeka spadała, kanion zwężał się do zaledwie dziesięciu stóp szerokości; przez to wąskie gardło ogromna objętość wody tryskała z przerażającą siłą, grzmiąc w kłębach brązowej piany i czarnych skał. Wydawało się niewiarygodne, że mogliśmy przetrwać ten wir!" Podczas wyprawy w celu zmapowania rzeki Rio Verde i odkrycia jej źródła Fawcett stanął twarzą w twarz z głodem. Wyprawa rozpoczęła się dobrze: ziemia wokół ujścia rzeki była pełna zwierzyny, a grupa zabrała ze sobą to, co według szacunków wystarczyło na trzy tygodnie jedzenia. Następnie wyprawa została zmuszona do porzucenia łodzi z powodu bystrzy i musiała kontynuować wędrówkę wzdłuż brzegu rzeki pieszo. Ponieważ wyprawa musiała zminimalizować ciężar, jaki miała ze sobą zabrać, Fawcett postanowił zakopać część swojego sprzętu i 60 złotych suwerenów (wartych około 300 dolarów) w metalowych skrzyniach w pobliżu miejsca, w którym wylądowali. Fawcett był zdumiony, gdy po latach usłyszał historie o "Verde Treasure", który został porzucony przez jego wyprawę. Historia była opowiadana i upiększana tak wiele razy, że wielkość skarbu została powiększona do 60 000 złotych suwerenów. Pułkownik był szczególnie rozbawiony, ponieważ historia nigdy nie wspominała o tym, że odzyskał skrzynie po zakończeniu wyprawy. Był pewien, że historia przyciągnie przyszłych potencjalnych poszukiwaczy skarbów. Gdy szli w górę rzeki, woda, która była czysta, stała się gorzka i nie można było znaleźć żadnych ryb. Potem zdawała się również znikać zwierzyna. Wkrótce zapasy, które mieli ze sobą, wyczerpały się. Przez kolejne dziesięć dni grupa parła naprzód, pomimo zjedzenia tylko trochę zepsutego miodu i kilku ptasich jaj. W końcu znaleźli źródło rzeki i sporządzili jej mapę (l Uwolniony od odpowiedzialności za sporządzenie mapy rzeki, Fawcett próbował znaleźć najszybszą drogę do miejsca, w którym mogliby zdobyć jedzenie. Uznając, że najlepszą szansą jest przejście przez wzgórza Ricardo Franco, grupa próbowała przedostać się kanionami, które zaprowadziłyby ich na szczyt. Wzgórza były płaskie i tajemnicze. Wyglądały jak gigantyczne stoły, a ich zalesione szczyty były całkowicie odcięte od dżungli poniżej. Kiedy Fawcett później opowiedział Conanowi Doyle′owi o tych wzgórzach, pisarz wyobraził sobie odosobnione szczyty zamieszkane przez ocalałe dinozaury. Doyle wykorzystał te wzgórza jako miejsce akcji swojej słynnej powieści Zaginiony świat. Ekspedycja szybko odkryła, że przekraczanie wzgórz jest daremne, a powrót tą samą drogą jest niemożliwy. Pułkownik Fawcett zamiast tego postanowił podążać w kierunku, w którym płynęły strumienie w regionie, mając nadzieję, że to ich wydostanie. Mijały dni, a jedzenia nie było. Jeden z indiańskich asystentów ekspedycji położył się, aby umrzeć, i tylko dźgnięcie myśliwskiego noża Fawcetta w żebra sprawiło, że znów się ruszył. Po dwudziestu dniach bez jedzenia grupa była na granicy swoich możliwości. Fawcett modlił się głośno o ulgę. Następnie piętnaście minut później w odległości 300 jardów pojawił się jeleń. Fawcett odpiął broń. Cel był zbyt daleko, a jego ręce się trzęsły, ale w cudzie, który pułkownik mógł przypisać tylko wyższej sile, kula trafiła w cel, zabijając jelenia natychmiast. Grupa zjadła każdą część jelenia: skórę, futro i wszystko. Los wyprawy się odwrócił i po sześciu dniach wrócili do miasta, a wyprawa do Verde była już tylko złym wspomnieniem. Przez pierwsze trzy lata Fawcett pracował dla Boundary Commission, kartując region. Kiedy ta praca dobiegła końca, Fawcett przeszedł na emeryturę z wojska i kontynuował eksplorację na własną rękę, finansując wyprawy z pomocą gazet i innych firm. Po powrocie do Anglii, aby służyć w I wojnie światowej, pułkownik ponownie został wciągnięty z powrotem w południowoamerykańską dżunglę. Z czasem coraz bardziej interesował się archeologią regionu. W sumie odbył siedem wypraw na pustkowia w latach 1906-1924. Ostatnia wyprawa - znalezienie niezawodnych towarzyszy na wyprawy zawsze stanowiło problem, ale w 1925 r. jego najstarszy syn, Jack, osiągnął wiek, w którym mógł dołączyć do ojca w terenie. Fawcett, badając zapisy i przeszukując stare opowieści, doszedł do przekonania, że w dziczy Brazylii kryje się duże, starożytne miasto. Fawcett nazwał to miasto "Z" i zaplanował wyprawę, w której uczestniczył on sam, jego syn Jack i przyjaciel Jacka. Fawcett zawsze wolał małe wyprawy, które mogłyby żyć z ziemi, myśląc, że mała grupa będzie mniej wyglądać na inwazję dla Indian i dlatego będzie mniej narażona na atak. Trasa została starannie zaplanowana. Fawcett, zaniepokojony o innych, zostawił wiadomość, że jeśli nie wrócą, nie zostanie zorganizowana wyprawa ratunkowa. Uważał, że byłoby to zbyt niebezpieczne. 29 maja 1925 roku Fawcett wysłał wiadomość do swojej żony, wskazując, że są gotowi wejść na niezbadane terytorium. Wszyscy trzej odsyłali asystentów, którzy pomagali im do tego momentu i byli gotowi iść dalej sami. Fawcett powiedział żonie: "Nie musisz się bać porażki…". To była ostatnia wiadomość, jaką ktokolwiek usłyszał o wyprawie. Zniknęli w dżungli i nigdy więcej ich nie widziano. Pomimo życzeń Fawcetta, kilka wypraw ratunkowych próbowało go odnaleźć, ale bez powodzenia. Od czasu do czasu pojawiały się intrygujące doniesienia, że go widziano, ale żadne z nich nie zostało potwierdzone.

Fortune, Dion: urodziła się jako Violet Mary Firth w Llandudno, w północnej Walii 6 grudnia 1890 r. jako córka prawnika. Jej zainteresowanie okultyzmem zostało wzbudzone, gdy pracowała jako świecki analityk freudowski w czasie I wojny światowej. Uczyła się u lekarza o nazwisku Moriarty, który specjalizował się w astroeterycznych schorzeniach psychologicznych (i który później zainspirował ją do napisania serii opowiadań The Secrets of Doctor Taverner). Po znalezieniu swojej "ścieżki" w Western Mystery Tradition wstąpiła do Hermetycznego Zakonu Złotego Brzasku w 1919 r. Przeprowadzając się do Londynu w 1920 r., dołączyła do odgałęzienia Złotego Brzasku prowadzonego przez Moinę Mathers, wdowę po MacGregorze Mathersie, jednym z założycieli Złotego Brzasku. Zaczęła pisać artykuły pod pseudonimem Dion Fortune (od jej rodzinnego motta Deo Non Fortuna, "Bóg nie szczęście"), które później zostały opublikowane w formie książkowej jako The Esoteric Philosophy of Love and Marriage, Sane Occultism and Psychic Self-Defence, pierwszy z jej wielu podręczników okultystycznych. Artykuły te rozwścieczyły Moinę Mathers, która uważała, że Dion Fortune zdradza sekrety Zakonu. Dion Fortune była coraz bardziej rozczarowana Złotym Brzaskiem i po śmierci dr. Moriarty′ego w 1921 r. zabrała się za założenie własnego ezoterycznego zakonu z kilkoma uczniami Moriarty′ego i kilkoma członkami Towarzystwa Teozoficznego w Londynie. W 1924 r. jej mała grupa kupiła od armii starą oficerską chatę i postawiła ją u stóp Glastonbury Tor w Somerset. Miejsce to, które nazwali Chalice Orchard, było pierwszą siedzibą Fraternity of the Inner Light (później przemianowaną na Society of the Inner Light). Niedługo potem nabyli również duży stary dom -- 3 Queensborough Terrace, London -- który był wystarczająco duży, aby mogli w nim mieszkać niektórzy członkowie, a także był ugruntowaną magiczną lożą. Wśród mieszkających tam osób byli Dion Fortune i jej mąż dr Penry Evans, chociaż dzielili swój czas między Londyn i Glastonbury, i ostatecznie się rozwiedli. Towarzystwo wkrótce stało się szkołą inicjacyjną wysokiego kalibru. Pracując w mediumizmie transowym, Dion Fortune nawiązała kontakty z pewnymi adeptami planu wewnętrznego, czyli Mistrzami, których wpływ na zachodnią tradycję ezoteryczną jest nadal istotny do dziś. W latach 30. XX wieku Dion Fortune napisała kilka ezoterycznych powieści, które zawierają wiele praktycznych szczegółów, które w tamtym czasie uważano za zbyt "tajne", aby można je było publikować w jej artykułach lub podręcznikach. Była również pionierką kabały jako klucza do zachodniej tradycji misteryjnej, a jej książka The Mystical Qabalah jest nadal jednym z najlepszych dostępnych tekstów na ten temat. Jej inne główne dzieło to The Cosmic Doctrine, które zostało przyjęte mediumistycznie i pierwotnie zarezerwowane tylko dla wtajemniczonych. Jego tekst jest abstrakcyjny i trudny do zrozumienia, a przeznaczony jest raczej do medytacji niż jako zwykły podręcznik. Society of the Inner Light nadal prowadzi swoją lożę przy 3 Queensborough Terrace w Londynie, a Fortune pisze i przemawia okazjonalnie.

Flamel, Nicholas: urodził się w Pontoise, w biednej, ale szanowanej rodzinie, na początku XIV wieku. Otrzymał dobre wykształcenie, z którego jego naturalne zdolności pozwoliły mu zrobić najlepszy użytek. Po przybyciu do Paryża, uzyskał zatrudnienie jako publiczny skryba, - siedząc na rogu Rue de Marivaux, kopiując lub recytując listy i inne dokumenty. Zajęcie to przyniosło mu niewielki zysk, a Flamel próbował kolejno poezji i malarstwa z równie niezadowalającym rezultatem. Jego bystry umysł sugerował, że skoro nie może zarobić pieniędzy, ucząc ludzkości, może bardziej opłacalne będzie ich oszukiwanie, więc zajął się astrologią, rzucając horoskopy i przepowiadając przyszłość. Miał rację w swoich domysłach i wkrótce rozwijał się tak energicznie, że mógł wziąć sobie żonę o imieniu Petronella. Ale ci, którzy zaczynają studiować sztukę magii dla zysku lub rozrywki, zazwyczaj kończą na uzależnieniu się od niej z ślepą namiętną miłością. Nicholas poświęcał dzień i noc swoim fascynującym, ale zwodniczym zajęciom; i wkrótce zdobył gruntowną wiedzę na temat wszystkiego, co poprzedni adepci napisali o eliksiru vihv, uniwersalnym Alkaheście i Kamieniu Filozoficznym. W 1297 roku natknął się na podręcznik tej sztuki, który byłby bezcenny, gdyby był zrozumiały. Kupił go za dwa floreny. Zawierał trzy razy siedem kartek napisanych stalowym instrumentem na korze drzew. Kaligrafia była tak samo godna podziwu, jak łacina była tajemnicza. Każda siódma kartka była wolna od pisma, ale ozdobiona obrazkiem; pierwsza przedstawiała węża połykającego pręty; druga węża ukrzyżowanego na krzyżu; a trzecia przestrzeń bezdrzewnej pustyni, w której głębinach bulgotała fontanna, a węże ciągnęły swoje śliskie fałdy z boku na bok. Autor tej tajemniczej księgi podawał się za "Abrahama, patriarchę, Żyda, księcia, filozofa, Lewitę, kapłana i astrologa" (patrz), który do swoich innych twierdzeń o cudzie ludzkości dodał znajomość łaciny. Zawarł w tych cennych stronach kompletny wykład sztuki transmutacji metali; opisał każdy proces, wyjaśnił różne naczynia i wskazał odpowiednie pory roku na przeprowadzanie eksperymentów. W rzeczywistości książka byłaby idealna, gdyby nie jeden brak; była skierowana nie tyle do nowicjusza, co do adepta i zakładał, że jej uczeń już posiada Kamień Filozoficzny. Stanowiło to straszną przeszkodę dla dociekliwego Flamela. Im więcej studiował książkę, tym mniej ją rozumiał. Studiował literę Dress i studiował ilustracje; zaprosił mędrców Francji, aby przyszli i je studiowali, ale żadne światło nie przebiło się przez ciemność. Przez trzy razy po siedem lat studiował te zagmatwane strony, aż w końcu jego żona zasugerowała, że żydowski rabin mógłby je zinterpretować. Ponieważ przywódcy Żydów byli głównie osiedleni w Hiszpanii, Flamel udał się do Hiszpanii i pozostał tam przez dwa lata. Od jednego z hebrajskich mędrców uzyskał kilka wskazówek, które stanowiły klucz do tajemnic patriarchalnych, a wracając do Paryża, wznowił studia z nowym zapałem. Zostały nagrodzone sukcesem. 13 lutego 1382 r., OS, Flamel wykonał projekcję na Merkurego i wydobył trochę dziewiczego srebra. 25 kwietnia następnego roku zamienił trochę Merkurego na złoto i stał się szczęśliwym posiadaczem niewyczerpanego skarbu. Ale jego szczęście na tym się nie skończyło. Flamel, kontynuując swoje badania, odkrył eliksir życia, który pozwolił mu przedłużyć swoje życie i zgromadzić złoto - do czcigodnego wieku 6. Następnie podał eliksir życia swojej żonie, która osiągnęła niemal tak długą żywotność jak on, umierając w roku poprzedzającym jego śmierć, w 1414 r. n.e. Ponieważ nie mieli dzieci, wydali swój majątek na kościoły i szpitale, a kilka religijnych i charytatywnych instytucji Francji nadal świadczy o ich dobrze ukierunkowanej dobroczynności. Nie ma wątpliwości, że Flamel praktykował alchemię, a jedno z jego dzieł na temat fascynującej nauki - poemat zatytułowany The Philosophic Summary - zostało wydrukowane dopiero w 1735 r. W cennej i bardzo ciekawej Bibliotheque des Philosophes Chimiques Salmona zachowały się te same okazy rysunków z traktatu Abrahama o metalurgii i jego własnego pisma. Ale Flamel nie był ani entuzjastą, ani naiwniakiem. Jego alchemiczne studia były tylko przebraniem jego lichwiarskich praktyk. Aby zdać sobie sprawę z ogromnego bogactwa, jakie zdobył dzięki pożyczkom pieniężnym młodym francuskim szlachcicom i dzięki zawieraniu transakcji między Żydami we Francji i w Hiszpanii, wymyślił fikcję odkrycia Kamienia Filozoficznego. Mimo to zyskał wielką sławę jako magik, a jego zwolennicy wierzyli, że wciąż żyje, choć wycofał się ze świata i będzie żył jeszcze sześć stuleci.

Fludd, lub Flud, Robert: Ten różokrzyżowiec i alchemik urodził się w 1574 roku w Milgate House, w parafii Bearsted, Kent, jego ojcem był Sir Thomas Fludd, rycerz, który cieszył się patronatem królowej Elżbiety i służył jej przez kilka lat jako "Skarbnik wojny w Niderlandach". W wieku siedemnastu lat Robert wstąpił do Saint John′s College w Oksfordzie, a pięć lat później uzyskał tytuł Bachelor of Arts; wkrótce potem, decydując się na studia medyczne, opuścił Anglię i udał się, aby kontynuować studia na kontynencie. Najpierw udał się do Hiszpanii, stamtąd do Włoch, a następnie przez jakiś czas przebywał w Niemczech, gdzie podobno utrzymywał się, pełniąc funkcję pedagoga w różnych szlacheckich domach; ale wkrótce wrócił do domu, a w 1605 roku jego alma mater, Oksford, nadała mu tytuły Bachelor of Medicine i Doctor of Medicine, a pięć lat później został członkiem College of Physicians. Tak więc, wyposażywszy się gruntownie do zawodu lekarza, Fludd udał się do Londynu i zamieszkał w domu przy Fenchurch Street, spokojnej okolicy w tamtych czasach, choć teraz hałaśliwej, handlowej; i tutaj wkrótce zdobył rozległą praktykę, a jego sukces był spowodowany nie tylko jego prawdziwymi umiejętnościami, ale także jego atrakcyjną, a nawet magnetyczną osobowością. Ale chociaż był zajęty w ten sposób, znalazł czas, aby pisać obszernie o medycynie; podczas gdy wkrótce stał się ważnym i wpływowym członkiem Fraternity of the Rose Cross, i w tym samym czasie rozpoczął eksperymenty alchemiczne. Głosił wielką skuteczność magnesu, sympatycznych kuracji, broni - maści; wyznał wiarę w Kamień Filozoficzny, uniwersalny alkahest lub rozpuszczalnik, eliksir vitep; utrzymywał, że wszystkie rzeczy są ożywiane przez dwie zasady - kondensację, Boreal, lub północną cnotę; i rozrzedzenie, Austral, lub południową cnotę. Twierdził, że ludzkie ciało jest kontrolowane przez szereg demonów, że każda choroba ma swojego osobliwego demona, każdy demon ma swoje szczególne miejsce w ramach ludzkości.

Francja: Praktyka magiczna we Francji przedrzymskiej była osadzona w druidzkiej obsadzie i była praktycznie identyczna z tą w Brytanii, z której rzeczywiście czerpała inspirację. Jest mało prawdopodobne, aby magia rzymska zdobyła jakiekolwiek podstawy w Galii, ale mamy niewiele dowodów, aby pokazać, czy tak było, czy nie. We wczesnym okresie frankijskim dynastii Merowingów znajdujemy złowrogą osobowość Fredegonda, żony Hilperyka, króla Soissons, "kobiety, której spojrzenie było czarami". Zniszczyła wielu ludzi pod pretekstem czarów, ale nie ma wątpliwości, że sama eksperymentowała z czarną magią i chroniła wielu praktykujących tę sztukę. W ten sposób uratowała czarownicę, która została aresztowana przez Ageryka, biskupa Verdun, ukrywając ją w pałacu. (Zobacz Fredegonda.) Praktykowanie magii nie było karane za rządów wczesnych królów francuskich, z wyjątkiem tych na wysokich stanowiskach, u których było uważane za przestępstwo polityczne, jak w przypadku przywódcy wojskowego Mummola, który został torturowany na rozkaz Hilperyka za czary. Jedno z praw salickich przypisywanych Faramondowi przez Sigeberta stanowi, że; "Jeśli ktoś zaświadczy, że ktoś inny działał jako Herebeurge lub strioporte - tytuły stosowane do tych, którzy niosą miedziane naczynie do miejsca, w którym wampiry wykonują swoje czary - i jeśli nie zostanie skazany, zostanie niniejszym skazany na przepadek 7500 denarów, co stanowi 1800 sous.′ Jeśli wampir pożre człowieka i zostanie uznany za winnego, zostanie ukarany przepadkiem 8000 denarów, co stanowi 2000 sous. Kościół uchwalił również przepisy przeciwko czarownikom i wampirom, a Sobór w Agde w Langwedocji, zwołany w 506 r. n.e., ogłosił ekskomunikę przeciwko nim. Pierwszy Sobór Orleański, zwołany w 541 r., potępił wróżbiarstwo i wróżbiarstwo, a Sobór w Narbonne w 589 r., oprócz ekskomuniki wszystkich czarowników, zarządził, że powinni być sprzedawani jako niewolnicy na rzecz biedni. Ci, którzy mieli do czynienia z diabłem, zostali również skazani na chłostę przez tę samą Radę. Podobno we Francji podczas rządów Pepina le Brefa miały miejsce pewne niezwykłe zjawiska. Powietrze zdawało się być pełne ludzkich kształtów, miraże wypełniały niebo, a wśród chmur widziano czarowników rozrzucających niezdrowe proszki i trucizny otwartymi rękami; plony zawiodły, bydło padło, a wielu ludzi zginęło. Być może możliwe jest, że takie wizje były stymulowane przez nauki słynnego kabalisty, Zedekiasza, który przewodził szkole nauk okultystycznych, gdzie rzeczywiście powstrzymywał się od ujawniania ukrytych sekretów swojej sztuki i zadowalał się ~rozprzestrzenianiem teorii duchów żywiołów, które, jak stwierdził, przed upadkiem człowieka były mu podporządkowane. Uważano, że wizje, o których wspomniano powyżej, upraszczały zejście sylfów i salamander w poszukiwaniu swoich dawnych panów. Eliphas Levi mówi: "Podróże do krainy sylfów były omawiane zewsząd, tak jak my obecnie mówimy o ożywionych stołach i płynnych manifestacjach. Głupota opanowała nawet silne umysły i nadszedł czas na interwencję ze strony Kościoła, który nie lubuje się w nadprzyrodzonych istotach, które są zachwalane na publicznych drzewach, widząc, że takie ujawnienia, narażając na szwank szacunek należny autorytetowi i hierarchicznemu łańcuchowi nauczania, nie mogą być przypisywane duchowi porządku i światła. Widma chmur zostały więc postawione przed sądem i oskarżone o to, że są piekielnie zrodzonymi iluzjami, podczas gdy ludzie - pragnący dostać coś w swoje ręce - rozpoczęli krucjatę przeciwko czarownikom. Publiczna głupota przerodziła się w paroksyzm manii; obcy na wsiach byli oskarżani o zstąpienie z nieba i byli zabijani bez litości; idioci wyznawali, że zostali porwani przez sylfy lub demony; inni, którzy wcześniej tak się chełpili, albo nie lub nie można było tego cofnąć; zostali spaleni lub utopieni, a według Garinet liczba tych, którzy zginęli w całym królestwie, niemal przekracza wszelkie wyobrażenia. Jest to powszechna katastrofa dramatów, w których pierwsze role odgrywają ignorancja lub strach. "Takie wizjonerskie epidemie powtarzały się w kolejnych rządach, a cała moc Karola Wielkiego została użyta, aby uspokoić publiczne wzburzenie. Edykt, później odnowiony przez Ludwika Pobożnego, zakazał sylfom manifestowania się pod najcięższymi karami. Należy zrozumieć, że w nieobecności istot powietrznych sądy spadły na tych, którzy chwalili się, że je widzieli, i dlatego przestali być widziani. Statki w powietrzu odpłynęły z powrotem do portu zapomnienia i nikt już nie twierdził, że podróżował przez błękitną dal. - Inne popularne szaleństwa zastąpiły poprzednią manię, podczas gdy romantyczne wspaniałości wielkiego panowania Karola Wielkiego dostarczyły twórcom legend nowych cudów do wiary i nowych cudów do opowiadania." Wokół postaci Karola Wielkiego (patrz) skupia się tak ogromna ilość materii baśni, że jest ona zarezerwowana do omówienia w specjalnym artykule, a wystarczy tutaj stwierdzić, że niemal uczestniczy w naturze prawdziwego mitu. Stwierdzono, że Enchiridion (który można dobrze napiętnować jako wczesny tekst - księga okultystycznego absurdu niemająca prawa do figury w prawdziwej genealogii literatury okultystycznej) został podarowany Karolowi Wielkiemu przez papieża Leona III. Eliphas Levi przedstawia malowniczy stan rzeczy we Francji Karola Wielkiego w następującym fragmencie: "Wiemy, że przesądy umierają ciężko i że zdegenerowany druidyzm zapuścił głębokie korzenie w dzikich krajach Północy. Powtarzające się powstania Sasów świadczyły o fanatyzmie, który był (a) zawsze burzliwy i (b) niezdolny do stłumienia samą siłą moralną. Wszystkie pokonane formy kultu - rzymskie pogaństwo, germańskie bałwochwalstwo, żydowska uraza spiskowały przeciwko zwycięskiemu chrześcijaństwu. Odbywały się nocne zgromadzenia; na nich spiskowcy scementowali swój sojusz krwią ludzkich ofiar; a panteistyczny bożek o potwornej formie, z rogami kozła, przewodniczył świętom, które można by nazwać agapm nienawiści. Jednym słowem, Sabat był nadal obchodzony w każdym lesie i dzikich, choć jeszcze nieodzyskanych prowincjach. Adepci, którzy w nich uczestniczyli, byli zamaskowani i w inny sposób nierozpoznawalni; zgromadzenia gasiły swoje światła i rozchodziły się przed świtem, winnych można było znaleźć wszędzie i nie można było ich nigdzie postawić przed sądem. Dlatego Karol Wielki postanowił walczyć z nimi ich własną bronią. "W tamtych czasach ponadto feudalni tyrani byli w zmowie z sekciarzami przeciwko prawowitej władzy; czarownice były przywiązane do zamków jako kurtyzany; bandyci, którzy uczęszczali na sabaty, dzielili się z szlachtą krwawymi łupami z grabieży; sądy feudalne były pod rozkazami najwyższego oferenta; a ciężary publiczne obciążały z całą swoją siłą tylko słabych i biednych. Zło osiągnęło apogeum w Westfalii, a wierni agenci zostali tam wysłani przez Karola Wielkiego z powierzoną tajną misją. Jakakolwiek energia pozostała wśród uciśnionych, ktokolwiek jeszcze kochał sprawiedliwość, czy to wśród ludu, czy wśród szlachty, został przyciągnięty przez tych emisariuszy razem, związany przysięgami i wspólną czujnością. W ten sposób wcielonym wtajemniczonym oznajmiali pełne uprawnienia, które otrzymali od samego cesarza, i przystąpili do ustanowienia Trybunału Wolnych Sędziów. Wiele z tego, oczywiście, to tylko to, czego można by oczekiwać od francuskiego maga. Nie jest to prawdopodobne, że Szabat był nadal obchodzony w tak ekstremalny sposób jak w późniejszych czasach, ani też nie został założony Vehingericht przez Karola Wielkiego, ani w ogóle, przez cztery i pół wieku po jego śmierci. Od panowania Roberta Pobożnego do panowania św. Ludwika, nie ma wiele do powiedzenia, co mogłoby poruszyć wyobraźnię studenta historii okultyzmu. W czasach tego ostatniego monarchy rozkwitł słynny rabin Jachiel, sławny kabalista. Jest jakiś powód, by sądzić, że miał on przebłyski "zastosowań elektryczności, ponieważ wraz z nadejściem nocy "w jego mieszkaniu pojawiła się promienna gwiazda, światło było tak jasne, że żadne oko nie mogło na nią patrzeć bez oślepienia, podczas gdy rzucała tęczowe kolory. Wydawało się, że jest niewyczerpane i nigdy nie było uzupełniane olejem ani innymi palnymi substancjami. Gdy rabin był zirytowany intruzami przy drzwiach, uderzał w gwóźdź wbity w szafę, co jednocześnie powodowało niebieską iskrę na główce gwoździa i kołatce do drzwi, której, gdy intruz się trzymał, otrzymywał silny wstrząs. Albertus Magnus (patrz) żył w tym samym okresie. Następną interesującą okolicznością, która zasługuje na uwagę, są prześladowania templariuszy (patrz), którzy zostali postawieni przed sądem przez Filipa Pięknego. Inne prześladowania za czary dotyczyły Joanny d′Arc, Gilles′a de Laval (patrz), pana Raiz, prototypu Sinobrodego, znanego czarnoksiężnika, który z dwoma pomocnikami praktykował diaboliczne rytuały w swoim zamku Machecoul, odprawiając czarną mszę w najbardziej odrażający sposób. Miał zwyczaj mordowania dzieci, aby pomogły mu w poszukiwaniach kamienia filozoficznego. Zbliżamy się do okresu tych zdumiewających procesów za czary, które zostały w pełni odnotowane w artykule "Czarnoksięstwo" i gdzie indziej. Już w XIII wieku oskarżenie o czary było jednym ze sposobów napiętnowania hańbą heretyckich waldensów (patrz), którzy zostali oskarżeni o zaprzedanie się diabłu i organizowanie orgii sabatowych, podczas których składali hołd wrogowi ludzkości. Około połowy XV wieku Francja stała się teatrem masowego ucisku podejrzanych o czary, ale można znaleźć szereg wydarzeń prowadzących do tego, które dowodzą, że omawiany wybuch nie był bynajmniej nowością w tym kraju. W 1315 roku Enguerraud de Marigny, który przeprowadził egzekucję templariuszy, ministra Filipa Pięknego, został powieszony wraz z awanturnikiem o nazwisku ~ Paviot, za próbę śledzenia śmierci hrabiów de Valois i Saint Paul. W 1334 roku hrabina de Artois i jej syn zostali wrzuceni do więzienia pod zarzutem czarów. W 1393 roku, za panowania Karola VI, uważano, że jego szwagierka, księżna Orleanu, która była wicehrabią i córką księcia Mediolanu, doprowadziła króla do szaleństwa czarami. Ministrowie dworu postanowili wystawić przeciwko niej maga, - i pewien Arnaud Guillaume (patrz) został sprowadzony z Guienne jako odpowiedni przeciwnik szlachetnej damy. Posiadał on księgę, której nadał dziwny tytuł Smagorad, której oryginał, jak powiedział, został dany przez Boga Adamowi, aby pocieszyć go po stracie syna Abla, i twierdził, że posiadacz tego tomu może trzymać gwiazdy w poddaństwie i rozkazywać czterem żywiołom. Zapewnił doradców króla, że Karol cierpi z powodu złośliwości czarownika, ale w międzyczasie młody monarcha wyzdrowiał, a posiadacz patriarchalnego tomu popadł z powrotem w swoją pierwotną niepamięć. Pięć lat później król miał kolejny atak i dwóch augustianów zostało wysłanych z Guienne w celu dokonania uzdrowienia. Ale ich zachowanie było tak skandaliczne, że zostali straceni. Trzeci atak w 1403 roku został odparty przez dwóch czarowników z Dijon, Poinsona i Briqueta. W tym celu osiedlili się w gęstym lesie - niedaleko bram Dijon, gdzie zrobili magiczny krąg z żelaza o ogromnej wadze, który był podtrzymywany przez żelazne kolumny o wysokości mężczyzny średniego wzrostu i do którego przymocowano dwanaście łańcuchów z żelaza. Tak wielkie było powszechne zaniepokojenie o wyzdrowienie króla, że dwóm czarownikom udało się przekonać dwunastu głównych osobistości miasta, aby weszli do kręgu i pozwolili się przykuć łańcuchami. Czarownicy kontynuowali następnie swoje zaklęcia, ale były one całkowicie bezskuteczne. Komornik Dijon, który był jednym z dwunastu i od początku zapewniał o swojej niedowierzalności, kazał aresztować czarowników i spalić ich za ich pozory. Książę Orleanu, jak się wydaje, popadł w to samo podejrzenie o czary, co jego włoska małżonka. Po jego zamordowaniu z rozkazu księcia Burgundii - co zapoczątkowało niepokoje, które doprowadziły do spustoszenia Francji - ten ostatni sporządził różne zarzuty przeciwko swojej ofierze jako usprawiedliwienia zbrodni, a jednym z nich było to, że książę Orleanu - próbował doprowadzić do jego śmierci za pomocą czarów. Zgodnie z tym oświadczeniem przyjął maga - innego odstępczego mnicha - do swojego zamku Mountjoie, gdzie był zatrudniony w tych złowrogich planach. Wykonywał swoje magiczne ceremonie przed wschodem słońca na sąsiedniej górze, gdzie ukazały mu się dwa demony o imionach Herman i Astramon; i stały się one jego aktywnymi narzędziami w ściganiu jego planu. Około roku 1400 wiara w nocne spotkania sabatu czarownic stała się niemal powszechna. Rzeczywiście trudno byłoby spróbować prześledzić pochodzenie tej praktyki, która nie wydaje się całkowicie odnosić do przetrwania pogańskiej wiary. (Zobacz Witchcraft.) Całościowy charakter prześladowań czarowników i czarownic dowodzi, że w kraju musiała być ich nadzwyczajna liczba. W samym Paryżu, za czasów Karola IX, było nie mniej niż trzydzieści tysięcy czarowników, a szacuje się, że Francja miała ponad trzy razy większą liczbę za panowania Henryka III, przy czym nie było miasta ani wioski wolnej od ich obecności. Należeli do wszystkich klas i ~na ogół spotykał ich ten sam los, niezależnie od rangi, wieku czy płci. Dzieci w najmłodszym wieku i dziewięćdziesięciolatkowie byli równie skazani na spalenie, a strach przed publicznym oskarżeniem o czary wisiał jak czarna chmura nad życiem każdego człowieka sukcesu, ponieważ zarzut ten był jednym z tych, które zazdrość chętnie chwytała za zniszczenie jego przedmiotu. W tej epoce w Anglii nie rozwinęło się żadne rozbudowane ani doskonałe credo dotyczące czarów, ale we Francji i innych krajach kontynentalnych przybierało ono formę systematyczną i kompletną. Były prawdopodobnie dwa powody tego, dekrety soborów kościelnych i liczne traktaty uczonych, którzy twierdzili, że ilustrują swoje różne teorie dotyczące czarów rzekomymi oświadczeniami z ust niezliczonych ofiar. W istocie pisma tych ludzi służyły do ujednolicenia credo dotyczącego czarów we wszystkich krajach kontynentalnych. W pierwszej części XVI wieku procesy o czary we Francji zdarzały się rzadko i nie odnotowano żadnych przypadków o dużym znaczeniu aż do roku 1156. W 1561 roku kilka osób zostało postawionych przed sądem w Vernon, oskarżonych o odprawianie sabatu jako czarownice w starym zrujnowanym zamku w kształcie kotów; a świadkowie zeznali, że widzieli zgromadzenie i cierpieli z powodu ataków pseudo-kocich spiskowców. Ale sąd oddalił zarzut, jako godny jedynie kpiny. W 1564 roku trzech mężczyzn i kobieta zostali straceni w Poitiers, po tym, jak zostali zmuszeni do przyznania się do różnych aktów czarów; między innymi powiedzieli, że regularnie uczestniczyli w sabacie czarownic, który odbywał się trzy razy w roku, i że demon, który mu przewodniczył, skończył na spaleniu się, aby zrobić proch do użytku swoich agentów w intrygach. W 1571 roku, zwykły magik, który grał sztuczki z kartami, został wrzucony do więzienia w Paryżu, zmuszony do przyznania się, że był uczestnikiem szabatu, a następnie stracony. W 1573 roku, pewien mężczyzna został spalony w Drôle, oskarżony o to, że zmienił się w wilka i w tej postaci pożarł kilkoro dzieci. Kilka czarownic, które wszystkie przyznały się do bycia na szabatach, zostało w tym samym roku skazanych na spalenie w różnych częściach Francji. W 1578 roku, inny mężczyzna został osądzony i skazany w Paryżu za zmianę w wilka; a pewien mężczyzna został skazany w Orleanie za to samo domniemane przestępstwo w 1583 roku. Ponieważ Francja była często opanowana przez te drapieżne zwierzęta, nietrudno pojąć, jak łatwowierność ludu doprowadziła do połączenia ich spustoszeń ze zbrodnią czarów. Wiara w to, co w Anglii nazywano wer - wolves (ludzie - wilki), a we Francji loups - garous, była bardzo starym przesądem w całej Europie. Poważny i inteligentny pisarz tamtych czasów twierdzi, że w 11588 r. pewien dżentelmen, wyglądając przez okno swojego zamku w wiosce oddalonej o dwie ligi od Apchon, w górach Owernii, zobaczył jednego ze swoich znajomych na polowaniu i prosił go, aby przyniósł mu do domu trochę zwierzyny. Myśliwy, gdy był zajęty polowaniem, został zaatakowany przez dzikiego wilka, który po oddaniu strzału bez skutku uderzył go nożem myśliwskim i odciął mu łapę prawej przedniej nogi, na którą wilk natychmiast rzucił się do ucieczki. Myśliwy podniósł łapę, wrzucił ją do torby wraz z resztą zwierzyny i wkrótce potem wrócił do zamku przyjaciela i opowiedział mu o swojej przygodzie, jednocześnie wkładając rękę do torby, aby wyciągnąć łapę wilka na potwierdzenie swojej opowieści. Jakież było jego zdziwienie, gdy wyciągnął rękę kobiety ze złotym pierścieniem na jednym palcu! Zdumienie przyjaciela było jeszcze większe, gdy rozpoznał pierścień jako ten, który dał swojej żonie; i spiesznie schodząc do kuchni, zastał kobietę grzejącą się przy ogniu, z prawą ręką owiniętą w fartuch. Natychmiast go chwycił i ze zgrozą odkrył, że twarda ręka została odcięta. Kobieta wyznała, że to ona, w postaci wilka, zaatakowała myśliwego; w odpowiednim czasie została doprowadzona na proces i skazana, a zaraz potem spalona w Riems. W 1578 roku w Compi?gne spalono czarownicę; wyznała, że oddała się diabłu, który ukazał się jej jako wielki czarny człowiek na koniu, w butach i z ostrogami. W tym samym roku spalono inną wyznającą czarownicę, która również stwierdziła, że zły duch przyszedł do niej w postaci czarnego człowieka. W 1582 i 1583 roku spalono kilka czarownic, P - 11 bywalców sabatów. Kilka lokalnych rad w tym czasie uchwaliło surowe prawa przeciwko czarom i od tego czasu do końca stulecia liczba nieszczęsnych osób skazanych na śmierć pod tym zarzutem we Francji była bardzo duża. W ciągu zaledwie piętnastu lat, od 158c do 1595 roku, i tylko w jednej prowincji, Lotaryngii, prezydent Remigius spalił dziewięćset czarownic, a tyle samo uciekło z kraju, aby ratować życie; i pod koniec stulecia jeden z francuskich sędziów mówi nam, że przestępstwo czarów stało się tak powszechne, że nie było wystarczająco dużo więzień, aby trzymać więźniów, ani sędziów, aby rozpatrywać ich sprawy. Proces, którego był świadkiem w 1568 r., skłonił Jeana Bodina, uczonego lekarza, do napisania książki De la Demonomanie des Sorciers, która stała się później podręcznikiem na ten temat. Wśród angielskich czarownic, zły duch zazwyczaj przychodził osobiście, aby uwieść swoje ofiary, ale we Francji i innych krajach, wydaje się, że było to niepotrzebne, ponieważ każda osoba, gdy raz została zainicjowana, ogarniało niepohamowane pragnienie pozyskiwania konwertytów, których zabierała na szabat, aby zostali należycie zapisani. Bodin mówi, że jedna czarownica wystarczyła, aby zepsuć pięćset uczciwych osób. Zakażenie szybko rozprzestrzeniło się w rodzinie i. było zazwyczaj przenoszone z pokolenia na pokolenie, co zadowalająco wyjaśniało, według uczonego komentatora demonologii, o którym właśnie wspomniano, skalę, w jakiej zło rozprzestrzeniło się za jego czasów. Nowicjusz, podczas swojego przyjęcia, po wykonaniu wstępnych czynności i ogólnie rzecz biorąc, otrzymał nowy i burleskowy obrzęd chrztu, - został naznaczony znakiem demona w jakiejś części ciała najmniej wystawionej na obserwację i wykonał pierwszy przestępczy akt uległości, który miał być później tak często powtarzany, przy czym zły duch prezentował się przy tych okazjach w postaci obu płci, odwrotnie. do ofiary. Pod koniec XVI wieku, zauroczenie czarami osiągnęło szczyt we Francji i nie tylko niższe klasy, ale osoby z najwyższych szczebli społeczeństwa były narażone na podejrzenia o uprawianie czarów. Wystarczy wspomnieć, że takie oskarżenia zostały publicznie wysunięte przeciwko królowi Henrykowi III i królowej Katarzynie Medycejskiej, i że na początku następnego stulecia stały się one podstawą procesów państwowych, które zakończyły się fatalnie. W 1610 roku, za panowania Ludwika XIII, miała miejsce .cas celebre marszałka Ancre. Wśród służących przyłączonych do orszaku Marii Medycejskiej była pewna Eleanora Dori, która poślubiła Conciniego, rozrzutnego syna. Maria Medycejska, jako opiekunka syna, była praktycznie władczynią Francji, a jej faworyci sprawowali znaczną władzę. Rezultatem było to, że arystokraci Francji zjednoczyli się przeciwko nowicjuszom, ale początkowo z niewielkim skutkiem, ponieważ Concini został mianowany Marszałkiem Francji, z tytułem Markiza J′Ancre. Jego żona, która była bardzo przesądna, zachorowała i przypisała swój zły stan zdrowia skutkom czarów. Rezultatem było to, że d′Ancre został zamordowany przez szlachtę zwabiającą wyprawę myśliwską. Tłum wyciągnął ciało d′Ancre z grobu i powiesił je na Pont Neuf. Jego nieszczęsna wdowa została oskarżona o czary i o rzucenie uroku na Królową Matkę. Egzorcyści, którzy pomogli jej uwolnić się od choroby, doradzili złożenie w ofierze koguta, co teraz przedstawiano jako ofiarę dla piekielnych mocy. Do tego doszły astrologiczne narodziny rodziny królewskiej, które znajdowały się w jej posiadaniu, były, jak się mówi, pewną ilością magicznych ksiąg i wielką liczbą magicznych znaków. Po torturach, które nie przyniosły rezultatu, ścięto ją i spalono, a co dziwne, gniew paryskiego tłumu przerodził się w ogólne współczucie. Wiele innych interesujących przypadków miało miejsce we Francji w XVII wieku, między innymi Urszulanki w Aix (patrz), za których czary spalono Ludwika Gaufridiego, Mniszki z Louviais i Mniszki z Assonne. XVIII wiek we Francji był dość płodny w historii okultyzmu. W czasach, gdy Europa była łatwowierna w stosunku do wszystkiego, co tylko do magii, Francja nie uniknęła panującego szaleństwa. Być może najbardziej uderzającą osobowością tej epoki w związku z okultyzmem był hrabia de Saint Germain (patrz), któremu przypisuje się posiadanie sekretów alchemii i magii. Jego powiązania rodzinne były nieznane, a jego rozmowy sugerowały, że żył przez wiele stuleci. Innym tajemniczym adeptem był alchemik nazywający siebie Lascaris (patrz), który dosłownie zasiał swoją ścieżkę przez Europę złotem. Następnie nastąpił Cagliostro (patrz), który osiągnął sławę bezkonkurencyjną w historii francuskiego okultyzmu. Założył wiele lóż masońskich w całym kraju i na wiele sposobów pomógł doprowadzić do rewolucji francuskiej. Martines de Pasqually założył szkołę wtajemniczonych, która wydaje się w pewnym stopniu włączać nauki późniejszych europejskich adeptów. Jedną z najważniejszych postaci w tym czasie jest Louis Claude de Saint-′Martin, znany jako "Le Philosophe Inconnu", który znalazł się pod wpływem Pasqually′ego (patrz), a później pism Boehmego, którego dzieła przetłumaczył. Cazotte (patrz) był pierwszym z tych nazwisk, które były związane zarówno z magią, jak i Rewolucją, która rzeczywiście wiele zawdzięczała w swoim powstaniu tym tajemniczym bractwom Francji i Niemiec, które w XVIII wieku zasiały ziarna równości i Illuminizmu w całej Europie. Innym był Loisät (patrz), który utworzył mistyczne stowarzyszenie, które spotykało się w wielkiej tajemnicy, oczekując wizji Jana Chrzciciela, który przybył do nich, aby przepowiedzieć Rewolucję. Kierownikiem duchowym tego kręgu był mnich o imieniu Dom Gerle (patrz), jeden z pierwszych hipnotyzerów w Paryżu, o którym mówi się, że za pośrednictwem swojego medium, Catherine Th6ot, przepowiedział straszliwą sławę Robespierre′a. Został wyrzucony przez członków kręgu, działając za radą jednej z nich, Siostry Françoise André, która pielęgnowała ideę zachowania korony dla przyszłego panowania Ludwika XVI, i w ten sposób dała początek tej mnogości historii związanych z tak zwanymi Zbawicielami "młodego" Kapeta. Ta sekta, lub jej część, stała się niesławna pod przywództwem Vintrasa (patrz), gdy jej spotkania zdegenerowały się - w najstraszniejszą rozwiązłość. Można powiedzieć, że pojawienie się panny Lenormand jako prorokini pod koniec XVIII wieku zamknęło okultystyczną historię tamtej epoki. Na początku XIX wieku znajdujemy szalejącą modę na magnetyzm. W swoich pracach Reforma filozofii i Tak czy nie Wroński udawał, że odkrył pierwsze twierdzenia Kabały, a później oszukał bogate osoby o słabym intelekcie, aby płaciły mu duże sumy w zamian za wiedzę o Absolucie. Zbawiciele Ludwika XVII zostali formalnie potępieni w 1853 roku przez Papieża jako praktykujący czarną magię, ale oni z kolei potępili Papieża, a ich przywódca, Vintras, ustanowił się Suwerennym Pontyfikatem, ale został aresztowany pod zarzutem oszustwa i po pięciu latach więzienia znalazł azyl w Anglii. Baron du Potet zrobił wiele, aby rozwinąć naukę Mesmera i w tym czasie był poważnie śledzony przez Cahagneta i innych (patrz Mesmeryzm). W połowie XIX wieku wszelkiego rodzaju absurdy wprawiały w ruch okultystyczny Paryż. Opowieść Alphonse′a Esquirosa (patrz) zatytułowana Magik założyła szkołę magicznej fantazji, którą pieczołowicie pielęgnował Henri Delaage (patrz), o którym mówiono, że miał dar wszechobecności i który stworzył zbiór procesów od starych magów w celu uzyskania piękna fizycznego. Hrabia d′Ourches jako pierwszy wprowadził do Francji pismo automatyczne i tablicowe. Baron Guldenstubbe w swojej Praktycznej Pnenmatologii Eksbeyimentalnej; lub Rzeczywistość Duchów i Mayziellowskie Zjawiska Ich Bezpośredniego Pisania, opisuje swoje odkrycie w następujący sposób: "To było w ciągu roku 1850, lub około trzech lat przed epidemią pukania do stołu, że autor starał się wprowadzić do Francji kręgi amerykańskiego spirytualizmu, tajemnicze pukania Rochester i czysto automatyczne pisma mediów. Niestety napotkał wiele przeszkód stawianych przez innych hipnotyzerów. Ci, którzy byli oddani hipotezie magnetycznego płynu, a nawet ci, którzy nazywali siebie Duchowymi Hipnotyzerami, ale którzy byli w rzeczywistości gorszymi induktorami somnambulizmu, traktowali tajemnicze pukania amerykańskiego spirytualizmu jako wizjonerskie szaleństwa. Dlatego dopiero po ponad sześciu miesiącach autor był w stanie utworzyć swój pierwszy krąg na amerykańskim planie, a następnie dzięki gorliwej zgodzie M. Rousaana, byłego członka Societe des Mage wiseuys Spiritualistes, prostego człowieka, który był pełen entuzjazmu dla świętej sprawy duchowości. Dołączyło do nas kilka innych osób, wśród nich Abbe Chattel, założyciel Eglise Francaise, który pomimo swoich racjonalistycznych tendencji, ostatecznie uznał rzeczywistość obiektywnego i nadprzyrodzonego objawienia za niezbędny warunek spirytualizmu i wszystkich praktycznych religii. Pomijając równie konieczne warunki moralne, wiadomo, że amerykańskie kręgi opierają się na rozróżnieniu dodatnich i elektrycznych lub ujemnych prądów magnetycznych. Kręgi składają się z dwunastu osób, reprezentujących w równych proporcjach elementy dodatnie i ujemne lub wrażliwe. To rozróżnienie nie wynika z płci członków, chociaż kobiety są generalnie negatywne i wrażliwe, podczas gdy mężczyźni są pozytywni i magnetyczni. Przed utworzeniem kręgów należy zbadać konstytucję psychiczną i fizyczną każdej osoby, ponieważ niektóre delikatne kobiety mają cechy męskie, podczas gdy niektórzy silni mężczyźni są, moralnie rzecz biorąc, kobietami. Stół jest umieszczony w czystym i wentylowanym miejscu; medium siedzi na jednym końcu i jest całkowicie odizolowane; dzięki swojemu spokojnemu i kontemplacyjnemu wyciszeniu służy jako przewodnik dla elektryczności, a należy zauważyć, że dobry somnambulik jest zazwyczaj doskonałym medium. Sześć elektrycznych lub negatywnych dyspozycji, które są ogólnie rozpoznawane po ich emocjonalnych cechach i wrażliwości, jest umieszczonych po prawej stronie medium, najbardziej wrażliwy ze wszystkich jest obok niego. Ta sama zasada jest przestrzegana w przypadku osobowości pozytywnych, które są po lewej stronie medium, a najbardziej pozytywny obok niego. Aby utworzyć łańcuch, dwanaście osób kładzie swoją prawą rękę na stole. Zauważ, że medium lub media, jeśli jest ich więcej niż jedno, są całkowicie odizolowane od tych, którzy tworzą łańcuch. "Po kilku seansach uzyskano pewne niezwykłe zjawiska, takie jak jednoczesne wstrząsy, odczuwane przez wszystkich obecnych w momencie mentalnej ewokacji przez osoby najbardziej inteligentne. To samo dotyczy tajemniczych pukań i innych dziwnych dźwięków; wiele osób, w tym tych najmniej wrażliwych, miało jednoczesne wizje, chociaż pozostawało w zwykłym stanie czuwania. Osoby wrażliwe nabyły najwspanialszy dar mediumizmu, mianowicie automatycznego pisania, jako wynik niewidzialnego przyciągania, które wykorzystuje nieinteligentne narzędzie, jakim jest ludzkie ramię, do wyrażania swoich idei. Co do reszty, osoby niewrażliwe doświadczają tajemniczego wpływu zewnętrznego wiatru, ale efekt ten nie jest wystarczająco silny, aby wprawić ich kończyny w ruch. Wszystkie te zjawiska, uzyskane zgodnie z metodą amerykańskiego spirytualizmu, mają tę wadę, że są mniej lub bardziej pośrednie, ponieważ w tych eksperymentach nie można obyć się bez pośrednictwa człowieka lub medium. To samo dotyczy obracania się stołów, które opanowało Europę w połowie roku 1853. "Autor miał wiele doświadczeń ze stołami ze swoim szanownym przyjacielem, hrabią d′Ourches, jedną z najbardziej wykształconych osób w dziedzinie magii i nauk okultystycznych. Stopniowo osiągnęliśmy punkt, w którym stoły poruszały się niezależnie od jakiegokolwiek kontaktu, podczas gdy hrabia d′Ourches powodował, że się podnosiły, również bez kontaktu. Autor sprawił, że stoły pędziły przez pokój z wielką szybkością, i nie tylko bez kontaktu, ale bez magnetycznej pomocy kręgu siedzących. Wibracje akordów fortepianowych w podobnych okolicznościach miały miejsce 20 stycznia 1856 r. w obecności hrabiego de Szapary i hrabiego d′Ourches. Teraz wszystkie takie zjawiska są pozytywnym dowodem pewnych sił okultystycznych, ale nie demonstrują odpowiednio rzeczywistego i istotnego istnienia niewidzialnych inteligencji, niezależnych od naszej woli i wyobraźni, chociaż granice tych możliwości zostały znacznie rozszerzone. Stąd zarzut pod adresem amerykańskich spirytualistów, ponieważ ich komunikacja ze światem duchów jest tak nieistotna w charakterze, ograniczając się do potężnych pukań i innych dźwiękowych wibracji. Faktem jest, że nie ma bezpośredniego zjawiska jednocześnie inteligentnego i materialnego, niezależnego od naszej woli i wyobraźni, które można by porównać z bezpośrednim pisaniem duchów, które nie zostały ani przywołane, ani wywołane, i to jest tylko to, co oferuje niezbity dowód na realność świata nadprzyrodzonego. "Autor, zawsze poszukując takiego dowodu, jednocześnie inteligentnego i namacalnego, dotyczącego substancjalnej rzeczywistości świata nadprzyrodzonego, aby wykazać pewnymi faktami nieśmiertelność duszy, nigdy nie znudził się kierowaniem żarliwych modlitw do Wiecznego, aby raczył wskazać niezawodny środek do wzmocnienia tej wiary w nieśmiertelność, która jest wieczną podstawą religii. Wieczny, którego miłosierdzie jest nieskończone, 4 obficie odpowiedział na tę słabą modlitwę. 1 sierpnia 1856 r. autorowi przyszedł pomysł wypróbowania, czy duchy mogą pisać bezpośrednio, to znaczy niezależnie od obecności medium. Pamiętając cudowne bezpośrednie pismo Dekalogu, przekazane Mojżeszowi, i inne pismo, równie bezpośrednie i tajemnicze, na uczcie Baltazara, zapisane przez Daniela; usłyszawszy dalej o tych współczesnych tajemnicach Stratfordu w Ameryce, gdzie na paskach papieru znaleziono pewne dziwne i nieczytelne znaki, najwyraźniej niezależnie od mediumizmu, autor starał się ustalić rzeczywistość tak ważnych zjawisk, jeśli tylko mieści się to w granicach możliwości. "Włożył więc kartkę czystego papieru listowego i ostro zakończony ołówek do pudełka, które następnie zamknął i nosił przy sobie klucz, nikomu nie zdradzając swojego planu. Dwanaście dni czekał daremnie, ale jakież było jego zdziwienie 13 sierpnia 1856 r., gdy znalazł pewne tajemnicze znaki narysowane na papierze. Powtórzył eksperyment dziesięć razy tego dnia, umieszczając za każdym razem nową kartkę papieru w pudełku, z niezmiennie tym samym rezultatem. Następnego dnia przeprowadził dwadzieścia eksperymentów, ale zostawił pudełko otwarte, Nie tracąc go z oczu. Był świadkiem powstawania znaków i słów w języku estońskim bez żadnego ruchu ołówka. Ten ostatni był oczywiście bezużyteczny, więc postanowił z niego zrezygnować i kładł czysty papier czasami na własnym stole, czasami na postumentach starych posągów, na sarkofagach, na urnach itp. w Luwrze, w Saint-Denis, w kościele Saint-Etienne-du-Mont itp., Podobne eksperymenty przeprowadzono na różnych cmentarzach Paryża, ale autor nie przepada za cmentarzami, podczas gdy większość świętych woli miejsca, w których żyli na ziemi, od tych, w których spoczywają ich szczątki." Teraz wypłynęliśmy na morze nowoczesnego spirytualizmu we Francji, który przez kilka dekad zajmował całą działalność okultystyczną w tym kraju i który lepiej będzie prześledzić od okresu jego importu do kraju. Wkrótce po tym, jak Mesmer i d′Eslon zwrócili uwagę opinii publicznej na temat magnetyzmu we Francji, kilku mężczyzn wyróżniających się wiedzą i osiągnięciami naukowymi kontynuowało swoje eksperymenty z wielkim powodzeniem. Wśród nich był baron Dupotet, którego głębokie zainteresowanie tematem magnetyzmu skłoniło go do opublikowania czasopisma, które pod tytułem "Journal de Magn?s" stanowi kompletny skarbiec dobrze zestawionych faktów i ciekawych eksperymentów - w zakresie siły tajemnej. Z tej pracy dowiadujemy się, że badania Barona rozpoczęły się w roku 1836, od którego okresu aż do 1848 roku, opisał on produkcję następujących niezwykłych faz zjawisk, których występowanie - "jest poświadczone przez licznych naukowych i wybitnych świadków. Poprzez namagnesowane przedmioty Barona rozwinęło się jasnowidzenie, transowe mówienie i uzdrawianie; stiginata lub podniesione letiets i figury na ciele przedmiotu; uniesienie somnambulików w powietrze; niewrażliwość na ogień, obrażenia lub dotyk. W obecności namagnesowanych przedmiotów również ciężkie ciała były przenoszone bez kontaktu z ludźmi, a przedmioty były przenoszone z odległych miejsc przez ściany i zamknięte drzwi. Czasami "Lucides" opisywali sceny ze świata duchów, znajdowali zgubione rzeczy, prorokowali i mówili w obcych językach. W 1840 roku Baron Dupotet pisze, że "odkrył na nowo w magnetyzmie magię starożytności". "Niech uczeni" - mówi - "odrzucą doktrynę duchowych objawień; dzisiejszy badacz jest zmuszony w nią uwierzyć; na podstawie badania niezaprzeczalnych faktów". . . . "Jeśli wiedza o starożytnej magii zostanie utracona, wszystkie fakty pozostaną, na podstawie których można ją zrekonstruować". Ale ze wszystkich odkrywców, którym francuski spirytualizm zawdzięcza niewątpliwy dowód ponadprzyziemnych stosunków, żaden nie wyróżnia się bardziej prawdomównością i wartością niż M. Caliagnet, znany autor "The Celestial Telegraph", dzieła przetłumaczonego na język angielski w 1848 r. M. Cahagnet był niewykształconym mechanikiem, człowiekiem ludu i chociaż był rozsądnym i interesującym pisarzem, nie był ani oczytany, ani wykształcony. Twierdzi, że był - "materialistą", gdy najpierw jego uwagę przyciągnął temat magnetyzmu zwierzęcego, ale będąc z natury myślącym, postanowił poświęcić cały wolny czas, jaki mógł zaoszczędzić, na dogłębne zbadanie jego możliwości. Gdy odkrył, że posiada moc wywoływania snu magnetycznego u innych, przystąpił do planu powszechnie przyjętego wówczas przez hipnotyzerów, a mianowicie, aby spróbować, jak daleko może odnieść sukces w biologizacji swoich obiektów, to znaczy, aby zastąpić zmysły, umysł i wolę śpiącego swoimi własnymi. W trakcie tych eksperymentów M. Cahagnet odkrył, że może dokonać niezwykłych uleczeń chorób, a będąc z natury życzliwym usposobieniem, postanowił skierować wszystkie swoje energie w tym pożądanym kierunku. Wkrótce jednak odkrył, że jest mu przeznaczone urzeczywistnienie aforyzmu: "budował mądrzej niż wiedział". Pojawiła się nowa i najbardziej zagadkowa przeszkoda, która pomieszała jego filozofię i rozproszyła jego teorie; był to fakt, że niektórzy z jego tematów, zamiast po prostu reprezentować to, czego chciał, lub manifestować - zgodnie z jego poglądami na biologię - jedynie wpływ jego umysłu, zaczęli przekraczać zarówno wolę, jak i umysł i wędrować w przestrzeni, do regionów, które uparcie nazywali "krainą duchów" i opisywać ludzi, o których stanowczo twierdzili, że są duszami tych, których świat nazywał umarłymi. Przez długi czas M. Cahagnet usilnie starał się zwalczać to, co nazywał tymi "dzikimi halucynacjami", ale gdy odkrył, że powtarzają się one nieustannie, a ogromna liczba tych, którzy przybyli, aby być świadkami eksperymentów z magnetyzmem, rozpoznała w opisach somnambulików duchy tych, których znali na ziemi i opłakiwali jako zmarłych, przekonanie stało się nieuniknione, a magnetyzer, podobnie jak jego goście, był zmuszony przyznać nową i cudowną fazę jasności, która przeniosła wizję jasnowidza z ziemi do nieba - i przebiła zasłonę oddzielającą śmiertelnika od królestw nieśmiertelności. Po długiej serii starannie przeprowadzonych eksperymentów opisanych powyżej M. Callagnet został ostatecznie przekonany, aby przekazać wyniki swoich cudownych seansów światu pod nazwą i stylem The Celestial Telegraph, or, Secrets of the Life to, Come. Autor Art Magic mówi: Wąski konserwatyzm epoki i żałosna zazdrość Wydziału Lekarskiego utrudniły i nękały prowadzenie eksperymentów magnetycznych otwarcie w Europie w ciągu kilku lat od śmierci Mesmera. Nadal takich eksperymentów nie brakowało i aby pokazać ich wyniki, podajemy kilka fragmentów korespondencji między słynnymi magnetystami Frencri, M. Delcuze i Billotem, z lat 1829-1840. Z tych listów, opublikowanych w 1836 r., wynika, że M. Billot rozpoczął swoje eksperymenty z magnetyzacją już w 1789 r. i że w ciągu czterdziestu lat miał okazję być świadkiem faktów w jasnowidzeniu, ekstazie i somnanibulizmie, które w momencie ich publikacji przekraczały wiarę ogółu czytelników. Wielokrotnie w obecności oczarowanych osób duchy, rozpoznawane jako posiadające, kiedyś żyjącą ziemię w śmiertelnej postaci - pojawiały się w cielesnej obecności przed oczami zgromadzonego tłumu i na prośbę przynosiły kwiaty, owoce i przedmioty, oddalone od miejsca eksperymentów. "M. Deleuze szczerze przyznaje, że jego doświadczenie ograniczało się bardziej do tych faz somnambulizmu, w których jego osoby poddawały się amputacjom i poważnym operacjom chirurgicznym, nie odczuwając najmniejszego bólu. . . . W liście z datą 183E M. Billot pisząc do Deleuze′a mówi. "4 1 Powtórzę, widziałem i wiedziałem wszystko, co jest dozwolone człowiekowi. Widziałem, jak stygmaty pojawiają się u namagnesowanych osób; rozwiałem obsesje złych duchów jednym słowem. Widziałem duchy przynoszące te materialne przedmioty, o których ci mówiłem, i gdy je poproszono, uczyniły je tak lekkimi, że unosiły się na wodzie, a mały cukierek boilean de bonbons stał się tak ciężki, że nie mogłem go ruszyć ani o cal, dopóki nie usunięto mu mocy. .1 ′ Tym, którzy cieszyli się niewypowiedzianym przywilejem słuchania "lunatyków" Billota, Deleuze′a i Cahagneta, wylano inną, jeszcze bardziej drastyczną cechę jednomyślnego objawienia. Duchy tych, którzy odeszli z ziemi, silne w wierze rzymskiego katolicyzmu - często księży i dygnitarzy tego konserwatywnego Kościoła, zwracając się do uprzedzonych wierzących w ich dawną doktrynę, twierdziły, że w Niebie nie ma żadnego wyznania wiary - nie ma tam żadnego sekciarskiego kultu ani kościelnego dogmatyzmu. "′ Nauczali, że Bóg jest wielkim Duchowym Życiem Słonecznym na ziemi, okresem próbnym - sferami, różnymi stopniami, wszechstronnego szczęścia lub stanami cierpienia odwetowego - każdy odpowiedni do dobrych lub złych uczynków dokonanych na ziemi. Opisywali wznoszące się zmiany otwarte dla każdej duszy proporcjonalnie do jej własnych wysiłków na rzecz poprawy.

′ Wszyscy nalegali, że człowiek jest swoim własnym sędzią, poniósł karę lub nagrodę, dla której nie ma żadnego substytutu. Nie nauczali niczego o Chrystusie, absolutnie zaprzeczali idei zastępczego zadośćuczynienia - i przedstawiali człowieka jako swojego własnego Zbawiciela lub niszczyciela. "Mówili o sztukach, naukach i kontynuowanych zajęciach, jakby życie poza nimi było jedynie przedłużeniem teraźniejszości na znacznie ulepszoną skalę. Opisy promiennego piękna, niebiańskiego szczęścia i ekstatycznej wzniosłości, manifestowanej przez błogosławione duchy, które wzniosły się do sfer Raju, Nieba i chwały anielskiego towarzystwa, roztapiają serce i napełniają duszę nieodpartą chęcią, by odłożyć uciążliwe brzemiona życia i odpocząć z nimi.′ "

Po wykazaniu, że spirytualizm narodził się we Francji, tak jak w Niemczech, z przebudzenia mocy psychicznych, które rozwinęły się dzięki magnetyzmowi, i prześledzeniu śladów wielkich budowniczych świątyń, którzy położyli kamienie węgielne pod duchową budowlę w ludzkim systemie i stale pracowali w górę od materii do siły, a stamtąd do ducha w każdej gradacji sfery, życia i postępu, przypominamy zwięzłe słowa barona de Poteta, który zwracając się do potencjalnych liderów opinii publicznej w swoim eseju o filozoficznej nauce magnetyzmu, "mówi: Wy uczeni naszego kraju; nie okazaliście się lepiej poinformowani niż Syjamczycy.

"Przez te sześćdziesiąt lat krzyczano wam do uszu, że Magvelizerzy maszerują ku odkryciu świata moralnego; wszystkie Zjawiska, które produkują, niezaprzeczalnie dowodzą jego istnienia.

"Oświadczyliście, że byli oszustami, imbecylami, a najwybitniejsi spośród was wydali jedynie werdykt, który poświadczy przyszłym wiekom waszą ignorancję lub nieszczerość". Zanim dusza oderwie się od materii, może i rozmawia z czystymi duchami. Już teraz może proroczo spoglądać na swoje własne przyszłe przeznaczenie, rozważając stan tych, którzy odeszli wcześniej - ale krok, który tylko przeddzień ducha może zmierzyć, a jeśli ludzie są już duchami, kto może powstrzymać orle spojrzenie duszy w krainę jej własnego dziedzictwa? "Podążając za historią spirytualizmu we Francji, chociaż odkrywamy, że zyskał on ogromną pozycję i wywarł szeroki wpływ na umysły ludzi, jest jednak oczywiste, że jedną z głównych przeszkód dla jego powszechnej akceptacji był brak wewnętrznej jedności i antagonistyczne nastroje, które przeważały wśród jego uznanych przywódców. Dwoma z tych, którzy odegrali najbardziej znaczącą rolę w wielkim dramacie francuskiego spirytualizmu i prawdopodobnie wywarli większy wpływ na opinię publiczną niż którykolwiek inny członek jego dyamatis personce, byli - NIM. Allan Kardec i Pierart, odpowiedni redaktorzy dwóch wiodących czasopism duchowych, zatytułowanych La Revue Spirite i La Revue Spiritualisle. Można ich również uznać za przedstawicieli dwóch przeciwstawnych frakcji znanych jako spirytualiści i syryści, przy czym pierwsi nauczali, że dusza człowieka przechodzi tylko jedno śmiertelne narodziny i kontynuuje swój postęp przez wieczność w stanach duchowych, drudzy potwierdzali doktrynę kłamstwa - Kicarnation i twierdzili, że jeden duch w człowieku może i przechodzi wiele wcieleń w różnych śmiertelnych formach. M. Kardec i jego zwolennicy reprezentowali "spirytystów lub reinkarnistów - M. Pierart przewodził szeregom - przeciwnej frakcji najczęściej nazywanej spirytualistami. W odniesieniu do kwestii zeznań należy pamiętać, że M. Kardec czerpał swoje komunikaty cbiefly od tych piszących i transowych mediów, które mogły okazać się najbardziej podatne na jego wpływ, i mówi się, że uporczywie wyganiał ze swoich kręgów nie tylko pana Home′a, pana Breaifa i inne fizyczne media, ale wszystkich tych, którzy nie popierali jego ulubionego dogmatu poprzez swoje komunikaty. Autor książki Nineteenth Century Miracles pisze: Nie należy przypuszczać, że rozłam, który podzielił dwóch przywódców francuskiego spirytualizmu, ograniczał się do bezpośredniej sfery działań, w której się poruszali. Rozproszeni sympatycy pism Allana Kardeca można znaleźć na całym kontynencie europejskim, a w niewielkiej liczbie również w Ameryce. Niewielu ludzi, którzy czytają prace przedstawiane z autorytatywnymi pretensjami, ma zdolność dogłębnego przyswajania tego, co czytają, stąd gdy książki M. Kardeca zostały przetłumaczone na język angielski i wydawca zainteresował się ich rozpowszechnianiem, znalazły więcej czytelników niż myślicieli, a ich wiarygodny styl wzbudził więcej podziwu niż szczerego przekonania. We Francji, bez wątpienia osobisty wpływ M. Kardeca i silna moc psychiczna, znakomicie pasowały do propagandysty, a gdy przypomnimy sobie, jak łatwo wszelkie doktryny elokwentnie głoszone znajdą zwolenników, zwłaszcza wśród niespokojnych i pobudliwych natur, nie będziemy musieli tracić czasu, aby odkryć, dlaczego pisma M. Kardeca stały się tak popularne, a jego poglądy tak powszechnie akceptowane przez czytelników. Niewiele lub wcale nie rozpowszechniano literatury duchowej w języku francuskim, gdy prace Allana Kardeca zostały po raz pierwszy opublikowane. Posiadał on tę niezwyciężoną energię i wpływ psychologiczny, których brakowało jego bardzo nękanemu rywalowi Pierartowi. Tak więc w pewnym sensie pole kontynentalnej propagandy duchowej było jego własne, ani nie omieszkał wykorzystać swoich wielkich możliwości. Sukcesy osiągnięte przez czasopismo Kardeca, La Revue Spirile, również przekazały falę wpływów, która rozpowszechniła czasopisma o podobnym charakterze w całym kraju. Tak więc w 1864 roku we Francji wydawano nie mniej niż dziesięć czasopism spirytystycznych pod następującymi tytułami: "La Revue Spirite", "La Revile Spiritualiste" i "L′Aveoir" w Paryżu; cztery czasopisma spirytystyczne wydawano w Bordeaux, które w 1865 roku połączyły się w "L′Union Spirite BordeJaise"; "La Medium Evangelique" w Tuluzie; "L′Echo d′outre Tombe" w Marsylii i "La Viriti" w Lyonie. Redaktorzy tych czasopism byli rzekomo zwolennikami Allana Kardeca, z wyjątkiem M. Pierarta, redaktora La Revue Spiritualiste. Należy zauważyć, że doktryny reinkarnacjonistów, choć bronione z wielką zręcznością przez ich propagandystów, wśród których było wielu najzdolniejszych umysłów Francji, nie mogły przejść bez surowej krytyki ze strony ich angielskich sąsiadów; i staje się konieczne, aby zauważyć, jak francuska schizma duchowa została przyjęta po drugiej stronie kanału La Manche. W londyńskim magazynie Spiritual Magazine z 1865 r. redaktor, komentując złowieszcze milczenie czasopism Spirite dotyczące opery Swedenborga autorstwa dr. 1\1aldigny′ego, mówi: , , Warto zauważyć, że czasopisma szkoły Kardeca, o ile je widzieliśmy, nie zwracają najmniejszej uwagi na tę operę. Avenir of Paris, który ukazuje się co tydzień, ale bardzo potrzebuje faktów, nie ma o tym ani słowa... . . Należy bardzo żałować, że głównym celem dzienników Kardeciana wydaje się nie demonstracja stale powtarzających się faktów spirytualizmu, lecz ubóstwienie doktryny Kardeca o reinkarnacji. "Tej doktrynie - która nie ma nic wspólnego ze spirytualizmem, nawet jeśli miałaby jakiś powód lub fakt, by stanąć na całej sile, a prawie cała przestrzeń tych dzienników jest poświęcona. To one dają wrogom spirytualizmu prawdziwy uchwyt przeciwko niemu i sprowadzają go w pogardę przy trzeźwych umysłach. Reinkarnacja jest doktryną, która odcina korzeniami wszelką indywidualną tożsamość w przyszłym istnieniu. Całkowicie pustoszy najdroższe tęsknoty ludzkiego serca za ponownym zjednoczeniem z ukochanymi w trwałym świecie. Jeśli niektórzy mają powrócić do świeżych ciał fizycznych i nosić nowe imiona i nowe natury, jeśli mają stać się odpowiednio Tomem Stylesem, Nedem Snookiem i dwudziestką innych ludzi, kto kiedykolwiek będzie miał nadzieję spotkać się ponownie ze swoimi przyjaciółmi, żoną, dziećmi, braćmi i siostrami? Kiedy wejdzie do świata duchów i zapyta o nich, będzie musiał dowiedzieć się, że już wrócili na ziemię i są kimś innym, synami i córkami innych ludzi i będą musieli się z nimi pogodzić i nad pokrewieństwem kilkunastu innych rodzin z rzędu! Z pewnością, żaden tak ponury szydełkowiec nie mógłby oczarować umysłów żadnych ludzi, chyba że pod najbardziej szczególnym opętaniem najbardziej sarkastycznych i złośliwych - jak diabłów." W numerze ze stycznia 1866 r. ukazał się jeszcze mocniejszy artykuł na ten temat pióra Wm. Howitta, który napisał następujące odważne słowa protestu przeciwko doktrynie reinkarnacji: "W Avenir z 2 listopada M. Pezzani uważa, że uciszył M. Pierarta, twierdząc, że bez reinkarnacji wszystko jest chaosem i niesprawiedliwością w stworzeniu Bożym: "Na tym świecie są bogaci i biedni, uciśnieni i ciemiężyciele, a bez reinkarnacji sprawiedliwość Boża nie mogłaby zostać usprawiedliwiona". To znaczy, w koncepcji Al. Pezzaniego, Bóg nie ma miejsca w nieskończonej przyszłości, aby ukarać i naprawić każde zło, bez odsyłania dusz z powrotem do ciała raz po raz. Pomysł M. Pezzaniego i jego braci Reinkarnacjonistów jest taki, że najlepszym sposobem, aby dostać się z Paryża do Londynu jest podróżowanie dowolną liczbę razy z Paryża do Calais i z powrotem. My, Anglicy, uważamy, że jedynym sposobem jest natychmiastowe udanie się do Londynu. . . . Jeśli chodzi o pojęcia M. Pezzaniego o niesprawiedliwości Boga bez Reinkarnacji, gdyby dusze reinkarnowały się dwadzieścia razy, niesprawiedliwość między człowiekiem a człowiekiem, bogactwo i ubóstwo, ucisk i zło, wszystkie zagadki nierówności społecznej pozostałyby wtedy i teraz. "Dostrzegając te ruchy w obozie spirytystycznym we Francji, wyrządzilibyśmy wielką niesprawiedliwość, gdybyśmy nie odnieśli się do gorliwych, elokwentnych i nieustających wysiłków M. Pieraita w Revue Spiritualists, aby obnażyć i przeciwstawić się błędom Spirite, do których nawiązaliśmy. Doktryna reinkarnacji, M. Pierart uporczywie się opierał i potępiał jako fałszywą, nieuzasadnioną żadnymi dowodami i najbardziej zgubną dla charakteru spirytualizmu." Allan Kardec zmarł 31 marca 1869 r. Pomimo faktu, że eksperymentalna metoda otrzymywania komunikatów za pośrednictwem fizycznego mediumizmu nie była akceptowana przez wszystkich. Allan Kardec i jego zwolennicy, istnieje obfita ilość zjawisk wszelkiego rodzaju odnotowanych w znakomitym czasopiśmie M. Pierarta, La Revue Spiyitualiste, a także w wielu innych europejskich czasopismach poświęconych temu tematowi. Z tego zamierzamy wybrać takie fakty o charakterze reprezentatywnym, które dadzą ogólny obraz francuskiego spirytualizmu w XIX wieku. Słynny "Cur D′Ars", założyciel D′Ars Providence, i wielu innych szlachetnych dzieł miłosierdzia, Jean Baptiste Vianney, urodził się w pobliżu Lyonu w 1786 r. w skromnej sferze życia. Jego naturalne zdolności nie były bynajmniej niezwykłe, a w szkole pamiętano go tylko jako nieco nudnego uczonego. Okoliczności otworzyły mu drogę do zostania księdzem, chociaż znał łacinę tylko na tyle, by odprawiać mszę, i nie miał żadnej wiedzy poza rutyną swojego zawodu, jednak jego miła natura i nieudawana pobożność zyskiwały mu przyjaciół, gdziekolwiek się udał. Po kilku zmianach losu i odrzuceniu dwóch dobrych ofert bogatych stanowisk, na które w swojej skrajnej pokorze nie uważał się za odpowiedniego, przyjął pasterski obowiązek w małej rolniczej wiosce D′Ars, obecnie w okręgu Trevoux. Bardzo szybko jego reputacja dobroczynności przyciągnęła wokół niego znacznie większy krąg biednych zależnych, niż mógł utrzymać, i wtedy rozpoczął swoje niezwykłe życie wiary, błagając w żarliwej modlitwie o wszelkie środki niezbędne do wypełnienia jego boskiej misji błogosławienia jego nieszczęsnych bliźnich. W ten sposób sfera jego. życzliwość i cudowne rezultaty środków, których używał, aby ją utrzymać, osiągnęły rozmiary, których nie sposób przypisać. Ale teraz wydarzyło się coś jeszcze cudowniejszego w zaczarowanym regionie D′Ars. Osoby dotknięte chorobą zaczęły doświadczać nagłych uzdrowień podczas modlitwy przed ołtarzem lub spowiedzi u proboszcza. Sława tego nowego cudu wkrótce rozprzestrzeniła się, aż opat Monnin oświadczył, że ponad 20 000 osób rocznie przybywało z Niemiec, Włoch, Belgii i wszystkich części Francji, a nawet z Anglii, i że w ciągu niecałych sześciu lat liczba ta wzrosła do średnio 80 000. Choroby wszelkiego rodzaju, które zostały uznane za nieuleczalne, zostały natychmiast rozproszone. Niestrudzony proboszcz oddał się pracy całym sercem i duszą. Jego kościół stał otwarty dzień i noc, a ogromne tłumy, które go otaczały, musiały czekać godzinami, a czasem dniami, aby dotrzeć do dobrego uzdrowiciela. Nikomu nie wolno było mieć pierwszeństwa przed resztą, z wyjątkiem przypadków skrajnego ubóstwa lub skrajnego cierpienia. Książęta, szlachta i wielkie damy często podjeżdżali tak blisko kościoła, jak tylko mogli, w okazałych powozach i okazywali najwyższe zdziwienie, gdy informowano ich, że pomimo ich rangi, nie mogą być wpuszczeni, chyba że na zmianę. Proboszcz pozwalał sobie tylko na cztery godziny snu, mianowicie od jedenastej do trzeciej, a gdy ponownie przyszedł do konfesjonału, kościół i wszystkie dojścia do niego były zatłoczone tymi, którzy czekali całą noc, aby zapewnić sobie miejsce. Powstały omnibusy, które przewoziły pacjentów z Lyonu do D′Ars, a Sa6ne była pokryta łodziami pełnymi niespokojnych pielgrzymów. Nie ma wątpliwości, że pierwszy wyraźny impuls, jaki eksperymentalny spirytualizm otrzymał dzięki procesom inwokacyjnym kręgu we Francji, jak i w wielu innych krajach Europy, nastąpił dzięki wizytom pana D. D. Home′a, sławnego nieprofesjonalnego medium fizycznego, a następnie dużemu napływowi profesjonalnych mediów, którzy znaleźli we Francji doskonałe pole do zademonstrowania swoich szczególnych talentów. O seansach pana Home′a byłoby zbędne pisanie, ponieważ on sam opowiedział o nich w dwóch tomach opublikowanych w różnych okresach swojej kariery, a jego liczni podziwiający przyjaciele wystarczająco opisali cuda, których byli świadkami w licznych czasopismach i artykułach prasowych.Objawienia pana Home′a były dawane we Francji niemal wyłącznie osobistościom wysokiej rangi lub tym, którzy wyróżniali się sławą literacką. Był gościem rodziny królewskiej, szlachty i osób o najwyższym stanowisku. Podczas pobytu w Paryżu, pod Cesarskim Dworem, był częstym i zawsze mile widzianym gościem na dworze zmarłego cesarza Ludwika Napoleona. Zapis manifestacji, których dokonał za pośrednictwem jego mediumizmu, był prowadzony na polecenie cesarzowej, i często czytany jej ulubionym przyjaciołom. Wśród tych memorandów jest jeden, który krążył po gazetach w czasie, gdy się wydarzył, więc nie może być niestosowności wspomóc go teraz. Stwierdzono w nim, że pewnego razu w Tuileries odbył się seans spirytystyczny, w którym nie było nikogo oprócz cesarza, cesarzowej, księżnej do Montebello i pana D. D. Home. Na stole położono pióro, atrament i papier, i wkrótce zauważono dłoń ducha, który zanurzył pióro w atramencie i celowo napisał imię pierwszego Napoleona, w doskonałej faksymile pisma tego monarchy. Cesarz Tile zapytał, czy wolno mu pocałować tę cudowną dłoń, gdy natychmiast podniosła się do jego ust, przechodząc następnie do ust cesarzowej i pana Home. Cesarz starannie zachował ten cenny autograf i umieścił na nim memorandum, że ręka była ciepła, miękka i dokładnie przypominała rękę jego wielkiego poprzednika i wuja. Jako dowód szerokiej popularności, jaką temat spirytualizmu osiągnął w 1869 r., M. Pierart cytuje w jednym ze swoich numerów z tego roku artykuł z Si9cle, wiodącej gazety, która jednak do tej pory zawierała wiele wrogich spirytualizmowi uwag. Pisarz, M. Eug?ne Bonnemere, mówi: "Chociaż somnambulizm został sto razy unicestwiony przez Akademię Medyczną, jest on bardziej żywy niż kiedykolwiek w Paryżu; pośród wszystkich świateł epoki, nadal, słusznie czy niesłusznie, podnieca tłumy. Zmienny w swoich formach, nieskończony w swoich przejawach, jeśli wyrzucisz go za drzwi, puka do okna; jeśli nie zostanie otwarte, puka w sufit, w ściany; puka do stołu, przy którym niewinnie siadacie, aby zjeść obiad lub zagrać w wista. Jeśli zamkniesz uszy na jego dźwięki, podnieca się, uderza w stół, wiruje nim w zawrotnym labiryncie, podnosi nogi i zaczyna mówić przez mediumizm, tak jak niemi rozmawiają palcami". Wszyscy znacie szał obracania stołów. Kiedyś przestaliśmy pytać się o zdrowie, ale pytaliśmy, jak miewa się twój stół. "Dziękuję, mój pięknie się obraca; a jak tam u ciebie? Wszystko się odwróciło; kapelusze i głowy w nich. Prawie uwierzyliśmy, że krąg pasażerów utworzony wokół masztu głównego statku o dużym tonażu i w ten sposób ustanowiony łańcuch magnetyczny mogą sprawić, że statek będzie się kręcił, aż zniknie w głębi oceanu, jak świder znika w desce. Kościół wtrącił się; sprawił, że jego grzmoty ryczały, oświadczając, że to sam Szatan w ten sposób wzbudził diabła w stołach i formalnie zabronił światu obracania się, a teraz zakazał wiernym obracania stołów, kapeluszy, mózgów lub statków o ogromnych rozmiarach. Ale Szatan trzymał swoje. Władca podziemnego świata przeszedł do nowego, i to jest powód, dla którego Ameryka wysyła nam media, zaczynając tak chwalebnie od słynnego Domu, a kończąc na Braciach Davenport. Pamięta się, z jakim szaleństwem każdy rzucił się w pogoń za mediami. Każdy chciał mieć jednego swojego; a gdy wprowadzałeś młodego człowieka do towarzystwa, nie mówiłeś: "On jest dobrym walcem", lecz: "On jest medium". Oficjalna nauka zabiła i pogrzebała ten somnambulizm wiele razy; ale musiała to zrobić bardzo źle, bo tam jest on tak samo żywy jak zawsze, tylko ochrzczony na nowo nową nazwą. Spośród wielu wybitnych zwolenników spirytualizmu w departamencie literatury francuskiej, żaden nie głosił i nie bronił swojej wiary odważniej niż Camille Flammarion, sławny astronom; Victor Hugo, Alexandre Dumas i Victorien Sardou, znany pisarz francuskiej komedii. Sam M. Sardou był medium o wyjątkowo szczęśliwych darach. Wykonał wiele ciekawych rysunków, rzekomo przedstawiających sceny ze świata duchów, wśród których znalazło się wykwintne i złożone dzieło sztuki zatytułowane "Dom Mozarta".

Finn Mae Cummal: W irlandzkim romansie, kapitan Fianna i centrum opowieści Osjana. Jego ojciec Cumhal, wódz klanu Basena, został zabity w Castle Knock przez rywalizujący klan Morna, ale jego matce udało się uratować go przed wrogiem. Wychowywał się w ukryciu i nadano mu imię Finn ze względu na przejrzystość jego skóry. Uczył się nauki i poezji od druida Finegasa, który mieszkał nad rzeką Boyne. Druid nie był w stanie złapać łososia wiedzy, dopóki Finn nie został jego uczniem, a gdy mu się to udało, powiedział Finnowi, aby obserwował go podczas gotowania, ale nie jadł. Finn jednak poparzył sobie palce, gdy przekręcił rożen i włożył jeden z nich do ust. Widząc to, Finegas kazał mu zjeść łososia i został napełniony mądrością wszystkich wieków. Następnie służył u króla Cormaca, któremu wyjawił swoje imię i pochodzenie. Cormac obiecał mu przywództwo nad Fianna, jeśli uda mu się zabić demona ziejącego ogniem, który co roku przychodził, by podpalić Tarę. Finn zabił demona i zaniósł jego głowę z powrotem do Tary. Fianna otrzymali zatem rozkaz złożenia przysięgi wierności Finnowi jako swojemu kapitanowi, co pod wodzą Golla mac Morny, ich byłego kapitana, wszyscy uczynili. Pod wodzą Finna Fianna osiągnęła wielką eminencję, eminencję, która w końcu stała się tyrańska i z której zostali wyrzuceni w bitwie pod Bowrą. Koniec Finna owiany jest tajemnicą. Zgodnie z popularną tradycją on i jego wielcy towarzysze śpią w zaczarowanej jaskini, z której powstaną w godzinie potrzeby swojego kraju, jak Artur, Barbarossa i Karol Wielki. "W czasie, gdy Finn się urodził, jego ojciec Cumhal, jeden z synów Baiscne, przywódca Fianna w Irlandii, został zabity w bitwie przez synów Morny, którzy walczyli z nim o przywództwo. A jego matka, piękna długowłosa Muirne, córka Tadga, syna Nuady z Tuatha de Danaan i Ethlinn, matki Luga z Długiej Ręki, nie odważyła się zatrzymać go przy sobie; i dwie kobiety, Bodhmall, kobieta Druid, i Liath Luachra, przyszły i zabrały go, aby się nim zaopiekować. To było do lasów Slieve Bladhma, które go przywiozły i pielęgnowały go potajemnie, z powodu wrogów jego ojca, synów Morny, i trzymali go tam przez długi czas. A Muirne, jego matka, wzięła innego męża, który był królem Carraighe; ale po sześciu latach przyszła zobaczyć Finna, przechodząc przez każde samotne miejsce, aż dotarła do lasu i tam znalazła małą chatkę myśliwską i śpiącego w niej chłopca, i podniosła go w ramionach i pocałowała, i zaśpiewała mu małą senną piosenkę; i wtedy pożegnała się z kobietami i znowu odeszła. I te dwie kobiety opiekowały się nim, aż doszedł do rozsądnych lat; i pewnego dnia, kiedy wyszedł, zobaczył dziką kaczkę na jeziorze z jej jajami, i rzucił w nią, tak że odcięła jej skrzydła, że nie mogła latać, i przyprowadził ją z powrotem do chaty, i to było jego pierwsze polowanie. I dały mu dobry trening w bieganiu, skakaniu i pływaniu. Jedna z nich biegała wokół drzewa, a ona miała cierniową witkę, a Finn za nią z inną witką, i każda próbowała uderzyć drugą; i zostawiały go na polu, a zające razem z nim, i mówiły mu, żeby nie pozwalał zającom odejść z pola, ale szedł przed nimi, bez względu na to, w którą stronę pójdą; i żeby nauczyć go pływać, wrzucały go do wody i pozwalały mu wydostać się. Ale po pewnym czasie odszedł z oddziałem poetów, aby ukryć się przed synami Morny, i ukryli go w górze Crotta Cliach; ale w tym czasie w Leinster był złodziej, Fiacuil, syn Codhny, i przyszedł tam, gdzie byli poeci w Fidh Gaible i zabił ich wszystkich. Ale oszczędził dziecko i przyprowadził je do swojego domu, który znajdował się na zimnym bagnie. Ale dwie kobiety, Bodhmall i Liath, przyszły go szukać po pewnym czasie, a Fiacuil oddał go im, a one przyprowadziły go z powrotem do tego samego miejsca, w którym był wcześniej. Wyrósł tam, prosty, silny, jasnowłosy i piękny. Pewnego dnia był w Slieve Bladhma, a dwie kobiety wraz z nim, i zobaczyli przed sobą stado dzikich jeleni górskich. "Szkoda", powiedziały stare kobiety, "że nie możemy upolować jednego z tych jeleni". "Upoluję jednego dla ciebie", powiedział Finn; i po tym poszedł za nimi, złapał dwa jelenie i przyprowadził je do domu do myśliwskiej chaty. I od tamtej pory polował na nie każdego dnia. Ale w końcu powiedzieli mu:

"Najlepiej będzie, jeśli nas teraz opuścisz, bo synowie Morny znów czyhają, żeby cię zabić.

Więc odszedł sam i nie zatrzymał się, aż doszedł do Magh Lifé, gdzie zobaczył młodych chłopców pływających w jeziorze i zawołali go, aby popłynął przeciwko nim. Więc wszedł do jeziora i pokonał ich w pływaniu. "Piękny jest i dobrze zbudowany", powiedzieli, kiedy go zobaczyli pływającego, i od tego czasu otrzymał imię Finn, to znaczy Piękny. Ale zaczęli zazdrościć mu siły, więc odszedł i ich zostawił. Poszedł dalej, aż dotarł do Loch Lein i tam podjął służbę u króla Finntraigh; i nie było myśliwego takiego jak on, a król powiedział: "Gdyby Cumhal zostawił syna, ty byłbyś tym synem".Potem odszedł od tego króla i udał się do Carraighe, gdzie służył u króla, który wziął za żonę jego matkę Muirne. Pewnego dnia grali razem w szachy i wygrał siedem partii jedną po drugiej. "Kim ty w ogóle jesteś?" powiedział wtedy król. "Jestem synem rodaka Luigne z Teamhair" powiedział Finn. "To nieprawda" powiedział król, "ale ty jesteś synem, którego Muirne, moja żona, urodziła Cumhalowi. I nie zatrzymuj się tu dłużej" powiedział, "żebyś nie zginął pod moją ochroną". Stamtąd udał się do Connacht, szukając brata swojego ojca, Crimalla, syna Trenmora; i gdy szedł dalej, usłyszał płacz samotnej kobiety. Podszedł do niej i spojrzał na nią, a na jej twarzy były krwawe łzy. "Twoja twarz jest czerwona od krwi, kobieto" powiedział. "Mam ku temu powód", powiedziała, "bo mój jedyny syn został zabity przez wielkiego wojownika, który na nas napadł". A Finn podążył za wielkim mistrzem i walczył z nim i go zabił. A człowiek, którego zabił, był tym samym człowiekiem, który zadał Cumhalowi pierwszą ranę w bitwie, w której zginął, i zabrał ze sobą worek ze skarbami. A co do tego worka ze skarbami, jest on zrobiony ze skóry żurawia, to była kiedyś skóra Aoife, pięknej ukochanej Ilbreca, syna Manannana, która została uformowana w kształt żurawia z zazdrości. I to było w domu Manannana, jak to zwykle bywało, i były w nim przechowywane skarby, koszula Manannana i jego nóż, pas i hak kowalski Goibniu, i nożyce króla Albana, i hełm króla Lochlann, i pas ze skóry wielkiej ryby, i kości świni Asala, które zostały przywiezione do Irlandii przez synów Tuireann. Wszystkie te skarby były w worku podczas przypływu, ale podczas odpływu był pusty. I trafił od Manannana do Luga, syna Ethlinna, a potem do Cumhala, który był mężem Muirne, córki Ethlinn. A Finn wziął worek i niósł go ze sobą, aż znalazł Crimalla, który był teraz starym człowiekiem, mieszkającym w odludnym miejscu, a niektórzy starcy z Fianna byli z nim i polowali na niego. I Finn dał mu torbę i opowiedział mu całą swoją historię. A potem pożegnał się z Crimallem i poszedł uczyć się poezji od Finegasa, poety, który mieszkał w Boinn, ponieważ poeci myśleli, że zawsze jest na skraju wody, poezja została im objawiona. I nie podał mu swojego imienia, ale przyjął imię Deimne. Już siedem lat Finegas zatrzymał się w Boinn, obserwując łososia, ponieważ w przepowiedni było, że zje łososia wiedzy, który tam przybędzie, i że po tym będzie miał całą wiedzę. A kiedy w końcu przybył łosoś wiedzy, przyniósł go tam, gdzie był Finn, i kazał mu go upiec, ale kazał mu nic z tego nie jeść. A kiedy Finn po chwili przyniósł mu łososia, powiedział: "Czy w ogóle coś zjadłeś, chłopcze?" "Nie" - powiedział Finn; "ale poparzyłem sobie kciuk, odkładając pęcherz, który pojawił się na skórze, a potem włożyłem kciuk do ust". "Jak się nazywasz, chłopcze?" powiedział Finegas. "Deimne" powiedział. "Nie jest, ale nazywasz się Finn, i to tobie, a nie mnie, został dany łosoś w proroctwie". Po czym dał Finnowi całego łososia i od tego czasu Finn miał wiedzę, która pochodziła z orzechów dziewięciu leszczyn mądrości, które rosną obok studni, która jest pod morzem. I oprócz mądrości, którą wtedy otrzymał, była druga mądrość, która przyszła do niego innym razem, i tak się stało. Była studnia księżyca należąca do Beaga, syna Buana, z Tuatha de Danaan, i ktokolwiek by się z niej napił, otrzymywał mądrość, a po drugim napiciu otrzymywał dar przepowiadania. A trzy córki Beaga, syna Buana, miały pieczę nad studnią i nie oddałyby naczynia z niej za nic innego niż czerwone złoto. Pewnego dnia Finn przypadkiem polował w sitowiu w pobliżu studni, a trzy kobiety wybiegły, aby przeszkodzić mu w dotarciu do niej, a jedna z nich, która miała w ręku naczynie z wodą, rzuciła nim w niego, aby go powstrzymać, i część wody trafiła mu do ust. I z tego wydobył całą wiedzę, jaką woda z tej studni mogła dać. I nauczył się trzech sposobów poezji; a oto wiersz, który ułożył, aby pokazać, że dobrze posiadł swoją wiedzę:

"To miesiąc maj, przyjemny czas; jego twarz jest piękna; kos śpiewa całą swoją pieśń, żywy las jest jego schronieniem, kukułki śpiewają i śpiewają bezustannie; jest powitanie przed jasnością lata.
"Lato zmniejsza rzeki, szybkie konie szukają stawu; wrzos rozpościera swoje długie włosy, słabe białe bagna rosną. Dzikość ogarnia serce jelenia; smutne, niespokojne morze śpi.
"Pszczoły swoją niewielką siłą niosą ładunek zebrany z kwiatów; bydło idzie błotniste w góry; mrówka ma dobrą, pełną ucztę.
"Harfa lasu gra muzykę; jest kolor na wzgórzach i mgła na pełnych jeziorach, i całkowity spokój na każdym żaglu.
"Mówi derkacz, głośny poeta; wysoki samotny wodospad śpiewa powitanie ciepłego stawu, gadanina sitowia się rozpoczęła.
"Lekkie jaskółki pędzą; głośność muzyki rozbrzmiewa wokół wzgórza; gruby, miękki maszt pączkuje; na drżących bagnach jest trawa.
"Bagno jest tak ciemne jak pióra kruka; kukułka głośno wita; łosoś w cętki skacze; tak silny jest skok szybko walczącego człowieka.
"Człowiek zyskuje; dziewczyna jest w swojej pięknej, rosnącej sile; każdy las jest bez skazy od szczytu do ziemi i każda szeroka dobra równina.
"Przyjemna jest barwa czasu; surowa zima minęła; każdy obfity las jest biały; lato jest radosnym pokojem.
"Stado ptaków siada na łące; są dźwięki na zielonych polach, jest w nich czysty, rwący strumień.
"Jest w tobie gorące pragnienie wyścigów konnych; skręcony ostrokrzew tworzy smycz dla psa; jasna włócznia została wystrzelona w ziemię, a kwiat flagi jest złoty pod nim.
"Słaby, trwały mały ptaszek śpiewa na cały głos; skowronek śpiewa jasne nowiny; Maj bez skazy, pięknych kolorów."

A potem, gdy Finn był jeszcze młodym chłopcem, przygotował się i poszedł w czasie Samhain na spotkanie Najwyższego Króla w Teamhair. I prawem na tym spotkaniu było, aby nikt nie wszczynał kłótni ani nie żywił urazy do drugiego przez cały czas jego trwania. A król i jego główni ludzie, i Goll, syn Morny, który był teraz Głową Fianna, i Caoilte, syn Ronana, i Conan, syn Morny, o ostrych słowach, siedzieli na uczcie w wielkim domu Środkowego Dworu; i młody chłopak wszedł i zajął swoje miejsce wśród nich, i żaden z nich nie wiedział, kim on jest. Najwyższy Król spojrzał na niego wtedy, i przyniesiono mu róg spotkań, i włożył go do ręki chłopca, i zapytał go, kim on jest. "Jestem Finn, syn Cumhala" - powiedział - "syn człowieka, który był kiedyś głową Fianna i królem Irlandii; i przybyłem teraz, aby zdobyć twoją przyjaźń i oddać ci swoją służbę". "Jesteś synem przyjaciela, chłopcze" - powiedział król - "i synem człowieka, któremu ufałem". Wtedy Finn wstał i zawarł umowę służby i wierności z królem; a król wziął go za rękę i posadził obok własnego syna, i przez jakiś czas oddawali się piciu i przyjemnościom. Co roku, teraz, w czasie Samhain, przez dziewięć lat, przybywał człowiek z Tuatha de Danaan z Sidhe Finnachaidh na północy i palił Teamhair. Aillen, syn Midhny, tak się nazywał i tak właśnie przychodził, grając muzykę Sidhe, a wszyscy ludzie, którzy ją słyszeli, zasypiali. A gdy wszyscy spali, wypuszczał płomień ognia z ust i dmuchał nim, aż cały Teamhair spłonął. Król wstał po chwili na uczcie, trzymając w ręku gładki róg i powiedział: "Gdybym znalazł wśród was, mężowie Irlandii, człowieka, który utrzymałby Teamhair do świtu jutra, nie będąc spalonym przez Aillena, syna Midhny, dałbym mu cały spadek, jaki mu się należy, czy będzie on duży, czy mały". Ale mężowie Irlandii nie odpowiedzieli, bo dobrze wiedzieli, że na dźwięk słodkiej, żałosnej muzyki granej przez tego przystojnego mężczyznę z Sidhe, nawet kobiety w bólu i ranni mężczyźni zasnęliby. Wtedy Finn wstał i przemówił do króla Irlandii. "Kto będzie twoim poręczycielem, że to wypełnisz?" powiedział. "Królowie prowincji Irlandii" powiedział król "i Cithruadh ze swoimi druidami". Złożyli więc przysięgę, a Finn wziął na siebie obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa Teamhair do wschodu słońca. Wśród zwolenników króla Irlandii był pewien wojownik, Fiacha, syn Congi, którego Cumhal, ojciec Finna, bardzo lubił i powiedział do Finna: "Cóż, chłopcze", powiedział, "jaką nagrodę byś mi dał, gdybym przyniósł ci śmiercionośną włócznię, którą nigdy nie rzucono fałszywie?" "Jakiej nagrody ode mnie żądasz?" powiedział Finn. "Cokolwiek twoja prawa ręka wygra w dowolnym momencie, jedna trzecia z tego ma być moja", powiedział Fiacha, "a jedna trzecia twojego zaufania i twojej przyjaźni ma być moja". "Dam ci to", powiedział Finn. Wtedy Fiacha przyniósł mu włócznię, nieznaną synom Morny ani żadnej innej osobie, i powiedział: "Kiedy usłyszysz muzykę Sidhe, zdejmij okrycie z grotu włóczni i przyłóż je do czoła, a moc włóczni nie pozwoli ci zasnąć". Wtedy Finn wstał przed wszystkimi mężczyznami z Irlandii i okrążył cały Teamhair. I nie minęło dużo czasu, zanim usłyszał smutną muzykę, i zdjął okrycie z grotu włóczni, i przyłożył moc do czoła. Aillen grał dalej na swojej małej harfie, aż uśpił wszystkich, tak jak go używano; a potem wypuścił płomień ognia z ust, aby spalić Teamhair. A Finn uniósł swój frędzlowy szkarłatny płaszcz przeciwko płomieniowi, a on spadł w powietrze i wbił się w ziemię, niosąc ze sobą poczwórny płaszcz głęboko w ziemię. A gdy Aillen zobaczył, że jego czary zostały zniszczone, wrócił do Sidhe Finnachaidh na szczycie Slieve Fuad; ale Finn poszedł za nim tam, a gdy Aillen wchodził przez drzwi, rzucił włócznią, która przebiła mu serce. I wtedy uderzył go w głowę, i przyniósł ją z powrotem do Teamhair, i umieścił na krzywym palu i zostawił tam, aż do wschodu słońca nad wyżynami i odwrotną stroną kraju. A matka Aillena przyszła tam, gdzie leżało jego ciało, i był w niej wielki smutek, i złożyła tę skargę:

"Ochone! Aillen upadł, wódz Sidhe z Beinn Boirche; powolne chmury śmierci nadciągają na niego. Och! był miły, Och! był dobry. Aillen, syn Midhny z Slieve Fuad. "Dziewięć razy spalił Teamhair. To wielkie imię, którego zawsze szukał, Ochone, Ochone, Aillen!"

A gdy wschodził świt, król i wszyscy ludzie z Irlandii wyszli na trawnik w Teamhair, gdzie był Finn. "Królu", powiedział Finn, "jest głowa człowieka, który spalił Teamhair, a także piszczałka i harfa, które tworzyły jego muzykę. I to jest to, co myślę", powiedział, "że Teamhair i wszystko, co się w nim znajduje, jest uratowane". Wtedy wszyscy zebrali się na miejsce rady i to było to, na co się zgodzili, że przywództwo Fianna Irlandii zostanie powierzone Finnowi. A król powiedział do Golla, syna Morny: "Cóż, Gollu", powiedział, "czy masz wybór, czy opuścić Irlandię, czy włożyć rękę w rękę Finna?" "Na moje słowo, dam Finnowi moją rękę", powiedział Goll. A gdy zaklęcia, które przynosiły szczęście, wykonały swoje zadanie, wodzowie Fianna powstali i uderzyli dłońmi w dłoń Finna, a Goll, syn Morny, był pierwszym, który podał mu rękę, aby reszta miała mniej wstydu za to, co zrobił. A Finn zachował przywództwo Fianna do końca; a miejscem, w którym mieszkał, było Almhuin w Leinster, gdzie biały dun został wykonany przez Nuadę z Tuatha de Danaan, który był tak biały, jakby wszyscy wapno w Irlandii było na nim posypane, a nazwa ta pochodzi od wielkiego stada bydła, które kiedyś padło w walce przy studni, i pozostawiło tam swoje rogi, nakrapiane i białe. A co do samego Finna, był królem, jasnowidzem i poetą; druidem i człowiekiem wykształconym; i wszystko, co mówił, brzmiało słodko dla jego ludu. A lepszy wojownik niż Finn nigdy nie uderzył ręką w rękę króla, i cokolwiek ktokolwiek kiedykolwiek o nim powiedział, był trzy razy lepszy. A o jego sprawiedliwości mawiano, że gdyby jego wróg i jego własny syn stanęli przed nim, aby zostać osądzonym, wydałby między nimi sprawiedliwy wyrok. A co do jego hojności, mawiano, że nigdy nie odmówił żadnemu mężczyźnie, dopóki miał usta do jedzenia i nogi, aby zabrać to, co mu dał; i nie zostawił żadnej kobiety bez jej zapłaty za narzeczoną, i żadnego mężczyzny bez zapłaty; i nigdy nie obiecywał w nocy tego, czego nie spełni jutro, i nigdy nie obiecywał w dzień tego, czego nie spełni w nocy, i nigdy nie opuszczał swego przyjaciela prawej ręki. I jeśli był spokojny w pokoju, był zły w bitwie, a Oisin, jego syn i Osgar, syn jego syna, podążali za nim w tym. Był pewien młodzieniec z Ulsteru, który pewnego razu przyszedł i oświadczył, że jest z nimi spokrewniony, mówiąc, że są jednej krwi. "Jeśli tak jest", powiedział Oisin, "to od ludzi z Ulsteru wzięliśmy szaleństwo i gniewne serce, które mamy w bitwie". "Tak jest rzeczywiście", powiedział Finn.

Fairfax, Elward: Angielski poeta XVI wieku, autor dzieła o demonologii, w którym traktuje nieco naiwnie o czarach.

Fendeurs: Rzekome francuskie Towarzystwo Różokrzyżowców, o którym wiadomo bardzo niewiele. Rozkwitło w połowie XVII wieku; a jego członkowie twierdzili, że ma szkockie pochodzenie.

Fetch: Według irlandzkich wierzeń, zjawa żywej osoby; irlandzka forma widma . Przypomina pod każdym względem osobę, której śmierć ma przepowiadać, ale generalnie ma wygląd cienia lub ducha. Fetch może być widziany przez więcej niż jedną osobę w tym samym czasie i, podobnie jak widmo Anglii i Szkocji, może ukazać się osobie, którą reprezentuje. Istnieje również przekonanie, że jeśli fetch jest widziany rano, wskazuje to na długie życie oryginału: ale jeśli jest widziany w nocy, można spodziewać się jego szybkiej śmierci. Fetch w dużej mierze wchodzi do irlandzkich opowieści ludowych; i nie jest zaskakujące, że tak wiele opowieści zostało wokół niego utkanych, ponieważ jest coś makabrycznego w pomyśle bycia prześladowanym przez własnego "sobowtóra", co często było wykorzystywane przez bardziej wyrafinowanych pisarzy niż wynalazców opowieści ludowych.

Fagail: "Dar pożegnalny" wróżek, pochodzenia gaelickiego. Może być przyjemny lub nieprzyjemny - może to być śmierć lub przemiana człowieka, który źle pracował, był brzydki i mówił niegrzecznie, w najlepszego robotnika, najprzystojniejszego mężczyznę i najlepszego mówcę w miejscu - Campbell′s Superstitions of the Scottish Highlands.

Fasada pałacu: architektoniczny element w postaci zagłębionej obudowy, który pojawia się na zewnętrznych ścianach MASTABAS w okresie archaicznym i Starym Państwie, jako serech, herb, na którym widniało najświętsze imię króla. Wydaje się, że pochodzi z południowo-zachodniej Azji, prawdopodobnie z Elamu (południowo-zachodni Iran).

FARAON : Król Egiptu. Termin ten (używany tylko od pierwszego tysiąclecia p.n.e.) pochodzi od dwóch hieroglificznych słów "Per" ("dom") i "aa" ("wielki"); oznaczał "Wielki Dom" (tj. rezydencję króla) i zaczął być stosowany również do osoby króla. Nawet *Ptolemeusze i Rzymianie przyjęli ten tytuł, który dawał im szerokie uprawnienia, gdy rządzili Egiptem.

Flaga TCP: Część nagłówka pakietu TCP używana do wskazania stanu połączenia lub dostarczenia dodatkowych informacji; często używana w rozwiązywaniu problemów lub hakowaniu.

filtr pakietów bezstanowych: filtr na routerach, który obsługuje każdy pakiet osobno, dzięki czemu nie jest odporny na podszywanie się lub ataki DoS.

filtr pakietów stanowych: Filtr na routerach, który rejestruje w pliku informacje specyficzne dla sesji dotyczące połączeń sieciowych, w tym portów używanych przez klienta.

filtrowany port: Port chroniony urządzeniem filtrującym sieć, takim jak zapora sieciowa.

firewall : Urządzenie sprzętowe lub oprogramowanie używane do kontrolowania ruchu przychodzącego i wychodzącego z sieci wewnętrznej.

funkcja: Miniprogram w programie głównym, który wykonuje określone zadanie.

fping: Ulepszone narzędzie ping do jednoczesnego pingowania wielu celów.

FRA: Umowa o stopie procentowej terminowej. Kontrakt pochodny, który wypłaca różnicę między notowaną stopą procentową a stopą, która obowiązuje w dniu wygaśnięcia. Wymieniana jest tylko różnica w odsetkach, nie ma wymiany kapitału.

Future: Kontrakt futures to kontrakt na zakup lub sprzedaż papierów wartościowych lub innych dóbr w przyszłości po ustalonej z góry cenie. Kontrakty futures są zwykle standaryzowane i przedmiotem obrotu na giełdzie.

Fundusz suwerenny: Zamiast inwestować nadwyżki rezerw w obligacje lub depozyty jednodniowe, wiele krajów i państw utworzyło fundusze suwerenne, aby dokonywać inwestycji kapitałowych za granicą, kupując firmy lub udziały w firmach z całego świata.

Fundusz inwestycyjny : Fundusz inwestycyjny to zbiór obligacji lub akcji sprzedawanych jako pojedyncza inwestycja. Zaletą funduszu inwestycyjnego jest to, że inwestorzy mogą dywersyfikować ryzyko w szerokim zakresie papierów wartościowych w ramach jednego instrumentu inwestycyjnego. Większość funduszy inwestycyjnych dostępnych na rynku to fundusze inwestycyjne - bardzo niewielu inwestorów użyłoby funduszu do zainwestowania w pojedynczą akcję lub obligację. Fundusze inwestycyjne są szczególnie odpowiednie dla osób chcących inwestować na arenie międzynarodowej: fundusze ułatwiają unikanie błędów na rynkach, na których informacje o poszczególnych firmach nie są łatwo dostępne.

Fuzje, fuzje i przejęcia (M&A).: Kupowanie lub sprzedawanie firm lub praca nad ich połączeniem jest określana w międzynarodowych kręgach bankowych jako M&A, czyli fuzje i przejęcia. Wiele fuzji jest napędzanych przez chęć firm do czerpania korzyści ze zwiększonej synergii - wykorzystywania mocnych stron każdej ze stron i ograniczania zbędnych kosztów.

Friedman, Milton : Najbardziej znany ekonomista wolnego rynku. Milton Friedman, laureat Nagrody Nobla i ekonomista Uniwersytetu Chicagowskiego, zrobił więcej niż ktokolwiek inny, aby promować ideę, że wolny rynek jest najlepszym sposobem podejmowania trudnych decyzji ekonomicznych. Wolność wyboru jest celem ekonomii Friedmana: jeśli konsumentom wolno kupować to, czego chcą, a producentom wolno sprzedawać to, czego chcą, świat stanie się lepszym miejscem dla (prawie) wszystkich.

Forest Stewardship Council (FSC). : Strażnik światowych lasów. Forest Stewardship Council została powołana przez World Wildlife Fund w celu zapewnienia konsumentom i przedsiębiorstwom oficjalnej pieczęci zatwierdzenia zakupu drewna tropikalnego. Pieczęć FSC potwierdza, że drewno lub produkty z drewna zostały pozyskane w sposób zapewniający zrównoważony rozwój. Zamiast wyrębu, na przykład, FSC zachęca do selektywnego pozyskiwania, wycinając tylko wybrane drzewa w lesie, aby zachować las - i otaczającą go biosferę - w nienaruszonym stanie.

Fed, Federal Reserve Bank. : Bank centralny Stanów Zjednoczonych, Rezerwa Federalna, zarządza podażą pieniądza, reguluje system bankowy i działa jako pożyczkodawca ostatniej szansy dla banków w tarapatach. Fed ma być stosunkowo niezależny: nie odpowiada przed nikim, poza okresowymi raportami dla Kongresu. Siedmiu członków -Federal Reserve Board jest mianowanych przez prezydenta.

Fed Funds.: Odsetki, które banki w Stanach Zjednoczonych pobierają od pieniędzy pożyczanych na noc innym bankom. Nazywa się to stopą funduszy federalnych, ponieważ pieniądze pożyczane między bankami są zwykle przechowywane w Rezerwie Federalnej. Kiedy bank ma nadwyżki rezerw w Rezerwie Federalnej, może pożyczyć te pieniądze innym bankom, które mogą ich potrzebować, aby spełnić rygorystyczne wymogi rezerwowe Rezerwy Federalnej. Stopa funduszy federalnych jest często mylona ze stopą dyskontową, która jest w rzeczywistości ustalana przez Fed. Chociaż jest silnie uzależniona od polityki Fed, stopa funduszy federalnych jest w rzeczywistości ustalana przez same banki.

Federal Open Market Committee (FOMC). : Polityka gospodarcza i monetarna USA jest kontrolowana w dużej mierze przez niewielką grupę członków zarządu Rezerwy Federalnej, którzy spotykają się regularnie, aby wyznaczyć kurs wzrostu gospodarczego kraju - a często całego świata. FOMC ustala pewne cele wzrostu, w tym podaż pieniądza, inflację, bezrobocie itp. Protokoły ze spotkań FOMC są regularnie udostępniane opinii publicznej.

Financial Action Task Force (FATF). : Z siedzibą w Paryżu, Financial Action Task Force jest niezależną organizacją, która bada raje podatkowe na całym świecie i regularnie wydaje raporty na temat krajów współpracujących w walce z praniem pieniędzy. Jest ramieniem Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.

Financial Stability Forum.: Z siedzibą w Bazylei w Szwajcarii, Financial Stability Forum zostało utworzone przez G7 w celu promowania stabilności finansowej i innych kwestii budzących obawy rynków międzynarodowych. Jednym z ich zadań jest monitorowanie prania pieniędzy na całym świecie.

Fair Labor Association (FLA). : Jedna z wielu organizacji praw człowieka działających na kampusach uniwersyteckich, FLA próbuje budować koalicje firm, konsumentów i aktywistów społecznych, aby znaleźć rozwiązania dla warunków wyzysku w fabrykach w wielu krajach rozwijających się. Chodzi o to, aby konsumenci poparli wysiłki grupy w celu ustanowienia zasad regulujących takie obszary, jak wolność zrzeszania się, płaca minimalna, maksymalny czas pracy, warunki sanitarne i bezpieczeństwo pracowników.

Fairtrade, Fairtrade Labeling Organization (FLO). : Certyfikacja Fairtrade, dostarczana przez organizację pozarządową FLO-CERT, identyfikuje produkty, które spełniają wcześniej uzgodnione normy środowiskowe i pracownicze. FLO-CERT korzysta z niezależnych audytorów, aby zapewnić, że producenci wszystkiego, od bananów po cukier i herbatę, są produkowani zgodnie ze standardami ustalonymi przez siostrzaną organizację, FLO International.

Fannie Mae, Freddie Mac. : Federal National Mortgage Association (Fannie Mae) i Federal Home Loan Mortgage orporation (Freddie Mac) zostały założone przez rząd Stanów Zjednoczonych w celu zapewnienia bankom sposobu przekazywania niespłaconych kredytów hipotecznych na domy - uwalniając gotówkę do pożyczenia innym nabywcom domów. Chociaż obie instytucje są nominalnie prywatne, a ich udziałowcami są tacy sami jak w przypadku każdej innej prywatnej firmy, mają one dorozumiane wsparcie rządu USA - co oznacza, że mogą polegać na tym, że rząd je uratuje, jeśli sprawy pójdą źle. Podczas kryzysu kredytów hipotecznych subprime w Stanach Zjednoczonych niespłacone kredyty w księgach Fannie Mae i Freddie Mac zostały zdewastowane przez szybko spadające ceny domów. Pożyczone pieniądze były w wielu przypadkach wyższe niż rzeczywista wartość domu, co nazywa się ujemną wartością kapitału własnego, co skłoniło rząd USA do interwencji i pokrycia strat.FDI.

Fundusz suwerenny. Zamiast inwestować nadwyżki rezerw w obligacje lub depozyty jednodniowe, wiele krajów i stanów utworzyło fundusze suwerenne w celu dokonywania inwestycji kapitałowych za granicą, kupując spółki lub udziały spółek z całego świata.

Fundusz inwestycyjny w nieruchomości (REIT). Zamiast kupować nieruchomość i trzymać ją przez lata przed sprzedażą za pośrednictwem brokera nieruchomości, inwestor REIT kupuje papier wartościowy, kawałek papieru, który reprezentuje własność w "koszyku" inwestycji w nieruchomości, takich jak centra handlowe i domy mieszkalne. Zaletą funduszy inwestycyjnych w nieruchomości, oprócz pewnych korzyści podatkowych, jest to, że inwestor może kupować i sprzedawać swoje udziały jak akcje lub obligacje - na rynku notowanym - i nie musi martwić się o koszenie trawnika lub naprawę dachu.

Feniks: Legendarny ptak, który żyje przez wieki, umiera w ogniu i odradza się z własnych popiołów, zgodnie z egipską tradycją. Wspomniane w O pochodzeniu świata i matce ksiąg.
Fatima: Córka proroka Mahometa, postać boskiego królestwa pięciu w Matce Ksiąg.

filia zagraniczna: Spółka należąca do innego przedsiębiorstwa za granicą, zwana spółką macierzystą.

Fragmenty Turfan: W Turfan, oazie we wschodnim Turkiestanie, dzisiejszej części Chin, odkryto wiele fragmentów rękopisów manichejskich z okresu od VII do X wieku w różnych językach, wraz z rękopisami i dziełami sztuki buddyjskiej.
Frygia: obszar w Anatolii, skąd wywodzą się tajemnice Kybele i Attis oraz gdzie powstała chrześcijańska herezja montanizmu.
feniks: mityczny ptak, który ginie w ogniu i odradza się z własnych popiołów, powszechny obraz w alchemii. W O pochodzeniu świata Sophia Zoe wysyła feniksa do świata archontów jako obraz, aby przypomnieć im o krzywdzie wyrządzonej Adamowi.
Filumena: (ok. 150) prorokini i przyjaciółka Marcjonity Apellesa, której objawione wypowiedzi znalazły się w zaginionym dziele Phaneroseis ("Objawienia" lub "Objawienia").
Filon z Aleksandrii : (ok. 20 p.n.e. - 50 n.e.) hellenistyczny żydowski filozof z Aleksandrii, który poprzez proces alegorii połączył teorię platońską z religią żydowską. Jego obszerne pisma interpretują żydowskie prawo i Pismo Święte z różnych platońskich punktów widzenia. Filon napisał także ambasadę do Gajusza w 40 r. n.e., skarżąc się cesarzowi rzymskiemu Kaliguli na sposób traktowania Żydów. Dzieła Filona wywarły wpływ na chrześcijaństwo i gnostycyzm. Jego techniki alegoryczne zostały szeroko rozwinięte przez walentynian i chrześcijańskich platoników, takich jak Klemens z Aleksandrii i Orygenes, a jego przywłaszczenie koncepcji Logosu do żydowskiego światopoglądu było podobnie wpływowe.
Filip: Jeden z dwunastu apostołów, Filip pojawia się na liście dwunastu uczniów u Marka, Mateusza i Łukasza, ale tylko w Ewangelii św. Jana otrzymuje konkretną wzmiankę. Według Jana Filip pochodził z Betsaidy, podobnie jak bracia Andrzej i Piotr. Apostoł Filip może być tą samą osobą, co Filip Diakon/Ewangelista w Dziejach Apostolskich, który nawrócił Szymona Maga na chrześcijaństwo. Gałąź chrześcijaństwa mogła być kojarzona z Filipem, jak odwołuje się do niego w Ewangelii Filipa i Dziejach Filipa.
Filip August: (1165-1223) król Francji, którego baronowie byli głównymi przywódcami krucjaty albigensów.
Fibionici: (III w.) Syryjska sekta gnostyków borborytów, określona przez Epifaniusza jako sekta spożywająca krew menstruacyjną i nasienie.
Fantazjazm: Skrajna odmiana doketyzmu, która uważała, że ciało Chrystusa jest czysto duchowe, bez żadnych właściwości materialnych.
Faraot: Anioł Edenu w Baruchu Justyna.
filozofia wieczysta: termin ukuty przez Gottfrieda Leibniza w XVIII wieku i spopularyzowany przez Aldousa Huxleya w jego książce o tym samym tytule z 1944 roku. Jest powszechnie używany do określenia mistycznej tradycji stojącej za wszystkimi religiami, ale ma tendencję do skupiania się szczególnie na duchowości niedualistycznej i dziedzictwie platońskim.
Fulk z Marsylii: (1155-1231) katolicki biskup Tuluzy od 1205 roku, Fulk był bardzo antykatarski. Dante umieścił go w raju w Paradiso, pieśń IX.
Francja: W czasach katarów królestwo Francji składało się tylko z północnej Francji i było odrębnym regionem od Langwedocji i innych regionów południa.
Franciszkanie: Zakon braci założony we Włoszech na początku XIII wieku przez Franciszka z Asyżu (1181/1182-1226), znany również jako Bracia Szarzy. Jednym z powodów ich powstania była walka z katarami poprzez oferowanie katolickiego kontrprzykładu we wspólnocie.
Fraticelli: (Duchowi franciszkanie) średniowieczne grupy rzymskokatolickie, które mogły wywodzić się od franciszkanów i zostały ogłoszone heretyckimi w 1296 roku przez papieża Bonifacego VIII. Nazwy Fraticelli używa się również w odniesieniu do różnych sekt, które pojawiły się w XIV i XV wieku, głównie we Włoszech; oddzielili się od Zakonu Franciszkanów z powodu sporu dotyczącego ubóstwa i zostali ogłoszeni heretykami. Fraticelli zostało wspomniane w powieści Umberto Eco Imię róży.
Flavia Sophe: (III w.) Walentynianka, której grób przetrwał w Rzymie. Napis na grobie to piękny poemat gnostycki: "Tęskniłaś za światłem Ojca, / Siostro moja, oblubienico, moja Zofio, / Namaszczona krzyżmem świętym nieśmiertelnym w kąpielach Chrystusowych, / Szybko obejrzyj boskie twarze eonów, / Wielki anioł wielkiej rady, prawdziwy Syn. / Weszłaś do komnaty weselnej i dokonałaś nieśmiertelnego wstępowania / Do piersi Ojca".
Flora: Walentynian gnostyk, który był uczniem Ptolemeusza i adresatem Listu Ptolemeusza do Flory.
Florinus: Walentyński nauczyciel z końca II wieku, który został prezbiterem w Rzymie około 200 roku. Wcześniej uczył go ojciec kościoła Polikarp. Ireneusz napisał list O Monarchi, czyli że Bóg nie jest autorem zła dla Florinusa. Część nauczania Florinusa dotyczyła ogdoady, którą Ireneusz próbował obalić w swoim zaginionym traktacie O ogdoadzie.
Przezorność: Jedna z siedmiu mocy stworzonych przez Yaldabaotha w Sekretnej Księdze Jana i połączona z archontem Eloaiosem; twórca duszy ścięgien.
Fortunatus: Manichejczyk, który był przedmiotem polemiki Augustyna w Disputatio Contra Fortunatum Manichaeum lub Disputations Against Fortunatus.
Ficino, Marsilio: (1433-1499) włoski filozof i astrolog neoplatoński. Ficino przetłumaczył Corpus Hermeticum z greki na łacinę dla Cosimo de ′Medici, a także dokonał pierwszego łacińskiego tłumaczenia dzieł Platona. Jego tłumaczenie Hermetiki było jednym z najbardziej wpływowych dzieł renesansu.
Filastrius z Brescia : herezjolog z IV wieku, którego główne zachowane dzieło, Różne herezje , można datować na około 380-390.
Filius major: (łac. "starszy syn") Katarskie stanowisko kościelne, pierwsze w kolejce do zastąpienia istniejącego katarskiego biskupa po jego śmierci.
Filius minor: (łac. "młodszy syn") Katarskie stanowisko kościelne, drugie w kolejce do zastąpienia istniejącego katarskiego biskupa po jego śmierci
Faust: Manichejski biskup z IV wieku z Milevis w Numidii w Afryce Północnej. Pochodził z biednej rodziny, przeszedł na manicheizm i napisał kilka traktatów. Około 383 debatował z Augustynem z Hippony w Kartaginie, a kiedy Augustyn nie był usatysfakcjonowany jego odpowiedziami, Faust nawrócił się na chrześcijaństwo. Augustyn napisał później Contra Faustum , polemiczne dzieło atakujące manicheizm.
Fayyum Fragment: (70-200) Krótki fragment nieznanej ewangelii, który zawiera dialog między Jezusem a Piotrem dotyczący zbliżającego się zaparcia się Jezusa przez Piotra.
Fabré-Palaprat, Bernard-Raymond: (1773-1838) francuski neo-templarysta, założyciel Zakonu Świątyni i Joanickiego Kościoła Prymitywnych Chrześcijan. W 1805 roku został wybrany Wielkim Mistrzem swojego Zakonu Świątyni, odrodzonej organizacji Rycerzy Templariuszy. Twierdził, że w 1812 roku kupił od paryskiego księgarza Evangelicon, wersję Ewangelii św. Jana oraz Levitikon, komentarz, który zawierał ezoteryczny rodowód od Jezusa do templariuszy. Założył swój kościół na zasadach zawartych w tych dokumentach, a w 1834 roku wprowadził Mszę joannitów. Kościół podupadł, gdy członkowie rzymskokatoliccy sprzeciwili się elementom heretyckim, a Fabré-Palarat zmarł w 1838 roku.
Fragment z doskonałego dyskursu / Asklepiosa: (NHC VI,8) Hermetyczny dialog między Hermesem Trismegistusem a Asklepiosem. Tajemnica hermetyzmu jest porównywana do tajemnicy seksu, gdzie dochodzi do wytrysku nasienia, a mężczyzna i kobieta otrzymują od siebie siłę. Podkreśla się rolę wiedzy; apokalipsa spowoduje, że boski aspekt Egiptu wzniesie się do nieba, a materialny Egipt zostanie pokonany przez najeźdźców i ostatecznie zginie
Fragmenty Teodota: tekst Walentyniana Teodota z II wieku, cytowany przez Klemensa Aleksandryjskiego. Szczegółowo omawia kosmologię Walentyniana i zawiera słynne podsumowanie gnozy, "wiedzy o tym, kim byliśmy i kim się staliśmy, gdzie byliśmy lub gdzie zostaliśmy umieszczeni, dokąd zmierzamy, od czego jesteśmy odkupieni, czym są narodziny. i jakie odrodzenie".
Fałszywy duch: w mitach setyjskich siła, która pod nieobecność żywego ducha wiąże ludzkość z archontami.
Fragmenty Balaizah: Fragmenty koptyjskie znalezione w Deir-el-Balaizah w Egipcie i datowane na VI wiek. Intrygujący fragment zawiera dialog między Jezusem a Janem, który wspomina o Gnozie i pięciu drzewach wielokrotnie spotykanych w literaturze gnostyckiej.

Fotosfera słoneczna: mezogranulacja

Mezogranulacja to poziomy wzór komórkowy w ruchach konwekcyjnych na powierzchni Słońca o rozmiarach 5-10 mm. Konwekcja to transport energii poprzez wznoszenie się ciepłego płynu i opadanie chłodnego płynu. To, jak konwekcja pojawia się na powierzchni Słońca, zależy od tego, jak się na nią patrzy. W intensywności wschodzącej konwekcja słoneczna jest widoczna jako wzór komórkowy zwany granulacją. Obserwowany jako quasi-stała prędkość płynu uśredniona w czasach rzędu 1 h, pojawia się większy wzór komórkowy rozbieżnych przepływów poziomych, zwany mezogranulacją, o średnicach 5-10 Mm. Poziome przepływy prędkości również ujawniają jeszcze większy wzór supergranulacji. Mezogranulację po raz pierwszy zaobserwowano jako wzorzec w trwałej (uśrednionej w czasie) prędkości pionowej obserwowanej jako przesunięcie Dopplera w fotosferycznych i chromosferycznych liniach widmowych. Najwyraźniej widać to w quasi-stacjonarnej rozbieżności poziomej prędkości powierzchniowej, którą można wyznaczyć śledząc ruch po powierzchni cech w granulacji za pomocą lokalnego śledzenia korelacji. Ta technika oblicza korelację krzyżową między obrazami w dwóch różnych momentach jako funkcję ich przemieszczenia. Lokalny ruch między dwoma czasami jest uważany za przemieszczenie, które maksymalizuje korelację krzyżową w każdym miejscu na obrazie. Wykorzystanie quasi-stacjonarnych ruchów poziomych do obliczenia trajektorii znaczników w przepływie pokazuje, że po kilku godzinach kończą się one w cienkich pasmach otaczających komórki mezogranuli . Pola magnetyczne są poruszane w podobny sposób przez ruchy płynu iw rezultacie obserwuje się, że gromadzą się na granicach mezogranul, a następnie są przenoszone do granic supergranul, gdzie pole magnetyczne wytwarza sieć chromosferyczną. Składnik mezogranularny konwekcji słonecznej wpływa na właściwości granulek o mniejszej skali. Dzięki zachowaniu masy obszary przepływu rozbieżnego poziomo są obszarami płynu płynącego w górę, a obszary przepływu zbieżnego poziomo są obszarami płynu płynącego w dół. Jasne, długowieczne, szybko rozszerzające się granulki znajdują się preferencyjnie w płynących do góry, rozbieżnych wnętrzach komórek mezogranul. Małe, słabe, krótkotrwałe granulki znajdują się preferencyjnie w pasach przepływu zbieżnego na krawędziach komórek mezogranuli. Konwekcja słoneczna jest napędzana przez radiacyjne chłodzenie w bardzo cienkiej warstwie na powierzchni słonecznej tej niewielkiej części płynu, która dociera do powierzchni. Ten chłodny płyn tworzy rdzenie o niskiej entropii prądów zstępujących, które schodzą do wnętrza i jest głównym miejscem pracy wyporu, która wytwarza ruchy konwekcyjne. Konwekcyjny wzór przepływu jest określony przez zachowanie masy. Ciepły płyn wznoszący się do warstw o mniejszej gęstości przypomina fontannę . Większość musi się odwrócić i zostać porwana przez prądy zstępujące w obrębie wysokości skali gęstości (odległość, w której gęstość zmniejsza się o współczynnik e = 2,7). Wraz ze wzrostem głębokości wzrasta temperatura i zwiększa się wysokość łusek, co prowadzi do powstawania coraz większych komórek płynu wstępującego (ryc. 3). Tak więc przepływy w górę w skali mezogranularnej stają się dominujące około 2 mm pod powierzchnią, a przepływy w górę w skali supergranularnej dominują na około 10 mm pod powierzchnią.

Fale grawitacyjne

Zaburzenia falowe w geometrii czasu i przestrzeni. Tak jak przyspieszająca lub oscylująca naładowana cząstka będzie emitować fale elektromagnetyczne, tak też oczekuje się, że przyspieszająca, oscylująca lub gwałtownie zakłócona masa lub układ mas będzie emitować falowe zaburzenia grawitacyjne (tj. fale grawitacyjne). Zgodnie z ogólną teorią względności każda zmiana pola grawitacyjnego powinna rozchodzić się w przestrzeni z prędkością światła. Na przykład, gdyby Słońce nagle uległo anihilacji, 8,3 minuty (czas podróży światła od Słońca do Ziemi) upłynęłoby, zanim Ziemia przestałaby "odczuwać" grawitacyjny wpływ Słońca. Podobnie fale grawitacyjne ogólnie powinny rozchodzić się w przestrzeni z prędkością światła. Fala agrawitacyjna drga w płaszczyznach prostopadłych do kierunku, w którym się rozchodzi. Efektem przejścia fali grawitacyjnej przez ciało stałe (lub poprzez rozmieszczenie poszczególnych cząstek) jest rozciągnięcie ciała najpierw w jednym kierunku (przy jednoczesnym ściskaniu go pod kątem prostym do tego kierunku), a następnie analogicznie w płaszczyznę prostopadłą do tego kierunku. Zasadniczo fale grawitacyjne można wykryć, mierząc okresowe zniekształcenia, które wytwarzają w ciałach stałych lub w separacjach między swobodnie zawieszonymi masami lub swobodnie orbitującymi statkami kosmicznymi. Ponieważ jednak grawitacja jest zdecydowanie najsłabszą z podstawowych sił, oczekuje się, że fale grawitacyjne będą wyjątkowo słabe i trudne do wykrycia (na przykład, ponieważ przyciąganie grawitacyjne między dwoma elektronami jest ponad 1040 razy słabsze niż oddziaływanie elektromagnetyczne, fale wypromieniowane przez parę oscylujących elektronów będą również ponad 1040 razy słabsze od emitowanych przez nie fal elektromagnetycznych). Jak dotąd żadne urządzenie wykonane przez człowieka nie potwierdziło wykrycia promieniowania grawitacyjnego z jakiegokolwiek źródła. Najbardziej prawdopodobnymi źródłami potencjalnie wykrywalnych fal grawitacyjnych są procesy związane z dramatycznymi zmianami w silnych polach grawitacyjnych, np. lub kolizje i fuzje z udziałem gwiazd neutronowych lub czarnych dziur. Chociaż żadne źródło promieniowania grawitacyjnego nie zostało jeszcze wykryte bezpośrednio, silnego potwierdzenia istnienia promieniowania grawitacyjnego dostarczyło zachowanie pulsara PSR 1913+16, który jest członkiem układu podwójnego składającego się z dwóch gwiazd neutronowych krążących wokół każdej z nich. inne w 7,75 godz. Okres orbitalny tego układu zmniejsza się w tempie dokładnie zgodnym z tym, czego można by się spodziewać, gdyby dwie gwiazdy zbliżały się do siebie po spirali w wyniku wypromieniowywania energii rotacji w postaci fal grawitacyjnych.

Fazy księżyca

Różne aspekty, które Księżyc przedstawia obserwatorom na Ziemi jako proporcja jego oświetlonej słońcem strony, która jest widoczna, zmieniają się w trakcie jego orbity wokół Ziemi. Istnieją cztery główne fazy: nów, pierwsza kwadra, pełnia i ostatnia kwadra. Jeden pełny cykl faz nazywany jest lunacją i kończy się w nieco ponad 2912 dni, czyli w okresie synodycznym Księżyca. Podczas nowiu Księżyc znajduje się między Ziemią a Słońcem i jest niewidoczny, ponieważ ukazuje obserwatorowi swoją nocną stronę. Jeśli wyrównanie jest dokładne, nastąpi całkowite zaćmienie Słońca, ale ponieważ płaszczyzna orbity Księżyca jest nachylona do Ziemi, tarcze Słońca i Księżyca zwykle nie pokrywają się podczas nowiu. Wiek Księżyca liczony jest w dniach od jednego nowiu do następnego. Po dniu lub dwóch skrawek nasłonecznionej strony staje się widoczny jako cienki półksiężyc (w wyjątkowych warunkach półksiężyc może być widoczny, gdy Księżyc ma zaledwie około 12 godzin). Mówi się, że od nowiu do pełni księżyca Księżyc przybywa, ponieważ pojawia się coraz więcej oświetlonej słońcem strony. Tydzień po nowiu przypada pierwsza kwadra, kiedy Księżyc znajduje się w jednej czwartej okrążenia swojej orbity. Faza w pierwszej kwadrze jest również nazywana "półksiężycem" - terminator, linia wyznaczająca granicę między nocą a dniem, przecina tarczę Księżyca na pół. Gdy Księżyc nadal się powiększa, faza staje się garbata, kiedy widoczna jest większość nasłonecznionej strony, a półksiężycowata część dysku pozostaje w ciemności. Pełnia przypada na niecałe 15 dni. Podobnie jak w nowiu, Ziemia, Słońce i Księżyc są ponownie wyrównane, ale tym razem Księżyc jest naprzeciw Słońca na niebie; jeśli wyrównanie jest wystarczająco bliskie, następuje całkowite zaćmienie Księżyca. Po pełni księżyca fazy powtarzają się następnie w odwrotnej kolejności, terminator kontynuuje swoje przejście przez dysk, przez fazę garbatą do ostatniej kwadry, kiedy Księżyc wchodzi w ostatnią ćwiartkę swojej orbity w wieku prawie 23 dni. Mówi się, że w tej połowie swojej orbity Księżyc słabnie. Po ponownym przejściu przez fazę półksiężyca, a lunacja kończy się kolejnym nowiem.

Filolaos z Tarentu lub Krotony (ok. 480 p.n.e. -?)

Filozof pitagorejski, napisał wyjaśnienia dotyczące poglądów pitagorejczyków. Myślałem, że Ziemia i planety obracają się wokół centralnego ognia.

Fobos

Dwa duże radzieckie statki kosmiczne wystrzelone w 1988 roku. Miały zbadać Marsa i zrzucić instrumenty na powierzchnię jego księżyca Fobosa. Utracono kontakt z Phobosem-1 w drodze na Marsa. Fobos-2 zawiódł podczas manewrów na orbicie marsjańskiej. Zwrócono niektóre obrazy i inne dane dotyczące planety i Fobosa

Feniks

(Feniks; w skrócie Phe, gen. Phoenicis; powierzchnia 469 stopni kw.) Południowy konstelacja, która leży między Rzeźbiarzem a Tucanem, a jej kulminacja następuje o północy na początku października. Prawdopodobnie po raz pierwszy został pokazany na globusie niebieskim Petrusa Planciusa z ok. 1598, chociaż zwykle przypisuje się go holenderskim nawigatorom Pieterowi Dirkszoonowi Keyserowi (znanemu również jako Petrus Theodorus) i Frederickowi de Houtmanowi, którzy w latach 1595-1597 sporządzili mapy tej części południowego nieba. Raczej niepozorna konstelacja, najjaśniejsze gwiazdy w Phoenix to α Phoenicis (Ankaa lub Nair al Zaurak) o jasności 2,4 magnitudo, β Phoenicis (łączna jasność 3,3), bardzo bliski układ podwójny z żółtym (G8) głównym, o jasności 4,0 i nieco słabszy drugorzędny, jasność 4,2 magnitudo, separacja 0,7″ i γ Phoenicis, wielkość 3,4. Istnieją cztery inne gwiazdy jaśniejsze niż czwartej wielkości, w tym ζ Phoenicis, układ wielokrotny z niebieskobiałymi/białymi składnikami (B6 i A7), jasności 3,9 V i 8,0, separacja 6,5″, z których pierwsza jest układem podwójnym zaćmieniowym (zakres 3,9 -4,4, okres 1,67 dnia). Inne interesujące obiekty to NGC 625, galaktyka o jasności jedenastej magnitudo.

Foton

Cząstka elementarna, która jest równoważna z dyskretnym pakietem lub "kwantem" energii elektromagnetycznej. Zgodnie z dualizmem falowo-cząsteczkowym światło lub jakakolwiek inna forma promieniowania elektromagnetycznego zachowuje się pod pewnymi względami jak ruch falowy, a pod innymi jak strumień fotonów. Energia (E) fotonu jest wprost proporcjonalna do częstotliwości (f ) i odwrotnie proporcjonalna do długości fali (?) promieniowania. Dana jest przez E = hf = hc/λ, gdzie c oznacza prędkość światła, a h jest stałą Plancka. Fotony promieniowania gamma, które odpowiadają najkrótszym falom promieniowania elektromagnetycznego, mają najwyższe energie, a fotony radiowe, które odpowiadają najdłuższym długościom fal, mają najniższe. Foton jest cząstką przenoszącą siłę (bozonem miernika), która przenosi siłę elektromagnetyczną między naładowanymi cząstkami. Ma zerową masę, zerowy ładunek i spin = 1 (w jednostkach h/2π).

Fuzja

Proces, w którym dwa lżejsze jądra atomowe łączą się, tworząc cięższe jądro atomowe. Normalnie wymagane są bardzo wysokie temperatury, aby jądra atomowe zderzyły się z energią wystarczającą do pokonania wzajemnego odpychania elektrostatycznego (każde jądro atomowe ma ładunek dodatni, którego wielkość zależy od liczby zawartych w nim protonów). Fuzja zachodząca w warunkach wysokiej temperatury nazywana jest fuzją termojądrową. Reakcje fuzji z udziałem lekkich pierwiastków uwalniają duże ilości energii. Masa powstałego jądra jest mniejsza niż łączna masa dwóch pierwotnych jąder, różnica mas Δm (znana jako defekt masy) jest uwalniana jako energia (E) zgodnie z zależnością Einsteina, E = Δmc², gdzie c oznacza prędkość światła. Fuzja pierwiastków aż do żelaza (masa atomowa 56) powoduje uwolnienie energii. Stapianie pierwiastków cięższych od żelaza wymaga wkładu energii. Fuzja termojądrowa dostarcza energii, która napędza gwiazdy. W gwiazdach ciągu głównego, takich jak Słońce, reakcje syntezy jądrowej (reakcja proton-proton lub cykl węgiel-azot-tlen) przekształcają wodór w hel. W czerwonych olbrzymach hel jest przekształcany w węgiel w procesie zwanym reakcją potrójnej alfa, a w wysoko rozwiniętych gwiazdach o dużej masie zachodzi fuzja

Freundlich, Erwin Finlay (1885-1964)

Urodzony w Biebrich w Niemczech, współpracownik EINSTEINA, dokonujący pomiarów (z powodzeniem) orbity Merkurego i grawitacyjnego przesunięcia ku czerwieni (bezskutecznie) w celu potwierdzenia ogólnej teorii względności. Uciekł z nazistowskich Niemiec, by zostać profesorem astronomii na Uniwersytecie St Andrews w Szkocji.

Friedmana, Herberta (1916-2000)

Astrofizyk, urodzony w Nowym Jorku, pracował w US Naval Research Laboratory w Waszyngtonie, wykorzystywał rakiety do obserwacji astronomicznych, w tym astronomii rentgenowskiej Słońca, z wykorzystaniem liczników Geigera i opracowanych na ich podstawie detektorów. Pokazał w 1964 roku, że niebiańskie źródło promieniowania rentgenowskiego zbiegło się z pozostałością supernowej Mgławicy Krab.

Friedmann [Fridman], Aleksandr [Aleksander] Aleksandrowicz (1888-1925)

Matematyk urodzony w Sankt Petersburgu w Rosji, gdzie studiował i pracował. Po ekscytujących wojennych i rewolucyjnych przeżyciach wrócił do Piotrogrodu (jak go przemianowano, zanim stał się ponownie Leningradem, a teraz ponownie Sankt Petersburgiem), gdzie uczył matematyki i mechaniki. Friedmann zainteresował się ogólną teorią względności EINSTEINA i wykazał w klasycznym artykule "O krzywiźnie przestrzeni", że promień krzywizny Wszechświata może być albo rosnący, albo może być okresową funkcją czasu. Einstein i de Sitter rozważali stacjonarny typ wszechświata, a Einstein początkowo twierdził, że rozwiązanie Friedmanna nie spełnia równań pola, ale po dalszych badaniach przyznał, że Friedmann miał rację. Rozwiązanie Friedmanna zapowiadało koncepcję rozszerzającego się wszechświata. Tak jak Kopernik sprawił, że Ziemia krążyła wokół Słońca, tak Friedmann sprawił, że wszechświat się rozszerzył.

Frost, Robert (1874-1963)

Amerykański poeta liryczny, urodzony w San Francisco, astronom-amator. Jego poezja zawiera liczne obrazy astronomiczne, w tym obraz rolnika, który nieświadomie podniósł meteoryt i wbudował go w prozaiczną kamienną ścianę. Miał teleskop w swoim gospodarstwie w Derry, New Hampshire, a każde z jego dzieci otrzymało zadanie podążania za jedną gwiazdą (por. jego wiersz, Wybierz coś jak gwiazda).

Fraunhofer, Józef von (1787-1826)

Twórca instrumentów, urodzony w Straubing w Niemczech, zaczynał jako tokarz w drewnie, następnie jako szklarz, kształcił się w dziedzinie optyki. Dołączył do warsztatu instrumentów Georga Reichenbacha i Josepha Utzschneidera, produkujących i rozwijających soczewki oraz zajmujących się produkcją szkła optycznego do mikroskopów, lornetek operowych, lup oraz małych i dużych teleskopów astronomicznych i heliometrów budowanych przez firmę. Fraunhofer obliczył, zaprojektował i przetestował każdy instrument, napisał instrukcje i obserwował proces demontażu i pakowania większych teleskopów, w tym wielkiego refraktora dla rosyjskiego obserwatorium w Dorpacie, używanego przez STRUVE do pomiaru 3000 gwiazd podwójnych. Był to pierwszy teleskop zamontowany na równiku i napędzany wokół osi biegunowej za pomocą zegara. Około 1813 roku Fraunhofer zaczął badać właściwości chromatyczne różnych rodzajów szkła i ponownie odkrył ciemne linie w widmie Słońca, które po raz pierwszy zauważył WILLIAM WOLLASTON, a obecnie znane są jako linie Fraunhofera. Fraunhofer zidentyfikował i zmierzył długości fal 574 linii, katalogując je literami (od A do Z dla silnych linii, np. są używane do dziś. Wydaje się, że jego motywacją do badań było dostarczenie wzorców długości fali do pomiarów współczynnika załamania światła, chociaż jego praca jest pamiętana jako czysta nauka. Kontynuował tę pracę, badając widma światła iskier elektrycznych, różnych źródeł światła i gwiazd. Fraunhofer sprzedał swoją firmę firmie Merz.

Freja

Satelita szwedzko-niemiecki, wystrzelony w październiku 1992 r. Zawierał instrumenty do badania zorzy polarnej i związanych z nią zjawisk falowych i cząsteczkowych.

Fowler, Alfred (1868-1940)

Profesor Imperial College of Science and Technology w South Kensington w Londynie, magister spektroskopii, zwłaszcza fizyki słonecznej. Zidentyfikował tlenek tytanu w chłodnych gwiazdach, wodorek magnezu w plamach słonecznych, tlenek węgla w kometach i ozon w górnych warstwach atmosfery Ziemi. Kiedy pojawiła się teoria atomu Bohra, wniósł wkład do fizyki atomowej, identyfikując widmo zjonizowanego helu i określając wartość stałej Rydberga oraz stosunek masy proton-elektron. Zorganizował i został pierwszym sekretarzem Międzynarodowej Unii Astronomicznej.

Fowler, William Alfred ['Willy'] (1911-95)

Amerykański fizyk jądrowy, urodzony w Pittsburghu, Pensylwania, pracował w CalTech. Laureat Nagrody Nobla (1983). Podczas gdy w Laboratorium Kellogga badano reakcje jądrowe protonów z izotopami węgla i azotu, te same reakcje w cyklu CN zidentyfikowane wówczas przez HANSA BETHE jako zachodzące w gwiazdach. Założył naukę o astrofizyce jądrowej. Odkryto, że w sekwencji stabilnych jąder była luka przy masie 8, jak przy masie 5. Te luki w masie oznaczały zgubę dla genialnego pomysłu GEORGE′A GAMOWA (teoria alfa-beta-gamma), że wszystkie jądra cięższe od helu (masa 4) można zbudować dodając neutrony, po jednej jednostce masy w czasie Wielkiego Wybuchu. Zmierzył tempo prawie wszystkich reakcji jądrowych o znaczeniu astrofizycznym i był współautorem, wraz z Margaret Burbidge, Geoffreyem Burbidge i FREDEM HOYLEM, słynnego artykułu z 1957 r. "Synthesis of the elements in stars", znanego jako B2FH. Pokazali, w jaki sposób kosmiczna obfitość zasadniczo wszystkich nuklidów, od węgla do uranu, może być wyjaśniona w wyniku reakcji jądrowych w gwiazdach, przy użyciu wodoru i helu wytworzonych w Wielkim Wybuchu. Po 1964 roku Fowler pracował nad teoretycznymi problemami związanymi z supernowymi, kolapsami grawitacyjnymi i nukleo-kosmo-chronologią.

Franklin-Adams, John (1843-1912)

Angielski biznesmen i astronom-amator; skompilował Fotograficzny Atlas Pozycji Gwiazd Franklina-Adamsa (1913). Kamera Franklina-Adamsa była teleskopem polowym o aperturze 25 cm i kącie widzenia 10 stopni, później ponownie wzniesionym w Johannesburgu.

Focus

(1) W optyce punkt, w którym równoległe promienie światła z odległego źródła punktowego są łączone przez soczewkę lub lustro w celu utworzenia obrazu. Promienie światła biegnące równolegle do osi optycznej (linii przechodzącej prostopadle przez środek soczewki lub zwierciadła) idealnej soczewki wypukłej lub zwierciadła wklęsłego zbiegają się i przecinają w ognisku soczewki lub zwierciadła. Promienie docierające pod kątem do osi optycznej ze źródeł punktowych lub rozciągniętych obiektów (źródeł o skończonej wielkości kątowej) tworzą obrazy na płaszczyźnie ogniskowej, czyli płaszczyźnie przechodzącej przez ognisko prostopadle do osi optycznej. W praktyce płaszczyzna ogniskowa może być lekko zakrzywiona. W konwencjonalnym refraktorze światło jest ogniskowane przez soczewkę obiektywu, a odległość między obiektywem a ogniskiem jest ogniskową. W teleskopie zwierciadlanym ognisko promieni świetlnych odbitych od zwierciadła głównego (zwierciadła, które zbiera wpadające światło) nazywane jest ogniskiem głównym. Instrumenty, a nawet obserwator, mogą być umieszczone bezpośrednio w głównym ognisku dużego reflektora. Większość teleskopów zwierciadlanych wykorzystuje ne lub więcej dodatkowych zwierciadeł do odbijania zbieżnego stożka światła i ogniska w innym miejscu. W zwierciadle Newtona małe płaskie zwierciadło ustawione pod kątem 45? do osi optycznej odbija zbiegający się stożek światła do ogniska (ogniska newtonowskiego) z boku tubusu teleskopu. W systemie Cassegraina wypukłe zwierciadło wtórne, znajdujące się w niewielkiej odległości przed ogniskiem głównym, zmienia kąt zbieżności promieni i odbija światło z powrotem przez centralny otwór w ognisku pierwotnym do ogniska Cassegraina. Ze względu na efekt powiększenia wytwarzany przez ich zakrzywione części wtórne, Cassegrain i pokrewne systemy mają efektywną ogniskową, która jest kilka razy dłuższa niż ogniskowa ich zwierciadeł głównych. W systemie Nasmyth, który może być używany z teleskopami na mocowaniach azymutalnych, światło odbite od wypukłego elementu wtórnego przechodzi z powrotem w dół tubusu teleskopu, a następnie odbija się od płaskiego trzeciorzędu (trzeciego) przez wydrążoną oś wysokości (oś, wokół której teleskop obraca się w elewacji), do ogniska (ognisko Nasmytha), które pozostaje w płaszczyźnie poziomej bez względu na kierunek, w którym skierowany jest sam teleskop. W systemie coud´e, który może być używany z teleskopami zamontowanymi na równiku, światło odbite od wypukłego drugorzędnego zwierciadła jest następnie odbijane od płaskiego zwierciadła trzeciorzędowego do płaskiego zwierciadła kwadratowego (czwartego), które z kolei odbija światło wzdłuż osi biegunowej mocowanie do stałej pozycji ogniskowej - coud´e focus. (2) W elipsie ognisko (liczba mnoga: ogniska) jest jednym z dwóch punktów na głównej osi, tak że suma odległości od każdego z tych dwóch ognisk do dowolnego punktu na elipsie jest stała.

Fomalhaut

Gwiazda α Piscis Austrinus, "Pysk Ryby", pozorna wielkość 1,17, typ widmowy A3V. Położona w odległości 25,1 lat świetlnych (paralaksa 0,130) gwiazda ma wielkość bezwzględną 1,7. Chociaż jest białą gwiazdą, obserwatorom z półkuli północnej często wydaje się czerwonawa, ze względu na kombinację jej niskiej deklinacji (-29,6°) i zanieczyszczenia atmosferycznego. Jest godna uwagi dla obserwatorów na Wyspach Brytyjskich jako najbardziej wysunięta na południe widoczna dla nich gwiazda pierwszej wielkości, tuż nad południowym horyzontem we wrześniu i październiku. Z południowej Anglii osiąga maksymalną wysokość południka około 10? pod koniec września.

Fontenelle, Bernard le Bouyer de [Bernhard le Bovier de] (1657-1757)

Urodzony w Rouen we Francji, filozof kartezjański, pisał o historii matematyki i filozofii matematyki i nauk ścisłych; napisał Entretiens sur la Pluralité des Mondes (1686), w którym dowodził istnienia innych światów - planet krążących wokół innych gwiazd.

Fornax

(piec; w skrócie For, gen. Fornacis; powierzchnia 398 st. kw.) Konstelacja południowa, która leży między Rzeźbiarzem a Erydanem i kończy się o północy na początku listopada. Został wprowadzony jako Fornax Chemica (piec chemiczny) przez francuskiego astronoma Nicolasa L de Lacaille (1713-1762), który sporządził mapę południowego nieba w latach 1751-172. Skrócona forma została przyjęta przez IAU w 1922 roku. Mała, niepozorna konstelacja, najjaśniejsza gwiazda w Fornax to α Fornacis, układ podwójny z bladożółtymi i żółtymi (F6 i G7) składnikami, wielkości 3,8 i 7,0, separacja 4,5″ , okres 314 lat (?). Nie ma innych gwiazd jaśniejszych niż czwartej wielkości. Do interesujących obiektów należą Galaktyka Karłowata Pieca (ESO 365-G4, zwana także Układem Pieca), sferoidalna galaktyka karłowata w Grupie Lokalnej, odległa o około 540 000 lat świetlnych, NGC 1365, galaktyka spiralna z poprzeczką o jasności 9mag oraz NGC 1316, kolejna spirala o jasności dziewiątej magnitudo, która jest optycznym odpowiednikiem silnego źródła radiowego Fornax A. Dwie ostatnie należą do rzucającej się w oczy gromady galaktyk w Fornax Cluster.

Foucault, Jean Bernard Léon (1819-68)

Fizyk, urodzony w Paryżu. Został profesorem Obserwatorium Paryskiego i członkiem Instytutu Długości Geograficznej. Współpracował z FIZEAU przy pomiarach prędkości światła za pomocą koła Fizeau. Po ich kłótni, niezależnie od Fizeau, zmierzył prędkość światła w wodzie i stwierdził, że jest ono wolniejsze niż w powietrzu, zgodnie z przewidywaniami falowej teorii światła i wbrew teorii korpuskularnej. Pierwszy naukowiec (wraz z Fizeau), który sfotografował Słońce (na dagerotypie). Opracował wahadło Foucaulta, zawieszając najpierw dwumetrowe wahadło w swojej piwnicy, a następnie 10-metrowe w Obserwatorium Paryskim, obserwując w ten sposób obrót toru oscylacji wahadła i potwierdzając obrót Ziemi. Następnie przeprowadził pokaz z bardzo długim wahadłem (60 m) w kopule Panteonu, wywołując publiczną sensację. Obsypany zaszczytami i powołany do kadry Obserwatorium Paryskiego, zabrał się do udoskonalania jego teleskopów, w trakcie których wynalazł test kształtu zwierciadła na nożu, proces srebrzenia luster szklanych (zastępujący wzierniki metalowe ) oraz pneumatycznych systemów podparcia lusterek.

Fleming, Williamina Paton Stevens (1857-1911)

Astronom, urodzona w Dundee w Szkocji, wyemigrowała z rodzicami do Bostonu i pracowała jako pokojówka w domu EDWARDA PICKERINGA, dyrektora Obserwatorium Harvarda. Niezadowolony z pracy wykonywanej przez swoich dotychczasowych pracowników i deklarując, że jego pokojówka mogłaby wykonać lepszą robotę, Pickering zatrudnił ją do prac biurowych i obliczeń matematycznych. Fleming opracował system klasyfikacji gwiazd według ich widm, uzyskanych przez Pickeringa z obrazów gwiazd uzyskanych przez fotografowanie nieba przez pryzmat umieszczony nad kamerą szerokokątną. Doprowadziło to do powstania katalogu "typów widmowych" 10 000 gwiazd, opublikowanego w 1890 r. jako pierwszy Katalog Drapera Stellar Spectra i stanowiącego podstawę kilku tomów (1918-24) ostatecznego Katalogu Henry′ego Drapera sporządzonego przez ANNIE CANNON . Odkryto 222 gwiazdy zmienne i 10 nowych.

Flammarion, Nicolas Camille (1842-1925)

Francuski astronom i geofizyk, urodzony w Montignyle-Roy, obserwował gwiazdy podwójne i planety ze swojego obserwatorium w Juvisy, na południe od Paryża. Bardzo znany ze swojej popularyzacji astronomii, w tym wielu bogato ilustrowanych książek (np. L'Astronomie Populaire) i wciąż wydawanego czasopisma L'Astronomie. To właśnie Flammarion, jak wykazali Arthur Beer i Bruno Weber, narysował jakiś czas przed 1888 r. często powielany "niemiecki średniowieczny drzeworyt" przedstawiający uniwersum Ptolemeusza z pielgrzymem spoglądającym przez sferę niebieską na znajdujący się za nią mechanizm.

Flamsteed, Jan (1646-1719)

Urodzony w Denby, Derbyshire, Anglia, pierwszy Astronom Królewski, termin ten był wówczas synonimem dyrektora Królewskiego Obserwatorium w Greenwich, którego stworzenie zaproponował bezpośrednio królowi Karolowi II. Obserwatorium zostało ukończone w 1675 roku, a król wyznaczył Flamsteeda za pensję, z której musiał zapewnić własne instrumenty. Flamsteed był utalentowanym obserwatorem, dokonującym najdokładniejszych znanych wówczas pomiarów pozycji gwiazd i Księżyca w celach nawigacyjnych (szczególnie do określania długości geograficznej). Był perfekcjonistą i kiedy SIR ISAAC NEWTON, członek Rady Odwiedzających (gubernatorów) obserwatorium, naciskał na Flamsteeda, aby udostępnił wstępne dane na temat Księżyca, aby przetestować prawo grawitacji, zderzyli się. HALLEY interweniował w imieniu Newtona i zredagował obserwacje do natychmiastowej publikacji, pomimo sprzeciwu Flamsteeda. Flamsteed kupił i spalił 300 z wydania 400, a książka jest bardzo rzadka. Flamsteed pozostawił swoje ostateczne obserwacje do opublikowania przez wdowę jako Historia Coelestis Britannica. Wprowadził system liter i cyfr dla gwiazd, kolejno przez rektascensję w konstelacji, znany jako liczby Flamsteeda, np. 61 Cygni.

Fizeau, Armand (1819-96)

Francuski fizyk po raz pierwszy zmierzył prędkość światła, odbijając je na odległość 8 km przez szybko obracającą się zębatą tarczę znaną jako koło Fizeau, która służyła do mierzenia czasu lotu na tej odległości. Zasugerowano użycie interferometru z dwiema aperturami do pomiaru średnic gwiazd, obliczenie, że prążki interferencyjne znikną w odległości związanej z rozmiarem dysku gwiazdy. Pomysł zrealizowany z powodzeniem przez MICHELSON.

Fitzgerald [FitzGerald], George Francis (1851-1901)

Irlandzki fizyk, urodzony w Kill-o′-the Grange, Monkstown, hrabstwo Dublin, został profesorem w Trinity College w Dublinie, zidentyfikował przyczynę wyniku eksperymentu Michelsona-Morleya jako kurczenie się ciała w wyniku ruchu z prędkością zbliżony do światła. LORENTZ niezależnie doszedł do tego samego wniosku, a efekt nazywa się skróceniem teorii względności Fitzgeralda - Lorentza.

Fisher, Sir Ronald Aylmer (1890-1962)

Statystyk, urodzony w Londynie w Anglii. Po przestudiowaniu astronomii z wykorzystaniem podręcznika AIRY dotyczącego teorii błędów zainteresował się statystyką i położył podwaliny pod randomizację w projektowaniu eksperymentów, analizę wariancji i wykorzystanie danych do szacowania właściwości populacji macierzystej, z której zostały wylosowane. Wynalazł metodę największej wiarygodności do szacowania na podstawie losowych danych.

Filarowy mikrometr

Porada używana do dokładnego wizualnego pomiaru odległości kątowej i względnej orientacji dwóch sąsiednich obiektów astronomicznych, takich jak dwie gwiazdy składowe wizualnego układu podwójnego. Składa się z nieruchomego drutu "poziomego" i dwóch drutów "pionowych" (tj. ułożonych pod kątem prostym do drutu "poziomego"), z których jeden jest nieruchomy, a drugi ruchomy, przy czym położenie ruchomego drutu reguluje się poprzez precyzyjne obracanie śruba gwintowana. Pozycja ruchomego drutu jest odczytywana z precyzyjnie wyskalowanego bębna, który jest obracany przez śrubę. Druty są umieszczone w płaszczyźnie ogniskowej teleskopu i oglądane przez okular, w którym zarówno druty, jak i obiekty astronomiczne są ostre. Cały zespół mikrometru można obracać wokół osi optycznej teleskopu, a jego orientacja jest wskazywana na precyzyjnie wyskalowanej okrągłej skali. Aby dokonać pomiaru odległości między dwiema gwiazdami, mikrometr obraca się, aż jeden ze stałych drutów ("poziomy") znajdzie się wzdłuż linii między dwiema gwiazdami. Teleskop jest następnie regulowany, aż jedna z gwiazd znajdzie się na przecięciu dwóch stałych drutów. Odczyt na skali jest odnotowywany. Ruchomy drut jest następnie przesuwany wzdłuż, aż przetnie drugą gwiazdę, i wykonywany jest drugi odczyt. Różnica odczytów daje odległość liniową, o jaką przesunął się drut. Jeśli znana jest ogniskowa teleskopu, można obliczyć odległość kątową, która odpowiada zmierzonej odległości liniowej. Orientacja (lub kąt położenia) linii łączącej dwie gwiazdy jest odczytywana z okrągłej skali.

Finé, Oronce (1494-1555)

Kartograf, matematyk i naukowiec wojskowy, urodzony w Briancon we Francji, profesor matematyki w Collèege Royal w Paryżu, pisał o instrumentach astronomicznych i astronomii, zasugerował, że zaćmienia Księżyca można wykorzystać do określenia długości geograficznej. Mapa świata, którą sporządził w 1531 roku, po raz pierwszy używa nazwy "Terra Australia".

Finder

Mały teleskop o małym powiększeniu i stosunkowo szerokim polu widzenia, który jest przymocowany do głównego teleskopu i może być ustawiony dokładnie równolegle do osi optycznej głównego instrumentu. Ponieważ jego pole widzenia jest szersze niż głównego teleskopu, obserwatorowi znacznie łatwiej jest zlokalizować interesujący obiekt w szukaczu (pod warunkiem, że jest wystarczająco jasny, aby go zobaczyć lub znajduje się w pobliżu czegoś wystarczająco jasnego, aby go zobaczyć) niż w wąskie pole instrumentu głównego. Gdy obiekt zostanie zidentyfikowany, elementy sterujące teleskopu są ustawiane tak, aby ustawić go na środku pola widzenia szukacza (które może być zaznaczone drutami krzyżowymi). Powinien być wtedy dobrze widoczny w polu widzenia głównego teleskopu. Nowoczesne teleskopy sterowane komputerowo mogą ustawiać się na obiekcie niebieskim z dokładnością do sekundy łuku i nie potrzebują szukacza.

FAST (Fast Auroral Snapshot Explorer/Explorer 70)

Misja NASA Small Explorer, której celem jest obserwowanie i mierzenie szybko zmieniających się pól elektrycznych i magnetycznych oraz przepływów cząstek w obszarze przyspieszenia nad zorzą ziemską. Uruchomiony w sierpniu 1996 r.

Fermi, Enrico (1901-54)

Włoski fizyk, stworzył pierwszą kontrolowaną reakcję łańcuchową, założył Narodowe Laboratorium Argonne. Jego prace nad właściwościami elektronów (cząstki o spinach połówkowych, takie jak elektrony, nazywane są od jego nazwiska fermionami, a badanie ich właściwości statystyką Fermiego-Diraca) umożliwiły zidentyfikowanie źródła ciśnienia w gwiazdach białych karłów oraz właściwości gwiazd białych karłów do obliczenia przez CHANDRASEKHAR. Wyartykułował paradoks Fermiego, sugerując, że skala czasowa kolonizacji galaktyki przez rasę podróżującą w kosmos była niewielka w porównaniu z życiem galaktyki, a zatem w dowolnej galaktyce wszystkie odpowiednie planety powinny były być zajęte; ale wydaje się, że tak nie było w przypadku Ziemi.

Fabri [Fabry], Honoré (1607-88)

Urodzony w Virieu-le-Grand, Dauphiné we Francji, jezuita, zajmował stanowiska w różnych miastach Francji iw Rzymie, gdzie był krótko więziony za nieortodoksję. Był astronomem, fizykiem i matematykiem, studiował pierścienie Saturna, dyskutując o ich naturze z HUYGENS przez pięć lat. Odkrył mgławicę Andromeda, opracował teorię pływów opartą na działaniu Księżyca i był pionierem rachunku różniczkowego.

Fabricius, David (1564-1617) i Fabricius, Johannes (1587-1616)

Luterański pastor i astronom w Osteel we Wschodniej Fryzji (północno-zachodnie Niemcy), odkrywca (1596) pierwszej znanej gwiazdy zmiennej, mira stella ("cudowna gwiazda"), obecnie po prostu Mira (Omicron Ceti). Fabricius obserwował gwiazdę w jej najjaśniejszym świetle i myślał, że to nowa, po czym Holwarda zauważył, że brakuje gwiazdy w Wielorybie skatalogowanej przez PTOLEMEUSZA i TYCHO, ale potem pojawiła się ponownie. W końcu rozpoznano długi okresowy cykl Miry. W 1611 roku jego syn Johannes wrócił z Holandii z teleskopem. Johannes odkrył plamy na dysku wschodzącego Słońca, które ojciec i syn zbadali, najpierw poprzez bezpośrednią obserwację, a następnie przełączając się na camera obscura ze względu na jasność Słońca. Odkryli, w jaki sposób plamy obracały się za Słońcem i wracały do widoku. Johannes napisał mało wpływowy traktat o Plamach słonecznych, De Maculis in Sole Observatis, et Apparente earum cum Sole Conversione Narratio ("Narracja o plamach obserwowanych na Słońcu i ich pozornym obracaniu się wraz ze Słońcem"), który, jak przyćmiły podobne odkrycia SCHEINERA, rok później. Johannes zmarł młodo, a Davida rok później zabił łopatą rozzłoszczony wieśniak, którego oskarżył o kradzież gęsi.

Fabry, Marie Paul Auguste Charles (1867-1945)

Fizyk urodzony w Marsylii we Francji, został profesorem w Marsylii i Paryżu, współwynalazca z Alfredem Perotem interferometru Fabry-Perot (dwie częściowo odblaskowe płyty, prawie równoległe, w etalonie), odkrywca warstwy ozonowej w górnych warstwach atmosfery .

Faculae

Plamy o zwiększonej jasności w fotosferze słonecznej, które często są widoczne na zdjęciach Słońca w świetle białym. Zwykle można je zaobserwować tylko wtedy, gdy znajdują się stosunkowo blisko krawędzi widocznego dysku (kończyny), gdzie jasność tła fotosfery jest mniej intensywna niż w centrum dysku. Tworzą się wewnątrz aktywnych obszarów, gdzie zlokalizowane pola magnetyczne podgrzewają ich materiał do temperatur o kilkaset kelwinów wyższych niż temperatura ich otoczenia. Chociaż często kojarzone są z grupami plam słonecznych, można je również zobaczyć przed pojawieniem się plam i po ich zniknięciu.

Fallows, Fearon (1789-1831)

Angielski astronom, urodzony w Cockermouth, Cumberland. Rozczarowany życiem uniwersyteckim w Cambridge, zdobył posadę pierwszego dyrektora Królewskiego Obserwatorium na Przylądku w RPA, które dostarczało informacji nawigacyjnych i czasowych statkom Królewskiej Marynarki Wojennej zawijającym do portu. Założył obserwatorium u podnóża Góry Stołowej, na terenie dzisiejszego Obserwatorium, na przedmieściach Kapsztadu, i rozpoczął obserwacje po serii nieszczęść i kłopotów z Admiralicją, budowniczymi, personelem, służbą, żoną i krewnymi, wypadkami i węże. Jego zdrowie ucierpiało. Hedied w wieku 42 lat od skutków szkarlatyny i został pochowany na terenie obserwatorium. Smutna historia.

Fałszywy krzyż

Asteryzm utworzony przez cztery gwiazdy δ i κ Velorum oraz ε i ι Carinae, wszystkie drugiej wielkości, które tworzą krzyż o wymiarach około 10° × 6°. Jest tak nazwany, ponieważ jest czasami mylony z Krzyżem Południa (Crux) przez obserwatorów niezaznajomionych z południowym niebem. Istnieje powierzchowne podobieństwo, ale Crux jest bardziej zwarty (około 7° × 5°) i zawiera raczej jaśniejsze gwiazdy. W rzeczywistości te dwa krzyże można dość łatwo rozróżnić, ponieważ Fałszywy Krzyż wydaje się pochylać, podczas gdy długa oś Krzyża Południa biegnie prawie dokładnie z północy na południe, a ten ostatni ma dodatkowy wskaźnik dwóch jasnych gwiazd (α i β ? Centauri ) na wschód od jego krótszej osi i zgodnie z nią.

Funkcja zeta Riemanna

Funkcja zeta Riemanna jest ściśle związana z rozkładem liczb pierwszych. Jest to nieskończony szereg równy sumie 1 przez każdą dodatnią liczbę całkowitą podniesioną do potęgi s. Można to również wyrazić jako iloczyn liczb pierwszych, używając wzoru znanego Leonhardowi Eulerowi:



gdzie Π wskazuje mnożenie różnych czynników. Stosując technikę analitycznej kontynuacji (patrz strona 302), zeta, , można rozszerzyć do funkcji analitycznej, w której s jest liczbą zespoloną, s ≠ 1. Przy dalszym wysiłku można ustalić równanie pokazane obok. Jest to uderzające, ponieważ jest to dokładna zależność między sumą logarytmów naturalnych liczb pierwszych mniejszych niż x, samo x i xz, gdzie funkcja zeta z wynosi zero. Stąd wiedza o tym, kiedy funkcja zeta daje zero, zapewnia pełny opis liczb pierwszych mniejszych niż x.

Fraktalne zegary słoneczne

Zegar słoneczny fraktalny to niezwykły eksperyment myślowy zaproponowany przez matematyka Kennetha Falconera w 1900 roku. Falconer udowodnił, że teoretycznie możliwe jest zbudowanie trójwymiarowej rzeźby fraktalnej, która rzucałaby zmieniające się cienie w kształcie cyfr, wskazując czas w stylu zegara słonecznego. zegar cyfrowy. Punktem wyjścia Falconera jest dany ciąg pogrubionych liter lub cyfr narysowanych na płaszczyźnie i odpowiadający mu ciąg kątów. Pokazuje, że dla każdego ciągu tego rodzaju istnieje zbiór fraktalny taki, że gdy kąt do słońca odpowiada kątowi z danego ciągu, cień rzucany przez fraktal na płaszczyznę jest zbliżony do rzutowanych liter lub cyfr związane z tym kątem. Dowód Falconera nie jest konstruktywny: dowodzi, że taki zegar słoneczny jest możliwy, ale nie daje możliwości określenia kształtu samego fraktala, a tym samym zbudowania praktycznego zegara słonecznego.

Fraktale

Fraktale to zbiory, które mają strukturę na dowolnie drobnych skalach. Przykłady obejmują środkowy trzeci zbiór Cantora (patrz strona 66) i granicę zbioru Mandelbrota. Skomplikowane kształty i powierzchnie fraktali niekoniecznie są wychwytywane przez geometrię euklidesową. Środkowy trzeci zbiór Cantora jest zerowymiarowy jako zbiór punktów, ale jest niepoliczalny, podobnie jak liczność przedziału liniowego. Fraktale są obiektami naturalnymi, które należy badać z punktu widzenia teorii miary. W szczególności teoria miary może być wykorzystana do zdefiniowania alternatywnego "wymiaru", w którym środkowy trzeci zbiór Cantora ma wymiar między zerem a jedynką. Nieskończona złożoność fraktali ujawnia się, gdy spróbujemy pokryć zbiór otwartymi kulami o średnicy r, a następnie pozwolimy r dążyć do zera. Jeśli wymagana liczba piłek wynosi N(r), to wraz ze spadkiem r zmniejsza się liczba piłek, a w przypadku fraktala staje się ona znacznie większa, ponieważ muszą one pokryć bardzo drobne szczegóły.

Funkcje analityczne

Funkcje analityczne to te złożone funkcje, które są różniczkowalne. Ponieważ funkcja zespolona, aby w ogóle była różniczkowalna, musi spełniać równanie Laplace′a, musi być różniczkowalna nie tylko raz, ale dwa razy. Moglibyśmy naturalnie oczekiwać, że funkcje podwójnie różniczkowalne będą rzadsze niż funkcje różniczkowalne pojedynczo, ale w rzeczywistości jest odwrotnie: funkcji zespolonej tak trudno jest w ogóle być różniczkowalną, że jeśli funkcja może być różniczkowalna raz, implikuje to, że można różniczkować nieskończenie często. Jest to tak odległe od różniczkowania funkcji rzeczywistych, jak to tylko możliwe! Tak więc w złożonym przypadku, jeśli istnieje jedna pochodna, to wszystkie istnieją. Załóżmy teraz, że f i g są dwiema funkcjami analitycznymi, z których każda ma zbieżny szereg Taylora w pewnym obszarze płaszczyzny zespolonej. Jeśli regiony zachodzą na siebie i f(z) = g(z) w strefie nakładania się, to f(z) = g(z) wszędzie. Ta technika analitycznej kontynuacji jest stosowana w analizie funkcji zeta Riemanna

Funkcje zespolone

Funkcja zespolona f(z) jest po prostu funkcją liczby zespolonej, z = x + iy. Ponieważ f(z) jest złożone, ma zarówno część rzeczywistą, jak i urojoną, często zapisywane jako u + iv. Teoria funkcji zespolonych jest szczerze mówiąc dziwaczna, generując różnego rodzaju wyniki, które są charakterystyczne dla świata analizy zespolonej. Dzieje się tak, ponieważ bycie funkcją z jest bardzo restrykcyjne; funkcja musi być napisana bez użycia złożonego koniugatu z*. Zatem część rzeczywista z nie jest funkcją zespoloną. Ta szczególna natura staje się szczególnie oczywista podczas iteracji złożonych funkcji. Podczas iteracji nowa liczba jest definiowana jako funkcja poprzedniej liczby, a następnie cały proces jest powtarzany. Sekwencje utworzone przy użyciu tego podejścia są przedmiotem badań w obszarze znanym jako systemy dynamiczne. Przykład pięknych struktur utworzonych z prostej funkcji złożonej, takiej jak c + z², pokazano obok. Pokazuje zbiór punktów, które nie dążą do nieskończoności podczas iteracji, znany jako zbiór Julii.

Funkcje wektorowe

Wektory, których składnikami są funkcje opisujące związek między dwiema lub więcej zmiennymi, są funkcjami wektorowymi. Aby zbadać te zależności, komponenty można różnicować lub integrować jak rzeczywiste funkcje. Samo zróżnicowanie można wyrazić za pomocą operatora wektorowego. Na przykład, jeśli f(x, y) jest funkcją rzeczywistą na płaszczyźnie, gradient ? jest określony przez funkcję wektorową ,



zapisaną jako ∇f . Kierunek i wielkość tego wektora określają kierunek największego tempa wzrostu f oraz tempo tego wzrostu. Operator ∇ , znany jako del, ma wiele pięknych właściwości. Dwa, które odnoszą się do całek, są pokazane obok. Jednym z przykładów jest to, że strumień wychodzący z granicy powierzchni jest równy rozbieżności funkcji wektorowej na tej powierzchni. To wyjaśnia, co się dzieje, gdy powietrze jest pompowane do opony: ponieważ przepływ lub strumień powietrza na zewnątrz opony jest ujemny, rozszerzalność powietrza w oponie jest również ujemna; innymi słowy, jest skompresowany.

Funkcje więcej niż jednej zmiennej

Funkcje więcej niż jednej zmiennej reprezentują relacje między kilkoma różnymi zmiennymi matematycznymi. Na przykład funkcja f(x, y) = x² + y² jest funkcją w zmiennych x i y. Pobiera dane wejściowe x i dane wejściowe y i generuje wynik f(x, y) równy sumie ich kwadratów. Równania takie jak to pozwalają nam modelować funkcje w trzech lub więcej wymiarach. Na przykład dla współrzędnych kartezjańskich (x, y) na płaszczyźnie nasza funkcja staje się funkcją tych współrzędnych. Możemy to zapisać jako f:R² -> R, aby pokazać, że dziedziną funkcji jest płaszczyzna R2, a obrazem funkcji są liczby rzeczywiste R. Podczas gdy funkcje pojedynczej zmiennej można przedstawić w postaci wykresów, funkcje trójwymiarowe, takie jak ta, mogą być reprezentowane jako powierzchnie. Idee te można rozszerzyć dalej, do funkcji n zmiennych rzeczywistych f :R,n -> R, takich jak f(x₁ , … , x_n) = x₁+x² + . . . + xn².

Funkcje trygonometryczne

Elementarnymi funkcjami trygonometrycznymi są funkcje sinus, cosinus i tangens, zapisane jako f(x) = si(x) , f(x) = cos(x) i f(x) = tan(x). W geometrii wartości f(x) są uzyskiwane ze wzoru zawierającego kąty i boki trójkąta prostokątnego. Jednak funkcje te można rozszerzyć za pomocą argumentów geometrycznych, które należy zdefiniować dla wszystkich rzeczywistych wartości "kąta". Zwiastuje to możliwość zobaczenia zastosowań tych funkcji poza geometrią. Przedstawione w postaci wykresu funkcje sinus i cosinus wykazują regularny wzór, w którym ich kształt powtarza się co 2? lub 360°. Funkcje z tym powtarzającym się wzorem nazywane są okresowymi. To czyni je użytecznym narzędziem w badaniu oscylujących zjawisk fizycznych, takich jak fale dźwiękowe czy świetlne. Sinus jest opisany jako funkcja nieparzysta, gdzie sin (-x) = -sin x. Z drugiej strony cosinus jest parzysty, a cos (?x) = cos x. Wartości wyjściowe obu funkcji zawsze mieszczą się w przedziale od +1 do ?1

Funkcje ciągłe

Ciągłość wyraża ideę, że wykres funkcji można narysować bez odrywania pióra od papieru. I odwrotnie, aby narysować funkcję, która jest nieciągła, musisz podnieść pióro z papieru. Właściwość ciągłości zapewnia dużą kontrolę nad funkcją, co umożliwia formułowanie twierdzeń o funkcjach ciągłych jako całości. Jeśli funkcja jest ciągła, możemy zadać pytanie, jak szybko się zmienia. Małe zmiany w zmiennej naturalnie powodują tylko niewielkie zmiany w wynikach funkcji. Wybierając zmienną wystarczająco bliską x, możemy zagwarantować, że zmiana produkcji spowodowana zmianą x będzie tak mała, jak chcemy. Ta idea jest podobna do tej stosowanej przy znajdowaniu granic ciągów i szeregów i nie jest to zbieg okoliczności. Jedna formalna definicja ciągłości w punkcie x mówi, że dla dowolnej sekwencji punktów, która zbiega się do x, sekwencja uzyskana przez ocenę funkcji w tych punktach jest zbieżna do f(x).

Funkcje odwrotne

Funkcje odwrotne odwracają działanie innej funkcji. Na przykład, jeśli ?(x) = x + 2, to funkcja odwrotna, znana jako ?^?1(x), wynosi ?^?1(x) = x ? 2. Funkcje odwrotne można znaleźć graficznie, odzwierciedlając wykres pierwotna funkcja na przekątnej y = x. Odwrotnością funkcji tożsamości x jest samo x, a funkcją odwrotną funkcji wykładniczej jest logarytm naturalny . Logarytm naturalny danej liczby x, zwykle zapisywany jako ln(x), jest więc potęgą, do której należy podnieść e, aby równało się naszemu wejściu x. Logarytm naturalny również powstaje jako pole, a więc w całkowaniu : ln(n), jest polem pod krzywą y = 1/x , od 1 do n. Wśród wielu interesujących cech funkcji ln(x) można użyć do opisania przybliżonej liczby liczb pierwszych mniejszych niż x

Funkcja wykładnicza

Funkcja wykładnicza jest prawdopodobnie najważniejszą funkcją w matematyce, obok funkcji tożsamości x. Zapisane exp(x), jest zawsze dodatnie i dąży do zera, gdy x dąży do minus nieskończoności, a nieskończoność, gdy x dąży do nieskończoności. Wykres y = exp(x) staje się bardziej stromy wraz ze wzrostem x, a nachylenie wykresu jest równe wartości funkcji, czyli wysokości na osi y. Zachowanie zjawisk tak różnych, jak rozpad promieniotwórczy, epidemie i odsetki składane, wszystkie są opisane przez funkcję wykładniczą i jest ona budulcem wielu innych funkcji. Exp(x) jest czasami zapisywane jako e^x-jest to stała Eulera podniesiona do potęgi x . Można go również zdefiniować jako szereg potęgowy:



Formuły podwójnego kąta

Wzory podwójnego kąta pozwalają nam obliczyć sinusy i cosinusy sum kątów. Pozwalają również na rozszerzenie użyteczności sinusów i cosinusów poza wąski zakres kątów (0-90°) dozwolone w trójkącie. Wzory są wyprowadzane przez rozważenie trójkątów składających się z dwóch sklejonych ze sobą trójkątów, jak pokazano obok: sin (A + B) = sin A cos B + cos A sin B cos (A + B) = cos A cos B + sin A sin B Ustawienie A = B daje uogólnione formuły podwójnego kąta: sin(2A) = 2 sin A cos A cos (2A) = cos²A ? sin²A = 1 ? 2 sin²A= 2 cos²A - 1

Festiwale

•  Mieszkańcy królestwa obchodzili setki świąt. Kalendarze na ścianach świątyń, wysadzane specjalnymi znacznikami, ujawniają, że niektóre świątynie oznaczały dziesiątki świąt religijnych m.in. rok.
•  W sali festiwalowej Totmesa III w Karnaku lista zawiera 54 dni świąt, które obchodzono co roku. W świątyni grobowej Ramzesa III co roku obchodzono 60 świąt.
•  Wiele z tych świąt polegało na przenoszeniu wizerunku boga z jednej świątyni do drugiej. To pozwoliło zwykłym Egipcjanom rzucić okiem na obraz, który normalnie byłby ukryty w świątyni.
•  Święto Opeta obchodzono od początku XVIII dynastii w drugim miesiącu sezonu akhet (powodzi). Głównym wydarzeniem była procesja, która niosła boskie obrazy z Karnaku do Luksoru.
•  Święto Doliny odbywało się w Tebach od XVIII dynastii. Posągi Amona, Mut i Khons zostały przeniesione z Karnaku do Deir El-Bahri po przeciwnej stronie Nilu.
•  Święto boga płodności Min obchodzono w pierwszym miesiącu sezonu shemu (zbiorów). Posąg boga został wyniesiony z jego świątyni i umieszczony na platformie w kraju. Za panowania Ramzesa III na czele procesji szedł sam faraon.
•  Odbył się festiwal z okazji zabójstwa Ozyrysa. Jego tragiczna historia została odegrana, a cały kraj pogrążył się w żałobie. Po kilku dniach kapłani ogłosili, że powstał z martwych i dopiero wtedy pozwolono ludziom świętować.
•  Boskie wizerunki były zwykle noszone przez kapłanów w specjalnych złoconych łódkach, które były przymocowane do szczytów słupów.
•  W dni świąteczne na ołtarzach świątynnych piętrzyły się jedzenie i picie. Dla ubogich wydarzenia te stanowiły rzadką okazję do spróbowania przysmaków, takich jak wino i pieczeń wołowa.
•  Ilość jedzenia spożywanego podczas festiwali była oszałamiająca. Podczas festiwalu Opet zjedzono ponad 11 000 bochenków i ciast oraz wypito 385 miarek piwa. Na festiwalu Sokar zjedzono ponad 7400 bochenków i wypito prawie 1500 miarek piwa.


Front Loading

Wydawanie lwiej części budżetu medialnego na wczesnych etapach kampanii reklamowej.

Future Value

Wartość ryczałtu przy danej stopie procentowej w pewnym momencie w przyszłości.

Finanse

Jedna z czterech podstawowych części każdej firmy (wraz z operacjami, marketingiem i zasobami ludzkimi), która jest odpowiedzialna za zarządzanie pieniędzmi przepływającymi przez organizację.

Farma

Jedna z 5 strategii. Sprzedawanie różnych rzeczy tym samym klientom. Przykłady obejmują: farmę rotacyjną, sugestywną sprzedaż i wymianę.

Finansowanie kapitałowe

Przyznanie innej stronie pozycji właścicielskiej w zamian za pieniądze na finansowanie organizacji.

Finansowanie dłużne

Pożyczanie pieniędzy w celu sfinansowania organizacji.

Faraonowie

•  Faraonowie byli królami starożytnego Egiptu. Byli także Najwyższym Kapłanem, głównym sędzią i dowódcą armii.
•  Egipcjanie uważali faraona zarówno za boga Horusa, jak i syna boga słońca Re. Kiedy umarł, został przemieniony w boga Ozyrysa, ojca Horusa. Ponieważ był bogiem, każdy, kto się do niego zbliżał, musiał się czołgać.
•  Faraon był uważany za tak świętego, że nie można było do niego zwracać się bezpośrednio. Zamiast tego ludzie zwracali się do niego pośrednio, mówiąc o faraonie, co w języku egipskim oznacza "wielki dom". Dopiero około 945 p.n.e. zwracano się do niego bezpośrednio jako faraon.
•  W oficjalnych dokumentach faraon miał pięć tytułów: Horus; Dwie Panie; Złoty Horus; KingofGórny i Dolny Egipt i Pan Podwójnej Ziemi (Górny i Dolny Egipt); i Syn Re i Lord of the Diadems.
•  Boski status faraona dał mu magiczne moce. Jego uraeus (wąż na jego koronie) miał pluć płomieniami na swoich wrogów i mógł podeptać tysiące.
•  Istniało 31 dynastii (rodzin) faraonów, zaczynając od Menesa w C.3100BC, a kończąc na perskich królach w 323BC. Każda dynastia jest oznaczona w kolejności cyfrą rzymską. Tak więc piąta dynastia to dynastia V.
•  Faraon zwykle żenił się ze swoją najstarszą siostrą, aby zachować czystą krew królewską. Została królową i była znana jako Królewska Dziedziczka, ale faraon miał wiele innych żon. Jeśli faraon zmarł, gdy jego najstarszy syn był jeszcze dzieckiem, jego królowa została regentką i rządziła w jego imieniu.
•  Aby zachować ich ciała na zawsze, faraonów chowano w masywnych grobowcach. Pierwsi faraonowie zostali pochowani w ogromnych piramidach. Ponieważ były one często rabowane, później faraonów chowano w grobowcach wykutych głęboko w klifach.
•  Jednym z największych faraonów był Ramzes II, który rządził od 1290 do 1224 p.n.e. Pozostawił: spuściznę wielu ogromnych budowli, w tym skalnej świątyni Abu Simbel.


Fenicjanie

•  Od około 3000 p.n.e. ludy semickie, takie jak id Kananejczycy, żyły na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego i budowały wielkie miasto Byblos.
•  Od około 11OO p.n.e. ludzie mieszkający tutaj stali się znani jako Fenicjanie.
•  Słowo "Fenicjanie" pochodzi od phoinix, greckiego słowa oznaczającego purpurowy barwnik rozsławiony przez tych ludzi.
•  Fenicjanie byli mistrzami marynarki. Szerokie statki handlowe zwane gaulos przewoziły towary. Pięćdziesiąt wiosłowych galer wiosłowych, takich jak ta, broniło portów przed atakiem.
•  Fenicjanie byli wielkimi handlarzami morskimi. W ich portach Tyru i Sydonu roiło się od statków przewożących towary z całego znanego świata.
•  Fenicjanie używali wełny z Mezopotamii oraz lnu i lnu z Egiptu do wyrobu tkanin. Robili też biżuterię z importowanych klejnotów, metali i kości słoniowej.
•  Fenicjanie wynaleźli alfabet i nam też dali słowo. Fenickie słowa alef ("wół") i beth ("dom") stały się greckimi literami alfa i beta. Słowo Biblia i przedrostek bibli- (oznaczający "księgi") pochodzą z Byblos.
•  Barwnik, z którego słynęli Fenicjanie, był wytwarzany z muszli ślimaków mureksowych.
•  60OO p.n.e., żeglarze feniccy wypłynęli z Morza Czerwonego wokół Afryki iz powrotem do Morza Śródziemnego.
•  Fenicjanie zakładają kolonie na Morzu Śródziemnym tak daleko na zachód jak Gades (obecnie Kadyks, w Hiszpanii).
•  Największą kolonią fenicką była Kartagina na terenie dzisiejszej Tunezji


Fujiwara

•  Fujiwarowie byli rodziną, która dominowała w Japonii przez pięć wieków począwszy od VII wieku.
•  Władza Fujiwarów zaczęła się naprawdę w 858 roku, kiedy Fujiwara Yoshifusa poślubiła starego cesarza. Kiedy zmarł, Yoshifusa został regentem ich młodego syna.
•  Fujiwarowie utrzymali swoją pozycję, poślubiając cesarzom więcej córek i tworząc rolę wszechmocnego kampaku (kanclerza).
•  Fujiwara kampaku lub regent rządził krajem, podczas gdy cesarz zajmował się sprawami religijnymi.
•  Moc Fujiwara osiągnęła szczyt wraz z Michinaga (966-1028).
•  Rezydencje Michinagi były wspanialsze niż pałace i wypełnione bankietami, koncertami, poezją i piknikami.
•  Wiele kobiet było powieściopisarzami i poetkami, a romanse były prowadzone za pomocą sprytnie poetyckich listów.
•  Genialne życie dworskie Michinagi zostało uchwycone w słynnej powieści The Tale of Genji autorstwa lady Murasaki.
•  Podczas panowania Michinagi, rodziny wojowników zdobyły przewagę, tłumiąc wiejskie rebelie, doprowadzając w ten sposób do upadku Fujiwaras.

---

[ 463 ]

---