GRZEGORZ TALUMATURG (ok. 213-ok.270): Jednomyślna hagiograficzna literatura liturgiczna umieszcza Grzegorza w drugiej połowie III w. w Azji Mniejszej jako biskupa Neocaesarea w Poncie i jako wielkiego ewangelizatora tego regionu. Wymowny przydomek wyjaśnia wielką popularność, jaka go otaczała, i pamięć o nim bezpośrednio na Wschodzie, a później również na Zachodzie. Najstarsze i najbardziej wiarygodne informacje o nim pochodzą odEuzebiusza z Cezarei , który przedstawia go jako Teodora, który również nosi imię Grzegorza, znakomitego biskupa w Poncie, ucznia Orygenesa wraz ze swoim bratem Atenodorem. Później (7,28) Euzebiusz mówi o dwóch braciach wśród biskupów, którzy pracowali nad demaskowaniem heterodoksji Pawła z Samosaty, bez powodzenia. W HE 6,30 Euzebiusz dodaje, że Orygenes odwiódł obu braci od studiowania literatury świeckiej i trzymał ich w swojej szkole przez pięć lat. O tym okresie uczniostwa pod wodzą Orygenesa wspomina również biografia w formie panegiryku, którą Grzegorz z Nyssy napisał pod koniec IV w. Integruje on niewielkie informacje podane przez Euzebiusza z lokalnymi i w większości legendarnymi tradycjami hagiograficznymi; późniejsze anonimowe biografie podążają tą samą ścieżką. Euzebiusz zdobył informacje o studiach Grzegorza pod wodzą Orygenesa z przemówienia, Panegiryku do Orygenesa, które w rzeczywistości dotarło do nas pod imieniem Grzegorza Cudotwórcy ("Cudownika"). Autor, który ma pożegnać się z Orygenesem po kilku latach w jego szkole, dziękuje swojemu nauczycielowi. Doktryna Logosu jest obecna w przemówieniu, a Grzegorz chwali metodę nauczania Orygenesa. Na podstawie tego pisma można było zidentyfikować jako Cudotwórcę Grzegorza, który jest odbiorcą listu, przekazanego przez Philocalia, w którym Orygenes napomina go do studiowania greckiej filozofii, aby wykorzystać ją w służbie ewangelii. Oprócz tych pism, różne inne dotarły do nas pod imieniem Grzegorza Cudotwórcy: Metafraza Koheleta, bardzo swobodna parafraza tej księgi Biblii, mająca na celu rozwiązanie w sposób zgodny z chrześcijaństwem różnych zawartych w niej fragmentów o hedonistycznej i epikurejskiej treści; List kanoniczny, który bada problemy dotyczące dyscypliny kościelnej, które zostały wywołane przez inwazję Gotów na Pont; Wykład wiary, który ma treść trynitarną i kładzie nacisk na tradycyjną doktrynę Logosu, którą Grzegorz z Nyssy przytacza w swojej biografii Grzegorza Cudotwórcy, wyjaśniając, że doktryna ta była nadal widoczna w kościele w Neocezarei ; dwa krótkie traktaty: Do Teopompa, O niecierpiętliwości lub cierpiętliwości Boga, w tłumaczeniu na język syryjski, oraz Do Ewagriusza (lub Filagriusza) w formie listu, które mamy w języku greckim i syryjskim z różnymi przypisami autorstwa, ten drugi traktuje o Trójcy, pierwszy o chrystologii, oba z wyraźną tendencją monarchistyczną; fragment zaginionego Do Gelianusa, zawierający doktrynę monarchiczną i specyficznie anty-orygenistyczną. Oprócz tych pism, z których niektóre są autentyczne, a inne w każdym razie mają związek z trudną sprawą, o której zaraz będziemy mówić, istnieją inne, które z pewnością są fałszywe: traktat O duszy do Tacjana, napisany przez Apolinarego, kilka kazań i inne pismo, o których można przeczytać w CPG 1, 1772 i nast. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu uczeni przypisywali Grzegorzowi nie tylko Metafrazę i List kanoniczny, co do których panuje jednomyślność, ale które nie pomagają w ustaleniu poglądów doktrynalnych autora, ale także Panegiryk do Orygenesa i Wykład wiary, ten ostatni potwierdzony przez Grzegorza z Nyssy, a pierwszy przez Euzebiusza. Istniały jednak pewne wątpliwości co do autentyczności traktatu Do Teopompa i wiele co do traktatu skierowanego do Ewagriusza (Filagriusza). Jednak w 1976 i 1977 roku L. Abramowski i P. Nautin podważyli autentyczność odpowiednio Wykładu wiary i Panegiryku do Orygenesa, a w konsekwencji także identyfikację Cudotwórcy z Grzegorzem, który otrzymał list Orygenesa przekazany przez Filokalia. H. Crouzel próbował odpowiedzieć na tę druzgocącą krytykę, ale z niewielkim powodzeniem, ponieważ niektóre argumenty wysuwane przez innych uczonych były dość mocne: Wykład wiary jest z pewnością nieautentyczny w swojej ostatniej części, która należy do trynitarnej debaty w drugiej połowie IV w., a być może całe dzieło należy uznać za fałszywe; ponadto autor Panegiryku do Orygenesa prawdopodobnie nazywał się Teodor i nie wiemy, na jakiej podstawie Euzebiusz utożsamiał go z Grzegorzem Cudotwórcą, który w każdym razie różni się od Grzegorza, który otrzymał list od Orygenesa. Te wyniki podważają całe dzieło, a zatem także poglądy doktrynalne Cudotwórcy. Uczniostwo autora pod rządami Orygenesa jest również poddawane w wątpliwość, ponieważ zostało to potwierdzone doktrynalnie i kulturowo, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio, przez jego domniemane autorstwo Panegiryku do Orygenesa i Wykładu wiary. Z drugiej strony, tendencja monarchiczna rozpoznawalna w traktatach Do Teopompa i Do Ewagriusza dobrze pasuje do monarchicznego wyrazu w innym wypadku zaginionego Do Gelianusa, z pewnością autentycznego, ponieważ jest wspierany autorytetem Bazylego - tylko kilka słów, ale głęboko znaczących, ponieważ w doskonałej antytezie z Orygenesem, Ojciec i Syn są powiadani jako dwaj w odniesieniu do evpi,noia, ale jeden w odniesieniu do u`po,stasij. Monarchiczny charakter tych trzech dzieł trudno uznać za przypadkowy. Należy dodać, że Metafraza Koheleta rozwiązuje trudności natury moralnej, które przedstawia ta księga Pisma Świętego, nigdy nie odchodząc od dosłownego sensu, podczas gdy Orygenes rozwiązał je, uciekając się do swojej ukochanej metody alegorycznej. Biorąc pod uwagę wszystkie te fakty, trudno jest uważać Cudotwórcę za ucznia Orygenesa, jakim był Teodor, który jest prawdopodobnym autorem Panegiryku. W tym momencie musimy zapytać, czy okres uczniostwa Grzegorza za Orygenesa nie powinien być uważany po prostu za ideę Euzebiusza, wywodzącą się z identyfikacji nieznanego Teodora, autora Panegiryku, i Grzegorza, ewangelizatora Pontu i biskupa Neocezarei, znanego w swoich czasach. Ale pytań przedstawionych w tej dyskusji jest wiele; dlatego całą sprawę należy rozpatrywać sub iudice.

GRZEGORZ Kapadocki (zm. 345): Pochodzący z Kapadocji, studiował w Aleksandrii. Jako zwolennik Arian, został wybrany biskupem Aleksandrii w 339 r. przez Euzebiuszów w miejsce Atanazego, który musiał opuścić swoją rezydencję biskupią 18 marca. Wybór był nieregularny, ponieważ Grzegorz został wyświęcony poza Aleksandrią bez udziału biskupów egipskich. W każdym razie objął on biskupstwo przy wsparciu wojska cesarskiego i był zaciekły wobec wiernego duchowieństwa Atanazego. Antyariański sobór w Rzymie w 341 r. uznał jego wybór za nieregularny, ale bez praktycznych rezultatów, podobnie jak jego nieskuteczna ekskomunika jako przywódcy ariańskiego przez biskupów zachodnich w Serdica (343), mimo że Grzegorz nie brał udziału w pracach soboru. Zmarł 25 czerwca 345 r.

GRZEGORZ Starszy (275-374): Urodził się około 275 r. w Nazjanzie w Kapadocji. Po tym, jak w młodości przyłączył się do judeo-pogańskiej sekty Hypsistarian lub "Adoratorów Najwyższego", poślubił Nonnę, z którą miał troje dzieci: Gorgonii, Grzegorza Teologa i Cezariusza. Prawdopodobnie za przykładem żony, wkrótce przyjął wiarę katolicką i w 329 r. został biskupem Nazjanzu. Podczas pełnienia funkcji biskupiej był uwikłany w spory doktrynalne, którymi zajęły się sobory w Rimini i Seleucji w 359 r. Zmarł w wieku prawie 100 lat na początku 374 r. i został uczczony przez swego syna Grzegorza w słynnej mowie pogrzebowej (Oratio funebris in patrem).

GRZEGORZ Wielki (ok. 540-604)

I. Życie - II. Dzieła - III. Aspekty myśli Grzegorza.

I. Życie. Grzegorz urodził się w chrześcijańskiej rodzinie arystokracji senatorskiej, spokrewnionej z papieżem Feliksem III (483-492) . Wykształcony w tradycyjnych szkołach gramatyki i retoryki, studiował także podstawowe pojęcia nauk przyrodniczych i prawa rzymskiego czy nauczył się także greki, jest nadal przedmiotem debaty: bardzo prawdopodobne według niektórych uczonych, dla których nie do utrzymania jest, że pełniąc obowiązki dyplomatyczne na dworze bizantyjskim, nie znał tam używanego języka . Według innych jest to bardzo wątpliwe , biorąc pod uwagę, że Grzegorz wyraźnie temu zaprzecza . Obecność biblioteki ustanowionej przez papieża Agapita (535-536) nad Celianem, w pobliżu rodzinnej rezydencji, musiała przyczynić się do jego znajomości tekstów chrześcijańskich, obok klasyków. To podwójne dziedzictwo kulturowe pojawia się stale, ale jest równoważone na różne sposoby w różnych momentach jego życia. Wcześnie w życiu rozpoczął karierę polityczną, stając się praefectus urbi, a następnie, po pewnym wahaniu, postanowił poświęcić się całkowicie Bogu , około 574-575, prawdopodobnie po śmierci ojca. Następnie, będąc w stanie rozporządzać odziedziczonym majątkiem, założył sześć klasztorów na Sycylii, na terytoriach odziedziczonych po matce, i kolejny, nazwany na cześć św. Andrzeja, w pałacu rodzinnym nad Celią, gdzie się wycofał. Tutaj prowadził ascetyczne życie, kierując się samodyscypliną, pokorą i medytacją nad Pismem Świętym, które są powtarzającymi się tematami we wszystkich jego pismach. Wielu jego przyszłych współpracowników wstąpiło do tego klasztoru, w tym Maksymian, który został biskupem Syrakuz, i Augustyn, który później został wysłany na misję do Brytanii. Reguła życia przyjęta tutaj niekoniecznie była regułą życia św. Benedykta, jak się często uważa z powodu zainteresowania autora świętym. Jego monastyczny spokój został utracony, gdy Pelagiusz II wyświęcił go na diakona i wysłał do Konstantynopola jako apokryzariusza cesarza, najpierw Tyberiusza II, a następnie od 582 r. Maurycego. Został wysłany, aby prosić o pomoc przeciwko Longobardom w Italii, którzy przybyli na półwysep około dziesięciu lat wcześniej i kontynuowali swoje najazdy na terytoria Cesarstwa Bizantyjskiego, w tym Rzym. W tych latach (ok. 579-586) do jego wysiłków dyplomatycznych dodano doktrynalny spór z patriarchą Konstantynopola, Eutychesem, na temat zmartwychwstania ciała, który zakończył się cesarską aprobatą teorii popieranej przez Grzegorza . W międzyczasie głęboko zaangażował się w interpretację Księgi Hioba, na prośbę grupy przyjaciół, których łączyły wspólne zainteresowania duchowe. Wśród nich był Leander z Sewilli. Grzegorz utrzymywał z nim kontakt po powrocie do Rzymu. Pelagiusz korzystał tam z pomocy Grzegorza w kwestiach politycznych i kościelnych dotyczących m.in. Longobardów i kwestii Trzech Rozdziałów . Papież zmarł 7 lutego 590 r., dotknięty dżumą dymieniczą po powodzi Tybru w 589 r.; tydzień później Grzegorz zorganizował procesję w mieście, zmierzającą do S. Maria Maggiore, aby błagać Boga o zakończenie zarazy . Już ceniony za swoją rolę za Pelagiusza, został okrzyknięty przez lud rzymski następcą Pelagiusza i po kilku miesiącach otrzymał cesarską aprobatę, po której nastąpiła konsekracja biskupia 3 września 590 r. Od tego czasu rozpoczął serię listów, zebranych w Registrum, które dokumentują jego działalność duszpasterską, polityczną i administracyjną, a także jego osobiste relacje. Zbiór zachował również list synodalny , wysłany zgodnie ze zwyczajem do innych patriarchów, aby potwierdzić wspólną wiarę, cześć dla czterech ewangelii i czterech soborów, wraz z refleksją na temat postaci biskupa typowego dla Grzegorza. Wśród pierwszych adresatów jego listu jest również Teoktysta, siostra cesarza, której wyraził żal z powodu swojego wyboru ; teraz w istocie odrywa się od preferowanego kontemplacyjnego otium i pogrąża się w negocjacjach o charakterze światowym, do których czuje się nieodpowiedni, zmuszony do sterowania podupadłym i zniszczonym statkiem . Niemniej jednak jego wcześniejsze doświadczenie polityczne, prawne i administracyjne musiało pomóc mu w praktycznym zarządzaniu kościołem i Patrimonium Petri, składającym się z terytoriów rozproszonych w różnych częściach Europy, często zmniejszonych z powodu inwazji barbarzyńców, ale nadal szeroko rozpowszechnionych na wyspach, zwłaszcza na Sycylii. Stąd pochodziła większość zaopatrzenia dla miasta Rzymu, zwłaszcza pszenicy , którą kościół rozdawał co miesiąc obywatelom, zwłaszcza ubogim . Te i inne obowiązki właściwe administracji cesarskiej, do tego czasu skutecznie zaniedbane, zostały przejęte przez administrację papieską, pod kierownictwem i nadzorem papieża. Próbował także zreformować kościół w kierunku monastycznym, zarówno w kurii laterańskiej, jak i wspierając mianowanie mnichów na biskupów, a także poprzez zakładanie klasztorów w Rzymie . W mieście ograniczył swoje projekty architektoniczne do konsekracji dawnych kościołów ariańskich dla kultu katolickiego i utrzymania istniejących, w szczególności prac w sanktuariach odpowiednich bazylik św. Piotra i św. Pawła . Oprócz listów, homilie o ewangeliach, szczególnie pierwsza, wygłoszona w pierwszą niedzielę Adwentu w 590 r., zaledwie kilka dni po tym, jak Rzym nawiedziła silna burza, która przyniosła katastrofalne skutki, świadczą o trudnościach ówczesnej sytuacji społecznej i politycznej. Takie katastrofy były spotęgowane przez problem Longobardów przez cały okres jego pontyfikatu, z naprzemiennymi okresami kryzysu. Na początku swojej posługi, po śmierci ariańskiego króla Autariego (590), który sprzeciwiał się katolickiemu chrztowi swoich poddanych, Grzegorz przekazał innym biskupom Włoch swój misyjny zapał do nawracania Longobardów, którzy byli nadal poganami lub heretykami. Wyraził swój sprzeciw wobec nich w niektórych historiach opowiedzianych w jego Dialogach, obejmujących przypadki oporu ze strony katolików, napisanych w krytycznym okresie (593-594). Na froncie politycznym i cywilnym zmuszony był, bez obronnego wsparcia dworu bizantyjskiego, najpierw stawić czoła zagrożeniu ze strony Ariulfa, księcia Spoleto, a następnie Agilulfa. Ten ostatni, reagując na ofensywę egzarchy rzymskiej, poszedł za przykładem księcia Spoleto, ruszył na Rzym i oblegał go pod koniec 593 i na początku 594 roku. Przy tej okazji Grzegorz przerwał swoją egzegezę Ezechiela, ponieważ nie był w stanie, jak powiedział, "nawet żyć" . Od tego czasu następuje seria rozejmów, nie zawsze udanych: czasami bojkotowanych przez egzarchę Romana , czasami z powodu wojowniczości lub nadmiernych żądań przywódców Longobardów . Wznowiwszy negocjacje w sprawie zaprzestania działań wojennych, polegał na pośrednictwie Teodelindy, katolickiej żony Agilulfa, choć zwolenniczki schizmy Trzech Rozdziałów, i z tego powodu często zachęcał ją do zbliżenia się do dogmatycznego stanowiska Kurii Rzymskiej . Na okres rozejmu z Longobardami datują się pierwsze owoce misji do Anglosasów , podjętej w 596 r. przez wysłanie czterdziestu mnichów ze św. Andrzeja na Celiańczyka, pod wodzą ich przeora, Augustyna. Przedsięwzięcie to zostało podjęte, wg. do deklaracji samego papieża, z powodu jego chęci spełnienia prośby wyspiarzy o inicjację w religii chrześcijańskiej , a być może w celu odzyskania, już nie z powodów politycznych, lecz religijnych, dawnej kolonii rzymskiej, która została podbita przez Anglosasów od połowy V w. Misjonarze, przybyli wiosną 597 r., osiedlili się w Canterbury przy wsparciu Ethelberta, króla Kentu. W swojej pracy ewangelizacyjnej byli śledzeni i wspierani z daleka przez papieża, o czym świadczą liczne listy wysyłane do Augustyna, lokalnych władców, a wcześniej do Franków, w celu uzyskania logistycznego wsparcia dla misji. Relacje z królami (zwł. z królową Brunhildą, regentką Austrazji i Burgundii po śmierci Childberta) i z duchownymi frankijskimi rozpoczęły się kilka lat wcześniej (595), kiedy Grzegorz interweniował w kwestiach etycznych i wewnętrznej dyscyplinie organizacji kościelnej, wzywając swoich odbiorców do zwalczania wszelkich pozostałości pogaństwa a zwłaszcza zjawiska "symonii", utożsamianego z przyznawaniem szlachcicom pozbawionym jakichkolwiek kwalifikacji pasterskich wysokich obowiązków kościelnych . Podczas gdy jego interwencje w Galii miały być ostateczne i decydujące, był bardziej sporadyczny i ostrożny w stosunku do Wizygotów w Hiszpanii, którzy właśnie masowo nawrócili się na katolicyzm, idąc za przykładem następcy tronu Leowigilda, Recareda. Grzegorz skierował do niego jeden list gratulacyjny z okazji tej zmiany religii, za którą identyfikuje go jako "króla-pasterza", namawiając go do praktykowania cnót właściwych dla tego modelu . Tak więc podejście Grzegorza do poszczególnych władców germańskich było skalibrowane inaczej, zgodnie z różnymi sytuacjami religijnymi i jego zdolnością do interwencji w nie: jeśli w odniesieniu do nawrócenia Wizygotów pozostawał tylko widzem, ograniczając się do pewnych porad na temat etyki politycznej, to odgrywał rolę dyrektywną w odniesieniu do Anglosasów. Wciągało go to w organizację kościelną i duszpasterskie kierownictwo nowych konwertytów, o czym świadczy list z czerwca 601 r. z wytycznymi dla duchowieństwa i liturgii oraz Libellus responsionum w kwestiach poruszanych przez Augustyna, przekazany przez Bede , którego kwestionowana autentyczność znalazła niedawne potwierdzenie . W tej ostatniej dziedzinie papież niekoniecznie narzucał jednolitość z rzymskim użyciem, pojmując jedność kościoła bardziej na płaszczyźnie mistycznej (spójność członków ciała Chrystusa) niż na poziomie rytualnym. Innym zagadnieniem eklezjologicznym, nad którym debatowano w latach 591-596, był "donatyzm", a raczej szeroko rozpowszechnione żądania autonomii w niektórych kościołach afrykańskich, zazdrosnych o swoje tradycyjne praktyki i wrogich wszelkim ingerencjom cesarskim lub papieskim. Biskup Rzymu zrozumiał to jako odrodzenie herezji, przeciwko której wzywał lokalne władze, zarówno kościelne, jak i świeckie, do interwencji, a w końcu nawet cesarza, powierzając mu rozwiązanie konfliktu . Maurycy był również zaangażowany, gdy od 595 r. Grzegorz sprzeciwiał się epitetowi "ekumeniczny", przyjętemu przez patriarchów Konstantynopola Jana, a później (od 597 r.) Cyriaka, ponieważ wydawało mu się to aktem pychy, do którego przeciwstawiał wybrany przez siebie tytuł servus servorum Dei . Z listów adresowanych do basileusa można dostrzec z jednej strony lojalność papieża wobec władzy cesarskiej, z drugiej strony pewne różnice zdań z Maurycym . Z tego powodu w maju 603 r. Grzegorz zademonstrował odnowioną nadzieję, że Fokas wstąpi na tron, uzurpator, ale w jego oczach potencjalny odnowiciel sprawiedliwości i wolności . Jakiś czas później wysłał list do Niemców, a raczej do Teodelindy, chwaląc katolicki chrzest jej dziecka i jej wysiłki na rzecz pośredniczenia w pokoju . Później w 603 r., najwyraźniej nie bez dobrej nadziei na przyszłość, zaniepokoił go powrót zarazy do Rzymu. List do królowej jest jednym z ostatnich Registrum, przerwanego na początku 604 r. z powodu śmierci papieża, która nastąpiła 12 marca. Jest to tradycyjny dies natalis w liturgii dla Grzegorza. Po Soborze Watykańskim II liturgiczne święto świętego, aby zapobiec jego powtórzeniu się w Wielkim Poście, zostało przeniesione na 3 września, datę jego konsekracji na biskupa. Jego liturgiczne wspomnienie rozwinęło się wcześnie, najpierw poza Rzymem, gdzie jego grób pierwotnie znajdował się przed starą zakrystią Bazyliki Świętego Piotra , a ostatecznie, po kilku tłumaczeniach, w kaplicy Klementyńskiej obecnej bazyliki. Istnieje obszerna produkcja hagiograficzna o szerokim zakresie chronologicznym i geograficznym na jego temat: rozdział w Izydora De viris illustribus (40), dwa Vitae, napisane odpowiednio przez Pawła Diakona podczas jego pobytu na Monte Cassino (ok. 787) i przez Jana Diakona w kurii rzymskiej (IX w.); starsze i prawie współczesne produkcje to Vita anonimowego mnicha z Whitby (ok. 713) i szeroka dygresja poświęcona Grzegorzowi przez Bedę w jego Historia ecclesiastica gentis Anglorum . Również w środowisku anglosaskim, tradycja nortumbryjska uważa go za pomost między kościołem lokalnym a powszechnym . W okresie karolińskim jego autorytet był przywoływany, aby uzasadnić przyjęcie w liturgii frankijskiej przypisywanego mu śpiewu rzymskiego (Antiphonale Gregorianum), również dlatego, że zreformował schola cantorum na Lateranie. Ponadto, księga liturgiczna z modlitwami, które prawdopodobnie są częściowo napisane przez niego, jest przekazywana pod jego imieniem (Sakramentarz gregoriański); wreszcie został wysławiony w Mart hier. (od końca VII w.) Rabana Maura i Ado (IX w.), a także w kilku menologiach i synaksariach kościoła wschodniego

II. Dzieła. Spośród pism przypisywanych Grzegorzowi przez tradycję MS, te w dużej mierze uważane za autentyczne należą zasadniczo do trzech gatunków: listów, egzegezy, hagiografii. W swoich różnych stadiach kompozycji obejmują one okres od lat osiemdziesiątych VI wieku do śmierci papieża. Pierwszymi są Moralia in Iob, rozpoczęte podczas jego pobytu w Konstantynopolu, ukończone w Rzymie przed jego wyborem na biskupa, z późniejszymi okazjonalnymi edycjami do około roku 600. W trzydziestu pięciu księgach rozwija się kompletna interpretacja, werset po wersecie, Księgi Hioba, rozpatrywanej z czterech punktów widzenia: dosłownego, alegorycznego, typologicznego i moralnego . Podobne kryteria, które generalnie odnoszą się również do jego innych komentarzy, przedstawiono w liście dedykacyjnym do Leandra z Sewilli, jednego z adresatów tego dzieła egzegetycznego, uważanego przez Grzegorza za opatrznościowego. W istocie, z boskiego planu, smutek Hioba znajduje w nim interpretatora, który jest o wiele bardziej zdolny do zrozumienia go, ponieważ on sam jest podobnie podatny na cierpienie. Widzi w Hiobie nie tylko "typ" Chrystusa z jego odkupieńczą pasją, ale także kościół, którego historia jest rozumiana jako historia głoszenia ewangelii i późniejszych prób , aż do końca czasów, kiedy to, gdy wybrani zostaną zgromadzeni ze wszystkich narodów, będzie on cieszył się wieczną nagrodą obiecaną przez Pana . Ta eschatologiczna perspektywa jest stale obecna również w Homiliach o Ewangeliach, skomponowanych między jesienią 590 a początkiem 592 dla zgromadzeń liturgicznych zbierających się to w jednym, to w innym kościele rzymskim na święta Chrystusa i świętych. Czterdzieści kazań, wygłoszonych czasami osobiście, czasami w chwilach ciężkiej choroby, przekazanych innym do przeczytania, zostało zebranych w dwa tomy i poprawionych w ostatecznej wersji pisemnej przez samego autora, który w tym przypadku, jak w przypadku Moraliów, ostrzega swoich czytelników, a konkretnie tutaj Secundinusa z Taorminy (In evang., ded.), aby uważali na "pirackie" kopie, krążące bez jego pozwolenia i wcześniejszej kontroli. Jeśli audytorium homilii na temat ewangelii jest zróżnicowane i zmienne wg. na tę okazję - w rzeczywistości istnieją pewne kazania skierowane tylko do biskupów - publiczność jest bardziej ograniczona, głównie do tych ostatnich, w przypadku Regula pastoralis, napisanej prawdopodobnie między wrześniem 590 a lutym 591 i wysłanej do jego kolegów w biskupstwie, takich jak Jan, biskup Rawenny i dedykant dzieła, Wenancjusz z Luni i Leander z Sewilli . W traktacie, podzielonym na cztery części, omawia rolę pastora, zwanego także rektorem, praedicatorem itp., wraz z jego wymaganiami moralnymi i duchowymi oraz jego postępowaniem, zrównoważonym między kontemplacją a głoszeniem, pamiętając o różnych zdolnościach odbiorczych odbiorców. Postać predykatora jest również centralna w jego Homiliach o Ezechielu, wygłoszonych prawdopodobnie pod koniec 593 i na początku 594 r. dla grupy duchownych i świeckich zainteresowanych eksploracją zagadnień duchowych i teologicznych o znacznej złożoności. Egzegeza, przerobiona kilka lat później w dwóch księgach składających się z dwunastu i dziesięciu homilii, jest niekompletna. Autor, nękany wieloma problemami i obawami z powodu ataku Longobardów na Rzym i okolice, przeskakuje z pierwszych czterech rozdziałów do wizji świątyni Ezechiela w rozdziale czterdziestym, będącej przedmiotem ciekawości jego słuchaczy (In Ezech. II, praef.), a następnie jest zmuszony przerwać medytację. W tak niepokojących okolicznościach Grzegorz wydaje się dostrzegać podobieństwo między swoją sytuacją a sytuacją proroka na wygnaniu ze swoimi rodakami, których napominał, aby pokutowali i powrócili do Boga; straszne wydarzenia jego czasów, acc. komentatorowi, powinno w istocie prowadzić do pokuty i oczyszczenia . Wspomina on również o tych wydarzeniach w Dialogach, skomponowanych mniej więcej w tym samym czasie co Homilie o Ezechielu, ale wykorzystujących różne dokumenty o włoskich świętych z tego okresu, które zostały już zebrane od jakiegoś czasu. Ich życie i cuda są opowiedziane w czterech księgach w trakcie dialogu między Grzegorzem a subdiakonem Piotrem: środek retoryczny, który pozwala mu ująć anegdoty o charakterze cudownym w głębszej refleksji teologicznej i etycznej, takiej jak rozwianie "popularnego" charakteru często przypisywanego dziełu. To jest chyba główny powód wątpliwości co do gregoriańskiego autorstwa tego dzieła; ton jest tak różny od jego innych dzieł, dzieląc jednak z nimi pewną wspólną treść: nie tylko niektóre exempla z Homilii o Ewangeliach i Dialogów są takie same (np. Redempta i Romula w In evang), ale także pewne rozważania o proroctwie i roli proroka, obecne zarówno w Moraliach, jak i w komentarzu do Ezechiela, a przede wszystkim w drugiej księdze Dialogów, poświęconej w całości życiu św. Benedykta . Ta praca o Benedykcie jest wyjątkowa dla hagiografii tego okresu, chociaż opowieści o innych świętych, głównie mnichach i biskupach, mają aspekty oryginalności, zwłaszcza w odniesieniu do kryteriów wyboru, zarówno geograficznie (Włochy, zwłaszcza centralne), jak i chronologicznie (współczesne viri Dei). Komentarz do Pieśni nad pieśniami pochodzi z kilku lat późniejszych (594-ok. 600) lub, według innej hipotezy , z lat przed papiestwem. Został on skomponowany, jak również zakłada się w przypadku Komentarza do 1 Księgi Królewskiej, z wykładów wygłoszonych przez Grzegorza do mnichów z Celii, w tym Klaudiusza, byłego opata w Rawennie, który później przerobił notatki sporządzone podczas pobytu w Rzymie (między 595 a 598). Tekst ten nie przetrwał do naszych czasów w całości (tylko do Pieśni 1:8), być może z powodu wypadku w tradycji rękopisów. Przerabia on idee egzegetyczne już obecne u Orygenesa, u Augustyna i Aponiusza. Utożsamia on oblubieńca z Chrystusem, a oblubienicę zarówno z kościołem, jak i duszą. Tak więc interpretacja eklezjologiczna i tropologiczna naprzemiennie występują systematycznie, wychodząc z jednego punktu wyjścia: duchowej ślepoty, w którą popadła ludzkość po grzechu, z której jesteśmy powołani do odkupienia przez wiarę w Chrystusa i medytację nad słowem Pisma Świętego, które kieruje nas ku miłości Boga. Komentarz do 1 Księgi Królewskiej jest również niekompletny, spisany aż do królewskiego namaszczenia Dawida w sześciu księgach. Rozwija on w szczególności tematy monastyczne i eklezjologiczne dotyczące kapłaństwa, przyjmując za punkt wyjścia różne znaczenia typologiczne postaci: np. Elkana jest postacią Chrystusa i mnicha wahającego się między kontemplacyjnym (Anna) a czynnym życiem (Peninna); Anna jest postacią kościoła, Peninna synagogi; Samuel postacią chrześcijańskiego kaznodziei nawróconego z pogaństwa, Saul nowo wyświęconego biskupa, który następnie upada; Dawid jest postacią Chrystusa i nowego biskupa. Autentyczność dzieła była długo dyskutowana. Początkowo identyfikując je jako ostatnie dzieło Grzegorza , Adalbert de Vogüé, redaktor wydania krytycznego Sources Chrétiennes, jest teraz bardziej skłonny przypisywać je Piotrowi, mnichowi z XII wieku z opactwa Cava, który mimo to ponownie wykorzystał materiał i styl Grzegorza . Wiele listów Registrum, zwłaszcza tych dotyczących spraw administracyjnych, zostało sporządzonych przy użyciu konwencjonalnych formuł przez notariuszy kancelarii laterańskiej, którym sam papież dyktował większość listów przypisywanych mu, z wyjątkiem, być może, tych o charakterze bardziej poufnym. Ułożył również porządek zbioru w 14 księgach, po jednej dla każdej indykcji, która upłynęła w czasie jego pontyfikatu. Skompilowany kodeks celowo przechowywano w archiwum (scrinium) Lateranu, tak jak przez ponad wiek było to w przypadku zbiorów listów papieskich. Obecnie archetyp nie jest znany, ale rekonstrukcja oryginalnego Registrum wydaje się zawierać 847 listów, do których dołączono około tuzina, które przetrwały do naszych czasów niezależnie. Listy te świadczą o różnorodności problemów i projektów jego biskupstwa, o tym, jak były postrzegane przez Grzegorza i jak były przez niego rozwiązywane na poziomie praktycznym, i w ten sposób ukazują oblicze papieża przytłoczonego wieloma obowiązkami, zdolnego do radzenia sobie z nimi z biegłością na froncie politycznym, prawnym i ekonomicznym, a jednak zawsze pociąganego tęsknotą za cichą kontemplacją niebiańskich tajemnic.

III. Aspekty myśli Grzegorza. Od początku duchowość Grzegorza charakteryzowała się napięciem między kontemplacją a działaniem, przedstawianym niekiedy jako trudne do pogodzenia, zwłaszcza dlatego, że działanie wraz z powiązanymi z nim troskami odciąga człowieka od ciszy niezbędnej do skupienia się na kontemplacji . Innym razem przedstawiał je raczej jako uzupełniające się, ponieważ pierwsze inspiruje miłość Boga i bliźniego, podczas gdy drugie wyraża ją w praktyce . Kontemplacyjna medytacja nad Słowem Bożym oznacza Weltanschauung biskupa, bardziej zorientowanego na kwestie moralne, które wyłaniają się z głębokiej wewnętrznej inspekcji, niż na kwestie czysto teologiczne. W tym różni się od Augustyna, ale badanie go przez Grzegorza często znajduje odzwierciedlenie w jego myśli. Komplementarność kontemplacji i działania rozwija się w życiu Grzegorza i jest programowa w jego koncepcji posługi pasterskiej. W istocie, pierwszego poleca on predykatorowi jako niezbędne pożywienie dla posługi kaznodziejskiej; do drugiego z kolei wzywa również każdego, kto z powołania poświęcił się życiu bardziej wycofanemu, jak mnisi ze św. Andrzeja nad Celią, którzy zostali posłani, aby ewangelizować Anglosasów. Kaznodzieja, biskup lub mnich jest rzecznikiem przesłania Bożego do swoich współczesnych i w tym dziedziczy zadanie proroka Starego Testamentu . Podobnie jak Augustyn i inni ojcowie, Grzegorz rozumiał proroctwo jako szczególny dar badania ludzkiego serca i rozumienia przesłania Bożego zaszyfrowanego w wydarzeniach życia . Z tym wiąże się konieczność przekazywania otrzymanego objawienia, aby poprowadzić dusze do Pana w pokucie i oczekiwaniu na Jego przyjście. Związek między proroctwem a przepowiadaniem jest zatem intymny, rozwinięty w szczególny sposób przez Grzegorza, jak również systematyczne badanie tego pierwszego, oparte na fragmentach Pisma Świętego analizowanych według kryteriów klasycznej dialektyki w pierwszej homilii o Ezechielu . Jeśli prorocy Starego Testamentu są prototypem dzisiejszego kaznodziei, to jednocześnie kaznodzieja ich przewyższa, rodząc się po wcieleniu i ciesząc się w ten sposób wyższym stopniem objawienia . Biorąc to pod uwagę, prorockie przesłanie w kościele chrześcijańskim nie odnosi się już do nadchodzącego Mesjasza, chyba że w perspektywie eschatologicznej. Przyjście Chrystusa jako sędziego, na którego spotkanie wszyscy powinni się przygotować, jest powtarzającym się tematem w pismach Grzegorza, czy to skierowanych do słuchaczy jego homilii, czy do adresatów jego listów . Z tego oczekiwania na przyjście Mesjasza wynika nacisk na promowanie rozprzestrzeniania ewangelii, aby zwiększyć liczbę wybranych do całkowitej liczby przewidzianej na końcu czasów . Ponadto członkowie tej ecclesia sancta universalis obejmują "świętych" Starego Testamentu i tych Żydów, którzy zostali ostatecznie przeznaczeni do odkupienia . Również z powodu tego przekonania, Grzegorz prawnie chroni Żydów we Włoszech i zwykle napomina swoich współczesnych, aby nie zmuszali ich do nawrócenia , za czym opowiada się w zamian za Niemców, którzy osiedlili się w granicach byłego imperium zachodniego. Dlatego jego misyjny zapał i postrzeganie świata w upadku są ze sobą powiązane, wizja często wyrażana w odniesieniu do klęsk żywiołowych i społecznych tamtego okresu , kwestie, które można pogodzić w wizji skierowanej ku transcendencji, do której historia i życie na ziemi muszą zmierzać, zarówno w sensie duchowym (nawrócenie i kontemplacja tajemnic niebieskich), jak i doczesnym (przygotowanie do powszechnego sądu). Z tego rozważania wynika ostrzeżenie, by odłączyć się od wszelkich ziemskich uczuć, charakterystyczne dla monastycznej ascezy, która nie posuwa się tak daleko, by demonizować świat materialny lub ciało, ale uważa je za źródło pokusy i ciężar; jest ona jednak pożyteczna w tej mierze, w jakiej nakłada ograniczenia (dotkliwie odczute przez Grzegorza w czasie choroby) i przyciąga tych, którzy chcą wznieść się wewnętrznie, do pokornego uznania ludzkiej słabości i potrzeby boskiej pomocy . W tym ziemskim życiu, które od początku jest podkopane przez grzech (In cant. 1), rozwija się boska pedagogia dla zbawienia istot ludzkich, które dzięki przemianie przeciwności i pomyślności mogą postępować duchowo : w rzeczywistości pierwsze daje okazję do pokuty i oczyszczenia, a drugie okazję do ulgi, która nigdy nie powinna być oddzielona od czujności na możliwe pokusy, które są bardziej podstępne w pomyślności niż w przeciwnościach. Grzegorz stwierdza, jak w divina dispensatio sprawiedliwość i miłosierdzie, karząca dyscyplina i czuła pobłażliwość są zrównoważone Niemniej jednak nalega na naszą niezdolność do zrozumienia dróg Bożych, które przeciwstawiają się wszelkim próbom ich zbadania lub sprzeciwienia się im. Pogląd ten jest spójny z jego myśleniem, które jest zbudowane na komplementarności przeciwieństw . Ta cecha nadal pokazuje poczucie proporcji typowe dla kultury klasycznej u autora, który miałby mieć autorytet w średniowieczu, z jego alegoryczną egzegezą, jego hagiograficznymi i eschatologicznymi przedstawieniami Dialogów, jego Bischofsideal i polityczną rolą, którą ustanowił i rozszerzył dla papiestwa w byłym cesarstwie zachodnim. Z tego powodu tytuł consul Dei wyryty na jego epitafium jest szczególnie stosowny .

GRZEGORZ Oświeciciel (ok. 260-ok. 328): Święty, apostoł Ormian. Jego życie, nie bez anachronizmów i sprzeczności, opisuje Historia "Agatangelos" (ok. 490?), której zasadniczy rdzeń jest jednak wiarygodny, ponieważ potwierdzają go niezależni świadkowie. Według Historii Grzegorz, pochodzący ze szlachetnego rodu, przyjął chrześcijaństwo w Cezarei w Kapadocji; gdy powrócił do Armenii, król Tiridates II kazał go torturować, aby mógł wyrzec się wiary, a gdy mu się to nie udało, kazał wrzucić go do dołu, w którym Grzegorz pozostał przez 15 lat. Tymczasem cesarz Dioklecjan beznadziejnie zakochał się w Hripsim?, chrześcijańskiej dziewicy mieszkającej w klasztorze. Aby ją uratować, Gajana, przełożona klasztoru, zabrała ją wraz z 35 innymi zakonnicami do Armenii. Na prośbę Dioklecjana zbiegów odkrył Tiridates, który sam zakochał się w Hripsim? i, wobec jej odmowy, skazał ją i jej towarzyszy na męczeństwo. Tiridates utracił zdolność rozumowania jako boską karę. Jego siostrze Khosrovidukht objawiono we śnie, że tylko wstawiennictwo Grzegorza może uzdrowić władcę. Apostoł, po pochowaniu świętych męczenników, uzdrowił króla i nawrócił go na chrześcijaństwo, które stało się oficjalną religią Armenii. Homilie, które tradycja ormiańska przypisuje Grzegorzowi, są fałszywe.

GUNDEMAR (zm. 612): Król Wizygotów, następca Witteryka po jego zabójstwie (610). Podczas swojego panowania opublikował dwa zachowane dekrety, które ogłaszają Stolicę Toledo metropolitą prowincji kościelnej Kartageny. Jednym z nich jest porozumienie w tej sprawie osiągnięte przez biskupów prowincji Cartagena, którzy zjednoczyli się w Toledo w październiku 610 r.; drugim jest potwierdzenie porozumienia przez króla. Uważano, że teksty te są apokryficzne , ale Flórez nie akceptuje tego podejrzenia. Gundemar zapewnił stabilność katolicyzmowi w swoich państwach i bronił go przed Baskami i Bizantyjczykami.

GRZEGORZ z Nazjanzu (ok. 330-390)

I. Życie - II. Dzieła - III. Doktryna - IV. Wpływ.

I. Życie. Doktor Kościoła (święto 2 stycznia). Jego ojciec, Grzegorz Starszy, był biskupem Nazjanzu (południowo-zachodnia Kapadocja) od ok. 325 r., po tym jak przez długi czas był hypsistarianinem, czyli zwolennikiem judaizującego synkretyzmu, "czcicielem Najwyższego" . Jego matką była pobożna Nonna, jego rodzeństwem byli Cezariusz i Gorgonia, z którą miał bratanków Amfilochiusza, biskupa Ikonium, i Nikobula. Był bliskim przyjacielem Bazylego Wielkiego i Grzegorza z Nyssy. Po błyskotliwych studiach literackich w kapadockiej Cezarei, palestyńskiej Cezarei, Aleksandrii i Atenach, przyjął chrzest około 358 roku i podjął decyzję o życiu "filozofią" monastyczną, ale nie decydując się - jak obiecał - na opuszczenie rodziny, aby dołączyć do Bazylego, z wyjątkiem krótkich pobytów, podczas których dwaj przyjaciele zadbali o swoją formację teologiczną, studiując pisma Orygenesa (redakcja Filokaliów). Około Bożego Narodzenia 361 roku został wyświęcony na kapłana przez ojca; w 372 roku Bazyli zmusił go, dla potrzeb własnej polityki religijnej, do przyjęcia biskupstwa na stacji pocztowej w S?sima, ale odmówił udania się do swojej stolicy. W 374 roku, po śmierci ojca, krótko rządził kościołem w Nazjanzie, ale wkrótce wycofał się do Seleucji w Izaurii. Kiedy Walens zmarł (378), Nicejczycy odzyskali nadzieję na zwycięstwo. Stolica była od 351 r. w rękach arian. Aby zjednoczyć małą prawosławną wspólnotę pod wpływem Bazylego, pomimo jego śmierci, zwrócili się oni do Grzegorza, który osiedlił się w domu krewnego (kaplica Anastasis). Ludzkie i religijne dary Grzegorza oraz 22 pamiętne kazania z tych lat zapewniły mu natychmiastowy prestiż, ale nie bez sprzeciwu ze strony prawicy i lewicy. Hagiografia, zbyt ufna w świadectwo samego Grzegorza i w sławę, którą później uzyskał, zwykle przymyka oczy na sprzeciwy podnoszone przez jego politykę - choć roztropną - jak również jego doktrynę trynitarną. Poparcie dworu i Meletiusza z Antiochii, który w 381 r. przekonał cesarza do zwołania soboru w Konstantynopolu (który później został uznany za drugi powszechny), tylko wzbudziło przeciwko Grzegorzowi zastrzeżenia Rzymu, Aleksandrii, arian i pneumatomachoi. Po nieprzewidzianej śmierci Melecjusza Grzegorz został wybrany na przewodniczącego soboru, ale znalazł się w konflikcie z proponowanym credo, które jego zdaniem jedynie "zmąciłoby gorzkimi prądami słodkie źródło" Nicei . Chciał znacznie wyraźniejszego ogłoszenia boskości i współistotności Ducha Świętego. Z drugiej strony, chciałby zaspokoić życzenia Zachodu dotyczące sukcesji Melecjusza, ale udało mu się jedynie rozczarować obie strony, a Rzym odmówił uznania jego przeniesienia na stolicę. Z głęboką goryczą Grzegorz nie ociągał się ze złożeniem rezygnacji cesarzowi; po dwóch latach w Nazjanzie, wybrał tam swojego kuzyna Eulaliusza na biskupa (383), a on sam ostatecznie przeszedł na emeryturę do swojej posiadłości Arianzu. Jego wielka wrażliwość sprawiła, że postrzegał fakty i doktryny w tak osobisty sposób, że jego pisma są stosunkowo łatwe do datowania i stanowią szczerą, jeśli nie bezstronną, dokumentację jego wiary i ewolucji jego uczuć. Charakterystyczną cechą jego temperamentu była ucieczka przed odpowiedzialnością: wstąpienie do wspólnoty monastycznej, kapłaństwo, biskupstwo, zmagania kościelne, kierownictwo soboru - wszystkie te okazje były dla niego pierwszym i ostatnim impulsem do wycofania się, a listy, przemówienia i poematy wyrażały jego niezdecydowanie i wysiłek podjęcia narzuconej mu roli.

II. Dzieła. A. Rozprawy . Tillemont i mauryści klasyfikują chronologicznie 44 rozprawy (plus nr 35, fałszywe), które obejmują okres od konsekracji biskupiej (372) do przejścia na emeryturę (383). Niektóre poprawki w tej kolejności są konieczne lub możliwe. Trwają prace nad kompletnym wydaniem - z odpowiednimi komentarzami i wstępami SC. Zostały napisane w dość wyrafinowanym stylu; niektóre zostały poprawione na potrzeby publikacji, co zostało zaplanowane przez autora. Wiele z nich to klejnoty patrystyki, wysoko cenione od V w.; Rufin przetłumaczył na łacinę po 400 r., nr 2, 6, 16, 17, 26, 27, 38-40, z wielkimi pochwałami: są one również wysoko cenione przez dzisiejszych czytelników. W szczególności cytujemy Rozprawę 2, Apologię (lub O kapłaństwie) z 362 r., która zainspirowała Jana Chryzostoma (De sacerdotio); 41, O Zesłaniu Ducha Świętego (379); 32 i 33 (lato 379 r.), O Duchu Świętym i o Trójcy; 27-31 lub Rozprawy teologiczne (lato 380 r.), spójny zbiór rozważań na temat duchowych warunków poznania Boga i Trójcy, które bardziej niż cokolwiek innego przyniosły Grzegorzowi tytuł teologa, rozumiany w sensie literackim i mistycznym, wcale nie profesorskim; 36 (O sobie samym) i 42 (Ostatnie pożegnanie) (pewnego czasu po 27 listopada 380 r., a przed latem 381 r.), ponowne odczytanie historii z apologetycznego punktu widzenia. Zauważamy także Rozprawę 21, Panegiryk Atanazego (379), mającą na celu nie tylko obronę sprawy nicejskiej, ale także pojednanie stronnictwa atanazjańskiego; oraz Rozprawę 43, Elegię pogrzebową Bazylego (1 stycznia 382), hołd dla jego nauczyciela i przyjaciela, a także reakcję na teologiczną tendencję bazyliańską, która przeważyła na Soborze Konstantynopolitańskim. Kilka innych rozpraw dotyczy okoliczności osobistych i rodzinnych; niewiele ma charakter egzegetyczny. Grzegorz woli odwoływać się do Pisma Świętego, cytując tylko kilka słów razem, niż zmuszać się do śledzenia wers po wersie. Chętniej inspirowała go uroczystość, dyskusja dogmatyczna lub jego własne doświadczenia religijne. B. Listy . Grzegorzowi przypisuje się 249 listów, ale pewna liczba z nich nie jest jego autorstwa. Pochodzą one z roku 359 do ostatnich lat jego pobytu w Arianzu (okres, dla którego trudno ustalić dokładne daty). Często jest to ciągła korespondencja: dwunastu korespondentów otrzymuje 2 listy, ośmiu 3, czterech 4 (wliczamy tu Nektariusza z Konstantynopola, nie przyznając autentyczności Listu 88), pięciu 5, dwóch 6, jednego 7; oprócz jego wiernych przyjaciół: 8 jest skierowanych do Grzegorza z Nyssy i retora Eudoksjusza; 9 do Amfilochiusza z Ikonium; 10 do Filagriusza; 13 do Olimpiusza, prefekta Kapadocji II (zauważamy również, że 5 jest adresowanych do jego asesora Asteriusza) i kolejne 13 do metropolity tej samej prowincji, Teodora z Tyany; wreszcie jest 20 do Bazylego, co nie jest zaskakującą liczbą, mimo że bezpośrednie kontakty były częste i chociaż Bazyli zmarł w 379 r. Listy te są na ogół krótkie i konkretne, o jeszcze bardziej wyrafinowanej elegancji niż rozprawy. Rękopisy zawierają trzy Listy teologiczne (101, 102, 202), dotyczące Apolinaryzmu, opublikowane przez P. Gallay. Do listów dodajemy Testament . C. Poezja. Dzieła poetyckie Grzegorza rozwijają się w tej samej linii stylistycznej, choć jeszcze bardziej sztuczne. Dzielą się na Carmina dogmatica (1-38), moralia (1-40) i historica (De seipso 1-99; quae ad alios spectant 1-8); Epitaphia (1-129) i Epigrammata (1-94). W PG brakuje dwóch alfabetycznych poematów o charakterze napominającym, których autentyczność jest prawdopodobna, a które z kolei zawierają kompozycje z późniejszej daty. Całość składa się z 17 000 wersetów, z których wiele jest pozbawionych inspiracji; ktoś niegrzecznie porównał to ćwiczenie literackie, datowane w szczególności na okres przejścia Grzegorza na emeryturę u Arianza, do krzyżówek rozwiązywanych dla zabicia czasu. Jednak ambicja zaszczepienia chrześcijaństwa w konwencjonalnej kulturze greckiej nie jest pozbawiona zainteresowania i może doprowadzić autora do wyrażenia swojej osobowości i uczuć w oryginalnej i niemal nowoczesnej formie .

III. Doktryna. Ani pochwały Atanazego czy Bazylego, ani krytyki Juliana Apostaty, arian, apolinarystów czy Soboru Konstantynopolitańskiego nie mogą być traktowane jako obiektywne informacje. Nawet egzegeza Grzegorza, choć może być przenikliwa, nie jest zbytnio zajęta trzymaniem się danych biblijnych. Dzieło Ducha Świętego rozwija się stopniowo: "ST wyraźnie głosił Ojca, bardziej niejasno Syna. NT objawił Syna i dał wgląd w boskość Ducha. Teraz Duch ma prawo obywatelstwa wśród nas i przyznaje nam jaśniejszą wizję siebie". "Zbawiciel obciążył swoich uczniów mnóstwem nauk, ale były takie, których nie mogli od razu pojąć" . Tutaj Grzegorz świadomie głosi, że Duch Święty jest Bogiem i współistotny, tak jak Syn. Dzięki temu, że pozwala się prowadzić spójności ekspozycyjnej, ma dar zrównoważonych i jasnych formuł, bardziej niż troskę o zbieranie myśli apostolskiej lub tradycyjnej lub wyrażanie wymagań doświadczenia kościelnego. Lubi syntetyzować, prześledzić via media między dwoma nadmiarami, które ustala nie jako teoretyk, ale jako uważny obserwator niezgodnych opinii. Jedno słowo go zadowalało: procesja. Bazyli wyznał, że nie był w stanie zdefiniować różnicy między zrodzeniem Syna a sposobem istnienia Ducha Świętego. Grzegorz zaproponował termin procesja (ekporeusis) , który jest niewiele więcej niż słowem, ale oddał wielkie usługi. Grzegorz zatem, w pewnym sensie, wykracza poza Bazylego, którego roztropność potępiał, nie rozumiejąc jego prawdziwie teologicznych motywów. Niemniej jednak to doktryna bazyliańska - nieco osłabiona przez zrozumienie Atanazego, z obawy przed tryteizmem - ukształtowała jego własną koncepcję trynitarną. Przeciwko Apolinaryemu posunął się naprzód w chrystologii i byłby prawdopodobnie głównym źródłem neochalcedońskiej ortodoksji, choć być może był częściowo odpowiedzialny za poważne trudności, które uczyniły ją konieczną; jest często cytowany nawet przez monofizyckich polemistów. Jeśli chodzi o jego podziwianą koncepcję tajemnicy Boga, dostępną dla intelektu oczyszczonego łaską, jest to z pewnością dziedzictwo Orygenesa dzielone z Bazylim. Grzegorz, wielce uzdolniony do kontemplacji, wzbogacił ją przez przedłużony kontakt z platońskim i neoplatońskim ideałem.

IV. Wpływ. Kapadoccy przyjaciele Grzegorza: Bazyli, Grzegorz z Nyssy, Amfiloch i jego uczeń Ewagriusz z Pontu byli mu bardzo wdzięczni. Jerome, który spotkał go z okazji Soboru Konstantynopolitańskiego, był pod wrażeniem jego zdrowego orygenizmu. Jego formuły teologiczne dość szybko zyskały uwagę i szacunek. Jego prace miały ogromną popularność i - co jest wyjątkowym wydarzeniem - były przedmiotem niezliczonych scholii, zwłaszcza z powodu ich kulturowych (mitologicznych) aluzji, które interesowały Bizantyjczyków.

GRZEGORZ z Nyssy (ok. 335/340-ok. 395)

I. Życie i dzieła - II. Rozpowszechnianie pism: Wydania - III. Doktryna.

I. Życie i dzieła. Ostatni z wielkich Kapadocjan, brat Bazylego z Cezarei, ale znacznie młodszy, urodzony między 335 a 340 rokiem, biskup Nyssy w 372 roku, zmarł po 394 roku. Chronologia jego dzieł jest często przedmiotem domysłów. O ile wiadomo, nie kształcił się w żadnym z wielkich ośrodków intelektualnych. Przedstawia się jako nauczany przez Bazylego i przez swoją siostrę Makrynę (Bazyli powiązał swoją formację religijną z Makryną Starszą, babcią Grzegorza). Jego lektury były rozległe: literatura grecka, platonizm (czytał Fajdon, Fajdros i Państwo Platona, ale także podręczniki średniego platonizmu pochodzące od Posidoniusza, od którego uczył się Cycerona; i, według Daniélou, Plotyn dla mistycyzmu, Porfiriusz dla logiki i ontologii, Jamblich dla kosmologii), stoicyzm i nauki hellenistyczne. Często inspirowali go pisarze kościelni, którzy go poprzedzali, zwłaszcza Orygenes i Filon. Często rozwijał tezy Bazylego, ale także Makarego. U źródeł wszystkich jego dzieł można rozpoznać model, który go zainspirował. Przez całe życie kultywował tę kulturę książkową; nie bał się obficie korzystać ze swoich źródeł, nigdy nie popadając w służalczość. Wszędzie można rozpoznać wzniosłą formację retoryczną. Gdy około 355 r. rodzina Grzegorza zwróciła się ku ascetyzmowi, uznał on ich pobożność za nieco przesadzoną . Przyjął święcenia lektorskie - a zatem chrzest - około 360 r. Jednak nie przejawiał intencji podążania za życiem ewangelicznym, jak jego brat , a Grzegorz z Nazjanzu gani go za odrzucenie świętych ksiąg i preferowanie, w swoim "pijaństwie", tytułu mówcy nad chrześcijaninem. Ożenił się (365?), co później skłoniło go do używania szczególnie gorzkich określeń w odniesieniu do życia małżeńskiego. Bazyli, który został biskupem Cezarei w 370 r., zwołał wszystkich swoich współpracowników, a jego brat został awansowany na biskupa Nyssy, mało ważnej wioski. Nie wykazywał żadnego talentu administracyjnego, a Bazyli odmówił rozważenia go, między innymi, w ważnych negocjacjach w Rzymie. Od tego czasu okazywał, bardziej niż jego brat, życzliwość wobec "starych Nicejczyków", zwłaszcza wobec Marcellusa z Ancyry, którego Bazyli oskarżał o sabelianizm, pomimo ochrony, jaką ten ostatni znalazł u Atanazego i w Rzymie. W 376 r. opozycja ariańska zdetronizowała Grzegorza pod pretekstem nadużyć ekonomicznych, tak że był zmuszony pozostać na wygnaniu do 378 r. Kiedy w tym samym roku cesarz Walens padł pod ciosami Gotów, a Teodozjusz I okazał się przychylny stronnictwu nicejskiemu, Grzegorz został spadkobiercą Bazylego, który zmarł 1 stycznia 379 r. Następne lata były latami intensywnej aktywności. Znamy tylko jedno dzieło napisane przez Grzegorza za życia Bazylego, traktat O dziewictwie. Jest to panegiryk na cześć ascetycznej działalności jego brata, w niektórych rozdziałach inspirowany doświadczeniem jego wspólnot, ale skupiający się na filozofii czystości i niecierpiętliwości niematerialnej natury. Sądząc z różnych perspektyw obu braci - w teologii dogmatycznej, w egzegezie, w filozofii - i z pewnych anty-orygenistycznych stanowisk dojrzałego Bazylego (w Hexameron), odnosi się wrażenie, że Bazyli był dość surowy wobec swojego młodszego brata i że jego obecność nie sprzyjała swobodnemu wyrażaniu myśli Grzegorza. Z drugiej strony, od 379 r. Grzegorz brał czynny udział w kościelnej reorganizacji na Soborze Antiocheńskim, gdzie być może poszedł na kompromis na korzyść marcelian. Trynitarny traktat Ex communibus notionibus najlepiej wyjaśnić w świetle tego soboru. Uzupełnił on także Hexameron Bazylego ważnym De opificio hominis (Wielkanoc 379; patrz Homilia III In sanctum Pascha z tego samego roku), a następnie Hexameron, apologię napisaną pod koniec tego samego roku. Po udaniu się do Sebaste, aby uporządkować sukcesję Eustacjusza, który przez długi czas sprzeciwiał się Bazylemu, Grzegorz poczuł się zmuszony do pełnienia tam przez długi czas funkcji biskupa, obowiązek ten następnie przekazał swojemu bratu Piotrowi. W tym samym roku, po soborze antiocheńskim, zmarła Makryna. Grzegorz nadał swojemu traktatowi O duszy i zmartwychwstaniu formę dialogu ze swoją umierającą siostrą. Ta forma literacka sugeruje, że dzieło pochodzi z okresu, w którym pamięć o wydarzeniu była jeszcze żywa. To samo można powiedzieć o życiu Makryny. Nie można jednak nalegać na takie powiązania chronologiczne. W 381 i 382 roku Grzegorz odegrał ważną rolę na soborach w Konstantynopolu, gdzie Teodozjusz mianował go jednym z najważniejszych przedstawicieli prawosławia, z którym biskupi regionu prosili o komunię. W tym samym czasie odpowiedział wielkiemu ariańskiemu teologowi Eunomiuszowi. Zesłany na wygnanie i zmuszony do milczenia przez trzy księgi, w których od 364 roku Bazyli odrzucał jego Apologię, Eunomiusz ukończył Apologię Apologii. Grzegorz odpowiedział pierwszą księgą w 380 roku, drugą wkrótce potem (błędnie numerowaną jako 12B w starych wydaniach, jak w PG 45), trzecim traktatem między 381 a 383 rokiem (wkrótce podzielonym na dwanaście ksiąg = 3-12 w PG 45); i wreszcie czwartym traktatem w 383 roku, w odpowiedzi na Wyznanie wiary Eunomiusza (podane jako Księga II w PG 45). Chociaż praca Grzegorza jest, ogólnie rzecz biorąc, polemiczna i subtelna, stanowi ona summę teologii kapadockiej. Filozoficzne wprowadzenie można znaleźć w Mühlenberg; M. van Parys obiecał adnotowaną edycję ostatniego traktatu dla SC. Do tej samej działalności należą panegiryk Bazylego (1 stycznia 381) i Meletiusza z Antiochii, wygłoszony przed Soborem Konstantynopolitańskim w 381; i prawdopodobnie podczas tego samego soboru, z okazji awansu Grzegorza z Nazjanzu na stolicę, kazanie niesłusznie nazwane In propriam ordinationem. Duża liczba jego zachowanych listów również należy do tych lat działalności. Konstantynopol ponownie zwrócił się do Grzegorza o niewątpliwie urzędowe przemówienia w 383 (De deitate Filii et Spiritus Sancti) i w 385 (przemówienia pogrzebowe dla małej księżniczki Pulcherii, a później dla cesarzowej Flaccilli). Około 385 roku ukazało się dzieło jego dojrzałości, Wielka Katecheza, doktrynalna summa dla nauczycieli, którzy potrzebowali systemu w swoich naukach. Podczas gdy istnieje silny fundament metafizyczny, Grzegorz był spadkobiercą całej tradycji inicjacji chrzcielnej dotyczącej jednego Boga w trzech osobach, stworzenia, upadku, wcielenia, odkupienia i sakramentów inicjacji. Ostatni chronologiczny punkt odniesienia dotyczy 15 homilii O Pieśni nad pieśniami, ponieważ są one dedykowane diakonisie Olimpiadzie, z którą Grzegorz wspomina długie lata przyjaznych stosunków, co prowadzi nas koniecznie do lat 390. Uważano, że można datować na ten okres inny traktat egzegetyczny, Życie Mojżesza, który po przedstawieniu historii opisuje w teorii wznoszenie się ludzi do Boga nawet w ciemności, gdzie spotykają Pana, który się objawia. R.E. Heine niedawno zakwestionował tę późną datę. Grzegorz złożył swój podpis na Soborze Konstantynopolitańskim w 394 r., po czym nie ma śladu jego działalności. Środki podjęte przez episkopat Azji Mniejszej przeciwko messalianom na Soborze w Side (trudno ustalić datę) znacznie różnią się od jego życzliwego i umiarkowanego podejścia: albo nie żył, albo nie był już w stanie narzucić swojego zdania. Pozostało wiele dzieł, których data powstania jest niepewna. Są to przede wszystkim traktaty dogmatyczne. Dzieło Quod non sunt tres dei (Ad Ablabium) jest uważane przez Hübnera za korektę Ex communibus notionibus z 379 r. De fide sancta (Ad Simplicianum) jest okaleczone. Autorstwo Adversus Arium et Sabellium jest mocno kwestionowane. Z drugiej strony, zbyt mało uwagi poświęcono traktatowi o istocie i hipostazach, wydrukowanemu jako List 38 Bazylego, ale który z pewnością zawiera doktrynę Grzegorza i jest bez wątpienia stosunkowo słabym dziełem jego młodości (ale po śmierci Bazylego). Wielu patrologów skrzywdziło siłę Bazylego, przypisując mu tę doktrynę i wykorzystując ją do komentowania jego twierdzeń, które są o wiele bardziej niuansowane. Inne opuscula są bardziej bezpośrednio związane z kontrowersją wokół Ducha Świętego: kazanie przeciwko pneumatomachi i list o Trójcy (Ad Eustathium = Ep. 189 przypisywany Bazylemu). Inne atakują Apolinarego i jego zwolenników; ten skierowany do Teofila z Aleksandrii jest z pewnością późniejszy niż 385. Godny uwagi jest również niewielki traktat Przeciwko przeznaczeniu. Wśród dzieł egzegetycznych szczególnie wymyślone są Tytuły Psalmów. Rozciągając do granic swoją potrzebę systematyzacji, Grzegorz twierdzi, że znalazł progresję w umiejscowieniu 150 psalmów, co pozostawia miejsce dla jego geniuszu kosztem właściwego zrozumienia Psalmów. Szkoła egzegetyczna zapoczątkowana w Antiochii radykalnie odrzuciła autorytet tych tytułów Psalmów, i być może nie przez przypadek. Chciałoby się wierzyć, że takie dzieło nie było po prostu produktem okresu dojrzewania. Osiem homilii na temat Księgi Koheleta (komentarz do 3,13) w pewnym sensie tworzy jedność z homiliami na temat Pieśni nad pieśniami. Krótki esej De pythonissa zajmuje stanowisko w sprawie kontrowersji, która stała się już klasyczna, porzucając dosłowność Orygenesa, który utrzymywał, że pojawił się duch Samuela. To porzucenie Orygenesa jest niemal paradoksem w egzegetycznych wyborach Grzegorza, ale nawet ten wyjątek jest znaczący. Podczas gdy Grzegorz uważał się za spadkobiercę aleksandryjskich tematów i metod, był gotów poświęcić wszystko, co wzbudziło silny sprzeciw kościelny. W NT istnieje cykl pięciu homilii na temat Modlitwy Pańskiej i podobny cykl na temat Błogosławieństw. Wreszcie krótka, ale ważna jest homilia In illud: Quando sibi subiecerit omnia , która śmiało zajmuje się apokatastasis Orygenesa, omawiając jednocześnie cel wcielenia. Tak zwane pisma ascetyczne odnawiają dyskusję już omówioną z punktu widzenia egzegetycznego. Oprócz De virginitate są to późniejsze dzieła. De perfectione (Ad Harmonium) jest dziełem jego starości, a De perfectione (Ad Olympum) pojawia się po nim. Chcielibyśmy móc datować przede wszystkim De instituto christiano. Od czasu, gdy to dzieło i Wielki List ps.- Makarius zostały właściwie zredagowane (nie zapominając o tym, co pozostało do zrobienia), uznano ścisły związek między nimi. Teraz, gdy uznano pierwszeństwo Makarego, niektórzy wahają się twierdzić, że Grzegorz mógł tak ściśle podążać za mesjańskim autorem. Praca wydaje się być raczej dziełem ucznia Grzegorza, co wyjaśniałoby elementy gregoriańskie. Praca jest z pewnością pełna cech makarskich, ale przy badaniu jej nyssańskiego charakteru nie są to cechy, które należy brać pod uwagę. Reszta pracy Grzegorza jest homiletyczna. Daniélou próbował ustalić chronologię kazań liturgicznych: jedno na Epifanię (383), kilka na Wielkanoc (ale nie Kazanie II, które jest autorstwa Sewera z Antiochii), inne na Wniebowstąpienie i Zielone Świątki (oba w 388). Autentyczność kazania na Boże Narodzenie jest potwierdzona przez Usenera, ponieważ rzekomo używa Protoewangelii Jakuba (ale cytat ten był już używany przez Orygenesa, a następnie Bazylego, więc musiał być akceptowalny) i terminu Theotokos, argumentów, które większość krytyków uważa za nieprzekonujące. Kazanie Adversus eos qui differunt baptismum, wygłoszone dzień po Epifanii (381), podobnie jak kazanie Bazylego zapraszające katechumenów do chrztu, również należy do cyklu liturgicznego. Tego samego z pewnością nie można powiedzieć o panegirykach męczenników i świętych, które mają charakter lokalny. Przede wszystkim godny wzmianki jest Żywot św. Grzegorza Cudotwórcy, którego legenda Orygenesa stanowiła ideał dla wiary Kapadocjan. Kazania moralne traktują przede wszystkim o miłości do ubogich, lichwie (śladami św. Bazylego) i nierządzie

II. Rozpowszechnianie pism: Edycje. Grzegorza rzadko tłumaczono na łacinę, albo dlatego, że pojawił się za późno - po Rufinie (chociaż Chryzostom miał tłumaczy) - albo dlatego, że jego inspiracja była zbyt helleńska, co właśnie czyni go interesującym dzisiaj. Niemniej jednak De opificiio hominis znalazło dwóch tłumaczy: w VI w. Dionizego Exiguusa, a w IX w. Jana Szkota Eriugeny (który interesował się również Maksymem Wyznawcą i Dionizem Areopagitą). Życie św. Grzegorza Cudotwórcy również znalazło tłumacza w południowej Italii. Istnieje kilka tłumaczeń w innych językach wschodnich, zwłaszcza homilie o Pieśni nad pieśniami, Modlitwie Pańskiej i Błogosławieństwach, a także De opificio hominis i De virginitate. Ale Grzegorz nie miał tak wielkiego autorytetu jak dwaj pozostali Kapadocjanie. Nie należał do preferowanych doktorów, a nawet w języku greckim rękopisów jest stosunkowo niewiele. Poza kilkoma częściowymi wydaniami w XVI wieku, dopiero w 1615 roku Morel opublikował w Paryżu kompletne greckie wydanie, które było przeciętne, oparte na rękopisach, które miał pod ręką. W zamian za to, era nowożytna wywyższa Grzegorza jako wyjątkowy pomnik krytycznej erudycji.

III. Doktryna. Wielu historyków i filozofów głęboko podziwia Grzegorza, idąc tak daleko, że uważają go za lepszego od innych Kapadocjan. W szczególności H. U. von Balthasar i J. Daniélou podkreślali wartość jego filozofii wiedzy i wnętrza, którą utrzymuje ze starożytnego dziedzictwa i którą dostosowuje zgodnie z wymaganiami i sugestiami wiary chrześcijańskiej. A. M. Ritter, G. C. Stead, R. Hübner i inni uważają, że Grzegorzowi nie udało się zrealizować spójnej syntezy. W szerokim zakresie korzysta z częściowych wykładów różnych szkół, korygując je zgodnie z chrześcijańskimi tradycjami filozoficznymi, ale bezcelowe jest poszukiwanie logicznej spójności między tak różnymi wykładami. Podczas gdy Bazyli zadowalał się wykorzystaniem rozróżnień proponowanych przez filozofów, Grzegorz podąża za nimi w ich analizie; i chociaż jest ostrożny, aby zauważyć transcendencję chrześcijańskiego Boga, niemniej jednak nie ma bazyliańskiej roztropności w odniesieniu do ograniczeń, które należy nałożyć na ontologię filozoficzną. Wszystkich Kapadocjan można uważać za spadkobierców wysiłków Orygenesa, świadomych niebezpieczeństw, które zagrażają zbyt śmiałej syntezie. Bazyli jest przede wszystkim ostrożny, aby szanować dane Pisma Świętego i Tradycji. Grzegorz chroni coś z Marcellusa z Ancyry (Hübnera), a nawet swojego ważnego przeciwnika Eunomiusza. Pozostaje, naturalnie, w linii wytyczonej przez Bazylego, ale ma nadzieję pójść dalej w wyjaśnieniu scholastycznym. Kierowany przez znakomitych autorów, zdolny do systematycznego powrotu do źródeł, zmuszony przez kontrowersje do głębokiego rozważenia omawianych punktów, wnosi on znaczący wkład do teologicznego opracowania i należy przynajmniej powiedzieć, że popycha dogmatyczną teologię do konstrukcji chrześcijańskiego platonizmu. Charakterystyczny dla jego refleksyjnego wysiłku jest jego mistyczny charakter, niezależnie od dokładnego znaczenia nadanego temu terminowi; z pewnością odnosi się on do wiedzy związanej z czystością serca. Związek z biblijnym objawieniem, utrudniony z powodu niezwykle subtelnego użycia alegorii, która nie wchodzi w autentyczną linię Orygenesa, nie pozostaje jednak bez wpływu i jest wzmocniony przez jego doświadczenie kościelne i monastyczne.

GRZEGORZ z Tours (ok. 538-594) : Jerzy Florentius, później nazwany Grzegorzem po jednym ze swoich przodków, urodził się około 538 r. w Clermont-Ferrand w rodzinie pochodzenia rzymskiego. Rozpoczął karierę kościelną i był biskupem Tours od 573 r. aż do swojej śmierci (15 listopada 594 r.). Był głęboko zaangażowany w skomplikowane sprawy polityczno-kościelne w Galii w tym czasie, nawet z osobistym ryzykiem z powodu nienawiści królowej Fredegundy do niego. Pomimo rzymskiego pochodzenia, jego wykształcenie nie było rozległe. Czytał niewiele zarówno klasycznych, jak i kościelnych autorów (Euzebiusza, Hierome′a, Sulpicjusza Sewera, Orozjusza i kilku innych) i miał niewielkie przygotowanie gramatyczne, co było oznaką dekadencji kulturowej w Galii Merowingów, której Grzegorz był dobrze świadomy, nawet jeśli czasami ukrywał swoją rusticitas za toposem pogardy, jaką chrześcijanie powinni mieć dla pięknej formy. Ale ta świadomość nie powstrzymała go od pisania; w rzeczywistości był historykiem i pisarzem o rzadkiej jakości. Z wyjątkiem zaginionego Komentarza do Psalmów i De cursibus ecclesiasticis, opisu konstelacji oraz boskich i ludzkich mirabiliów, jego praca dzieli się na dwie części: hagiograficzną i historyczną. Korpus 8 ksiąg ma charakter hagiograficzny: De gloria martyrum (I) o Jezusie, apostołach, męczennikach; De miraculis S. Iuliani (II); De miraculis S. Martini (IIIVI); De quorundam feliciosorum vita (VII), poświęcone 20 świętym mężom tamtych czasów, z których niektórzy znali go osobiście; In gloria confessorum (VIII), które kończy księgę I, dodając do pamięci o męczennikach pamięć o wyznawcach, tj. świętych, którzy nie byli męczennikami, wybranych w większości spośród mnichów w Galii, zwłaszcza w regionie Tours. Dzieło jest skomponowane organicznie jako swego rodzaju summa tematu hagiografii, ale treść kończy się rozczarowaniem w porównaniu z ambicją programu. Grzegorz interesuje się przede wszystkim cudami i relikwiami świętych, a przez cuda rozumie nawet powszechne fakty oprócz wyraźnie fantastycznych cudów, tak że dzieło często ma bardziej przesądny niż pobożny charakter i nigdy nie jest historyczne. Grzegorz ukazuje zupełnie inną postać jako historyk i narrator w Historiarum libri X, zwykle nazywanym Historia Francorum. Na początku dzieło jest przedstawiane jako uniwersalne, a pierwsza księga rozciąga się od stworzenia świata do śmierci św. Marcina (397); ale kolejne księgi koncentrują się na Galii, rzadko podając informacje dotyczące sąsiednich regionów, a relacja staje się coraz bardziej szczegółowa, gdy zbliża się do wieku autora: ostatnie pięć ksiąg obejmuje przestrzeń zaledwie jedenastu lat (580-591) i kończy się śmiercią króla Guntrama. Historyczna perspektywa Grzegorza jest zarówno polityczna, jak i religijna: ubolewa nad sytuacją w Galii (wówczas Francji) swoich czasów, podzielonej przez różne mocarstwa walczące ze sobą i padające ofiarą przemocy i anarchii, które nie szanują nawet praw kościoła. Z drugiej strony z czułością wspomina silną i uporządkowaną Galię Chlodwiga, inicjatora królestwa Franków i protagonistę ich nawrócenia na chrześcijaństwo katolickie. W porównaniu z takimi zaletami, okrutne zbrodnie, których dopuścił się ten król, zajmują drugie miejsce, chociaż Grzegorz opowiada o nich z troską, a sam sukces polityki Chlodwiga jest gwarancją jego boskiej łaski dla nieco zdziczałego poczucia moralnego Grzegorza. Łatwo jest mówić o fragmentarycznym i anegdotycznym charakterze dzieła Grzegorza, ale właśnie dzięki temu zostajemy przedstawieni nie tylko z pewną ilością faktów historycznych, ale także z wizją całego życia i mentalności epoki. A pozorna obojętność, goła istotność, z jaką przedstawia fakty, nawet te najbardziej okrutne, nadaje dziełu niezwykłą głębię dramatyczną w jej ścisłym, prostym, bezpośrednim przedstawieniu ludzkich namiętności i złudzeń.

GRZEGORZ II, papież (zm. 731): Pochodzący z Rzymu, członek rodziny Savelli, zastąpił Konstantyna I (708-715) i został konsekrowany 19 marca 715. Najpierw wstąpił do zakonu benedyktynów, gdzie zajmował się odpowiedzialnymi zadaniami dla Stolicy Apostolskiej i zdobywał doświadczenie i kompetencje w sprawach kościelnych. W tej roli w 710 r. podążył, jako diakon, za swoim poprzednikiem w Konstantynopolu, spotykając Justyniana II i zyskując jego szacunek. Grzegorz wprowadził znaczące środki w prawie małżeńskim, dyscyplinie kościelnej i liturgii, potwierdzając absolutną ważność sakramentów i zaprzeczając konieczności powtarzania chrztu udzielanego przez niegodnych kapłanów, wobec których papież zalecał miłosierne podejście i wysiłki, aby ich odzyskać. Na froncie zewnętrznym Grzegorz promował ewangelizację Niemiec poza granicami rzymskimi, polegając na współpracy z Wynfrithem, który po ponownym ochrzczeniu jako Bonifacego i zostaniu biskupem Turyngii założył klasztory w Bawarii i wyeliminował pogańskie uporczywości. Stanowisko papieża było jasne i zdecydowane w obliczu ikonoklazmu Leona III Izauryjskiego, zwłaszcza po rezygnacji i śmierci patriarchy Konstantynopola, Germana, zastąpionego przez ikonoklastę Atanazego. Grzegorz bronił prawosławnej doktryny, rozróżniając adorację i cześć: tezę, którą potwierdził Sobór Nicejski II (787). Papież Grzegorz miał również zasługę powstrzymania, z pomocą książąt Spoleto i Benewentu, postępów króla Longobardów Liutpranda, uzyskując za to dar zamków w Sutri i Bieda, pierwszego jądra doczesnej władzy papieży. Uzyskawszy w ten sposób pełną kontrolę nad Rzymem, Grzegorz przywrócił zabytki zniszczone przez Longobardów i ożywił klasztor Monte Cassino. Zmarł 10 lutego 731 r. Pozostało po nim 15 jego listów (do Leona III o czci wizerunków, do Bonifacego i innych osobistości), dekret traktujący o dyscyplinie i 17 anematów ogłoszonych przez synod w 721 r. przeciwko nieślubnym małżeństwom.

GRZEGORZ III, papież (zm. 741: Z pochodzenia Syryjczyk, następca Grzegorza II (715-731) i konsekrowany 18 marca 731. Był ostatnim papieżem, który otrzymał poparcie egzarchy Rawenny. Bardzo kulturalny, dobry mówca, znający się na grece i Piśmie Świętym, Grzegorz poszedł w ślady swojego poprzednika, kontynuując walkę z ikonoklazmem, umacniając autorytet papieski i kończąc ewangelizację Niemiec. W tej ostatniej pracy cieszył się, podobnie jak jego poprzednik, współpracą Bonifacego, przyznając mu paliusz arcybiskupi, czyniąc Niemcy regularną prowincją kościelną z większą liczbą diecezji i kończąc reformę kościołów Bawarii, Hesji i Turyngii. Wbrew jego woli stosunki z Bizancjum były burzliwe. Papież, za pośrednictwem legata, wysłał list do Leona III Izauryjskiego, w którym zachęcał go do porzucenia ikonoklazmu; cesarz nie tylko odrzucił prośbę, ale aresztował i wygnał przedstawiciela papieskiego. Grzegorz zwołał więc sobór w 732 r., aby zatwierdzić kult wizerunków. Izauryjscy zareagowali, wysyłając flotę wojskową w 734 r. przeciwko Rzymowi (który został zdobyty przez sztorm) i konfiskując dobra kościelne na południu Włoch. Na froncie włoskim, normalna teraz konieczność samoobrony przed Longobardami uczyniła Grzegorza pierwszym papieżem, który nawiązał kontakt z Frankami: W obliczu groźby nowych ataków ze strony Liutpranda, który wyrzucał Grzegorzowi, że udzielił gościny zbuntowanym książętom Spoleto i Benewentu, papież zwrócił się o pomoc do Karola Młota, księcia Franków. Chociaż nie uzyskał od króla Longobardów zwrotu na rzecz Grzegorza najechanych terytoriów, Karol Młot był w stanie trzymać go z dala od Rzymu. Z liturgiczno-dyscyplinarnego punktu widzenia Grzegorz udoskonalił ustawodawstwo dotyczące małżeństwa i opracował inne ważne normy dla życia kościoła, pokazując się jako jasny i stanowczy strażnik ortodoksji. Zmarł 27 listopada 741 r. Zachowały się jego listy do Leona III, Karola Młota i Bonifacego. Istnieje wątpliwe przypisanie Grzegorzowi Excerptum ex Patrum dictis et canonum sententiis, podręcznika dla spowiedników.

GRZEGORZ z Agrigentum (VII w.-początek VIII w.): Pewien Leontius, ksiądz-mnich (hegumen) klasztoru św. Sabasa w Rzymie, który twierdzi, że zebrał informacje ze swojego klasztoru, napisał mało wiarygodną biografię, z licznymi anachronizmami, biskupa Grzegorza z Agrigentum (obecnie edytowaną przez Bergera, który umieszcza ją między 750 a 830) i bez współrzędnych chronologicznych. Grzegorz urodził się w bogatej rodzinie w okolicy sąsiadującej z Agrigentum; musiał mieć wykształcenie, a po spędzeniu kilku lat na Wschodzie i odwiedzeniu Rzymu, z nominacji papieskiej został biskupem Agrigentum. Oskarżony, został zmuszony do przybycia do Rzymu, aby się bronić i został uznany za niewinnego. Grzegorz pozostawił również kilka pism, wśród których znajdują się biblijne komentarze. Z innego źródła wiemy o Grzegorzu z Agrigentum, który został zmuszony do przybycia do Rzymu, za czasów Grzegorza Wielkiego, w 591 r. , a po dwóch latach został uznany za niewinnego. Mamy tendencję do rozróżniania obu Grzegorzów; egzegeta byłby tym, który żył później. Jego święto przypada na 23 listopada. Istnieje Explanatio super Ecclesiasten Grzegorza , które ujawnia rozległą formację kulturową autora, zarówno klasyczną, jak i chrześcijańską, ponieważ znał wielkich greckich Ojców (Bazyli, Grzegorz z Nazjanzu, Grzegorz z Nyssy, Jan Chryzostom), i przejawia on zauważalne zainteresowanie problemami filozoficznymi i teologicznymi, ze szczególnym uwzględnieniem problemu wolnej woli. Prolog wskazuje na jego metodę interpretacji historycznej i duchowej, nawet jeśli w praktyce dosłowna interpretacja jest najbardziej rozpowszechniona. W rzeczywistości Grzegorz nie przyjmuje żadnego stałego schematu egzegetycznego w sposób stały i systematyczny, nawet dwuczęściowego typu, który został teoretycznie wyartykułowany w prologu, ale pozwala się prowadzić tonowi tekstu biblijnego. Jeśli chodzi o całościową interpretację Księgi Koheleta, Grzegorz na początku komentarza zbiera z poprzedniej tradycji egzegetycznej i czyni swoją własną interpretację chrystologiczną, która widzi w Salomonie typ Chrystusa, który mistycznie przemawia do Kościoła ( pochodzeniem od Grzegorza z Nyssy dotyczącym alegorycznego znaczenia imienia ekklesiastes). Typologia ta nie jest jednak wykorzystywana w całym komentarzu, w którym, jak powiedziano, dominuje dosłowna interpretacja. Grzegorz, w przeciwieństwie do swoich poprzedników, nie wydaje się być nadmiernie zaniepokojony lub zaabsorbowany "epikurejską" treścią Koheleta. Bardziej uważne i odpowiednie rozważenie dosłownego sensu pozwala mu osłabić zakres tak zwanych fragmentów epikurejskich i zinterpretować je jako dopuszczalne zaproszenie do umiarkowanego korzystania z dóbr ziemskich, zgodnie z boskim planem i koniecznościami natury . W przeciwnym razie okazuje się niezależny w porównaniu z poprzednimi wykładowcami.

GRZEGORZ z Antiochii (zm. 593/594):Według historyka Ewagriusza Scholastyka, Grzegorz rozpoczął karierę monastyczną w klasztorze bizantyjskim założonym przez Abrahama z Efezu w Jerozolimie, którego został opatem. Cesarz Justynian II (565-578) przeniósł Grzegorza na Synaj, gdzie najwyraźniej zachował stanowisko opata; tutaj sprzeciwił się atakowi na swój klasztor ze strony Arabów. Według Jana Moszchusa, Grzegorz był również przez pewien czas opatem w klasztorze Faran w Palestynie. W latach 569-570 został patriarchą Antiochii, ponownie na polecenie cesarza, który zdetronizował poprzedniego patriarchę Anastazego. Grzegorz był wpływową postacią w kwestiach kościelnych i politycznych swoich czasów. Sprzeciwił się także comes Orientis, za co musiał przejść przez obelgi i publiczne przesłuchanie. Przed 588 rokiem poproszono go o przybycie do Konstantynopola, aby stawić się przed synodem w sprawie różnych oskarżeń, prawdopodobnie wymyślonych, i uznano go za niewinnego. Najbardziej prawdopodobne jest, że podstawą takich oskarżeń były sukcesje kościelne. Jego interwencja została poproszona podczas buntu wojsk rzymskich zaangażowanych wówczas przeciwko Persom; następnie cesarz Maurycy poprosił go o rozpoczęcie negocjacji z nimi. Ponownie, po niedługim czasie, na zaproszenie tego samego cesarza, Grzegorz udał się do Martyropolis (Maipherqat), aby przekonać wojska rzymskie do kontynuowania oblężenia miasta. Kiedy perski król Chosroes II szukał schronienia we własnym państwie, Grzegorz i Domicjan, metropolita Meliten, zostali wysłani, aby spotkać się z nim i jego strażą w mieście granicznym. Kiedy Chosroes powrócił do Persji i został przywrócony na tron, wysłał Grzegorzowi krzyż, który wywiózł jako łup z Sergiopolis. Patriarcha Antiochii wysłał ten krzyż i drugi, który wysłał mu król Persji, do sanktuarium w Sergiuszu, a następnie odbył podróż po krajach wzdłuż granicy, aby sprowadzić monofizytów z powrotem do wiary chalcedońskiej. Zmarł w latach 593-594 z powodu lekarstwa, które przyjął, aby złagodzić bóle spowodowane dną moczanową. Jego następcą został poprzedni patriarcha, Anastazjusz. W XX wieku Grzegorz został uznany również za homilistę dzięki studiom, które przywróciły mu homilie, które dotychczas były pisane przez innego autora. Sądząc po pięciu homiliach, które można mu teraz przypisać, patriarcha był utalentowanym mówcą i z tego powodu zostały przetłumaczone na różne języki wschodnie. Trzy z homilii, CPG 7385- 7387, zostały wygłoszone po kolei. Tak zwana Oratio ad exercitum, wydaje się być najprawdopodobniej dziełem Ewagriusza Scholastyka, a domniemana homilia o "Pierwotnym męczenniku Szczepanie", która zachowała się tylko w gruzińskim tłumaczeniu, wydaje się być raczej listem.

GRZEGORZ z Cypru: Urodzony w Nastirze w pierwszej połowie VII wieku, Grzegorz był kupcem aż do nawrócenia. Został mnichem w Bet Huzaye (Susania lub Chuzistan, na południu dzisiejszego Iranu), przez pewien czas mieszkał na Cyprze, a następnie zamieszkał w klasztorze na górze Izla, założonym przez Abrahama z Kaszkaru na północ od Nisibisu. Napisał trzy listy i siedem traktatów na temat życia monastycznego, z których opublikowano tylko traktat O świętej kontemplacji.

GRZEGORZ z Elwiry (zm. ok. 400): Około 359 r. został wybrany na biskupa Iliberis (hiszp. Baetica). Jako żarliwy anty-arianin nie podpisał pro-ariańskiej formuły wiary na Soborze w Rimini. Około 380-385 r. był przywódcą Lucyferian na Zachodzie. W 392 r. był już bardzo stary . Mógł żyć jeszcze na początku V w. Do początku XIX w. jedyną wiedzę o jego działalności literackiej uzyskano od Jerome, według którego napisał kilka homilii, mediocri sermone et de fide elegantem librum. Ważne badania G. Morina i A. Wilmarta, uzupełnione odkryciami rękopisów, przede wszystkim A.C. Vegi, ustaliły z całą pewnością, że De fide i różne pisma o charakterze homiletycznym są autorstwa Grzegorza. Tractatus de libris sanctarum scripturarum, opublikowany w 1900 roku pod nazwiskiem Orygenesa (Tractatus Origenis), a następnie przypisywany Grzegorzowi, jest zbiorem 20 homilii na tematy biblijne: 19 poświęconych jest omówieniu ST, ostatnie traktuje o Duchu Świętym w oparciu o Dzieje Apostolskie 1-2. Tract. 3 wydaje się być zależny od rufińskiego tłumaczenia Hom. Gen. 7,2-3, opublikowanego około 403 roku, co może sugerować, że Grzegorz żył jeszcze w tym czasie. Tractatus de arca Noe, również przekazywany pod imieniem Orygenesa, interpretuje arkę alegorycznie jako typos kościoła, a Noego jako postać Chrystusa. Tractatus in Cantica Canticorum przedstawia w 5 księgach interpretację Pieśni nad pieśniami do 3:4, rozumiejąc - zgodnie z tradycyjną egzegezą - oblubieńca jako postać Chrystusa, a oblubienicę jako postać kościoła. Istnieją również, o bardziej ograniczonych wymiarach i nadal charakteryzujące się typologiczną egzegezą, Fragmenta tractatus w Rdz 3,22 et 15,9-11, Expositio de psalmo XCI, do którego z pewnością możemy dodać kilka długich fragmentów De Salomone, z alegoryczną interpretacją Prz 30,19 i dwa krótkie Fragmenta expositionis w Ecclesiasten (3:2 i 3:6). Działalność egzegetyczna Grzegorza była skierowana przede wszystkim na wyjaśnienie ST, który był mało znany na Zachodzie wśród masy wiernych. Poprzez typologiczną interpretację tradycyjnego charakteru, interpretował fakty i postacie ST jako zapowiedź faktów i postaci NT. W tym wersie wyróżnia triplicem significantiam , tj. sens dosłowny, typologiczny i prorocki, i łączy wpływy pochodzenia azjatyckiego z innymi o charakterze aleksandryjskim. Jego De fide jest dziełem antyariańskim. Grzegorz napisał pierwszą anonimową wersję w 360 r., aby obalić formułę wiary Rimini, a kilka lat później, po śmierci Konstancjusza, proariańskiego cesarza, opublikował drugą redakcję we własnym imieniu, w której odpowiedział na pewne krytyki katolików, którzy oskarżali go o sabelianizm. Zmienił pewne szczegóły poprzedniego tekstu. Obie wersje przetrwały do naszych czasów, pierwsza została przypisana Ambrożemu, druga Grzegorzowi z Nazjanzu. Tutaj Grzegorz używa Tertuliana, Nowacji, Hilarego i Fejbadiusza do obrony nicejskiego homoousios, który wykazuje pewien archaiczny posmak w pierwszym wydaniu i jest poprawiony w drugiej wersji. O wątpliwej atrybucji, oprócz De diversis generibus leprarum, alegorycznej interpretacji fragmentów z Księgi Kapłańskiej o trądzie, jest wyznanie wiary znane jako libellus fidei, fides catholica, fides Romanorum: w porównaniu z De fide, teologia Ducha Świętego jest głębiej zbadana, a anty- Doketystyczna chrystologia jest pod wpływem pryscylianistycznej kontrowersji. Jeśli ten tekst jest autorstwa Grzegorza, musi być datowany kilka lat po De fide, nie przed 380 rokiem.

GOGO (zm. 581): Świecki Franków w służbie Sigeberta I (535-575) od 565 r., a także, opierając się na świadectwie Venantiusa Fortunatusa, który posuwa się tak daleko, że porównuje go do Orfeusza , poeta o pewnych zasługach. Jako doradca Gogo stał się postacią o wielkim prestiżu na dworze, gdzie pełnił obowiązki maior domus, a po 575 r. został mianowany, prawdopodobnie przez Brunhildę, nutriciusem Childeberta II (570-596), królem Austrazji. Zmarł w 581 r. Od Gogo dotarliśmy tylko do czterech listów dotyczących życia na dworze , wskazujących w każdym razie na znaczącą formację kulturową.

GORGONIA (zm. 369/374): Prawdopodobnie starsza siostra Grzegorza z Nazjanzu, urodzona przed ok. 330 r., żona i matka, znana jest dzięki mowie pogrzebowej wygłoszonej przez jej brata. Wychodząc młodo za mąż i prawie na pewno ochrzczona krótko przed ślubem, ochrzciła również swojego męża Alipiusza i dzieci, z których dwoje zostało biskupami. Zmarła między 369 a 374 r., po swoim bracie Cezariuszu, a przed rodzicami. Lokalizacja jej grobu jest nieznana, ale prawdopodobnie znajdował się w Iconium. O Gorgonii znamy mowę pogrzebową; jest to jedyne źródło informacji o życiu Gorgonii, poza kilkoma wersetami Anthologia Palatina i kompozycjami Grzegorza (SC 405, 57-60). Jej cześć pojawiła się w późniejszym okresie, w ślad za Grzegorzem z Nazjanzu. Martyrologium Rabbana Sliby wymienia ją wraz ze wszystkimi członkami jej rodziny 25 stycznia . Informacje o jej czci znajdują się u Nicefora Kallista. Tylko grecki kodeks z Paryża (XIII w.) z 1582 r. , jak również Menaia w Wenecji (XVI w.) wymienia święto 23 lutego. Baronius umieścił ją w Mart. rom. 9 grudnia.

GOCI: Starożytna ludność germańska, prawdopodobnie pochodząca pierwotnie ze Skandynawii (Gotlandia). Nazwa, zbliżona etymologicznie do gockiego giutan, ma sporną pisownię wśród autorów: Gou,twnej u Strabona, Gutones u Pliniusza, Gothones u Tacyta, Getae u Jordanes i innych (często mylone z Getami lub Dakami). Ich wczesne wydarzenia historyczne są niejasne i niepewne: według niektórych sag, zostali poprowadzeni przez króla Beringa do emigracji ze Skandynawii i po walce z Ulmeringami i Wandalami zajęli południowe wybrzeże Morza Bałtyckiego. Klasyczne źródła z I w. p.n.e. umieszczają ich u ujścia Wisły , a następnie Dunaju. Następnie, w trakcie powolnej, ale stałej ekspansji, Goci wkroczyli do bitwy z Imperium Rzymskim w czasach Karakalli , zadając armiom cesarskim liczne poważne porażki. Po sporadycznych starciach z wojskami Maksyminusa Traka i Filipa Araba, odnieśli pierwsze wielkie zwycięstwo pod Abritusem (251) przeciwko Decjuszowi, który zginął w bitwie. Po pokonaniu słabego oporu Rzymian, oni i inne ludy spustoszyli Trację, Mezję i Grecję, plądrując miasta Trapezunt, Chalcedon, Nikomedię i Efez ; pod koniec 261 roku zdobyli Kapadocję, skąd deportowali wielu chrześcijańskich więźniów, wśród których musieli być dziadkowie Wulfili. Po zakończeniu kolejnej niszczycielskiej wyprawy przeciwko miastom i portom Grecji (złupieniu Aten, Koryntu, Sparty, Argo), Goci zostali zatrzymani w Naissus (269) przez Klaudiusza II Gockiego . Następnie otrzymali terytoria na północ od Dunaju od Aureliana , z których jednak przekroczyli, aby spustoszyć prowincje graniczące na początku IV w. Po wielokrotnych porażkach z Konstantynem (315, 323, 324), Goci zostali przyjęci do służby w armii rzymskiej jako oddziały pomocnicze i walczyli pod dowództwem Konstancjusza i Juliana przeciwko Persom . W 376 roku inwazja Hunów położyła kres panowaniu Gotów nad Morzem Czarnym. Doprowadziło to do ich ostatecznego podziału na Ostrogotów i Wizygotów. Pierwsi poddali się i pozostali na terytoriach okupowanych przez Hunów; drudzy woleli emigrować na południe. Inni Goci uciekli na Krym. Od tego momentu historyczne koleje losu Gotów były wyraźnie podzielone. Mimo że Walens powitał ich w Tracji, Wizygoci, dowodzeni przez Fritigerna, zbuntowali się i zadali poważną klęskę siłom cesarskim pod Hadrianopolis w 378 roku. Po rozejmie z Teodozjuszem Wizygoci powrócili do najazdów na Trację, Grecję i Ilirię. Wkroczyli do Italii prowadzeni przez Alaryka, ale zostali zatrzymani w Pollencjum w 402 r. i w Weronie w 403 r. przez Stylichona, którego śmierć w 408 r. pozbawiła Italię wszelkiej pozostałej obrony, odtąd bezpośrednio narażoną na inwazje Gotów, które osiągnęły swój szczyt podczas słynnego splądrowania Rzymu w 410 r. Alaryk udał się następnie na południe Italii, prawdopodobnie pragnąc podbić Afrykę, ale zmarł w Cosenzy w 410 r. Pod rządami jego następców Atalyfa i Wallii, Wizygoci wycofali się do Galii, gdzie założyli królestwo Tuluzy (419-507), a następnie do Hiszpanii "Tarraconensis". Królestwo osiągnęło największą świetność za panowania Euryka (466-484), który położył podwaliny rządów Wizygotów w Hiszpanii, ale następnie zostało zaanektowane przez Franków po zwycięstwie Chlodwiga nad Alarykiem II pod Vouillé (507). Królestwo Wizygotów w Hiszpanii cieszyło się długimi okresami dobrobytu za czasów Leowigildy (567-586), Rekareda (586-601) i Recceswinty (649-672), aż do VIII w. (711, zwycięstwo Arabów nad Wizygotami pod wodzą Roderyka). Ostrogoci, dowodzeni przez Włodzimierza, osiedlili się w Pannonii w IV w., później zajmując Bułgarię i Dolną Mezję. Za zgodą cesarzy prowadzili działania powstrzymujące inne ludy barbarzyńskie. W 451 r. przyczynili się, być może w sposób decydujący, do zwycięstwa Aecjusza nad Hunami w bitwie na Polach Katalaunijskich. Po wielokrotnych najazdach na Ilirię (459 r.), zakładnicy goccy, w tym Teodoryk, zostali deportowani do Konstantynopola. Po tym, jak Teodoryk zyskał względy domu cesarskiego, interweniował bezpośrednio w ich sprawy, pomagając prawowitemu władcy Zenonowi w walce z uzurpatorem Bazyliskiem. W 488 r., na wyraźne zaproszenie Zenona, Teodoryk ruszył na podbój Italii, którą w tym czasie rządził Odoaker. Teodoryk pokonał go i zabił w Rawennie (493), a następnie założył własny rząd za zgodą cesarza bizantyjskiego. Wysiłek na rzecz utrzymania starożytnych instytucji i przebiegłych sojuszy politycznych z innymi władcami barbarzyńskimi, często opartych na więzach małżeńskich, sprawił, że rządy Teodoryka były okresem szczęśliwego wewnętrznego dobrobytu. Zostało to zakłócone dopiero w ostatnich latach jego panowania przez prześladowania i ekscesy wobec senatorskiej szlachty (śmierć Boecjusza oraz senatorów Symmachusa i Albinusa). Po śmierci Teodoryka (526) ujawniły się poważne nieporozumienia między Gotami a Rzymianami, zaostrzone przez ich odmienne przekonania religijne. Śmierć Amalasunty (535), córki Teodoryka i regentki w imieniu jej syna Atalaryka, miała swoje konsekwencje w postaci interwencji wojskowej Justyniana, który wysłał do Italii armię dowodzoną przez generałów Belizariusza i Narsesa. Przez prawie 20 lat Goci stawiali zacięty opór pod wodzą książąt Teodata, Totili, Vitigesa i Teiasa, ale porażki poniesione przez tych ostatnich pod Busta Gallorum (552) i pod Mons Lactarius, niedaleko Neapolu (553), oznaczały ostateczny upadek dominacji Ostrogotów we Włoszech. Rządzeni przez nieco prymitywne instytucje i zwyczaje, Goci nie pozostali niewrażliwi na wyższą cywilizację Rzymian, dlatego też starali się, jeśli nie przyswoić sobie ich dziedzictwa kulturowego (w dziedzinie ustawodawstwa i systemu administracyjnego), to przynajmniej promować i rozwijać pokojowe współistnienie. Ta próba napotkała kilka przeszkód, wśród których była przynależność do różnych kościołów chrześcijańskich. Pierwotnie związani z kultami politeistycznymi (Asen, Jordanes, Get. XIII,78), Goci odkryli chrześcijaństwo w trakcie III w., podczas swoich najazdów na Kapadocję (264), gdzie napotkali wspólnoty chrześcijańskie. W 325 r., na Soborze Nicejskim, biskup Theophilus Bosphoritanus podpisał Credo jako biskup Gotii. Ale Goci zostali ewangelizowani przez Wulfilę (311-383, wyświęcony na biskupa przez Euzebiusza z Nikomedii w 341 r.) i nawróceni na doktrynę ariańską. Arianizm pozwolił Gotom zachować swoją tożsamość narodową nawet w najbardziej burzliwych momentach ich historii, chociaż prawdopodobnie nigdy w pełni nie zrozumieli jego doktrynalnych różnic z ortodoksją . W toku trwającego około siedmiu lat wysiłku ewangelizacyjnego Wulfila postawił sobie za cel stworzenie sieci małych wspólnot kościelnych, działających z kolei jako centra promieniowania doktrynalnego. Głównym narzędziem nawrócenia Gotów było tłumaczenie Biblii, którego Wulfila sam dokonał w swoim ojczystym języku (patrz literatura gotycka). Chrystianizacja Gotów, po doświadczeniu poważnych przeszkód w prześladowaniach przez pogańskiego Atanaryka, została w pełni dokonana w drugiej połowie IV w. wraz z nawróceniem króla Fritigerna, z pomocą Wulfili, na arianizm. Podczas gdy Ostrogoci nigdy nie porzucili swojego przywiązania do wyznania ariańskiego, Wizygoci zostali nawróceni na katolicyzm za Recareda (586-601).

GRACJAN (359-383): Syn Walentyniana I, był cesarzem zachodniego Cesarstwa Rzymskiego od 375 do 383 roku, kiedy to 25 sierpnia, w wieku 24 lat, został zabity w wyniku spisku, który powstał w jego własnej armii, gdy przygotowywał się do walki w Galii Magnus Maximus, który przyjął tytuł cesarski. Przez krótki okres (od sierpnia 378 do stycznia 379), po śmierci Walensa, rządził również wschodnią połową cesarstwa, którą następnie postanowił powierzyć generałowi Teodozjuszowi, ogłaszając go Augustem. Wykształcony zwłaszcza przez poetę Auzoniusza, spędził pierwsze lata swoich rządów w Trewirze, w Galii, skąd w 376 roku odbył szybką podróż do Rzymu (w tym czasie filozof Temistius zadedykował mu swoją mowę XVI). Z powodu zagrożeń ze strony Gotów na wschodzie i w celu udzielenia pomocy prowincjom Illyricum opuścił Galię i osiedlił się najpierw w Sirmium, a następnie w Mediolanie. W Sirmium (prawdopodobnie w lipcu 378 r., patrz Palanque, Saint Ambroise, 497) musiał spotkać się po raz pierwszy z Ambrożym, nawiązując relację jako jego uczeń, która miała trwać do końca jego życia. Okazją była sobór zwołany w celu ratyfikacji depozycji sześciu aryjskich biskupów z ich biskupstw w Illyricum. Datowany na 380 r. jest list Gracjana do Ambrożego, który odpowiedziałpo kilku miesiącach (Ep. 1). W nim prosi Ambrożego, aby dołączył do niego w Trewirze, dokąd powrócił jesienią 379 r. Ambroży, na prośbę cesarza, aby został pouczony w wierze przeciwko herezji ariańskiej, napisał dla niego De fide, a później, aby dokończyć wcześniej udzieloną edukację, wysłał trzy książki o Duchu Świętym. Być może Ambroży wychwalał również postać Gracjana, człowieka sprawiedliwego, w swoim dziele De Noe. W 381 r. sam Gracjan zwołał sobór w Akwilei i zapewnił wykonanie wydanych tam wyroków , aby wykorzenić arianizm z zachodniego imperium. W 382 r. zwołał sobór w Rzymie, który również zajął się zwolennikami Pryscyliana. Po spotkaniu z Ambrożym jego polityka całkowitego poparcia dla katolicyzmu przejawia się w konkretnych środkach, takich jak zniesienie tytułu pontifex maximus nadanego cesarzowi; usunięcie ołtarza Zwycięstwa z budynku senatu; zniesienie nadań i immunitetów, z których korzystali pogańscy kapłani i westalki (prawa antypogańskie); oraz prawa z 3 sierpnia 379 i 22 kwietnia 380, które zakazały herezji

GRATUS: Imiona licznych świętych: (1) Biskupa Aosty o tym imieniu należy, jak się wydaje, utożsamiać z kapłanem, który w 451 r. podpisał w imieniu swego biskupa Eustazego list synodalny prowincjonalnego soboru Mediolanu i był jego następcą . Był obecny przy translacji relikwii Innocentego, męczennika Legii Tebańskiej, do bazyliki Agaunum/S. Moritz . Zmarł 7 września w roku nam nieznanym, ok. 500 . Jego Vita nie ma wartości historycznej . (2) Biskup Kartaginy o imieniu Gratus, który żył mniej więcej w połowie IV w., znany jest z soboru, który odbył się w Kartaginie podczas jego biskupstwa . Jest pierwszym biskupem, który nie był męczennikiem, którego imię pojawia się w Calendarium Carthaginense, 5 maja (Mart. hier.: 29 kwietnia); (3) Biskup Chalon-sur-Saône, obecny na soborze, który odbył się w tym mieście w latach 647-653 i na zgromadzeniu w Clichy w 654; wspominany jest 8 października . (4) Pierwszy znany nam biskup Oloron (w dolnych Pirenejach), obecny na soborze w Agde w 506, wspominany 19 października.

GRATUS z Kartaginy (zm. przed 359): Następca Caeciliana jako biskup katolicki Kartaginy podczas schizmy donatystów. Wraz ze wzmocnieniem jedności religijnej i wygnaniem Donata za Konstancji w 347, Gratus znalazł się bez rywala donatystów w mieście. Był obecny na soborze w Serdica w 343. Następnie wykorzystał okazję, aby zwołać sobór powszechny kościoła północnoafrykańskiego w Kartaginie, około 348, w celu przywrócenia i zdefiniowania dyscypliny kościelnej dla zjednoczonego kościoła. Donatystyczne naleganie na drugi chrzest dla wszystkich, którzy popadli w schizmę lub dla heretyków zostało potępione (kan. 1), a także podjęto próbę wprowadzenia większego porządku w kulcie męczenników (kan. 2). Aby poprawić dyscyplinę, nalegali na wstrzemięźliwość dla duchowieństwa i wdów (kan. 3 i 4). Zabronili duchowieństwu zajmowania stanowisk w administracji majątkiem ziemskim (kan. 6 i 9) i pobierania odsetek od pożyczek (kan. 13). Biskupom zakazano uzurpowania sobie jurysdykcji sąsiadów i usuwania społeczności spod ich jurysdykcji (kan. 10). Podczas dyskusji Gratus udowodnił, że jest dobrym przewodniczącym i administratorem, ale nie wiodącą postacią. Nie wszystko było w porządku w Afryce Północnej, jak pokazuje skarga Antygona, który był biskupem Maginy. Według niego, jego stary donatystyczny rywal w diecezji był uważany przez ludzi za "ojca", ale był postrzegany jako "ojczym" (kan. 12: susurrat populis ut illum patrem, me vitricum nominent). Gratus musiał umrzeć przed 359 r., ponieważ Restitutus reprezentował Afrykanów Północnych jako biskup Kartaginy na Soborze w Rimini.

GRECKI, CHRZEŚCIJAŃSKI : Chrześcijaństwo można historycznie powiązać z życiem religijnym późnego judaizmu. Dokumenty z Qumran świadczą, przy użyciu znacznej ilości danych, że ekspresje religijne Żydów, Greków i chrześcijan były podobne, ale ze znaczącą nutą izolacji ze strony Żydów. Od momentu, gdy przesłanie chrześcijańskie rozprzestrzeniło się w cudowny sposób poza granice Judei, obejmując niemal cały obszar wpływów greckich, zarówno poprzez kulturę, jak i język, konieczny stał się proces chrystianizacji greckojęzycznego świata, który w konsekwencji wiązał się z procesem hellenizacji nowej religii. Pierwszą fazę chrześcijańskiego hellenizmu można prześledzić wstecz do epoki apostolskiej, z powodu użycia języka greckiego w pismach NT i w pismach znanych jako Ojcowie Apostolscy. Termin hellenismos pierwotnie oznaczał, jak wskazuje czasownik hellenizo w języku greckim, prawidłowe użycie języka greckiego. Był to termin klasycznej retoryki wskazujący na pierwszą i najważniejszą z pięciu cnót mowy: gramatycznie poprawne używanie języka. Był już używany przez Teofrasta, gdy silna obecność obcych w Grecji groziła podważeniem czystości języka. Greka chrześcijańska, w silnej ciągłości myśli i ekspresji ze światem klasycznym (patrz Chrześcijaństwo i kultura klasyczna), stała się najbardziej odpowiednim narzędziem do wykładania z oryginalnymi i rozwiniętymi wkładami nowego przesłania, za pomocą całego zespołu pojęć, kategorii filozoficznych i retorycznych, metafor i subtelnych niuansów znaczeniowych, które były typowe dla klasycznej kultury greckiej. Chrześcijanie musieli przezwyciężyć porównanie z językiem i kulturą tak zaawansowaną. Z czysto żydowskiego ruchu udało im się połączyć ze strukturami zhellenizowanych Żydów w czasach Pawła, nie tylko w regionach diaspory, ale w samej Palestynie. Arystokracja żydowska w rzeczywistości nie była wcale otwarta na inne narody, jak zauważa również Józef Flawiusz, i była jeszcze mniej skłonna do nauki "barbarzyńskiego" języka. Zhellenizowana część narodu żydowskiego, otwarta na kulturę grecką, stała się pierwszym odbiorcą misji chrześcijańskich kaznodziejów. Apostołowie wspólnoty Jerozolimy, którzy w Dziejach Apostolskich są nazywani Hellenistai, rozprzestrzenili się po całej Palestynie po męczeństwie Szczepana. Zawsze sprzeciwiają się Żydom, ale nie są Grekami, chociaż umieli mówić i rozumieć grecki. Ważnym faktem jest, że nazwa chrześcijanie narodziła się w greckim mieście Antiochia, gdzie zhellenizowani Żydzi prowadzili swoją pierwszą działalność misyjną. Liczną grupę nawróconych wśród pogan tłumaczy fakt, że potrafili oni rozumieć język używany i używany w synagogach diaspory, o czym świadczy Filon z Aleksandrii, który również używa greckiego literackiego, zwłaszcza dla jego współbraci Żydów, zasymilowanych i wykształconych. Misyjna działalność Pawła, jego dyskusje z Żydami podczas podróży apostolskich i jego listy są dokumentami literackiej greki, oddanymi na służbę ewangelizacji, ze wszystkimi subtelnościami logiki i klasycznej retoryki. Bardzo znaczące jest to, że jego cytaty ze ST nie są zgodne z oryginalnym hebrajskim, ale z greckim tłumaczeniem Septuaginty. Nawet gatunki literackie wkrótce stały się dziedzictwem chrześcijańskiego kaznodziejstwa, które, zaczynając od protreptyki i apologii, a nawet słowo metanoia (nawrócenie), zapożyczone od Platona, zostały przyjęte jako oznaka nowej filozofii, która podobnie jak inne wymagała najpierw zmiany postawy i życia. Chrześcijanie szeroko wykorzystywali tezę i antytezę, będące w modzie w szkołach retoryki, aby przekonać wykształconą publiczność do zaakceptowania Mistrza, który posiadał i objawił prawdę wszystkim. Paweł, odwiedzając Ateny, kulturalne i intelektualne centrum klasycznej Grecji i symbol jej historycznej tradycji, głosi kazanie o nieznanym bogu publiczności złożonej z filozofów epikurejskich i stoickich w czcigodnej siedzibie Areopagu (Dzieje Apostolskie 17:17). Cytuje werset Aratosa lub Kleantesa: "Jesteśmy jego potomstwem"; jego język i argumenty są stoickie i mają na celu przekonanie umysłów wykształconych w filozofii. Nawet w Dziejach Apostolskich Filipa, protagonista przybywa do Aten, podobnie jak Paweł, z wyraźnym zamiarem naśladowania i mówi: "Przybyłem do Aten, aby objawić wam paideia Chrystusa", przedstawiając w ten sposób chrześcijaństwo jako kontynuację klasycznej paidei Greków. Akceptacja konfrontacji lub dialogu była łatwa dla tych, którzy twierdzili, że są tubylcami i posiadają starożytną paideię. Tłumaczenie źródeł stało się niepowstrzymanym procesem od momentu, gdy pierwsi ewangeliści, sięgając do najstarszych ustnych lub pisemnych relacji o wypowiedziach i czynach Jezusa, przetłumaczyli je, dostosowując je z oryginalnego aramejskiego do greckiego. Łukasz uważał za wadliwy zarówno język, jak i styl materiału zebranego wcześniej. Klemens i Orygenes zostali wykształceni w platońskim systemie intelektualnym, który był dominującą kulturą. Postęp cywilizacji od Homera do Platona został zreinterpretowany w sposób duchowy i opatrznościowy. Zwłaszcza Platon, wskazując na świat niematerialny, słodyczą języka swoich dialogów, wskazał w rzeczywistości poza tym światem podróż i cel. Nic więc dziwnego, że w basenie Morza Śródziemnego, szczególnie na wschodzie i w sąsiednich obszarach, niezależnie od tego, czy podlegały Cesarstwu Rzymskiemu, czy nie, ewangelia była głoszona po grecku, języku, który stał się święty, ponieważ był używany do pisania całego NT i do tłumaczenia wszystkich kanonicznych ksiąg ST. Używanym językiem była greka koine, codzienna mowa mieszkańców różnych regionów świata hellenistycznego; język zabarwiony wyrażeniami semickimi, pod decydującym wpływem ludu, którego językiem ojczystym był aramejski. Pierwsza ewangelizacja miała miejsce wśród zhellenizowanych Żydów z diaspory, którzy byli lepiej przygotowani religijnie i kulturowo do przesłania, któremu towarzyszyła produkcja apologetyczna, dostosowana do wyjaśniania poganom elementów, które charakteryzowały żydowską tradycję religijną. Aleksandria była miastem, w którym przetłumaczono wszystkie święte księgi Żydów, tłumaczenie znane jako Septuaginta, które zostało przyjęte wspólnie również przez greckojęzyczne wspólnoty chrześcijańskie. W Antiochii, a może nawet w Rzymie, kazania i katecheza w synagogach były wygłaszane po grecku, rozwijając w ten sposób szczególny język religijny, który prawdopodobnie wpłynął na język Nowego Testamentu. Już w epoce apostolskiej tradycja językowa Septuaginty, poprzez jej liturgiczne, katechetyczne i homiletyczne zastosowanie, stała się charakterystycznym aspektem chrześcijańskiej greki. Greckie tłumaczenie ST, zredagowane przez wykształconych prozelitów żydowskich Akwilę i Teodocjona, zostało zaniedbane, podobnie jak to dokonane przez żydowskiego chrześcijanina Symmacha. Nowość chrześcijańskiego przesłania wzbogaciła tradycyjne słownictwo koine o nowe słowa i znaczenia, nie zakłócając jednak składni - przynajmniej nie w takim stopniu, w jakim miało to miejsce w przypadku łaciny na Zachodzie, i zdecydowanie odrzucając język skompromitowany przez pogański kult bogów. Dlatego kreatywność chrześcijańskiej greki przejawia się w kontekście liturgii i sakramentów, w strukturze organizacyjnej wspólnoty, w wysiłku na rzecz odpowiedniego wyrażenia treści dogmatów, a przede wszystkim w wysiłku dostosowania do zrozumienia skromnej publiczności, zarówno kulturowo, jak i społecznie, terminów i konstrukcji znanych ludziom, a często używanych jedynie na określonym obszarze geograficznym. Semicka matryca tradycji Starego i Nowego Testamentu oraz różnych autorów pierwszego pokolenia kaznodziejów ewangelii zbiegła się w unikalną grupę językową, która została znacznie skonsolidowana i rozwinięta, umożliwiając przetrwanie w liturgii terminów takich jak sabaoth, hosanna, alleluia, amen, gehenna, pascha, seraphim, cherubim. Powszechne terminy greckiego koine nabyły nowe znaczenia semantyczne w kontekście religii żydowskiej i stały się znane w społeczności chrześcijańskiej: przychodzą na myśl semickie zapożyczenia typu do,xa ("opinia, sława"), które zostały przyjęte przez tłumaczy Septuaginty jako odpowiednik hebrajskiego kabod i stały się powszechnym słowem wyrażającym chwałę, majestat, wzniosłość Boga, a zatem także Chrystusa. Innym przykładem jest czasownik evxomologei/sqai ("uznać, przyznać się do błędu lub winy"), który stał się odpowiednikiem hodah, z dodatkowym znaczeniem "wyznawać swoją wiarę" i "chwalić", "celebrować Boga" w wyznawaniu swoich grzechów i wiary. Innym przykładem jest diaqh,kh ("traktat", "sojusz" i "testament") równoważny berith, który wskazuje na świętą ufność, przymierze między Bogiem a jego ludem, a później zaczął wskazywać na zbawczą ekonomię Boga dla Izraela i ludu chrześcijańskiego, a zatem ksiąg i pisemnych dokumentów, które manifestują boską ekonomię w ST i NT. Słowo eivrh,nh, tłumaczenie shalom, ma powszechne znaczenie pokoju lub braku wojny w ogóle. Dodaje pojęcie pokoju mesjańskiego, pokoju wewnątrz istot ludzkich w ich relacjach z Bogiem, pokoju zewnętrznego, braku prześladowania kościoła, a w szczególności wewnętrznego pokoju w kościele, komunii między biskupami i między biskupami a wiernymi, co stało się niemal synonimem sumfwni,a, pokoju kościelnego. Dikaiosu,nh odpowiada sedaqah i może wskazywać sprawiedliwość w ogólności, jak również wewnętrzną świętość przed Bogiem; sa,rx, co tłumaczy basar, "ciało", może odnosić się do ludzkiej natury wcielonego Syna Bożego lub ludzkiej natury zepsutej przez grzech, w opozycji do ducha. Przykłady zapożyczeń semickich obejmują elative dopełniacz typu eivj tou.j aivw/naj tw/n aivw,nwn ("wieki wieków"), powszechne wyrażenie w doksologii; dopełniacz jakości w miejsce przymiotnika, taki jak a;nqrwpoj th/j avnomi,aj, grzeszny człowiek (po łacinie: homo/vir peccati); konstrukcje z evn oraz celownikiem instrumentalnym i skojarzeniowym, wzorowane na semickich frazach z przyimkiem be, takie jak evn tou,tw|ni,ka, "zwyciężaj w tym" (łac. in hoc vince), evn sarki. e;rcesqai (łac. in carne venire) do opisu wcielenia Chrystusa, evn do,xh|e;rcesqai, "przyjdź w chwale" (łac. in gloria venire) do opisu chwalebnej paruzji Chrystusa; pleonastyczne użycie verba dicendi, zwłaszcza w cytatach biblijnych; użycie liczby mnogiej ouvranoi,, "niebiosa" i aivw/nej, "wieki"; opisowa konstrukcja eivmi, z imiesłowem zamiast formy skończonej verba dicendi. Nawet chrześcijańska samookreślenie i samowiedza, w porównaniu z judaizmem i pogaństwem, doprowadziły do powstania nowych terminów, zwłaszcza w głębokiej odnowie semantycznej terminów tradycji językowej Septuaginty lub terminów z języka potocznego: np. evkklhsi,a zostało przyjęte do określenia wspólnoty chrześcijańskiej, pod wpływem hebrajskiego qahal, co odnosi się do liturgicznego zgromadzenia ludu izraelskiego na pustyni, a nie pod wpływem ′edah, terminu zwykle odnoszącego się do wspólnoty Qumran; avpo,stoloj zmienia znaczenie ze "posłany" na bardziej szczegółowe "apostoł", tj. "jeden z dwunastu uczniów Jezusa"; evpi,skopoj, presbu,teroj, dia,konoj, klh/roj, kathcou,menoj-"biskup", "kapłan", "diakon", "duchowieństwo", katechumen-które wydają się mieć swoje odpowiedniki w języku aramejskim wspólnoty Qumran, oznaczają silną strukturę hierarchiczną i szczególne instytucje kościelne. Teologia sakramentalna jest wzbogacona o "techniczne" terminy, takie jak ba,ptisma, "chrzest", forma charakterystyczna dla chrześcijaństwa i używana w pierwszej kolejności zamiast baptismo,j; evxomolo,ghsij, "pokuta sakramentalna, spowiedź"; euvcaristi,a, "dziękczynienie", "eucharystia"; i ceirotonei,a, włożenie rąk, tj. "święcenia" (biskupa i księdza). Szczególne etyczno-religijne przywiązanie w relacjach wspólnotowych określane jest przez avga,ph, "chrześcijańską miłość", koinwni,a/communio, kościelną komunię, która czasami jest synonimem eivrh,nh, "kościelnego pokoju" i sumfwni,a, "wzajemnej harmonii". Z drugiej strony, następujące słowa nabrały negatywnych konotacji semantycznych: avpostasi,a i avposta,thj, "apostazja" i "odstępca"; ai[resij i ai`retiko,j, "herezja" i "heretyk". Rozwój i pogłębianie doktryny wzbogaciły również słownictwo o nowe słowa i nowe terminy teologiczne i eklezjologiczne, takie jak sarkofo,roj, sa,rkwsij, evnanqrw,phsij, sarkou/sqai - "wcielony", "wcielenie", "stać się wcielonym", w odniesieniu do misji Chrystusa; para,dosij, aby podkreślić "tradycję"; pa,qoj i avna,stasij, aby opisać mękę i zmartwychwstanie Chrystusa. Techniczne użycie terminów rozwija się również w kontekście sporów teologicznych: para,klhtoj i pneu/ma a[gion do opisu Ducha Świętego, lo,goj do określenia preegzystującego Chrystusa, oivkonomi,a do opisu zarówno interpersonalnej organizacji życia boskiego, jak i planu zbawienia. Jednak nadmierne bogactwo hellenistycznego języka religijnego i filozoficznego uniemożliwiło bardziej kreatywny rozwój idiomu chrześcijańskiego; w istocie od czasów Klemensa Aleksandryjskiego i Orygenesa istnieje tendencja do pełnego przyjęcia tradycji pogańskiego języka filozoficzno-religijnego, podczas gdy wielcy pisarze i mówcy IV w. potwierdzają swoją gotowość do przestrzegania kanonów najwyższej tradycji klasycznej językowej i literackiej. Dlatego kreatywność chrześcijańskiej greki (ograniczona niemal wyłącznie do słownictwa i niemal nieistotna pod względem struktur morfologicznych i składniowych w porównaniu z koine) jest znacznie niższa niż kreatywność chrześcijańskiej łaciny, silnej w dziełach wielkich pisarzy IV w. takich jak Augustyn, Hieronim, Ambroży, których można uważać za obrońców nowej, schrystianizowanej łaciny klasycznej.

GREGENTIUS (IV w.): Biskup Tapfar (lub Zafar) w kraju Himjarytów (południowa Arabia), święty czczony przez kościół bizantyjski 19 grudnia. Istnieją wątpliwości co do jego życia i dzieł. Urodził się prawdopodobnie w Bliar?s (starożytna Ulpiana w Mezji?), jak podano w jego Życiu opublikowanym przez A. Wasiliewa (tj. Vremennik 14) lub, co jest mniej prawdopodobne, w Mediolanie, jak podano w greckim Menaionie. Być może biskup w Etiopii, później pracował w Arabii około roku 535, w czasach Justyniana, gdy prześladowania chrześcijan ustały, a Etiopczycy dominowali w regionie, przyczyniając się do nawracania arabskich Żydów i uczestnicząc w niektórych sporach religijnych. Świadectwem jego działalności są dwa dzieła o znaczeniu historycznym i kulturowym przypisywane mu, niemal na pewno błędnie, które są prawdopodobnie zbiorami wiadomości zebranych z różnych dzieł: Leges Homeritarum , ustawodawstwo sporządzone pod imieniem króla Abrahama, i Disputatio cum Herbano Iudaeo , publiczna debata, prowadzona przed królem i różnymi władzami, w tym religijnymi, przepisana przez Palladiusa, ucznia Gregencjusza. W rzeczywistości Disputatio (tradycja MS, która nie została jeszcze dogłębnie zbadana) jest fragmentem z Życia Gregencjusza.

GRZEGORZ, prezbiter (Cezarei/Kapadocji?): Nazwiska dwóch osób często mylone: (a) (VI-VII w.?) autor żywota Grzegorza z Nazjanzu (BHG 723-723c; PG 35, 244-305); (b) (lub także Jerzy lub German, VII-IX w.?) autor encomium Ojców Nicei . Inne prace znajdują się sporadycznie w greckich rękopisach pod tym nazwiskiem .

GNOZA - GNOSTYCYZM: Termin gnosis, pochodzący od greckiego gnw/sij, oznacza "wiedzę" o boskich tajemnicach, pojmowaną ogólnie jako niezwykle elitarna i obecną w różnych kierunkach religijnych i filozoficznych, starożytnych i nowożytnych . Bardziej ograniczony jest jednak gnostycyzm , zjawisko religijne narodzone prawdopodobnie w I w. n.e., które rozkwitło w II w., mające na celu uzyskanie prawdziwej wiedzy o boskiej i ludzkiej rzeczywistości duchowej, na temat której nasza dokumentacja, aż do połowy XX w., była dostarczana głównie przez chrześcijańskich herezjologów; dzisiaj korzystamy również z cennych tekstów koptyjskich z biblioteki Nag Hammadi. Bogaty zbiór następujących źródeł pośrednich i bezpośrednich dostarczył już W. Foerster, Die Gnosis. dał początek wielu refleksjom. Ostatnio, w szczególności, gnostycyzm stał się przedmiotem znacznej debaty, która podważyła zasadność samej kategorii gnostycyzmu. Np. według K.L. Kinga (What Is Gnosticism?), gnostycyzm byłby jedynie terminem retorycznym, pierwotnie mającym na celu zdefiniowanie ortodoksji przez kontrast i mylonym z bytem historycznym; nie proponuje jednak jego zniesienia, co niektórzy popierają, ani nie umieszcza go w cudzysłowie; nadal używa tego terminu, przypominając jednak, że jej zdaniem jest to kategoria współczesna stworzona na wzór starożytnych herezjologów. W XIX i XX wieku podejmowano próby zdefiniowania gnostycyzmu poprzez ustalenie jego genealogii i ustalenie jego istotnych cech. Jest on opisywany jako herezja chrześcijańska w relacjach Ojców, takich jak Ireneusz, którego możemy uważać za główne źródło, ale także Justin, Klemens, Orygenes, Tertulian, Hipolit, Epifaniusz. W szczególności wiele badań skierowano na poświadczenia i polemikę Ireneusza,] . Już A. von Harnack w Dogmengeschichte (1885) zdefiniował gnostycyzm, zidentyfikowany przez niego poprzez szereg typowych cech, jako "ostre zhellenizowanie chrześcijaństwa", z zastosowaniem do tego ostatniego filozofii platońskiej, pitagorejskiej i stoickiej. Hellenizacja w ogólności rzekomo wpłynęła na dogmat, a nie na istotę chrześcijaństwa, charakteryzującą się ewangelicznym entuzjazmem, który odzyskał protestantyzm. Następnie szkoła historii religii wniosła, również poprzez filologię, lingwistykę oraz metodę historyczno-typologiczną i dzięki zainteresowaniu Wschodem, znaczący wkład w badanie gnostycyzmu, którego początków nie prześledzono już w heretyckim chrześcijaństwie, ale raczej w przedchrześcijańskiej religijności wschodniej. Gnostycyzm był śledzony od jego domniemanych początków aż do rozwoju synkretycznego, również dzięki odkryciom tekstów gnostycznych, manichejskich i mandejskich. Kwalifikacja synkretyzmu była w rzeczywistości często kojarzona z gnostycyzmem. R. Reitzenstein myślał o zrekonstruowaniu mitu irańskiego gnostycznego Zbawiciela i odniósł epitet Jezusa Nazwrai/oj do Nazarejczyków, postrzeganych jako starożytni Mandejczycy. W. Bousset (Hauptprobleme der Gnosis, Getynga 1907) badał prw/toj a;nqrwpoj i deu,teroj qeo,j gnostycyzmu, dla którego dostarczył szeregu cech typologicznych, jako "ostrej orientalizacji chrześcijaństwa", postrzeganej jako przedchrześcijańska, niehelleńska i antyjudaistyczna, w reakcji na którą katolicyzm rzekomo definiował sam siebie; w przeciwieństwie do Harnacka przywiązywał wagę także do chrześcijańskiej teologii i kultu. R. Bultmann zauważył w Ewangelii Janowej znajomość gnostycyzmu i jego krytykę, a w jej Logosie wpływ Mądrości ST i Filona. Przyjął irańskie pochodzenie mitu Zbawiciela i pokazał, jak chrześcijaństwo i gnostycyzm podzielały koncepcję krytycznej sytuacji ludzkości na świecie, różniąc się w identyfikowaniu przyczyny: losu dla gnostycyzmu i grzechu dla chrześcijaństwa. W. Bauer w Rechtgläubigkeit und Ketzerei im ältesten Christentum (1934) utrzymywał, że herezji, a w szczególności gnostyckiej, nie należy uważać za wtórny rozwój ortodoksji i że początków chrześcijaństwa nie należy czytać przez pryzmat tych ostatnich autorów kościelnych; poświęcił też szczególną uwagę szczególnym formom chrześcijaństwa, które rozwinęły się np. w Egipcie lub w Edessie. W tym samym roku H. Jonas napisał tom 1 Gnosis und spätantiker Geist . Jonas uważał gnostycyzm w jego oryginalności i jedności oraz w jego kontekście nie tylko za asymilację poprzednich idei, ani za hellenizację lub orientalizację chrześcijaństwa, ale raczej za niezależny. Charakterystyka gnostycyzmu wg. dla Jonasa były wiedza, dynamizm i kryzys patomorficzny, mit, kosmologiczny dualizm, który obejmuje osłabienie etyki w ascetyzm lub libertynizm, bezbożność i trudności w zrozumieniu wcielenia i krzyża, sztuczność w tworzeniu mitów. Ta rekonstrukcja była poddawana różnym krytykom. Ponadto, dla Jonasa, chrześcijaństwo i gnostycyzm odpowiadają na tę samą sytuację, nie będąc od siebie zależnymi: są dwoma gatunkami w tym samym gatunku. Nowe odkrycia źródeł, zwłaszcza Mandejczyków (ustalonych jedynie na II-III w. n.e., datę potwierdzoną przez E. Lupieriego, I Mandei) nie popierają tezy o przedchrześcijańskim pochodzeniu gnostycyzmu; nawet przedchrześcijański mit Zbawiciela został obalony przez C. Colpego. Wkład koptyjskiej biblioteki z Nag Hammadi w kategorie, pochodzenie i typologię gnostycyzmu miał nieocenioną wartość. King krytykuje klasyfikację tekstów z Nag Hammadi na walentynian, setian, hermetyczny (na temat relacji między gnostycyzmem a hermetyzmem) i "tomistyczny" lub związany z tradycją apostoła Tomasza, z której klasyfikacji wymykają się chrześcijańskie apokryfy, takie jak Ewangelia Marii i Ewangelia Zbawiciel lub Apokryf Jakuba, które należą do korpusu gnostyckich apokryfów chrześcijańskich, oraz inne greckie teksty, takie jak fragment Platona, wszystkie zawarte w bibliotece koptyjskiej. Te dokumenty, zawierające wiele materiału judaizującego, doprowadziły do przypuszczenia żydowskiego pochodzenia gnostycyzmu, zaproponowanego już przez Friedländera; związek między gnostycyzmem a judaizmem został zbadany przez R. Wilsona; nie bez powodu mamy również żydowskie źródła na temat gnostycyzmu. Jednakże posiadane przez nas żydowskie teksty gnostyckie są schrystianizowane, a S. Petrément , np. wysuwa hipotezę o narodzinach gnostycyzmu z judaizmu poprzez chrześcijaństwo, a niektórzy, tacy jak P. Perkins , zakładają pochodzenie samarytańskie, którego możliwość badał również J. Fossum (The Name of God and the Angel of the Lord. Samaritan and Jewish Concepts and the Origin of Gnosticism, Tybinga 1985). Dla Jonasa gnostycyzm nie ma właściwych początków, nawet jeśli ma te poprzedniki. King utrzymuje, że gnostycyzm nie ma jednego źródła i nie jest monolityczny, tak że trudno go jednoznacznie zdefiniować i próbuje wykazać, odwołując się do wielu dokumentów, że nie jest możliwe zastosowanie go do wszystkich posiadanych przez nas tekstów gnostyckich, np. trzech cech gnostycyzmu często definiowanych jako takie: dualizm antykosmiczny, niezgodność z etyką i wynikające z tego ucieczki ascetyczne lub libertyńskie oraz chrystologiczny doketyzm .Stanowiska M.A. Williamsa wydają się bardziej skrajne , który próbuje zniszczyć samą kategorię gnostycyzmu, uważaną za wynalazek starożytnych herezjologów i współczesnych krytyków. Z drugiej strony inni badacze gnostycyzmu, tacy jak Giulia Sfameni Gasparro, zauważają, że podobne próby dekonstrukcji napotykają na twardy węzeł źródeł, które trudno całkowicie wyeliminować .Gnostycyzm jest więc ruchem o niekiedy nieuchwytnych zarysach, ale nie wydaje się niemożliwe opisanie go przynajmniej w ogólnych zarysach, przy jednoczesnym zachowaniu świadomości jego znacznej złożoności zarówno w mitologicznych wariantach różnych systemów, tradycyjnie dzielonych na walentynian, ofitów i setiański, jak i w ich odmiennych stanowiskach wobec problemów etyki, antropologii, soteriologii, które można wywnioskować ze źródeł bezpośrednich i pośrednich. Ponadto należy również pamiętać o licznych wpływach, jakie często wywierała na różne nurty gnostyckie filozofia grecka, przede wszystkim platońska , ale także tradycja żydowska, np. widoczna w wielu tekstach z Nag Hammadi. Krytycy od jakiegoś czasu i obszernie omawiają relację między gnostycyzmem a chrześcijaństwem. Na ten temat możemy dalej przytoczyć kilka ważnych badań, takich jak praca G. Quispela, Gnosticism and the New Testament,. Obraz gnostycyzmu jako chrześcijańskiej herezji wydaje się dziś dość uproszczony, ponieważ różne teksty gnostyckie z Nag Hammadi nie oferują żadnych śladów wpływu chrześcijańskiego. W przypadku niektórych tekstów zasugerowano, że chrystianizacja nastąpiła w późniejszym okresie . Istnieją zatem zarówno niechrześcijańskie pisma gnostyckie, lub tylko wtórnie i powierzchownie schrystianizowane, jak i z pewnością chrześcijańskie teksty gnostyckie, takie jak te typowe dla gnostycyzmu Bazylidesa, Walentyna i Walentynianów, ukierunkowane na egzegezę ewangelii i refleksję chrystologiczną, badane np. przez A. Orbe. Jednakże w szczególności w przypadku gnostycyzmu walentynianskiego (stanowiącego już konkretny przedmiot ważnych badań F. Sagnarda), wątpliwości, niejednomyślnie przyjęte, dotyczące faktycznego gnostycyzmu Valentinusa wychowanego przez C. Markschiesa (Valentinus Gnosticus?). Polemiczny aspekt gnostycyzmu w odniesieniu do prawosławnego chrześcijaństwa został zbadany przez K. Koschorkego w książce Die Polemik der Gnostiker gegen das kirchliche Christentum, Leiden 1978. W gnostycyzmie wiedza, która jest bezpośrednio zbawcza, jest objawiana przez Zbawiciela - złożonego i nieuchwytnego postać, często przecinająca się z postacią Jezusa Chrystusa i ostatnio badana przez A. Magrisa (Testi gnostici sulla vicenda del Salvatore) - i przekazywana przez tradycję ezoteryczną. W przypadku inicjacji gnostycznej, która nie jest nazywana didaskali "Nauczanie" polega zazwyczaj na ujawnieniu mitycznej opowieści mającej na celu wyjaśnienie kim jesteśmy, czym się staliśmy; gdzie jesteśmy, skąd się wyprowadziliśmy; dokąd zmierzamy, jak są oczyszczone; "co to jest generacja, co to jest odrodzenie" . Jeśli, jak widać, dyskutuje się o historycznych początkach gnostycyzmu, wydaje się możliwe prześledzenie psychologicznych i religijnych motywacji do stanu niepewność egzystencjalna i złe samopoczucie szeroko rozpowszechnione w I-II w. n.e. zarówno w świecie pogańskim, jak i chrześcijańskim, co w gnostycyzmie wyraża poczucie wyobcowania, a niekiedy także niechęci do świata, tak że w skrajnych wyrażeniach gnostycznych jest to utożsamiane z zło, przed którym gnostycy, ponieważ są pneumatykami, a nie istotami cielesnymi, muszą uciekać. Ich prawdziwym domem jest boska plh,rwma (pleroma), pełnia boskości: istoty pneumatyczne są przeciwstawne istotom hylicznym i psychicznym (patrz psychici) i są różnie określane przez Ofitów i Setów jako "synowie Światła" lub "rasy, która się nie chwieje", przez Bazylidesa jako "Trzecie Synostwo", a przez Walentyna jako "kościół duchowy": w odniesieniu do walentynianskiej kategorii "psychici"; co do światła związanego z pneumatyką, ogólnie przeciwstawianego ciemności związanej z materią, jego symbolika jest szczególnie ważna w gnostycyzmie i była badana przez G. Filoramo (Luce e gnosi. Saggio sull′ illuminazione nello Gnosticismo, Rzym 1980). Dualizm ontologiczny między zasadą materialną a zasadą duchową jest cechą często obecną w tekstach gnostyckich. Generalnie wywodzi się z niego dualizm kosmologiczny, który odzwierciedla się także w odrzuceniu jedności głównego boskiego stwórcy, co jest dokładnie sprzeczne z chrześcijaństwem i, jeszcze wcześniej judaizm i grecka tradycja "boga kosmicznego", jak już zauważył Plotyn . Gnostycyzm ma wręcz tendencję do identyfikowania dwóch głównych stwórców, jednego dla świata materialnego, często utożsamianego z Bogiem Starego Testamentu, a drugi dla świata duchowego, uważanego za prawdziwego Boga, niepoznawalnego i niewyrażalnego, zgodnie z zasadami teologii apofatycznej: jest to aspekt szczególnie podkreślany w wielu tekstach, zarówno tradycji bezpośredniej, jak i pośredniej. Na przykład u Hipolita Bazylides jako zasadę wszystkiego podaje Boga, "który nie istnieje", ouvk w;n, "wolnego od myśli, wrażliwości, woli itd." Zaczynając od ta całkowicie transcendentna boskość, plh,rwma, złożona z eonów, objawia się .Znany Bóg, odrębny od niepoznawalnego Ojca, jawi się jako androgyniczny, z żeńskim składnikiem nazywanym od czasu do czasu Siwph, Pro,noia, Ennoia lub odpowiednio Ciszą, Opatrznością, Myślą, tak że odbicie tego Boga na samo w sobie jest generatywne i manifestuje swoją prawdziwą rzeczywistość (kobiece zasady gnostycyzmu zostały niedawno zbadane przez K.L. Kinga, Images of the Feminine in Gnosticism, Philadelphia 1988). Ten akt generatywny ma wiele następujących po sobie etapów rozwoju: najpierw narodziny syna, nazwanego Barbelo lub Nou/j, od pierwotnej pary, który manifestuje swój obraz na zewnątrz; następnie szereg emanacji, które stanowią plh,rwma - ogólnie pojmowane jako koliste - mianowicie eony, z których ostatnim jest Sofi,a, Mądrość, której przypisuje się grzech w rozmaity sposób konfigurowany jako domniemane pragnienie wiedzy lub pożądanie dla Ojca, lub wola naśladowania Jego produktywnej działalności . Ten grzech, czymkolwiek by on nie był, wyjaśnia pochodzenie zła i, ostatecznie, świata materialnego. Bo Mądrość, lub jedna z jej hipostaz - dla Walentynianów Sophia Achamoth - jest odcięta od świata pleromatycznego, a fundamenty są położone dla pracy Demiurga, często zwanego Jaldabaoth, który tworzy świat z istniejącej wcześniej materii, cienia, wyglądu i nieobecności bytu, zainspirowany modelami, tu,poi przekazanym mu przez Sophię Achamoth, wg Walentynianów Ireneusza ; panuje nad całym wszechświatem z siedmioma archontami, którzy są utożsamiani z siedmioma sferami planetarnymi i którzy również zostali przez niego stworzeni. O gnostycznej koncepcji archontów patrz I.S. Gilhus, The Nature of the Archons, Wiesbaden 1985. Opis stworzenia człowieka jest często inspirowany narracją biblijną, rozróżniając jednak formowanie części materialnej, stworzonej przez Demiuga na jego obraz, i wtłoczenie zasady pneumatycznej, która upodobniła Adama do Boga która ma funkcję zbawczą. Ogólne linie gnostycznych koncepcji genezy świata i ludzkości zostały nakreślone przez G. Sfameni Gasparro. Inne nurty gnostyczne, takie jak setyjski, przynajmniej według relacji Hipolita , zamiast pojmować zło jako wynik postępującego rozdrobnienia i osłabienia świata boskiego, postulują już na początku zasadę dobra i zasadę zła, którym towarzyszy pośrednia zasada boska, Pneu/ma lub Lo,goj, przydatna do stworzenia świata, poprzez mieszankę dwóch zasad przez nią dokonanych, i do jego zbawienia, zawdzięczanego jednak zasadzie duchowej. Doktryna zbawienia różnych nurtów gnostyckich nie wydaje się monolityczna. W niektórych tekstach, zbawienie uzyskane poprzez gnozę w trakcie życia wydaje się być uważane za ostateczne, jako prawdziwe zmartwychwstanie: tak np. w traktacie Walentyniana O zmartwychwstaniu . W przeciwnym razie zbawienie to postrzegane jest jako antycypacja ostatecznego, które może nastąpić dopiero po śmierci, wraz z uwolnieniem ducha od ciała, kiedy dusza będzie stopniowo przechodzić przez już wspomniane archontyczne sfery (od nich bierze swoją nazwę późna gnostyczna sekta z IV w.). Dopiero wtedy nastąpi kara dla niegodziwych (Ewangelia Prawdy), w dniu sądu, i może nastąpić metempsychoza. W niektórych tekstach Nag Hammadiego, jak w Parafrazie Sema , pojawiają się imponujące opisy końca świata (na temat apokalipsy gnostycznej). Jeden z gnostycznych scenariuszy apokaliptycznych był już znany Ireneuszowi, acc. do walentynianskiej wizji kosmicznego pożaru, po którym nastąpi apokatastasis, na podstawie teorii eschatologicznej, którą podzielali Orygenes i Grzegorz z Nyssy, z przywróceniem pierwotnej sytuacji, która tym razem będzie ostateczna i niezmienna, ponieważ zasada duchowa zwycięży zło. Według wykładu herezjologów etyka gnostyczna nieuchronnie zmierza do zniesienia się albo w ascetyzm, albo w libertynizm, ponieważ gnostyk - uprzywilejowany, ponieważ już zbawiony - jest wyższy od praw. Przede wszystkim Epifaniusz (Pan. 26) podkreśla libertyńskie praktyki pewnych grup gnostyckich. Teksty z Nag Hammadi wskazują jednak znacznie wyraźniej w przeciwnym kierunku, ascetycznym, z mniej lub bardziej skrajnymi stanowiskami, wynikającymi z pogardy dla ciała i świata w ogóle oraz z odrzucenia pożądliwości: tę tendencję zresztą zidentyfikował już Ireneusz . Radykalna przemiana między ascetyzmem a libertynizmem, popierana na podstawie herezjologów, np. przez Jonasa, Gnosis und spétantiker Geist, I, w dość stanowczy sposób, jest dziś kwestionowana, a przynajmniej ograniczana, przez kilka stronnictw. Wskazaliśmy przede wszystkim na krytykę Kinga (Czym jest gnostycyzm?) tej i innych stylizacji myśli gnostyckiej: zauważa ona również, że w tekstach z Nag Hammadi nie ma tendencji do libertynizmu, wyraźnie potępionego wręcz przeciwnie w Świadku Prawdy i ogólnie ograniczonego, jak się wydaje, do niektórych grup, podczas gdy zauważalna jest tendencja ascetyczna, która jest ponadto często obecna również w kościele chrześcijańskim. Jeśli chodzi o tendencję do minimalizowania wartości etyki w gnostycyzmie, K. Rudolph pokazuje znaczenie wysiłku etycznego również w gnostycyzmie . Liturgia gnostycka i praktyki kulturowe wydają się być stosunkowo słabo poświadczone. Niektóre ruchy gnostyckie, zwłaszcza walentynian, preferowały czysto duchowe nabożeństwo, które uciekało od wszelkich zewnętrznych przejawów, ponieważ, jak zaświadcza Ireneusz , tajemnica niewidzialnej i niewyrażalnej mocy nie powinna być celebrowana za pomocą widocznych i zniszczalnych przedmiotów; praktyki kultowe nie są zbawcze, ale raczej wiedza o tej niewyrażalnej zasadzie. Jednakże zarówno herezjolodzy, jak i teksty z Nag Hammadi poświadczają gnostyckie modlitwy, hymny i psalmy, takie jak ten Walentyna zachowany przez Hipolita . Niektórzy gnostycy, jak Simonians lub Carpocratias , również czcili wizerunki; odkryto pojedyncze miejsca kultu gnostyckiego, jak Hypogeum Aureliuszów. O niektórych sektach gnostyckich, takich jak Ofici, wiemy, że czcili węża. Nie należy zapominać o roli, jaką pełniły sakramenty w gnostycyzmie walentyniańskim, co pomogły wyjaśnić wkłady koptyjskie . W szczególności o sakramencie komnaty małżeńskiej wśród walentynianów informuje nas głównie Ewangelia Filipa - tekst o wyraźnie walentynianskim tonie, zawierający koncepcje typowe dla gnostyckiego doświadczenia i rytuału, którego identyfikacja z homonimiczną ewangelią, o której wspomina Epifaniusz, jest przedmiotem debaty. Zawiera napomnienia i wyjaśnienia osób, które przedstawiają się jako Żydzi nawróceni na chrześcijański gnostycyzm, skierowane do jednego lub większej liczby słuchaczy i skupione na znaczeniu imion Jezusa Chrystusa, na przeznaczeniu i wyzwoleniu duszy w świecie, na niebiańskim chlebie przyniesionym przez Chrystusa jako duchowym pokarmie. Szczególnie ważny jest temat rozróżnienia płci jako symbol rozdarcia pierwotnej jedności, która ma zostać przywrócona w spirituali, i jest to centralny temat sakramentów, w tym nadanie dużego znaczenia temu, co typowo gnostyczne, komnacie małżeńskiej, która symbolizuje zjednoczenie "pneumatyka" z jego własnym aniołem i przywrócenie pierwotnej jedności . Początki i pierwsze przejawy gnostycyzmu stanowią problem, który, jak widzieliśmy, jest przedmiotem gorących debat wśród krytyków i wydaje się, że nie został jeszcze rozstrzygnięty z całą pewnością. W szczególności simonianie byliby związani z Szymonem Magiem, który w Dziejach Apostolskich 8:9-25 jest przedstawiony jako człowiek, który w połowie I w. w Samarii był nazywany "wielką potęgą" i, według herezjologów, był u początków ruchu gnostycznego. Historyczność tej postaci, obecnej później w tradycji apokryficznych Dziejów Apostolskich, jest kontrowersyjna; w każdym razie herezjologiczne raporty dotyczące Simonians, Menandra i Satornilosa wskazują na pierwszą połowę II w., kiedy to Karpokrates i przede wszystkim Bazylides, z którego dzieł, podobnie jak dzieł jego syna Izydora, pozostało nam stosunkowo niewiele, niestety; mamy lepszą dokumentację dotyczącą gnostycyzmu walentynian . Największy rozkwit gnostycyzmu wydaje się mieć miejsce w połowie II w., kiedy to był on obecny w Palestynie, Syrii, Egipcie i Rzymie. Od Marcjona, którego charakterystyka jako gnostyka jest przedmiotem debaty, ale którego kosmiczny i teologiczny dualizm - z Bogiem stwórcą ST uważanym za odrębnego i niższego w porównaniu z najwyższym Bogiem NT - musi, jak się wydaje, być wywiedziony z gnostycznych korzeni, gnostycyzm tego dojrzałego okresu jest artykułowany na gnostycyzm walentynianski, oficki i setiański, gdzie najważniejszym ruchem wydaje się być ruch walentynianski. O samym Walentynie, Egipcjaninie działającym w Aleksandrii, a później w Rzymie w połowie II w., wiemy stosunkowo niewiele, a jego dzieła dotarły do nas we fragmentach: listach, kazaniach, psalmach. Identyfikacja jego Ewangelii Prawdy z Ewangelią z Nag Hammadi, utrzymywaną przez pierwszego redaktora koptyjskiego tekstu, G. Quispela, jest niepewna: jest to przemówienie wygłoszone przez Mistrza do jego "pneumatycznych" uczniów, aby przekazać im przesłanie prawdy, nabycie świadomości ich własnej prawdziwej natury i osiągnięcie pełni bytu. Mamy więcej informacji, również dzięki Ireneuszowi, dotyczących szkoły Walentyna, podzielonej według Hipolita na dwie wielkie gałęzie: jedną wschodnią, reprezentowaną przez Ardezjanesa (być może Bardesanesa z Edessy, którego myśl została zaczerpnięta z herezjologicznych fragmentów i z Liber Legum Regionum, dzieła jego szkoły) i przez Assionika; i jedną zachodnią, lepiej udokumentowaną, z Ptolemeuszem Gnostykiem i Heraklionem. Ptolemeusz , uczeń Walentyna wraz z Herakleonem i Markiem, żyjący w 2. połowie II w. n.e., w Liście do Flory podanym w całości przez Epifaniusza w Adv. haer., rozwodzi się nad interpretacją ST, z którego jedynie Dziesięć Przykazań ma boskie pochodzenie, za sprawą Demiurga, stwórcy wszechświata; reszta pochodzi częściowo od Mojżesza, a częściowo od starszych ludu żydowskiego. Zbawiciel, jak wcześniej dla Walentyna, jest utożsamiany z Jezusem Chrystusem, jedynym, który wypełnił Dekalog, doskonaląc go, podczas gdy zniósł wszystkie inne prawa, z których te rytualne należy odczytywać jako symbole "świata duchowego i transcendentnego": obrzezanie jest obrzezaniem serca, post jest powstrzymywaniem się od zła itp. Ptolemeusz, który w Liście głosi biblijne i apostolskie podstawy swoich własnych doktryn, napisał także komentarz do Prologu Jana, którego treść została podana przez Epifaniusza i Ireneusza (na temat ewangelii Janowej i gnostycyzmu). Interpretuje Prolog alegorycznie, odnosząc się do pochodzenia pierwszej Ogdoady, tj. pierwszych ośmiu eonów pleromy Walentyniańskiej - te ostatnie są wytwarzane z Logosu wyemitowanego przez Jednorodzonego Syna - złożonych z 30 eonów utworzonych przez rozwinięcie pierwszej zasady, Bythos lub otchłani; następnie Sophia wytwarzała rzeczywistość ekstrapleromatyczną, hyliczną, psychiczną i pneumatyczną. Od Ireneusza wiemy, że zwolennicy Ptolemeusza teoretyzowali dwie małżonki Bythos, Ennoię (Myśl) i Thelesis (Wolę), które odpowiednio zrodziły Aletheię (Prawdę) i Monogenesa (Jednorodzonego) na swój obraz. Według innych, pierwsza Ogdoada nie wyłoniła się stopniowo, jeden eon z drugiego, ale nagle, od Praojca - który, gdy chciał stworzyć, przyjął imię Ojciec - i od jego Ennoia. Ogólnie rzecz biorąc, linia Ptolemeusza wydaje się osłabiać dualizm Walentyniana i oceniać bardziej pozytywnie zarówno ST, którego Demiurg jest przynajmniej nazywany "sprawiedliwym", jak i element psychiczny, uznany za obecny w Chrystusie i powracający do Hebdomady z Demiurgiem po ukrzyżowaniu, podczas gdy element pneumatyczny powrócił do wyższej Ogdoady, tak aby zbawienie mogło być również rozszerzone na psychici, poza nielicznymi pneumoni. Ponadto, według Tertuliana. , eony ptolemejskie są substancjami osobistymi uważanymi za zewnętrzne wobec bóstwa, podczas gdy Walentyn postrzegał je jako uczucia i uczucia bóstwa. Z drugiego ucznia Walentyna, Herakleona, wiele fragmentów komentarza do Ewangelii Jana dotarło do nas dzięki jego obaleniu, którego Orygenes, okazując szacunek i podziw dla swego przeciwnika, dokonał w swoim własnym homonimicznym dziele, nawet jeśli utrata wielu ksiąg komentarza Orygenesa doprowadziła również do redukcji zachowanych fragmentów Herakleona, który w tym dziele zwracał się nie tylko do wtajemniczonych, ale także do szerokiej publiczności, wykluczając zatem, jak się wydaje, mitologiczną nadbudowę i potwierdzając raczej te same zasady, co Ptolemeusz: rozróżnienie ludzi na hylicznych, psychicznych i pneumatycznych oraz Boga ST od Boga NT. Egzegeza Ewangelii Jana jest wybitnie alegoryczna, zwracająca uwagę na szczegóły, choć zwięzła: słowa i dzieła Chrystusa są interpretowane jako symbole rzeczywistości duchowych, trzech rodzajów ludzi i relacji między pneumatykami a ich aniołami. Na przykład Jan Chrzciciel, jako prorok, jest uważany za symbol osoby "psychicznej", związanej z ekonomią ST; jako więcej niż prorok, zgodnie z definicją Mt 11:9, reprezentuje osobę "pneumatyczną", symbolizowaną również przez Samarytankę: podczas gdy materialna powłoka, w której jest zamknięty, skłania go do zła, stopniowo staje się świadomy swojej prawdziwej natury, a Zbawiciel oczyszcza go i prowadzi do gnozy. Szkoła walentynianska, nawet w swoich rozgałęzieniach, prezentuje jednak dość jednolite i typowe podejście, z już zapisaną doktryną pleromy 30 eonów i znaczeniem pierwszej Ogdoady w jej obrębie; z centralną pozycją Sofii; i ze znaczącym uznaniem dla elementu psychicznego, którego najbardziej bezpośredni przedstawiciel, Demiurg, jest oceniany w wystarczająco pozytywny sposób i wydaje się przeznaczony do szczęśliwego losu. Z takim optymizmem soteriologicznym zachodnia szkoła walentynianska w pewien sposób zbliża się do stanowisk Wielkiego Kościoła. Interesujące jest zbadanie wpływu walentyniańskiego gnostycyzmu na Orygenesa, który był także przyjacielem jednego z jego wyznawców i którego, jak widzieliśmy, traktował Herakleona z szacunkiem, nawet w krytyce. Podobna tendencja zdaje się umacniać w niektórych systemach gnostycznych III w.: np. w czterech księgach Pistis Sophia zbawiciel, którym jest Jezus i który daje objawienia swoim uczniom po zmartwychwstaniu, czyni wszystkie dusze, które go pragną, uczestnikami gnozy i tajemnic: "wszyscy ludzie, którzy przyjmą tajemnice w Niewypowiedzianym, staną się królami ze mną i zasiądą po mojej prawicy i po mojej lewicy w moim królestwie" . Te deklaracje soteriologicznego uniwersalizmu z jednej strony wyprzedzają przesłanie manichejskie

GERMINIUS z Sirmium (zm. ok. 374): Urodzony w Kyzikos (Hellespont), w 351 r. został wybrany na biskupa Sirmium, rezydencji cesarskiej, zastępując zdetronizowanego Photinusa, a od tego czasu ściśle współpracował z pro-ariańską polityką Walensa z Mursy i Ursacjusza z Singidunum: był obecny zarówno przy opracowywaniu Formuły Sirmii w 357 r., jak i na soborze w Rimini (359). Miał pewne kontakty z Hilarym i Euzebiuszem z Vercelli, którzy, wracając w różnych okresach ze Wschodu na Zachód, przejeżdżali przez Sirmium (361-363). 13 stycznia 366 r. odbył publiczną dyskusję ze świeckim Heraklianusem, wyznawcą wiary nicejskiej: przy tej okazji Germiniusz bronił formuły z Rimini i stanowiska teologicznego o tendencjach proariańskich, ale wykazał się dużym umiarem w stosunku do swego rywala. W tym samym roku podjął decyzję o porzuceniu formuły z Rimini na rzecz innej, zdecydowanie antyariańskiej, mimo że nie była ona zgodna z nicejskim wyznaniem wiary, a zatem nie zawierała homoousios; przy tej okazji odrzucił protesty Walensa i Ursacjusza

GERONA: Dowody archeologiczne wskazują na obecność chrześcijaństwa począwszy od IV w. Z dekretu Innocentego I do biskupów obecnych na soborze w Toledo (400) dowiadujemy się o nieregularnej konsekracji biskupa Huesca. W roku 517, gdy biskupem był Frontinianus, odbył się tam sobór. Akty zawierają podpisy siedmiu biskupów, w tym metropolity Jana z Tarragony, którego podpis znajduje się przed pozostałymi; przypuszcza się, że przewodniczył on soborowi. Z wyjątkiem Orontiusa, biskupa Granady (Iliberis), wszyscy pozostali biskupi należeli do prowincji Tarragona. Sobór wydał dziesięć kanonów: cztery mające na celu uregulowanie spraw liturgicznych, dwa dotyczące dyscypliny chrztu i cztery skierowane do duchowieństwa.

GERONTIUS (ok. 395-ok. 480): Palestyński mnich, związany z Melanią Młodszą, której Vita prawdopodobnie napisał (ok. 440). Później został archimandrytą cenobitów Palestyny, ale stanął na czele oporu przeciwko Soborowi Chalcedońskiemu . Pojednanie patriarchy Juwenalisa z jego kolegą Elpidiuszem i jego protektorką, cesarzową Eudoksją, w 456 r., podobnie jak patriarchy Martyriusza z dysydentami, około 479 r., pozostawiło go niepokutującym w schizmie

GERONTIUSZ z Nikomedii (zm. po 400/401): Według Sozomena (HE VIII, 6) był diakonem w Mediolanie podczas biskupstwa Ambrożego, którego rozkaz tymczasowego pozostania w domu, w pokucie, za rozpowszechnienie historii o widmie, które rzekomo napadło go w nocy, nie usłuchał, udając się do Konstantynopola. Tam zyskał sławę dzięki swoim umiejętnościom medycznym i został konsekrowany na biskupa Nikomedii w Bitynii. Dowiedziawszy się o tym, Ambroży poprosił biskupa Konstantynopola Nektariusza o złożenie z urzędu, któremu nie udało się to przedsięwzięcie z powodu sprzeciwu ludu. Jan Chryzostom,został biskupem Konstantynopola, zdetronizował Gerontiusa w czasie swojej podróży przez Azję Mniejszą i nie ugiął się pod wpływem protestów ludu w odpowiedzi, czy to w Nikomedii, czy w Konstantynopolu, ale złożenie z urzędu Gerontiusa było jednym z tematów oskarżenia skierowanego przeciwko niemu na Synodzie Dębu

GERVASIUS i PROTASIUS, męczennicy (zm. ok. 303): Ci mediolańscy męczennicy byli nieznani, dopóki Ambrose nie odkrył ich ciał 17 czerwca 386 r. na cmentarzu w Porta di Vercelli, prowadząc wykopaliska przed kaplicą św. Nabor i Feliks , gdzie znaleziono urnę z ich szczątkami, o których pamięć zaginęła; wieczorem szczątki przeniesiono do bazyliki Fausta. 19 czerwca uroczyście przeniesiono je do niedawno ukończonej bazyliki w Porta Romana (później: św. Ambroży), gdzie umieszczono je pod ołtarzem . Z tej okazji Ambroży wygłosił dwa kazania, jedno w bazylice Fausta, a drugie w nowym kościele. Ta translatio posłużyła jako model wprowadzenia relikwii do nowo wybudowanej bazyliki, praktyki włączonej do obrzędu poświęcenia kościołów. Była również początkiem serii odkryć i tłumaczeń świętych w północnych Włoszech. Cześć dla świętych Gerwazy i Protazy rozprzestrzenili się natychmiast po całym Zachodzie (Ravenna, Brescia, Rzym, Vienne, Rouen, Carmona, Afryka). W starożytnych martyrologiach - ich imiona pojawiają się 19 czerwca. Ich Męka nie ma wartości historycznej.

GESTA APUD ZENOPHILUM: Rękopis Biblioth?que Nationale Parisinus z 1711 r. zachowuje zapisy procesu, który odbył się w Cirta (a nie w Thamugadi, Numidia) 8 grudnia 320 r.,wniesiony przez diakona Nundinariusa przeciwko jego biskupowi, Silvanusowi z Cirta, przed konsularnego gubernatora Zenophilusa. Proces dotyczy walk między Donatystami, podczas których odczytano protokoły konfiskaty dóbr i świętych ksiąg w Cirta, zgodnie z pierwszym edyktem z 303 r. o prześladowaniach Dioklecjana na chrześcijanach. Edykt nakazywał między innymi oddanie świętych ksiąg i innych świętych przedmiotów przechowywanych w kościołach (Acta Munati Felicis). Silvanus, który był jeszcze diakonem, gdy oddał dobra i książki, został oskarżony o to, że został wybrany na biskupa Cirta po prześladowaniach poprzez przywłaszczenie i przemoc. Ze sprawą Silvanusa wiąże się Protokół z Cirta, sprawozdanie ze spotkania, któremu przewodniczył Secundus z Tigisis, z okazji wyboru Silvanusa, z którego jasno wynika, że wszyscy ci biskupi byli traditores podczas prześladowań. Dokument ten, poza tym, że jest przydatny do poznania początków donatyzmu, jest bardzo ważny ze względu na informacje na temat organizacji wspólnoty chrześcijańskiej na początku IV w. i dla wycinka życia chrześcijańskiego. Ponadto dokument był w dużym stopniu wykorzystywany przez katolików w polemice donatystów, szczególnie przez Augustyna

GESTA PURGATIONIS CAECILIANI ET FELICIS:To zbiór dokumentów sporządzony przez katolika w latach 330-347, który dotarł do nas w bardzo niekompletnym stanie w rękopisie De schismate donatistarum Optatusa z Milevis. Został on przez niego wykorzystany w jego pracach. Tytuł pochodzi z zakończenia: Gesta purgationis Caeciliani episcopi et Felicis . Zbiór był szeroko wykorzystywany po stronie katolickiej w polemikach z donatystami. Miał on na celu, bezpośrednio lub pośrednio, obronę legitymizacji Caeciliana jako biskupa Kartaginy. Można go podzielić na trzy części. Pierwsza składa się z Purgatio Caeciliani, który zawiera, oprócz Gesta apud Zenophilum , inne dokumenty mające na celu wykazanie niewinności Caeciliana. Treść tych dokumentów jest znana z odniesień Optatusa, Augustyna i konferencji w Kartaginie z 411 r. . Gesta apud Zenophilum jest niekompletnym streszczeniem procesu, który odbył się w Cirta 8 grudnia 320 r., wszczętego przez diakona Nundinariusa przeciwko jego biskupowi, Silvanusowi z Cirta, przed consularis Numidii, Zenophilusem, i który miał miejsce na początku Purgatio Caeciliani. Chociaż proces był wewnętrzną sprawą ruchu donatystów, był on szeroko wykorzystywany przez katolików w późniejszych polemikach . Nundinarius przedstawił consularis ustne i pisemne dowody przeciwko Silvanusowi, z których wynikało, że ten ostatni był tradytorem w prześladowaniach w 303 r., został wybrany na biskupa w 304/305 r. przez motłoch, okradł świątynię Serapisa i był symoniakiem. Tekst rzuca bardzo złowrogie światło na początki donatyzmu i jego pierwszych protagonistów. Dołączono również oryginalne protokoły przeszukania przeprowadzonego przez rzymskich urzędników w kościele w Cirta w 303 r. zgodnie z dyrektywami edyktu Dioklecjana. Druga część, bardzo niekompletna, dotyczy Purgatio Felicis z trzema dokumentami: listem prokonsula Helianusa, który po zakończeniu dochodzenia poinformował cesarza Konstantyna o niewinności Feliksa; listem cesarza do prokonsula Probianusa; i wreszcie Acta purgationis Felicis, pełne luk, z relacjami z przesłuchań i odniesieniami do wcześniejszych dokumentów. W nich niewinność Feliksa jest wykazana wyrokiem z 15 lutego 314 r. Trzecia część zbioru obejmuje osiem listów, z których większość pochodzi od cesarza Konstantyna. Ta trzecia część została prawdopodobnie dodana później do oryginalnego dossier.

GESTY (ikonografia): Badanie gestów wykonywanych przez poszczególne postacie w scenie ujawnia środek wyrazu o fundamentalnym znaczeniu dla języka figuratywnego sztuki chrześcijańskiej. Gesty, podobnie jak atrybuty lub typologia ubioru, skutecznie przyczyniają się do zrozumienia pojęć, które mają być wyrażone. Z tego powodu wskażemy najbardziej znaczące spośród nich. Dextrarum iunctio. Jest to gest małżonków, zaczerpnięty ze sztuki klasycznej i powtarzany w sztuce chrześcijańskiej. Czasami, w miejsce Pana, za parą chrześcijańską pojawia się obraz Iuno Pronuba, prosty symbol Zgody, gdy jej atrybut boskości został utracony (Ws, 156). Impositio manus lub manuum. Można to interpretować jako święty gest przekazywania nadprzyrodzonych mocy lub darów lub dokonywania cudów (np. scenyrozmnożenia chleba lub chrztu); ale można go również interpretować jako gest błogosławieństwa (np. sceny z Noem, Izaakiem lub Jakubem) lub oskarżenia (sceny z Zuzanną i starcami) . Adlocutio i acclamatio. Te gesty są wyrażane z prawą ręką wyciągniętą i uniesioną. Środkowy i wskazujący palec są również wyciągnięte. Kciuk może być opuszczony. Dłoń może być również całkowicie otwarta, jak zawsze w gestach aklamacji . Manibus expansis. Ten gest wskazuje głównie na stan błogości. Postacie są pokazane stojąc, z otwartymi i uniesionymi ramionami i dłońmi: ich zbawienie już nastąpiło, a dla nich rozpoczęło się życie niebieskie. Taki gest wskazuje również na osobę modlącą się . Zasłonięte ręce. Niosąc lub przyjmując coś zasłoniętymi rękami, wskazuje na wielki szacunek w stosunku do res sacrae, które się przyjmuje lub niesie (np. sceny traditio legis lub Starszych ofiarowujących kielichy lub korony. Gest Starszych w szczególności, z zasłoniętymi i podniesionymi rękami, wskazuje również na hołd i aklamację. Ofiarowanie koron później również stanowi symbol męczeństwa. (Dodatkowo istnieją liczne przykłady gestu nałożenia koron na głowy męczenników, jako uznania ich ofiary, ze strony Bóstwa, które w tym przypadku nie ma zasłoniętych rąk.) Ręka na ramieniu. Jeśli gest dotyczy żołnierza, jest on prawie zawsze umieszczany w przedstawieniu aresztowania (np. sceny aresztowania Piotra). Ręka pod brodą. Jest to gest kogoś, kto jest smutny, zamyślony, przestraszony lub poważnie zaniepokojony (np. sceny Hioba dotkniętego wrzodami lub "spoczynku Jonasza"). Postacie klęczące. Ludzie w tej pozycji mają wyraz charakterystyczny dla błagającego lub kogoś wykonującego akt adoracji

GESTY LITURGICZNE: "Jezus nie głosił fałszywej i absolutnej wewnętrzności. Dla niego gest nigdy nie był pozbawiony znaczenia ani naganny. Autentycznie ludzka i autentycznie chrześcijańska modlitwa to taka, w której uczestniczą zarówno ciało, jak i dusza". Z tą postawą Jezus trzymał się sposobu modlitwy w ST. Apostołowie zachowali tę postawę niezmienioną. Tak więc w NT znamy stanie na modlitwie, klęczenie na modlitwie, podnoszenie oczu, rozkładanie rąk, pokłon na adorację, słuchanie Słowa Bożego w pozycji siedzącej i lektora stojącego, aby głosić Pismo Święte. Era poapostolska wiernie zachowała tę pełną czci i duchowo głęboką postawę w modlitwie i każdej innej czynności liturgicznej. Z pewnością nie zwraca się na to nadmiernej uwagi. Podkreśla się autentyczność i szczerość form zewnętrznych, które powinny być wyrazem wewnętrznej i duchowej adoracji Boga. W związku z tym Tertulian w jednym z pierwszych traktatów na temat postawy podczas modlitwy, De oratione, krytykując przesadę, zauważa: cum modetia et humilitate adorantes magis commendabimus deo preces nostras ne ipsis quidem manibus sublimius elevatis, sed umiarkowany ac sonda elatis, ne vultu quidem in audaciam erecto . Daje wskazówki dotyczące właściwej postawy zewnętrznej: de genu ponendo; należy modlić się na klęczkach, chyba że w dzień Pański i przez cały okres 50 dni Wielkanocy . Ponadto omni die quis dubitet prosternere se deo vel prima saltem oratione qua lucem ingredimur? . Zwyczaj utrwalony wśród wiernych znajduje potwierdzenie w tradycji. Tym samym trafnie precyzuje w De corona : Hanc si nulla scriptura determinavit, certe consuetudo corroboravit, quae sine dubio de tradycji manavit . Niektóre zwyczaje występujące podczas celebracji chrzcielnych mają bezpośredni związek z tą tradycją: nie wypada de geniculis adorare w dzień Pański i w okresie paschalnym. I dalej: Ad omnem Progressum atque promotum, ad omnem aditum et exitum, ad westitum, ad calciatum, ad lavacra, ad mensas, ad lumina, ad cubilia, ad sedilia, quacumque nos conversatio exercet, frontemsignaculo terimus . "Sposób, w jaki Tertulian umieszcza znak krzyża w dziedzictwie tradycji Kościoła, pokazuje, że gest ten nie był dla niego tradycją typową dla Afryki czy łacińskiego Zachodu, ale przede wszystkim postawą popularnej religijności chrześcijańskiej" . To samo tyczy się postawy podczas modlitwy, o której Tertulian mówi mimochodem: Illuc sursum suspicientes christiani manibus expansis, quia innocuis, capite nudato, quia non erubescimus, . . . precantes sumus . Analogiczną sytuację obserwujemy na Wschodzie. Klemens Aleksandryjski mocno podkreśla dla swoich "gnostyków" postawę wewnętrzną i duchowość; ale zaleca także "podniesienie głowy i wzniesienie rąk w kierunku nieba", "stanie" podczas ostatniej modlitwy publicznej wypowiadanej na głos, aby w ten sposób wyrazić tęsknotę wszystkich duchowych ludzi za Dobrem i Świętym. W tej kwestii Orygenes jest jeszcze głębszy: in ecclesiasticis obserwacjaibus sunt nonnulla huiusmodi, quae omnibus quidem facere necesse est. . . Nam quod v. gr. genua fleximus orantes et quod ex omnibus coeli plagis ad solam Orientis partem conversi orationem fundimus, non-easy cuiquam puto action compertam. . . . Et omnia haec operta licet et velata portamus. . . , ut a magno pontifice atque eius filiis tradita et commendata suscepimus . W De oracie. nakazuje konieczność klękania, gdy oskarża się siebie z grzechów w obecności Boga. Klękanie "na imię Jezusa" stało się później powszechne jako akt upokorzenia przed Bogiem . Gesty te są w każdym razie tylko sporadycznymi wydarzeniami: mimo to w imponujący sposób pokazują, jak bardzo takie zewnętrzne postawy stanowią prawdziwe i właściwe dziedzictwo wiary wierzących, nawet jeśli nie zawsze były właściwie rozumiane. Tradycja apostolska oferuje ogólny przegląd, niemal systematyczny, w kontekście traktowania dyscypliny kościelnej. Zazwyczaj modli się stojąc . Przed modlitwą poranną należy umyć ręce . O trzeciej godzinie, jeśli nie ma się w domu, można modlić się w ciszy: ora in corde tuo Deum . Modlitwie o północy również powinno poprzedzać obmycie rąk: jest to modlitwa, którą należy odmawiać razem z żoną. W takiej sytuacji wykonuje się gest znaku krzyża i odrobiny śliny: Per consignationem cum udo flatu et per manum sputum amplectens, corpus tuum… sanctificatum est . Po wzmiance o tym rzadkim i dziwnym zwyczaju znajdujemy cały rozdział de signo crucis: w każdej chwili dobrze jest przeżegnać się znakiem krzyża na czole jako obroną przed diabłem: frontem et oculos per manum consignantes , aby uniknąć potępienia. Między II a IV wiekiem pewne gesty rozpowszechniły się szeroko, pod przewodnictwem tradycji, wśród pobożnych zwyczajów. Poprzez te gesty ciało, uświęcone w kąpieli chrztu i napełnione, przez namaszczenie, Duchem Świętym, sprzyja modlitwie, wyrażając wewnętrzne stany duszy, a nawet je wspierając i wzmacniając. Spojrzenie zwraca się głową ku niebu; ustami wymienia się święty pocałunek pokoju; palce ręki wykonują znaczący gest w znaku krzyża; ręce są uniesione w modlitwie. Stoi się do modlitwy, klęka w określone dni i w pewne okazje pokutne oraz do adoracji. Istnieje również modlitwa cicha i czujna, którą odmawia się na siedząco. W odcinku 130 ad Probam Augustyn, nie zastanawiając się długo nad znaczeniem gestów zewnętrznych, podaje naukę o modlitwie. Mówi o modlitwach wytryskowych: crebras. . . orationes, sed eas tamen brevissimas et raptim quodam modo iaculatas ; plerumque hoc negotium plus gemitibus quam sermonibus agitur, plus fletu quam afflatu . Hoc tamen late patet, ut homo Christianus in qualibet tribulatione constitutus in hoc gemitus edat, in hoc lacrimas fundat . Na zakończenie prosi Probę, aby się za niego modliła i napomina: in ieiuniis et vigiliis et omni castigatione corporis, qua plurimum adiuvatur oratio, facitat quoque vestrum quod poterit . To, co w ten sposób przekazali Ojcowie, pozostało żywe we wszystkich formach liturgicznych wieków. Chrześcijanin staje przed Bogiem, przed ołtarzem, z uniesionymi rękami, z podniesionymi oczami, klęcząc podczas błagań i w czasie pokuty, zdecydowanie unikając przyklęknięć w święta i okres wielkanocny, wymieniając pocałunek pokoju, zawsze gotowy przeżegnać się krzyżem, aby umocnić się przeciwko atakom Złego, a tym samym wyznać Jezusa Ukrzyżowanego i Zmartwychwstałego. Choć w niektórych wersetach przesadnie nawiązuje się do ceremonii Ordo Romanus I daje świadectwo tej postawie pobożności i oddania podczas czynności liturgicznych.

GILDAS Mądry (zm. 570): Pierwszy celtycki pisarz tworzący po łacinie po opuszczeniu Brytanii przez Rzymian. Urodził się prawdopodobnie na początku VI w. w zachodniej Brytanii, spędził tam większość swojego życia. Odwiedził Irlandię i (choć nie jest to do końca pewne) również Rzym i Galię, gdzie założył klasztor Gildas-de-Rhuys. Zmarł w 570 r. Pod jego nazwiskiem do naszych czasów dotarł krótki pokutny list, Praefatio de paenitentia, oraz fragmenty listów o charakterze dyscyplinarnym. Jednak jego podstawowym dziełem jest De excidio Britanniae, napisane nieco przed 547 r. Dzieło, którego celem jest pokazanie czytelnikowi dramatu rzymskiej Brytanii, opuszczonej przez legiony pod koniec IV w. i kolejno spustoszonej przez Piktów, Szkotów, Anglów i Sasów, jest podzielone na dwie części: Pierwsza (rozdz. 3-26) opowiada historię Brytanii od początków do inwazji barbarzyńców, ostatecznie pokonanych przez Ambrożego Aureliana w pobliżu góry Badon (początek VI w.). Druga część (rozdz. 27-110) przedstawia i gani wady Brytów, którzy zapominając o minionych nieszczęściach, podważyli i odrzucili wszelkie normy prawdy i sprawiedliwości. Ciągłe porównywanie z biblijnymi paradygmatami służy do ujawniania podłości chrześcijaństwa Brytów jego czasów. Gildas nie jest nieświadomy listów: samo zmieszanie gatunków, które można znaleźć w jego dziełach (historia, epistolografia, napomnienia) można wyjaśnić w kontekście tradycji literackiej, która nie gardziła tego rodzaju połączeniami; a jeśli jego łacina jest ciężka, to również emanuje dokładnym opracowaniem.

GILDO (zm. 398): Syn Nubela, potężnego wodza Kabylijczyków z Mauretania Caesariensis i brat Firmusa, który zbuntował się w 372 r. przeciwko rzymskim władzom. Gildo jednak służył Rzymianom z honorem przeciwko swemu bratu . Został nagrodzony nominacją as comes et magister utriusque militiae per Africam w 386 r. Stopniowo rozczarowywał się Teodozjuszem I i nie wysłał mu pomocy podczas buntu Eugeniusza (392-394). W tym momencie stał się zwolennikiem donatystów i nawiązał silną przyjaźń z donatystycznym biskupem Optatusem z Thamugadi. Jesienią 397 r. zbuntował się przeciwko rządowi Zachodu i ogłosił wierność rządowi Wschodu, ale został pokonany i zabity przez armię dowodzoną przez swojego brata Mascezela, którego syna Gildo zamordował; jego sojusznik, biskup Optatus, również został stracony razem z nim . Gildo posiadał ogromne posiadłości w Afryce Północnej, tak duże, że po jego śmierci mianowano specjalnego komisarza, który miał się nimi zająć . Jego rodzina utrzymywała jednak kontakty z rzymską arystokracją; w ten sposób jego córka Salvinia poślubiła Nebridiusa, siostrzeńca cesarzowej Flaccilli . Gildo był potężnym i pozbawionym skrupułów tubylczym wodzem, którego ambicje, gdyby zostały zrealizowane, mogłyby doprowadzić do rezultatów o wielkim znaczeniu dla losów donatyzmu i katolicyzmu w Afryce Północnej.

GIRK′ T′GHT′OTS′ (Księga Listów): Obszerny średniowieczny ormiański zbiór dzieł, głównie o charakterze dogmatycznym, o znaczącym znaczeniu historycznym i tekstowym. Do tej pory był badanyi tłumaczony w bardzo częściowy sposób, jednak pomimo niedociągnięć pierwszego wydania, nie został jeszcze zastąpiony.

GLORIA: Poza znaczeniami sławy, sławy, honoru, słowo gloria w patrystycznej łacinie przyjęło, poprzez swój grecki odpowiednik do,xa, biblijne znaczenie manifestacji boskiej mocy (kabod), uznania Boga ze strony istot ludzkich i eschatologicznego zbawienia przekazanego przez zmartwychwstałego Chrystusa. Należy jednak zauważyć, że łacińscy tłumacze do,xa - ignorując, nawiasem mówiąc, znaczenie "opinii" - nie tylko z gloria, ale także z maiestas, claritas i honor. Biorąc pod uwagę znaczenie biblijnego tematu gloria, nie dziwi fakt, że zajmuje on znaczące miejsce w teologii łacińskiej (Hilariusz, Ambrozjusz) i liturgii

GLORIA IN EXCELSIS DEO : Utwór ten, skomponowany na wzór psalmów, należy do najstarszych form liturgicznych. Rozpoczyna się pieśnią aniołów podczas zwiastowania pasterzom narodzin Chrystusa . Następują aklamacje do Boga, zakończone wskazaniem na Jego chwałę i wszechmoc. Ta pierwsza część jest skierowana do Ojca i stanowi najstarszą część hymnu. Część druga przechodzi od pochwały do błagania i jest skierowana do Syna: aluzje do Chrystusa, jednorodzonego od Ojca, do jego odkupienia, do jego chwały (siedzącego po prawicy Ojca), pokazują nacisk, który podkreśla niewątpliwe wpływy sprzeciwu wobec współczesnych i błędnych teorii chrystologicznych, przede wszystkim ariańskich. Hymn dotarł do nas w dwóch redakcjach: jedna, w tak zwanym Kodeksie Aleksandryjskim (A), uważana jest za starszą i bardziej autentyczną; druga, zawarta w Constitutiones Apostolicae (C), ujawnia interpolacje z ręki nie zawsze ortodoksyjnej. Nie ma wzmianki, w przyjętej formie, o Duchu Świętym: trzecia Osoba została jednak wyraźnie wezwana w zakończeniu pierwszej części (kod. A): Domine Fili unigenite et Sancte Spiritus.

GLOSARIUSZ - SŁOWNIK: Początkowo glosa wskazywała, że potrzebne było wyjaśnienie niejasnego słowa; później wskazywała na samo wyjaśnienie. Arystoteles używał jej w tym ostatnim znaczeniu, określając, że jest to bardzo stara metoda nauczania . Glosariusz stosowano również do zbiorów wyjaśnionych słów; a glosariusze, autorzy, którzy kompilowali glosariusze. Zwyczaj glosowania tekstów i praw sięga czasów Aleksandra Wielkiego i trwał przez całe średniowiecze, z wyjątkiem okresu Justiniusza, kiedy wszelkie komentarze do praw cesarskich były zabronione. W późnej starożytności i wczesnym średniowieczu rozpowszechnił się zwyczaj gromadzenia komentarzy różnych autorów na temat terminów biblijnych lub prawnych, tworząc tak zwane catenae, które zyskują ogromne znaczenie dla śledzenia rozwoju idei lub rekonstrukcji częściowo zaginionych tekstów. Najczęściej glosowanymi księgami są Biblia, Corpus iuris civilis lub Corpus iuris canonici. Słownik biblijny dał początek osobliwym zjawiskom znanym pod nazwą glossa ordinaria (= ciągły komentarz do całej Biblii umieszczany na marginesach bocznych tekstu) i glossa interlinearis (= krótkie notatki wyjaśniające umieszczane między wierszami tekstu). Najważniejszymi rodzajami glos są glosy korekcyjne, mające na celu sprostowanie odczytań uznanych za niedokładne lub trudne; wyjaśniające, mające na celu wyjaśnienie mało znanych lub archaicznych terminów; integracyjne, próbujące uzupełnić tekst, w którym brakuje jednego lub więcej słów. Najstarszym glosariuszem jest glosariusz Hezychiusza z Aleksandrii (V-VI w.), który napisał obszerny grecki leksykon filologiczny autorów klasycznych i dialektyki, czerpiąc najważniejszy materiał od Diogenianusa z Heraklei lub od Apolloniusza Sofisty z epoki Hadriana i z różnych zbiorów powiedzeń. Glosy biblijne zostały wprowadzone do glosariusza przed VIII w. Inne glosariusze opracowali Theodoret, Photius, Ecumenius, Zonara i Suidas (ok. 976). W zachodnim średniowieczu komentarze biblijne zwane "glosariuszem" przypisuje się Anzelmowi z Laon (1050-1117) i jego szkole. Wśród uczniów i współpracowników Anzelma był magister Gilbertus Universalis, który w formie ciągłej opracował znaczną liczbę tekstów biblijnych; niektóre były powszechne; Peter Lombard wzbogacił słownik Anzelma z Laon. W tym okresie glosariusze nazywano "glossaria magna"; praca Petera Lombarda, "glossaria media"; Gilberta i Anzelma, "glossaria parva". Od 1180 roku każdy połysk sygnalizowany był symbolem. Izydor z Sewilli w swoich 20 księgach Etymologii opracował słownik teologiczno-alfabetyczny. Glosy do prawa cywilnego i kanonicznego przybrały formę scholii,najważniejszymi z nich są komentarze do Libri Basilicorum. Znanymi glosatorami Corpus iuris civilis byli bolońscy prawnicy, na czele z Peponem i jego szkołą. Podobną ścieżką poszli kanoniści, którzy glosowali Decretum Gracjana, a następnie Decretales, i byli nazywani dekretystami i dekretalistami. W dziedzinie prawa glosy miały tendencję do rozwiązywania problemów, które stawiały prawa kontrastujące ze sobą (quaestiones; solutiones contrariorum), opierając się na tekstach równoległych; służyły również do zaznaczania różnicy między źródłami prawnymi i tradycjami.

GLOSSA PSALMORUM.: Rodzaj łacińskiej catena do Psalmów, opublikowanej przez H. Boese, w której każdy werset zawiera krótki komentarz, nieznanego autora i VII-wiecznego. kontekst, ponieważ odnosi się do Regula Benedicti i Gregorija Wielkiego jest cytowany . Terminologia wskazuje na proweniencję monastyczną. Tekst przekazywany jest przez jedenaście kodeksów, co jest znakiem jego rozpowszechnienia, ale tylko w jednym znajduje się tytuł: Incipiunt glose psalmorum ex traditione seniorum. Najstarszym świadectwem jest fragment z początku VIII w., a autorem może być niejaki Iohannes Romanus Diaconus. Tekst Psalmów jest ważnym świadectwem rekonstrukcji łacińskiego Psałterza przed Jerome. Praefatio zostało już opublikowane przez De Bruyne i znajduje się w licznych rękopisach. Kompilator korzystał z wielu źródeł (tamże, 48-49), zwłaszcza i obficie z Enarrationes św. Augustyna, ale także z Hieronima, Hilarego z Poitiers (dla Psalmu 118) i Grzegorza Wielkiego. Autor, wyjaśniając poszczególne wersety, praktykuje prostą egzegezę związaną z wymogami duchowości monastycznej, nawet jeśli czasami odwołuje się do wyjaśnienia historycznego, jak to robi np. w Psalmie 113.

GERAZEŃSKI DEMONIK (ikonografia) : Spośród licznych epizodów egzorcyzmów demonów opisanych w ewangeliach, tylko ten, który Chrystus wykonał w kraju Gerazeńczyków został włączony do starożytnej ikonografii chrześcijańskiej. Jedynym przykładem tematu uzdrowienia Gerazeńskiego opętańca, jaki mamy w okresie kształtowania się chrześcijańskiej produkcji ikonograficznej, może być wczesny fresk z III w. wykonany na strychu mauzoleum M. Klodiusza Hermesa, pod kompleksem bazyliki Apostolorum w Rzymie. Kompozycja przedstawia w centrum nagą postać męską, klęczącą i wyraźnie zwróconą w stronę postaci przed nim w tunica clavata; po prawej stronie sceny stado świń schodzi głową w kierunku zbiornika wodnego. Tylko w V w. czy ikonografia podjęła na nowo ten biblijny temat: znajdujemy go w dekoracji ściennej budynku kościelnego (Rawenna, S. Apollinare Nuovo, VI w.), na przedmiotach liturgicznych, jak w puszkach z kości słoniowej z Darmstadt i Ermitażu w Leningradzie a także w dyptykach z Murano i Luwru . W tych przykładach sformułowanie sceny odzwierciedla perykopy Marka i Łukasza, w których wspomniany jest tylko jeden opętany. Wersja Mateusza, która mówi o duo habentes daemonia (8:28), znajduje swoją figuralną tradycję w miniaturze kodeksu Rabbuli (VI w.) i w dyptyku z Erywania . Na poziomie ikonologicznym, przynajmniej w III w., scena opętanego może przekazywać oczywisty przekaz polemiczny przeciwko nieskutecznym rytuałom egzorcyzmów praktykowanym przez magów i pogańskich czarowników, być może odzwierciedlając egzegetyczną tradycję Ojców, którzy zawsze używali tego ewangelicznego tematu w kontekstach polemicznych (Feliers). W późniejszym okresie temat opętanego, podobnie jak inne epizody Nowego Testamentu, przyjął bardziej specyficznie narracyjny charakter, mający na celu zilustrowanie mocy Chrystusa jako cudotwórcy.

GERAZIMUS, pustelnik (zm. 475): Urodzony w Licji (Azja Mniejsza), osiedlił się jako pustelnik w rejonie Morza Martwego. Początkowo nie przyjął decyzji Soboru Chalcedońskiego, ale dzięki Eutymiuszowi powrócił do ortodoksji chalcedońskiej i około 453 r. założył laurę, nowość w tamtych czasach, która miała stać się sławna i później nosić jego imię. Znajdowała się ona około 6 km na południe od Jerycha i na północ od Morza Martwego (obecna lokalizacja Deir Hajla). Mnisi nadal żyli jako pustelnicy we własnych celach (lub jaskiniach) przez pięć dni w tygodniu i zbierali się w sobotę i niedzielę na wspólne posiłki i na celebrację Eucharystii w cenobium, które obejmowało kościół, kuchnię, refektarz, magazyn, rezydencje dla opata, prezbiterów i innych osób, np. miejsca do kształcenia nowicjuszy. Gerasimus zażądał, aby w sobotę przynosili owoce swojej pracy, dzielili się jedzeniem - a także winem - i aby wracali do swoich cel w niedzielę wieczorem, niosąc jedzenie i materiały do pracy fizycznej. Nie wolno im było trzymać lamp, gorących napojów ani gotować jedzenia; mnisi mogli posiadać płaszcz, tunikę i niewiele więcej. Cele musiały pozostać otwarte, gdy pustelnicy byli nieobecni. Klasztor Gerasimusa istniał do XII wieku; pod koniec XIX wieku w okolicy zbudowano nowy. John Moschus opowiada kilka epizodów z klasztoru, w tym anegdotę, że Gerasimus wyjął cierń z łapy lwa, który później pozostał mu wierny przez pięć lat (Spiritual Meadow, rozdz. 107). Ze względu na podobieństwo imion do Hieronima, epizod ten został później przypisany również Herome′owi, który jest często przedstawiany w ikonografii z lwem. Święto Gerasimusa przypada na 5 marca zarówno na Zachodzie, jak i w świecie syryjskim (w bizantyjskiej synaksarii 4 lub 20 marca).

GERMANUS z Auxerre (ok. 378-448): Urodzony w Auxerre ok. 378 r., wykształcony na prawnika w Autun i w Rzymie, był wysokim urzędnikiem państwowym, ale później (7 lipca 418 r.) został wyświęcony na biskupa swojego rodzinnego miasta. Był obrońcą biednych uciskanych podatkami; odnawiał i budował budynki cywilne i sakralne; i aktywnie uczestniczył w życiu religijnym swoich czasów. Zachęcał Genevi?ve z Paryża do jej powołania religijnego. Dwukrotnie udał się również do Brytanii (429 i 445), aby przeciwstawić się tam pelagianizmowi, i przyczynił się do wykształcenia Patryka, apostoła Irlandii, którego konsekrował na biskupa (432). Zmarł podczas wizyty na dworze w Ravennie (31 lipca 448). Jego ciało zostało triumfalnie zwrócone do Auxerre (1 października 448), gdzie natychmiast rozpoczęto jego kult. Wszystkie jego pisma zaginęły; istnieje Vita napisana w 480 roku przez kapłana Constantiusa z Lyonu .

GERMANUS z Kapui (zm. ok. 541): Grzegorz Wielki zapisuje, że w chwili śmierci Germanusa św. Benedykt zobaczył jego duszę wznoszącą się do nieba w kuli ognia (Dialogi II), podczas gdy papież Hormisdas nazwał go "najbardziej religijnym człowiekiem" (Collectio Avellana 149). Germanus był autentycznym pionierem ekumenizmu, przeznaczonym do posiadania wspaniałego pośmiertnego majątku w okolicach Cassino, gdzie w 873 r. jego relikwie zostały przeniesione z woli cesarza Ludwika II. Syn niejakiego Amantiusa, pozostawiony jako sierota, rozdał cały swój majątek ubogim, aby poświęcić się życiu ascetycznemu (Vita Germani). Jako biskup Kapui, w latach 519-520 przewodził papieskiej delegacji wysłanej do Konstantynopola w sprawie schizmy akakijskiej (LP I, 100-101, 270) i udało mu się znakomicie przezwyciężyć konflikty, które po raz pierwszy sprawiły, że Kościół Rzymu zdecydowanie przeciwstawił się Kościołowi Wschodu (Collectio Avellana 148), stawiając czoła z wielką przebiegłością delikatnym problemom, takim jak kwestia teopaskicka podniesiona przez mnichów scytyjskich , obliczenie daty Wielkanocy i reintegracja niektórych biskupów chalcedońskich zdetronizowanych przez cesarza Anastazjusza . Prawdopodobnie zmarł w 541.

GERMANUS z Konstantynopola (zm. ok. 733): Patriarcha Konstantynopola od 715 do 730, święty czczony przez Kościół bizantyjski i przez rzymskie Martyrologium 12 maja. Przydatne informacje na jego temat można znaleźć w Vita Germani . Rok jego urodzenia przypada prawdopodobnie na lata 631-649 . Jego ojciec, patrycjusz Justynian, zajmował ważne stanowiska za czasów Herakliusza i został później skazany na śmierć przez Konstantyna IVPogonatosa. Germanus został wówczas mianowany eunuchem i członkiem duchowieństwa Hagia Sophia, którego później, około 678 r., został primiceriuszem. Metropolita Kyzikos w Hellesponcie w 705 (ale być może także wcześniej), został powołany w sierpniu 715, za cesarza Anastazjusza II, do zajęcia patriarszej siedziby Konstantynopola . Być może już w tym samym roku zwołał synod złożony z około stu prałatów, aby obłożyć anatemą zwolenników monoteletyzmu. Jako zagorzały obrońca wizerunków, po zapewnieniu sobie poparcia papieża, sprzeciwiał się cesarzowi od 726 r. (kiedy to Leon III Izauryjczyk nasilił swoją kampanię ikonoklastyczną, być może ogłaszając edykt i został przez niego zmuszony do abdykacji w styczniu 730 r. Datę tę H. Hubert przyśpieszył na 729 r. Schronił się w ojcowskiej posiadłości Plataniona, gdzie zmarł w bardzo podeszłym wieku około 733 roku. Pochowany w klasztorze w Kora, został ekskomunikowany na synodzie ikonoklastycznym w 754 roku i ostatecznie zrehabilitowany na Soborze Nicejskim II w 787 roku. Nie posiadamy wszystkich dzieł Germana: niektóre zostały zniszczone przez Leona III i kolejnych ikonoklastycznych cesarzy.

1. Epistulae (pełna lista w CPG): Ad Iohannem episcopum Synadensem , Ad Constantinum episcopum Nacoliae , Ad Thomam episcopum Claudiopoleos , Ad Armenios. Pierwsze trzy listy, w obronie kultu wizerunków, są bardzo interesujące dla rekonstrukcji początków sporu, ale mają niewielką wartość literacką; czwarty - grecki oryginał zaginął, ale zachowało się łacińskie tłumaczenie oparte na tekście ormiańskim - próbuje wyjaśnić monofizyckim Ormianom dekrety Soboru Chalcedońskiego i naukę Ojców, zwłaszcza Cyryla Aleksandryjskiego, na temat dwóch natur Chrystusa

2. Homiliae: Liczne homilie zostały przekazane pod nazwą Germanus. W większości poświęcone są celebracji Maryi. Ponieważ jednak tradycja homiletyczna zwykle nie dodaje liczby porządkowej patriarchów, mogły one również należeć do Germanusa II, a mniej prawdopodobnie do Germanusa III. Następujące można uznać za autentyczne: In Annuntiationem ; In S. Mariae zonam ; De Praesentatione ; De Acathisto (pomimo tego przypisania, ustanowienie święta Acathistus przez Germanusa nie jest pewne); I i II In Praesentationem (w niektórych kodeksach spotyka się je zjednoczone; dwa pierwsze stanowiły część trylogii, z której trzecia wydaje się obca. Wątpliwości budzi autentyczność homilii De Dormitione , De Translatione cinguli Dei Genitricis (w kodeksach pojawia się także pod nazwiskami Nicetas Syncellus, Nicetas Pahlagonius i Theodore Graptus, ale być może pochodzi od Jerzego z Nikomedii); W S. Mariae zonam ; W Zachariamie . Następujące należą do Germanusa II: In vivificam crucem i In Domini corporis sepulturam . W homiliach Germanus wydaje się rozwlekły zgodnie z kanonami retoryki bizantyjskiej, a jego Mariologia jest skierowana na celebrowanie czystości Dziewicy i jej roli mediatora i wstawiennictwa.

3. Tractatus: De haeresibus et synodis, tekst poświęcony diakonowi Anthimusowi, daje historyczny przegląd herezji, ze wskazaniem protagonistów i soborów, które się nimi zajmowały, napisany w ostatnich latach jego życia po abdykacji, bez możliwości skonsultowania ksiąg: stąd kilka pominięć, które jednak nie przeszkodziły Mai w zdefiniowaniu go jako gemmula. De vitae termino to dialog między racjonalistą a prawowiernym wierzącym na temat dogmatu przewidywania i opatrzności Boga: omawiana jest opinia Bazylego na temat granic ludzkiego życia. Focjusz przepisał ją w Quaest. CXLIX ad Amphilochium bez wymieniania prawdziwego autora. Jeśli chodzi o De vera et legitima retributione, Focjusz przedstawia nam streszczenie tego zaginionego dzieła . Autor, próbując usprawiedliwić Grzegorza z Nyssy, który przyjął Orygenesowską doktrynę apokatastasis, utrzymywał, że Oratio catechetica i De anima et worriesione Grzegorza zostały wstawione przez heretyków orygenistycznych (Quasten II, 293-294). Praca Historia mystica ecclesiae catholicae, ważny komentarz do liturgicznej symboliki wschodnich mszy Bazylego, Jana Chryzostoma i Uprzednio Uświęconych, dotarła do nas w różnych wersjach, uległa licznym interpolacjom i przedstawia niejasną tradycję rękopisów. Pojawia się również pod imionami Bazylego z Cezarei i Cyryla Jerozolimskiego. Jest jednak prawdopodobne, że German brał udział w kompilacji, zwłaszcza że Anastasius Bibliothecarius, który zdobył łacińskie tłumaczenie, znał tę atrybucję.

4. Hymny: Imię Germana jest obecne w księgach liturgicznych jego działalność kompozytorska zasługuje na szczegółowe studium.

GRUZJA

I. Początki chrześcijańskie - II. Architektura - III. Malarstwo i rzeźba.

I. Początki chrześcijańskie. Gruzja (Sak′art′vel po gruzińsku), region Kaukazu, odpowiada dwóm starożytnym regionom Kolchidy na zachodzie i Iberii na wschodzie; leży między Morzem Czarnym, Armenią, Azerbejdżanem i Turcją. Część zachodnia podlegała wpływom greckim od VI w. p.n.e.; w latach 65-64 p.n.e. Iberia stała się protektoratem rzymskim. Oba regiony są rozdzielone strefami górskimi (Grzbiet Surami). Część wschodnia, od IV w., znajdowała się pod wpływem Sasanidów i często była miejscem walk między Bizantyjczykami a Persami; część zachodnia z kolei miała większe powiązania najpierw z Cesarstwem Rzymskim, a następnie z Bizancjum do X w. Historia Rufina o apostolacie świętej Nino i ewangelizacji Iberii, napisana zaledwie kilka dekad po wydarzeniu, jest dziś uważana za wiarygodne źródło, częściowo dlatego, że zawarte w niej informacje zostały przekazane Rufinowi (zm. 410) w pierwszej osobie przez chrześcijanina Bakuriusza , z rodziny królewskiej Iberii, między 394 a ok. 397 rokiem. Narrację Rufina potwierdzają późniejsze źródła. Bakuriusz mógł być rzymskim trybunem, o którym mówi również Ammianus Marcellinus (31,12, 16) i namiestnikiem Palestyny : wydarzenia miały miejsce, jak sam Rufin określa, w czasach Konstantyna, gdy król Mirian (265-342) zasiadał na tronie Iberii. Pomimo położenia geograficznego regionu, przez który przebiegają wielkie arterie handlowe na szlaku między Europą a Azją, wydaje się, że chrześcijaństwo dotarło tam stosunkowo późno. Jego początki pozostają niejasne: doniesienia o rzekomej ewangelizacji przez apostoła Andrzeja, przekazane przez późniejsze źródła (w szczególności przez "roczniki gruzińskie", sporządzone w XVIII w. na podstawie starszych dokumentów), są mało wiarygodne. Legendarna jest również historia Tuniki Chrystusa. Jest jednak prawdopodobne, że regiony przybrzeżne zetknęły się z religią chrześcijańską jako pierwsze i były już w czasach Konstantyna zorganizowane w diecezje - Patryk z Pityus (Bichvinta), na północno-zachodnim krańcu Abchazji, był obecny na Soborze nicejskim - i stamtąd rozprzestrzeniał się w głąb kraju. Podobnie, możliwa jest penetracja chrześcijaństwa z Armenii i Syrii. W każdym razie pierwszym gruzińskim biskupem poświadczonym w źródłach wydaje się być Jan (Ioane, ok. 335-363), wyświęcony, według Rufina, przez Aleksandra z Konstantynopola, nawet jeśli, przynajmniej do VIII w., czasów biskupa Ioane III (744-760), katolicy z Iberii byli wyświęcani w Antiochii. Za panowania Vahtanga (446-499) w stolicy, Mcxeta, był już katolikos; kościół gruziński stał się autokefaliczny. Wydaje się, że pierwszy katolikos pochodzenia gruzińskiego został wybrany dopiero w VI w. Był to Saba I (523-552): później, pod koniec stulecia, nastąpił rozdział między kościołami ormiańskim i gruzińskim, za czasów katolikosa Kiriona II (595-610), wraz z odrzuceniem monofizytyzmu i przystąpieniem do Soboru Chalcedońskiego. Na Soborze Dwina (505-506) w Armenii biskupi Gruzji i Armenii przyjęli Henotikon cesarza Zenona. Po oblężeniu i splądrowaniu Tbilisi przez Chazarów (627), Gruzja znalazła się pod panowaniem bizantyjskim. W tym samym czasie miały miejsce pierwsze inwazje arabskie: po krótkich okresach porozumienia z miejscową ludnością, na początku VIII w. emir z siedzibą w Tbilisi (w 655 r.) został postawiony na czele administracji kraju, podczas gdy regiony zachodnie były przynajmniej nominalnie pod panowaniem bizantyjskim. Pod wpływem dynastii Bagratydów, która panowała przez dwanaście wieków, ruch zjednoczeniowy, który rozwinął się po tych wydarzeniach (zjednoczenie nastąpiło około 1008 r. za czasów Bagrata III), opierał się w dużej mierze na gruzińskich mnichach, którzy zbudowali na okupowanych terytoriach, a zwłaszcza w Tao, liczne klasztory, ośrodki napędowe gruzińskiej kultury. Monastycyzm i klasztory gruzińskie stanowią najbardziej znaczący aspekt gruzińskiej cywilizacji tego okresu: ruch ten liczył ponadto liczne klasztory na całej E, a zwłaszcza w Palestynie (patrz w szczególności klasztor Świętego Krzyża w Jerozolimie), gdzie znaleziono najstarsze inskrypcje w języku gruzińskim (430) w klasztorze św. Teodora. Za jednego z przywódców gruzińskiego ruchu monastycznego uważa się monofizytę Piotra Iberyjczyka, lub "Gruzina" (413-ok. 489), późniejszego biskupa Maiumy (Gaza), bratanka chrześcijańskiego króla Iberii Bosmariosa. Inną gruzińską osadą monastyczną o szczególnym znaczeniu była ta zwana Clibanon, która powstała w pobliżu klasztoru św. Szymona Słupnika Młodszego na Mons Admirabilis w pobliżu Antiochii, o którym wspomina się do ok. XIII w.: klasztor gruziński obejmował również skryptorium, w którym, według źródeł, tłumaczono na język gruziński liczne teksty liturgiczne i patrystyczne. Później gruzińskie wspólnoty monastyczne powstały w Egipcie, na Synaju, w Konstantynopolu, na Olimpie w Bitynii i na Athos, gdzie w X w. założono słynny monh. tw/n VIbh,rwn. Święci mnisi gruzińscy, tacy jak św. Grzegorz z Khandzty, św. Serapion z Zarzmy, św. Saba z Ishkhan, byli powszechnie znani, a ich klasztory nadal istnieją. Te ostatnie znajdowały się zwłaszcza w Tao, regionie, który był kolebką niepodległości i zjednoczenia Gruzji, której pierwszym królem był Bagratyd z Tao, Ashot I (786-826):z nim rozpoczyna się złoty wiek zjednoczonej Gruzji.

II. Architektura. Ze źródeł (Rufin) wiemy, że ta sama święta Nino, po nawróceniu ludu gruzińskiego i króla Miriana na religię chrześcijańską, zbudowała kościół w stolicy Iberii, Mcxeta, według swoich planów. Był to prawdopodobnie budynek o ograniczonych wymiarach, ponieważ badanie zachowanych budowli z IV w. w Gruzji pozwala nam na postawienie hipotezy: wśród nich należy wymienić kościół klasztoru Nekressi, jednonawową konstrukcję z absydą włączoną w prostoliniowy mur i kryptę. Z najwcześniejszych dowodów architektonicznych można zidentyfikować użycie techniki budowlanej, która byłaby charakterystyczna dla Gruzji, tj. ekran bloków kamiennych z wewnętrznym konglomeratem, struktura starożytnej lokalnej tradycji, której użycie determinowałoby te techniczne i formalne rozwiązania specyficzne dla tego obszaru. Konstrukcje o skromnych wymiarach nadal pojawiają się na początku V w., takie jak kościół klasztoru Dzveli-Chouamta i kościół Czterdziestu Męczenników z Nokalakevi, a pierwsze znaczące bazyliki gruzińskie datują się dopiero na koniec wieku. Należy wspomnieć w szczególności o Sion of Bolnissi. Został on rozpoczęty, jak określa inskrypcja (jedna z najstarszych w języku gruzińskim, pisana wielkimi literami [Asomtavruli]), w latach 478-479 i ukończony w latach 492-493. Nazwa Sion, szeroko używana w Gruzji, jest związana z jerozolimskim Sionem, bazyliką Zaśnięcia Marii Panny, a w języku gruzińskim stała się synonimem bazyliki, w szczególności poświęconej Marii Pannie. Budynek z trzema nawami, podzielonymi pilastrami i półkolistą absydą, otoczony jest po bokach portykiem i prawdopodobnie należy go interpretować jako historyczny prototyp typologii, która stała się popularna na Kaukazie . Budowle z VI w. są liczniejsze. W tym okresie, obok planów podłużnych, pojawiają się liczne budowle na planie centralnym, szczególnie tetrakonchalne (np. Dzveli-Gavazi) i polilobate (katedra Ninotsmindy). Budynek na planie centralnym miał następnie szerokie rozpowszechnienie w Gruzji, gdzie lokalni architekci stworzyli nowe rozwiązania: należy podkreślić, że przynajmniej do końca VI w. kopuła spoczywała na ścianach obwodowych, a dopiero w VII w. wprowadzono użycie czterech wolnych pilastrów, na których częściowo spoczywa ciężar centralnej kopuły, jak w kościele Tsromi (626-634), gdzie ten system pojawia się po raz pierwszy. Jeszcze w VI w. pojawia się szczególny typ budynku sakralnego, ograniczony tylko do Gruzji, a mianowicie "bazylika trzech kościołów", definicja sugerowana przez analizę wewnętrznej struktury, nieujawnionej przez zewnętrzną, budynków należących do tej typologii. Nawa główna jest wyraźnie oddzielona od naw bocznych pełnymi ścianami, tak aby zdefiniować trzy mniej lub bardziej niezależne jednostki architektoniczne: rozważmy w tym względzie kościół Zegani datowany na VII w. Najważniejszym budynkiem tego okresu jest Kościół Świętego Krzyża w Mcxeta-Djvari, zbudowany w latach 586-604 na zlecenie księcia Stefana w miejscu, w którym według tradycji umieszczono krzyż upragniony przez świętą Nino. Jest to dojrzałe dzieło będące wynikiem szeregu konstruktywnych doświadczeń i eksperymentów, które trwały w regionie przez ponad stulecie. Jest to tetrakoncha z czterema wystającymi prostokątnymi obszarami, ze szczególnie podkreśloną osią E-W; kopuła spoczywa na bębnie, a jej ciężar spoczywa na narożnych niszach i na ścianach obwodowych: zewnętrze jest dobrze skorelowane z wnętrzem, którego każdą artykulację zapowiada. Ikonografia budynku, w tetrakonsze, miała później zyskać dużą popularność w VII w. w Gruzji (Sion of Ateni, zbudowany, jak wyjaśnia inskrypcja, przez ormiańskiego architekta T′odosaka′), a później w X w. Podobnie jak w przypadku Armenii, jest to tradycja pierwotnie obca temu regionowi, prawdopodobnie przybyła z północnej Syrii, gdzie znane są liczne przykłady, a zatem została przetłumaczona przez lokalnych rzemieślników, którzy interpretowali oryginalny motyw tetrakonchy niezależnie od prototypów i z licznymi wariacjami. Obok kościołów typu Dżwari (G. Čubinašvili, I monumenti del tipo Ğvari), później pojawiają się dwa przykłady tetrakonchy z obejściem, Bana i Iszchan. Pierwszy, pierwotnie uważany za pochodzący z końca IX w., został niedawno przypisany do VII w., wraz z pozostałościami drugiego, włączonego do późniejszego budynku: oba należy przypisać działalności budowlanej ormiańskiego katolikosa Nersesa III Budowniczego (641-661), urodzonego w Iszchan. W tym względzie jednak prawdopodobnie mamy do czynienia z poprzednikami Zwart′noca, a nie z zabytkami pochodzącymi z tej kluczowej budowli ormiańskiej kultury architektonicznej, jak się powszechnie uważa, a w szczególności z Bana, co można wywnioskować z analizy zachowanych kapiteli apsydy Sa, wciąż in situ: są to kapitele koszykowe, rodzaj szeroko rozpowszechniony w całej Armenii. W tych konstrukcjach korespondencja między dolną częścią w plecionce koszykowej a górną częścią nie jest zbyt udana i brakuje jej jedności; poza tym przeważają klasycyzujące motywy dekoracyjne, których jednak niełatwo jest odkryć źródła archeologiczne w tym obszarze. W Zvart′noc z drugiej strony zachowane przykłady są zdefiniowane z większym uzupełnieniem, części odpowiadają idealnie, a motyw koszykowy dominuje. Ponadto kapitele Bana, starożytnej stolicy biskupiej, są bardziej archaiczne, co pozwala na propozycję daty wcześniejszej niż Zvart′noc lub wiek Nersesa III: terminy dotyczące kwestii pochodzenia Ishkhana, a przede wszystkim Bana ze Zvart′noc powinny zostać ponownie rozważone, nawet jeśli wysunięta hipoteza zostanie później zaakceptowana. Od połowy VIII do końca X w. region był teatrem wielkich bitew o jedność polityczną i terytorialną. W tym okresie, jak widać, aktywność klasztorów, ośrodków kultury gruzińskiej, rozkwitła, a wiele budowli klasztornych powstało, z których niektóre istnieją do dziś. Wśród nich należy wymienić kościół Kvelatsminda, typu zwanego "trzema kościołami", nakryty dwoma kopułami na osi, jedyny przykład na Kaukazie, a być może najstarszą fazę kościoła klasztoru Ikalto, czworokątny, z kopułą na czterech oddzielonych pilastrach. Różnorodność ikonografii i pokryć, różne typy konstrukcji, które były badane w tym czasie, jakkolwiek trudne, zapowiadały wielki rozkwit artystyczny i kulturalny X-XIII wieku, który pozwolił architekturze gruzińskiej zająć wybitną pozycję, niezależną od współczesnych eksperymentów architektonicznych Zachodu i Wschodu, w ramach postikonoklastycznej architektury bizantyjskiej.

III. Malarstwo i rzeźba. Badanie średniowiecznego malarstwa gruzińskiego jest wyjątkowo interesujące ze względu na ikonodoulną pozycję kościoła gruzińskiego i to właśnie w tej optyce należy badać najstarsze cykle, dostarczając prawdopodobnie użytecznych fragmentów do rekonstrukcji, nawet jeśli tylko częściowej, trudnego problemu sztuk figuralnych w okresie ikonoklastów. Należy również wziąć pod uwagę, że dokładne odgałęzienia sztuki bizantyjskiej, właściwie nazwane, wyłaniają się z analizy produkcji malarskiej, w przeciwieństwie do autochtonicznej i niezależnej pozycji architektury. W okresie między V a IX wiekiem świadectwa są skąpe. Szczególnie interesujące są zachowane fragmenty apsydalnej mozaiki z Tsromi (VII w.), na której Chrystus przedstawiony jest między dwoma aniołami, co stanowi kanoniczną ikonografię w tym regionie, której zachowało się wiele przykładów (zwłaszcza w odniesieniu do ówczesnej produkcji plastycznej): z ulotnych pozostałości wizerunku Chrystusa można zauważyć monumentalne otoczenie postaci i jej silny ekspresjonizm, cechy, które charakteryzują również ówczesną gruzińską rzeźbę i które można odnaleźć w późniejszych cyklach (np. Ošk, 1066), a także ogólne odniesienia do repertuaru dekoracji Sasanidów w gzymsie palmowym, który charakteryzuje kopułę apsydalną. Freski klasztorów rupieciowych w David Gareža i kopuły kościoła Dodo datowane są na IX w.: w późniejszym cyklu Chrystus jest przedstawiony w absydzie między dwoma archaniołami, a poniżej cherubinem i serafinem na płonących kołach, wraz z symbolami ewangelistów. Tutaj również cała kompozycja ujawnia wyraźne cechy konserwatywne, co jest szczególnym faktem malarstwa gruzińskiego. Należy podkreślić niemal stałą obecność w programach ikonograficznych przedstawienia Deisis, bardzo rozpowszechnionego obrazu na Kaukazie. Często jest dla niego zarezerwowane najbardziej znaczące hierarchicznie miejsce, absydalna półkopuła: jednym z najstarszych obrazów Wschodu jest Deisis w emalii Krzyża Martwili (koniec VIII-początek IX w.). Jest to wybitnie architektoniczna dekoracja, nigdy całkowicie okrągła, która rozwija się od pierwszych znaczących manifestacji (np. kapitele Sion w Bolnissi, koniec V w.), wzdłuż linii dyskursu estetycznego zawsze zgodnego z lokalnymi tradycjami, zarówno ze stylistycznego, jak i ikonograficznego punktu widzenia. Programy dekoracyjne zawsze przewidują, jako punkt podparcia kompozycji, triumf krzyża, koncepcję pochodzenia palestyńskiego (patrz tympanon Dżwari), która pojawia się również w cyklach malarskich. Innym szczególnym motywem tradycji gruzińskiej jest niemal stała obecność donatorów, od starożytnych budowli, takich jak Mcxeta (koniec VI w.) po ukończone przykłady, takie jak Ošk Vank w Tao (połowa X w.), gdzie donatorzy, w unikalnym przykładzie na Kaukazie, w Syrii i Azji Mniejszej, pokazują kwadratową aureolę, symbol żywej osoby.

GELASIUSZ z Cezarei (ok. 335-395): Urodził się ok. 335-336 r. jako syn siostry Cyryla Jerozolimskiego, został wyniesiony na tron biskupi w Cezarei ok. 367 r., zastępując Akacjusza, ucznia Euzebiusza. Przekonany zwolennik nicejskiego wyznania wiary, za cesarza Walensa został wygnany ze swojej stolicy, aby zrobić miejsce ariańskiemu Euzojuszowi, ale powrócił tam ostatecznie w 379 r., po objęciu tronu przez Teodozjusza. Był pisarzem o pewnym talencie według osądu Jerome′a, który twierdzi, że nie publikował swoich dzieł. Niemniej jednak różne cytaty występujące u późniejszych autorów wykazały, że niektóre z nich miały pewną dystrybucję: u Teodoreta, u Leoncjusza z Bizancjum, u Sewera z Antiochii i u kompilatora Doctrina patrum. Napisał traktaty dogmatyczne, których fragmenty ostatnio znacznie się powiększyły, a także, według Focjusza, Historię kościelną kontynuującą dzieło Euzebiusza na wniosek jego wuja Cyryla. Focjusz znał również inne jego dzieło, dziś całkowicie zaginione, Przeciwko anomojczykom. Jeśli chodzi o Historię kościelną, ta również zaginiona, naukowa debata zaproponowała przeciwstawne rozwiązania. Opinia Focjusza, według której Gelazyusz wraz ze swoim wujem Cyrylem ukończyli grecką wersję ostatniej części dzieła Rufina - w której ten ostatni kontynuował Historię Euzebiusza od 324 do 395 - okazała się niespójna, ponieważ Gelazyusz już nie żył, gdy po 401 Rufin rozpoczął tłumaczenie Historii Euzebiusza na łacinę. Obecnie powszechnie preferuje się wskazywanie w dziele Gelazego głównego źródła ostatnich dwóch ksiąg Historii kościelnej Rufina (tj. tej części, w której Rufin kontynuował Euzebiusza). Jednak sformułowano inne hipotezy: od obrony absolutnej oryginalności dwóch ostatnich ksiąg Historii Rufina do przekonania, że nie tylko Rufin, ale także inni historycy, tacy jak Gelaziusz z Kyzikos, autor Vita Metrophanis, George the Monk i Sokrates, korzystali z Gelaziusza i że w związku z tym Historię tego ostatniego można w dużej mierze zrekonstruować dzięki pracom takich domniemanych naśladowców. Nautin utrzymuje, że Gelaziusz w narracji wydarzeń z czasów Konstantyna nie zrobił nic innego, jak tylko rozszerzył Historię Euzebiusza. Doctrina patrum przypisuje Gelazyuszowi opracowanie Wyznania Wiary, które - opierając się na zachowanych fragmentach - zawiera zbiór pouczeń katechetycznych tego samego typu, co dzieło jego wuja Cyryla.

GELASIUS z Kyzicus (zm. po 475): To, co o nim wiemy, pochodzi z przedmowy do jego dzieł i od Focjusza (kodeks 15 i 88). Około 475 roku napisał Historię kościelną w trzech księgach, aby obalić monofizytów i w której odnosi się do wydarzeń w kościele wschodnim w czasach Konstantyna. Zachowana sekcja, trzy księgi, sięga do Soboru w Tyrze w 335 roku; długość zaginionej części znamy ze wzmianki u Focjusza. Jest to w większości dzieło kompilacji, w którym wykorzystano Euzebiusza, Rufina, Teodoreta i Sokratesa, a według niektórych także zaginioną Historię kościelną Gelaziusza z Cezarei. Poza tym ostatnim, wszystkie źródła są znane, ale Gelazjusz w praefatio oświadcza, że skorzystał również z innych dokumentów: starożytnego rękopisu, który jego ojciec, kapłan z Kyzicus, otrzymał od biskupa tego miasta i który potwierdzał akty i przemówienia Soboru Nicejskiego; pism pewnego kapłana Jana, o którym nic nie wiadomo. Wartość tych nowych dokumentów, które zachował tylko Gelazjusz, była przedmiotem dyskusji uczonych. Niemniej jednak autentyczność niektórych z nich jest dziś niemal powszechnie uznawana.

GEMINIANUS, święty (342/344-ok. 396): Czczony jako protektor Modeny co najmniej od VIII w. Nawet jeśli Vita s. Geminiani (X-XI w.) odnotowuje go jako poprzednika Teodulona (biskupa po 396 r.), Geminianus powinien być prawdopodobnie identyfikowany z biskupem - którego siedziba nie jest wymieniona - który sam został przedstawiony przez swojego prezbitera Aprusa na Soborze Mediolan, któremu przewodniczył Ambroży w 392/393 r. (list synodalny wysłany do papieża Syrycjusza). Jego święto obchodzone jest 31 stycznia, a tłumaczenie 30 kwietnia.

GEMINIUS (IV w.): Jego imię znajduje się tylko w katalogu Jerome′a (Vir. Ill. 64), który uznaje go za prezbitera Antiochii i ceni go jako pisarza, dodając: "pozostawił nam raczej niewiele dokumentów o swoim talencie": ale nie znamy ani tytułów, ani treści.

GENESIUSZ z Arles (zm. 303?): Prawdopodobnie zamordowany za panowania Dioklecjana, jest wymieniany tak wcześnie jak Prudentius i Venantius Fortunatus. Vita Apolinary z Walencji poświadcza pielgrzymki do grobu Genezjusza. Według jego najstarszego Passio był notariuszem, który odmówił zarejestrowania niektórych edyktów prześladowczych i dlatego został skazany na śmierć. Jego święto, 25 sierpnia, pokrywa się ze świętem rzymskiego męczennika Genezjusza, aktora, o którym nic nie wiemy: prawdopodobne jest, że u źródeł kultu Rzymian wywodził się męczennik z Arles, którego popularność spowodowała wiele powtórzeń i transferów zarówno w Galii, jak i gdzie indziej w Europie Zachodniej.

GENEVIÈVE z Paryża (ok. 422-ok. 502): Urodziła się ok. 422 w Nanterre, została zauważona w 429 przez Germanusa z Auxerre i, będąc jeszcze nastolatką, otrzymała welon dziewictwa z rąk biskupa Vilicusa. Zbudowała bazylikę na cześć św. Dionizego. Była z pielgrzymką w Tours, aby czcić św. Marcina. Kiedy Paryż został oblężony przez Attylę (451), podtrzymywała morale swoich rodaków na wysokim poziomie, zyskując podziw nawet królów Franków Childeryka i Chlodwiga. Zmarła 3 stycznia około 502 roku i została pochowana w bazylice świętych Piotra i Pawła, która później przyjęła jej imię, w której nieco później pochowano Chlodwiga i Klotyldę. W 1793 roku jej kości zostały spalone, a jej cenny relikwiarz stopiony przez rząd rewolucyjny. Jest patronką Paryża i jest czczona w kościele Saint-Étienne-du-Mont. Jej Vita (BHL 3335), skomponowana około 520 r., istnieje w trzech głównych wersjach, których historyczna wiarygodność jest mocno kwestionowana.
c
GENNADIUSZ z Konstantynopola: Patriarcha, 458-471. Przed konsekracją biskupią sprzeciwiał się anematom Cyryla Aleksandryjskiego i popierał decyzje Chalcedonu (451). Jako patriarcha pozostał wierny soborowi i zaangażował się w walkę z monofizytami. Jako energiczny administrator zjednoczył synod przeciwko simoniakom, który potwierdził odpowiednie przepisy (458). Napisał do Męczennika z Antiochii o pojednaniu heretyków, przekazując mu cenne informacje na temat sekt tamtych czasów i kanonicznej dyscypliny sakramentów inicjacji. Niewiele z jego dzieł przetrwało: kilka listów dyscyplinarnych i fragmenty catenae (przede wszystkim na temat Genesis i listów Pawła), w których ujawnia się jako zwolennik dosłowności antiocheńskiej, zwłaszcza w odniesieniu do stanowisk Teodora z Mopsuestii. Nie pozostał żaden ślad jego komentarza do Daniela i jego homilii .

GENNADIUSZ z Marsylii (zm. po 496): Nieliczne informacje, jakie posiadamy na temat jego życia, pochodzą z ostatniego rozdziału De viris illustribus, wzorowanego na autobiograficznym rozdziale zamykającym homonimiczne dzieło Jerome′a. Odrzucany dziś jako fałszywy, po długim czasie uważany za autentyczny, wydaje się jednak wiarygodnie napisany w otoczeniu i czasie zbliżonym do Gennadiusza. Z niego dowiadujemy się, że Gennadius był kapłanem kościoła w Marsylii (Gennadius jest nazywany Massiliensis przez Cassiodora), żył jeszcze w czasach papieża Gelaziusa (492-496) i był autorem wielu dzieł herezjologicznych: ośmiu ksiąg Przeciwko wszystkim herezjom, pięciu Przeciwko Nestoriuszowi, dziesięciu Przeciwko Eutychesowi, trzech Przeciwko Pelagiuszowi, homilii o tysiącleciu i Apokalipsie Jana oraz listu De fide, wysłanego do Gelaziusa. Wszystkie te księgi zaginęły. Sam Gennadius nawiązuje do innych pism, również zaginionych: Catalogus haereticorum (być może identyfikowanego z traktatem Przeciwko wszystkim herezjom) i tłumaczeń greckich pisarzy, takich jak monofizycki biskup Aleksandrii Tymoteusz i Ewagriusz z Pontu De viris illustribus to katalog chrześcijańskich pisarzy z V w., skomponowany jako kontynuacja dzieła Hieronima i podzielony na 101 rozdziałów, z których niektóre są fałszywe i zawierają dodatki nieznanych redaktorów. Profile są krótkie i często nieuchwytne, ale w większości pochodzą z bezpośredniej wiedzy i oferują cenny obraz intelektualnego i duchowego życia Galii w V w. Mimo że Gennadiusz naśladował Hieronima w jego zasadniczych cechach, odchodzi od niego w innych aspektach: nie czyniąc z kultury grecko-łacińskiej przedmiotu polemiki ani nieuniknionego i spontanicznego punktu odniesienia, poświęcając większą uwagę kulturze monastycznej, dominującemu zainteresowaniu eklezjologicznemu i skłonności do grupowania pisarzy według tematycznego pokrewieństwa. Dzieło Gennadiusza i Hieronima natychmiast krążyło razem a w tradycji rękopisów były czasami przekazywane bez przerwy między jednym a drugim. Dzieło nie zostało napisane w jednym zdaniu w sposób ujednolicony, ale poprzez zebranie notatek i plików opracowanych w ciągu wielu lat studiów. Z pewnością można wyróżnić w nim trzy bloki rozdziałów, skomponowane w znacznym odstępie czasu od siebie. Ostatni z nich został skomponowany między 474 a 476 rokiem (Diekamp, Feder). Oskarżenie o "półpelagianizm", jakie uczeni (od Tillemonta do dziś) wysunęli przeciwko Gennadiuszowi, do tego stopnia, że De viris stało się polemicznym pismem skomponowanym ze szczególną intencją anty-augustyńską (Czapla, Feder), jest absolutnie bezpodstawne. Liber ecclesiasticorum dogmatum, w innych czasach przypisywany Augustynowi lub Izydorowi z Sewilli, został przypisany Gennadiuszowi z dużym prawdopodobieństwem. Dzieło jest podsumowaniem głównych dogmatów chrześcijańskich i szybko obala główne herezje. Odchylenia pelagiańskie nie są w nim również rozpoznawalne. Gennadiusza uważa się również za autora niewielkiej kanonicznej kolekcji, która dotarła do nas pod tytułem Statuta ecclesiae antiqua (Munier)

GATUNKI, LITERACKIE: Charakterystyka poszczególnych sposobów, w których realizowana jest ekspresja literacka, rzuciła światło na pojęcie gatunków literackich; przede wszystkim autorytet tradycji był decydujący dla ich ustanowienia w literaturze greckiej i łacińskiej. Ustaliło to dla oratorium trzy gatunki: deliberatywny, sądowy lub sądowy oraz demonstracyjny lub epideiktyczny. Gatunek enkomiastyczny został dodany później. Klasycznymi tekstami dla historii gatunków literackich są Poetyka Arystotelesa i Ars poetica Horacego . W szczególności Arystoteles mówi o eposie i tragedii (ale oferuje tylko obszerną analizę tej ostatniej) jako o charakterystycznych gatunkach. Starożytna teoria jest normatywna i preskryptywna, sztywno rozróżnia gatunki i wskazuje na hierarchię, która znajduje odzwierciedlenie w zróżnicowaniu społecznym, jak również ekspresyjnym: w tragedii i eposie pojawiają się postacie bohaterów, królów i szlachty; w komedii reprezentowane są klasy średnie; satyra i farsa dają głos zwykłym ludziom i faktom codziennego życia. Tak było w starożytnym teatrze; ale jednocześnie widoczna była zgodność między treścią a wyrazem, a zatem panowała precyzyjna gradacja stylistyczna. W późniejszej epoce stało się jasne, że nauka gatunków nie ma jednej tradycji i nie jest inspirowana przez jedną naukę. Innymi słowy, nie można bronić niezmiennego charakteru klasycznych gatunków: każda kultura ma w rzeczywistości swoje gatunki, dlatego ich liczba nie jest ograniczona, a kanony nie są niezmienne dla autorów. Napisano, że gatunek literacki jest "instytucją". "Można pracować poprzez, wyrażać siebie poprzez istniejące instytucje, tworzyć nowe lub postępować, o ile to możliwe, bez dzielenia się polityką lub rytuałami; można również dołączyć, ale następnie przekształcić, instytucje". Te obserwacje są całkowicie stosowne dla wczesnych pisarzy chrześcijańskich. Podsumowując, można powiedzieć, że pisarze chrześcijańscy, z charakterami, zdolnościami i darami, które wyróżniają każdego z nich, częściowo zaakceptowali gatunki literackie rozpowszechnione w świecie pogańskim; częściowo je odnowili; częściowo stworzyli nowe, stawiając czoła wewnętrznym i zewnętrznym wymogom, na które musieli odpowiedzieć. Aby podać tylko kilka przykładów, pomyśl o głębokich adaptacjach, jakie przeszła starożytna biografia, aby stać się literaturą hagiograficzną, lub o klasycznej oratio, aby stać się chrześcijańską homilią. Z drugiej strony, rozważ istotną nowość ustanowioną przez Acta lub Passiones męczenników, lub ponownie przez Acta apostolorum i przez ewangelie. Jeśli chodzi o gradacje stylistyczne związane z gatunkami, one również przeszły przez znaczącą transformację. E. Auerbach zauważył to (Język literacki, 39 i passim) w odniesieniu do Augustyna: ma model w Cyceronie, "ale odrzucił założenie Cycerona, że każdy poziom stylu odpowiadał klasie tematu. Tematy literatury chrześcijańskiej, jak twierdził, są wszystkie wzniosłe". A jednak, biorąc pod uwagę charakter doktryny (jednocześnie wzniosły i trudny), odbiorców, do których jest skierowana (ludzi w ogólności), cel, który miała na celu (dostosowanie życia wszystkich do modelu Chrystusa), została wyrażona, zgodnie z koniecznością, w stylu "niskim", "pośrednim" i "wzniosłym": co oznacza, że trójpodział wyrazu ma wielką wartość praktyczną dla chrześcijańskiej katechezy i homiletyki . W tej wizji zaproponowano dynamiczną perspektywę zjawiska literackiego, zgodnie z którą gatunki są w ciągłej transformacji. Jeśli chodzi o literaturę chrześcijańską, od jej najwcześniejszych pism jesteśmy obecni "w spotkaniu, a raczej w mieszance gatunków literackich, czy to klasycznych, czy hebrajskich". Krótko mówiąc, jest to zgodne z "hellenistyczną normą ′Kreuzung der Gattungen′: nawet jeśli - jak w archaicznej Grecji - prawa nie są wyraźnie sformułowane" (Alfonsi).

GENSERYK (zm. 477): Król Wandalów od 428 do 477. Syn niewolnicy, następca swego przyrodniego brata Gunderyka, króla Wandalów i Alanów. Z Półwyspu Iberyjskiego, gdzie mieszkał, Genzeryk poprowadził swój lud do Afryki (429) na zaproszenie magister militum Bonifacego, który w nadziei na wyzwolenie terytorium spod obecności Gotów, powierzył się jeszcze bardziej przerażającemu wrogowi. Po podbiciu Afryki udało mu się uzyskać uznanie jego panowania od cesarza Walentyniana III, który przyjął Wandalów jako foederati imperium (435). Należy wspomnieć o oblężeniu miasta Hippon, które trwało 14 miesięcy, podczas którego zmarł św. Augustyn (430). Kilka lat później (439) Genzeryk złamał traktat i podbił Hipponę i Kartaginę,rozpoczynając długą wojnę. W 455 roku ruszył w kierunku Rzymu z gigantyczną armią. Papież Leon Wielki (440-461), podobnie jak wcześniej z Attylą (452), negocjował z królem Wandalów, uzyskując zgodę na oszczędzenie mieszkańców. Miasto zostało jednak splądrowane, a sama cesarzowa, Licynia Eudoksja, została wzięta jako zakładniczka wraz z dwiema córkami. W 468 roku cesarz Leon I rozpoczął kampanię wojskową przeciwko Wandalom, która okazała się bezużyteczna i katastrofalna dla imperium bizantyjskiego. Po podboju Sycylii, którą Genzeryk odstąpił Odoakerowi po zapłaceniu corocznego trybutu, królestwo Wandalów obejmowało ogromne terytorium, w tym całe północne wybrzeże Afryki. Genzeryk, wyznawca ariańskiej wiary, prześladował katolików i wygnał ich biskupów. Wraz z jego śmiercią rozpoczął się upadek jego ludu.

GALLIENUS, cesarz (ok. 218-268): Szlachetnego pochodzenia, urodził się około 218 r. i zmarł zamordowany w pobliżu Mediolanu w 268 r. Wyniesiony do władzy przez ojca Waleriana od 253 r., proklamowany cezarem przez senat i Augustem przez własnych rodziców, pozostał jedynym cesarzem przez osiem lat, po śmierci Waleriana na Wschodzie (260). Żyjąc w bardzo trudnych dla imperium latach, najpierw bronił granicy nad Renem przed atakami Franków i Alamanów, następnie ziem naddunajskich przed powtarzającymi się najazdami Gotów, a także musiał stawić czoła wewnętrznym rebeliom. W 260 r. sytuacja stała się jeszcze bardziej krytyczna. Frankowie rozprzestrzenili się po Galii i dotarli do Hiszpanii; Alamanowie wkroczyli do północnej Italii, podczas gdy na wschodzie Persowie pod przywództwem Szapura I pokonali Rzymian. W tej sytuacji Galien, praktycznie rezygnując z wykonywania bezpośredniego dowództwa nad widocznymi częściami imperium, pozostawił zadanie walki z Persami Odenatusowi, księciu Palmyry, i na próżno przeciwstawił się uzurpatorowi Postumusowi, który ustanowił Imperium Rzymskie Galii, rozciągające się na Galię, Hiszpanię i Brytanię. W środku czasami rozpaczliwej sytuacji wysiłki Galiena wyróżniały się w wielu obszarach. Zainicjował reformę polityczną, mając na celu skonsolidowanie swojej władzy i przekształcenie całej administracji cesarskiej, aby uczynić ją bardziej odpowiadającą wymaganiom swoich czasów. Był obecny w dziedzinie sztuki i kultury z programem, który uprzywilejowywał hellenizm; interweniował w organizacji armii; faworyzował filozofię neoplatońską. Do chrześcijaństwa miał realistyczne i dalekowzroczne podejście. W tej kwestii należy wspomnieć, że krytycy nie zawsze się zgadzają. Według niektórych cesarz kontynuował walkę z chrześcijaństwem, zmieniając jedynie taktykę: z gwałtownych prześladowań podjętych przez ojca przeszedł na pobłażliwość, mającą na celu ponowne wprowadzenie go do orbity pogańskiej civitas. Rozprzestrzenianie się misteriów eleuzyjskich, w których sam Galien był wtajemniczony, należy zatem interpretować jako jeden ze środków wprowadzonych w celu zmniejszenia wpływu chrześcijaństwa na ludzi. Według innych wykazywał całkowicie przychylne nastawienie do nowej religii. Cesarz unieważnił edykt prześladowczy wydany przez Waleriana i przywrócił chrześcijanom ich miejsca kultu, dobra i cmentarze: kościół został w ten sposób de facto uznany. Z pewnością źródła chrześcijańskie przedstawiają go w pozytywnym świetle. Jeszcze za życia, około 262 r., Dionizy, biskup Aleksandrii, wysławiał go w liście i zauważył, że w nim "władza suwerenna rozkwita teraz z większą wspaniałością, jest widziana i rozumiana z daleka i przenika wszędzie" . Euzebiusz informuje nas również , że Galien, który przyjął bardziej umiarkowany system rządów niż Walerian, powstrzymał prześladowania edyktami, nakazał reskryptem (którego tekst podaje historyk, tłumacząc go z łaciny), aby odpowiedzialni za kościoły wykonywali obowiązki swojej posługi, i przywrócił cmentarze chrześcijanom. Z pewnością od 260 r. rozpoczął się okres pokoju dla chrześcijan, który trwał około czterdziestu lat, zakłócany jedynie sporadycznymi wrogimi aktami; planowane prześladowania Aureliana nie miały miejsca z powodu śmierci samego cesarza (275). Dopiero pod koniec III w. czyż nie wyłoni się widmo ostatnich wielkich prześladowań?

GALLONIUSZ, męczennik i towarzysze (zm. 303): Do 1996 r., kiedy to po raz pierwszy opublikowano Passio Gallonii martyris (P. Chiesa), wydarzenia Galloniusza i jego towarzyszy były nam całkowicie nieznane. Tekst zawiera relację z aresztowania i pierwszego procesu, któremu poddano Galloniusza i grupę 26 chrześcijan z Timidia Regia, a następnie z drugiego procesu, któremu poddano samego Galloniusza, do którego dołączyła później grupa 11 wiernych z kolonii Utina. Oba procesy zakończyły się skazaniem wszystkich oskarżonych. 26 Timidensów poniosło śmierć (Victorinus i Germanus spaleni na stosie, pozostali, którzy pozostają anonimowi, zostali ścięci mieczem), podczas gdy kara Galloniusza została odroczona. Drugi proces potwierdził wyrok wiwikomburium dla Galloniusza i przeznaczył 11 z Utina na ścięcie mieczem. Oskarżenia przeciwko męczennikom podczas przesłuchań odnoszą się do czasów prześladowań Dioklecjana, a dokładniej do pierwszego edyktu prześladowczego (303), który zabraniał uczestnictwa w spotkaniach liturgicznych i nakazywał oddanie świętych ksiąg. Zaproponowano, aby protagonista Galloniusz w obu procesach został utożsamiony z Galloniuszem (lub Gallonusem) zapisanym w Kalendarium Carthaginenses 11 czerwca, a ponadto uważano, że 26 chrześcijan z pierwszego procesu można powiązać z grupą męczenników Timidenses, upamiętnionych w tym samym tekście 31 maja; tymczasem nie posiadamy niczego, co odpowiadałoby męczennikom z drugiej grupy. Ponadto protokoły z Utiny wydają się w naszym Passio mniej autentyczne niż te z Timidia Regia, ponieważ istnieją oczywiste różnice zarówno na poziomie formalnym, jak i strukturalnym. Właśnie ta świadomość doprowadziła redaktora do przypuszczenia, że opóźnienie potępienia Galloniusza mogło być niczym innym, jak tylko sztuczką wprowadzoną przez hagiografa, aby ustanowić powiązanie między dwoma pierwotnie niezależnymi relacjami. Połączenie dwóch tekstów miało miejsce w Afryce w każdym razie, w epoce Dioklecjana, biorąc pod uwagę, że w Europie nie byłoby żadnego powodu ani metody, aby to nastąpiło. Passio, jak się wydaje dzisiaj, ma jednak znaczące znaczenie, czy to na płaszczyźnie literackiej, czy historyczno-dokumentalnej. Z jednej strony jest świadkiem określonego etapu w gatunku Acta Proconsularia; z drugiej strony świadczy o możliwościach liturgicznych spotkań w czasie prześladowań. Wreszcie pojawia się jako namacalny przykład "katolickiej" literatury martyrologicznej (lub w każdym razie "niedonatystycznej"), która została przedstawiona, zgodnie ze wzmianką u Augustyna , na konferencji kartagińskiej w 411 r.

GAMMADIA: Głębsza analiza i poprawna interpretacja gammadia, liter zdobiących szaty postaci męskich w sztuce paleochrześcijańskiej, została podjęta dopiero w ostatnich czasach, głównie dzięki staraniom A. Quacquarellego. Przed jego badaniami poszukiwano różnych wyjaśnień - nie zawsze bardzo przekonujących - aby wyjaśnić ich znaczenie, uważając je za zasadniczo dekoracyjne wypełnienie lub nieprawdopodobne inicjały imion przedstawionych postaci. W rzeczywistości gammadia, chrystologiczne monogramy, które są częścią jedności języka symbolicznego starożytnego chrześcijaństwa, pojawiają się często w najwcześniejszej chrześcijańskiej ikonografii - przynajmniej począwszy od III w. - głównie na paliuszu Chrystusa lub na szatach męczenników, proroków i apostołów. Znaczenie, biorąc pod uwagę, że ich używanie trwało do VIII i IX w. - z pewnymi odrodzeniami aż do czasów nowożytnych - zostało utracone dość wcześnie, a wielu uczonych w przeszłości utrzymywało, że próba rozszyfrowania ich prawidłowego znaczenia jest bezcelowym przedsięwzięciem. Jak jednak dobrze wykazano, opierając się głównie na patrystycznej egzegezie i numerologii, niektóre z nich ujawniły bardzodokładne znaczenie, które z pewnością leży poza przypadkiem lub czystą dekoracyjną intencją. W ten sposób, opierając się na wartościach liczbowych liter alfabetu greckiego i na ich interpretacji oferowanej przez kluczowe fragmenty zawarte w dziełach Ojców Kościoła, udało się zrozumieć, że I, inicjał imienia Jezusa zarówno w wersji greckiej, jak i łacińskiej, poprzez wartość liczbową 10, którą reprezentuje, odnosi się do prawa, Dekalogu danego Mojżeszowi, który Chrystus przyszedł wypełnić, a jednocześnie, sugerując prostą operację arytmetyczną, odnosiłoby się również do ewangelii (jeśli dodamy składniki liczby 10, 1 + 2 + 3 + 4, otrzymamy w rzeczywistości 10). Gammadion H (wartość liczbowa 8) przekazuje Chrystusa w świecie duchowym ogdoady i odzwierciedla przesłanie, które otrzymują wszyscy wierni: obecność Chrystusa pośród nas, który uczy nas, abyśmy przestrzegali Jego nakazów dla naszego zbawienia. Dla Ojców Kościoła, ST i NT tworzą nieuniknioną jedność: jeśli Z jest liczbą 7, ST, tj. Prawem, H jest wcieleniem Słowa, Chrystusem, tj. NT. Ktokolwiek zaprzecza ST nie może mieć H, tak jak ktokolwiek zaprzecza NT nie może mieć Z koniecznego do przejścia z 7 do 8, tj. do ogdoady. Gammadion G, odpowiadający liczbie 3, nawiązywałby, jak łatwo zgadnąć, do Trójcy i wyraźnie wskazywałby na jedność Boga w trzech Osobach, podczas gdy gammadion L, nieodpowiadający wielkiej literze łacińskiej ani odwróconemu G, miał symboliczną wartość natury graficznej, ponieważ przypominałby kamień węgielny, odrzucony przez ludzi, ale preferowany przez Boga (1 P 2:5), o który potykają się ci, którzy nie wierzą w Słowo (1 P 2:7-8), i w ten sam sposób przypominałby ideę budynku, rozumianego w tym sensie, że każdy wierzący chrześcijanin jest świątynią Boga. Termin gammadia stopniowo tracił swoje znaczenie i pierwotną wartość w średniowieczu i został rozszerzony na różne ozdobne znaki graficzne typu geometrycznego. Znaczenie niektórych liter, na przykład A, N, O, ? (sigma księżycowa) lub R - które wydają się odnosić tylko do alfabetu łacińskiego - do dziś nie zostało rozszyfrowane.

GANGRA

I. Miasto - II. Sobór.

I. Miasto. Miasto Paflagonii, obecnie Çankiri w Turcji, rezydencja królów regionu przed okupacją rzymską , Gangra została przyłączona do rzymskiej prowincji Galatia w 6-5 r. p.n.e. - roku uważanym za początek ery Gangry - i należała do niej w organizacji kościelnej do połowy V w., kiedy przeszła pod patriarchat Konstantynopola. Gangra była metropolią Paflagonii, ale nigdy nie miała więcej niż pięć sufraganów. Nie znamy chrześcijańskich początków Gangry, ale zachowały się nam imiona męczenników: Nowacjan Aleksander - ruch nowacjański był silny w tym regionie - Kallinikos, Mamas z Cezarei, którego rodzice, również wyznawcy wiary, pochodzili z Gangry, itd. Na soborze tam odprawianym obecny był jego biskup Hypatius , który uczestniczył również w Soborze Nicejskim i zmarł w 326 r. W V i VI w. do Gangry zesłano wybitne osobistości: Dioskor z Aleksandrii, Tymoteusz Aelurus. Filoksenos z Mabbug przebywał w mieście, podobnie jak wygnany Macedoniusz z Konstantynopola w 515 r., zmarł tam w 516 r. Biskupi Paflagonii zależeli od metropolity Gangry.

II. Sobór. Zwołano go w IV w., ale data jest niepewna: historyk Sokrates umiejscawia go po 360 r., podczas gdy Sozomen umieszcza go przed Soborem Antiocheńskim z 341 r. Data 340 wydaje się bardziej prawdopodobna, ponieważ lepiej odpowiada informacjom dostarczonym przez św. Bazylego. Pod przewodnictwem Euzebiusza z Nikomedii 14 obecnych biskupów potępiło błędy i postawy Eustacjusza z Sebasty i jego uczniów. Eustacjusz, zwolennik rygorystycznego monastycyzmu, początkowo cieszył się szacunkiem Bazylego. Później wybrany na biskupa Sebaste w skrajnej wschodniej części Azji Mniejszej, ściągnął na siebie tak wiele wrogości wszelkiego rodzaju za swoje ekstrawagancje, że w 348 r. został zdetronizowany przez synod w Melitene w Armenii. Sobór w Gangrze stygmatyzował różne postawy Eustatiuszów: ich potępienie małżeństwa i rodziny (kan. 1, 9, 10, 14-16); odmowę uczestnictwa w nabożeństwach odprawianych przez żonatego księdza i separatyzm liturgiczny (kan. 4-8, 11, 20); powstrzymywanie się od jedzenia mięsa (kan. 2); ich szczególne dni postu (kan. 18-19); ich niezwykły ubiór (kan. 12-13, 17); i fakt, że nakłaniali niewolników do nieposłuszeństwa wobec właścicieli (kan. 3). Zainspirowane poczuciem umiaru kanony broniące małżeństwa i rodziny zostały zaakceptowane przez wiele kościołów.

GAUDENTIUSZ z Brescii (zm. po 410): Niewielkie dane o jego życiu pochodzą z jego Serm. 16 i 21. Był uczniem Filastera i kilka lat po 390 roku został zaproponowany na jego następcę w Brescii, przyjął go tylko dzięki prośbie Ambrożego i innych. W 405 roku został wysłany przez Honoriusza, wraz z dwoma innymi biskupami, do Konstantynopola, aby uzyskać od Arkadiusza ponowne rozpatrzenie kwestii Jana Chryzostoma, który został zdetronizowany i wygnany, ale misja nie przyniosła żadnych rezultatów. W 410 roku Rufin poświęcił mu tłumaczenie ps. - Clementine Recognitiones. Był dobrym kaznodzieją. Otrzymaliśmy od niego niewielki zbiór 15 homilii, które sam wysłał pewnemu Benevolusowi, który nie mógł ich wysłuchać w kościele. Współcześni uczeni dodali do niej 6 innych homilii. Z pierwszej grupy 10 dotyczy tematów paschalnych i, z szacunku dla tradycji i liturgii, interpretuje niektóre fragmenty Wyjścia pojmowane typologicznie jako figury wyzwolenia z grzechu, którego Chrystus domaga się dla Kościoła za pomocą ofiary paschalnej. Pozostałe homilie dotyczą różnych tematów: Serm. 13 o Bożym Narodzeniu atakuje chciwość dóbr ziemskich; 19 ma temat antyariański; 20. jest krótkim panegirykiem św. Piotra i św. Pawła; 21. jest de vita et obitu Filastrii. W każdym temacie, nawet doktrynalnym, Gaudencjusz wykazuje dobre wykształcenie i potrafi wyrażać się na doskonałym poziomie literackim.

GAUDENTIUSZ z Novary (zm. ok. 418): Pierwszy biskup Novary, otrzymał swoje pierwsze chrześcijańskie wykształcenie w cieniu dwóch innych świętych: Wawrzyńca, kapłana, pierwszego apostoła i męczennika miasta,oraz Euzebiusza, pierwszego biskupa Vercelli i założyciela życia monastycznego w północnych Włoszech. Po męczeństwie Wawrzyńca dołączył ponownie do Euzebiusza na wygnaniu na Wschodzie. Powróciwszy do Vercelli, pozostał w tym mieście do około 398 r., kiedy został mianowany biskupem Novary. Jego biskupstwo trwało około dwudziestu lat. Wśród nawróceń, których dokonał, były nawrócenia morderców Wawrzyńca. Jego śmierć datuje się na około 418 r.

GAUDENTIUSZ Donatysta (zm. po 422 r.): Donatystyczny biskup Thamugadi (Timgad) (398-421). Był następcą Optatusa, wystarczająco wybitnym, by zostać wybranym jednym z siedmiu rzeczników (actores) donatystów na konferencji w Kartaginie w 411 r. Tam jego szczególnym wkładem było potwierdzenie, że katolickość oznacza przede wszystkim i ponad wszystko czystość i integralność kościoła, a tylko w tym kontekście jego geograficzne rozszerzenie . Po potępieniu donatyzmu, opuścił tymczasowo Thamugadi, ale powrócił tam i przejął z powrotem posiadanie kościołów miejskich. Wziął udział w soborze donatystów w Cirta w ok. 414 r., zwołanym przez Petiliana z Konstantyna . Około 420 r. jego pozycja została jednak zwalczana przez trybuna cesarskiego, notariusza Dulcitiusa, który w edykcie przypomniał donatystom o ich potępieniu i nakazał im zwrócić kościoły, które nadal są w ich posiadaniu. Gaudencjusz napisał dwukrotnie do Dulcitiusa, odmawiając i grożąc podpaleniem się w jego kościele (prawdopodobnie dużym kościele zbudowanym przez jego poprzednika, Optatusa), jeśli będzie jakakolwiek próba wyegzekwowania edyktu Dulcitius skonsultował się z Augustynem, a ten ostatni włączył się do sporu . Gaudencjusz odpowiedział, a Augustyn napisał, prawdopodobnie w 421 r., pierwszą księgę Contra Gaudentium. Gaudencjusz uzasadniał groźbę samobójstwa przykładem Razisa i nalegał na chrześcijański obowiązek męczeństwa w obliczu prześladowań. Nie wiadomo, czy spełnił swoją groźbę, ale brak jakichkolwiek śladów zniszczeń w dużym kościele Thamugadi sugeruje, że nie. W debacie z Dulcitiusem i Augustynem Gaudencjusz ujawnił swoją zdolność do łączenia stylu literackiego wywodzącego się z klasycznego wykształcenia z całkowitym przywiązaniem do Biblii. Swoim odrzuceniem kompromisów i sprzeciwem wobec władzy cesarskiej w imię religii wiernie odzwierciedlał ducha donatyzmu swoich czasów.

GALIA: Pierwsze świadectwo ewangelizacji Galii, "list sług Chrystusa pielgrzymujących do Vienne i Lyonu" przeznaczony dla ich braci z Azji i Frygii , ilustruje trudności małej chrześcijańskiej mniejszości, opisując pogrom, który miał miejsce w Lyonie między 175 a 180 rokiem, prawdopodobnie w 177 roku, spowodowany raczej przez członków stowarzyszeń handlowych niż przez wiernych religii wschodnich . List skierowany przez ocalałych z prześladowań ilustruje atmosferę napięcia eschatologicznego bez potrzeby doszukiwania się tam wpływu montanizmu; sugeruje również skład tej wspólnoty, której najważniejszymi członkami byli wierni wyznawcy kultury greckiej; i ostatecznie świadczy o organizacji duszpasterskiej, której archaicznego słownictwa nie można interpretować zgodnie z normami ustalonymi później. Nic ostatecznie nie dowodzi, że misja na terytorium galijskie miała azjatyckie korzenie, podczas gdy niektóre wskazówki (postawa Ireneusza w pytaniu paschalnym) podkreślają powiązania chrześcijaństwa Lyonu z Rzymem . Po prześladowaniach Ireneusz przyjął urząd biskupa, ale nie można powiedzieć, że jego obalenie gnostycyzmu zostało dokonane dla lokalnych potrzeb duszpasterskich. Wiele powiedziano o tym pierwszym tekście chrześcijan z Lyonu , ale ani rozwinięcia Ireneusza , ani glosy Euzebiusza do litery nie zdołały wykazać z całą pewnością, że Lyon był metropolią. Jeśli chodzi o III w., należy wspomnieć jedynie, że Cyprian poświadcza istnienie kilku biskupów w Galii, w tym Marcjana z Arles, oskarżanego o sprzyjanie Nowacjanowi. Nie wystarczy to jednak, aby ustalić postęp ewangelizacji z kilku powodów: 1. Epigrafia potwierdza obecność wspólnot chrześcijańskich w Arles. Jednakże inskrypcja Pektoriosa w Autun nie jest dokładnie datowana przed epoką Konstantyna, a ponadto należy pominąć świadectwa epigraficzne przywoływane w przypadku Marsylii, Lyonu i Bordeaux. 2. Duchesne zaproponował, aby na podstawie świadectwa list biskupich, uważanych za pewne, datować fundację biskupstw w Vienne, Reims i Trewirze od połowy III w., a także Akwitanii, Bourges i Bordeaux od końca wieku, a następnie regionów Lyonu, Tours, Sens i Paryża, na równi z Metzem w Belgica I. W rzeczywistości analiza ta, która miała przynajmniej tę zaletę, że zaprzeczała legendom o fundacjach apostolskich, opiera się na założeniu, że listy biskupie przechowują wspomnienia o początkach, ponieważ byłyby używane w lokalnej liturgii - hipoteza słusznie odrzucona przez J. Dubois (Listes, 9-20). 3. Wreszcie, dowody z akcesorii sanktoralnej do źródeł literackich (od Prudencjusza do Wenancjusza Fortunatusa, do Grzegorza z Tours), "hieronimiańskiego" martyrologium, żywotów świętych , a czasami archeologii umożliwiają rekonstrukcję głównie rozwoju kultu męczenników pod koniec IV w., a nie geografii i chronologii męczenników z III w. W 250 r. prześladowania Decjusza z pewnością musiały dosięgnąć Galii (por. postawa Marcjana z Arles), ale nic nie wiadomo na pewno o Walerianie lub Aurelianie (pomimo późnego cyklu namiętności), podczas gdy wg. do Laktantiusa, prześladowania Dioklecjana oszczędziły Galię. W każdym razie męczeństwo Saturninusa świadczy o przedkonstantyniańskich korzeniach kościoła w Tuluzie; być może męczeństwo Pawła (wspomniane przez Prudentiusa) i Narbony. Kult Victora w Marsylii, koniec V w., nie dostarcza rozstrzygających argumentów; legenda Legionu Tebańskiego również nie oferuje ich dla Valais . Pozostaje również zbyt wiele niepewności dotyczących np. Poncjusza z Cimiez, czczonego w V w. przez biskupa Waleriana lub Symforiana z Autun, którego męka mogła sięgać V w. Sulpicjusz Sewer zauważa, że ewangelizacja Galii nastąpiła dość późno: w III w. kościół był zorganizowany w starym Narbonensis, w dolinie Rodanu, a być może w Germanii. Wraz z nawróceniem Konstantyna i postępową instytucją chrześcijańskiego imperium, ewangelizacja stała się szybsza: w 314 r., jako pierwszy znak tego nowego klimatu, i z inicjatywy Konstantyna, sobór zjednoczył kilku biskupów, w większości galijskich. Co znamienne, ekskomunikowali oni wiernych, którzy zdezerterowali w tempie, ponieważ kościół uzyskał wówczas pokój po prześladowaniach . Dowodem postępu chrystianizacji jest mnożenie się biskupstw, poświadczone w listach subskrypcyjnych soborów: Arles, Valence (374), Nîmes (394 lub 396), Riez (439) . Inna lista przypisywana apokryficznemu Soborowi w Kolonie zachowuje podpisy galijskich biskupów zebranych po Soborze w Serdica (343) na rzecz Athanasiusa. Te wskazówki w Viennensis i Narbonensis poświadczają około 10 biskupstw w epoce Konstantyna, a następnie około 15 pod koniec IV w., w okresie, gdy osiągnięto prowincje alpejskie. Również pod koniec IV w. region lyoński obejmował około 10 biskupstw, od Rouen i Tours do Autun, w tym Paryż i Sens. Bardziej na północ sieć wydaje się mniej gęsta wokół Reims i Trewiru .Region morski W, zwł. N od Loary, jest prawie nietknięty: w Akwitanii pozostało kilka biskupstw, wśród nich Bordeaux i miasto Clermont (Alwernia). Brak organizacji metropolitalnej wyjaśnia te luki; dominuje kilka biskupstw, których znaczenie zależy od sytuacji politycznej (Trewir, siedziba dworu) lub prestiżu biskupa (Hilary w Poitiers, Marcin w Tours, Proculus w Marsylii). Sobory nie zdołały dobrze rozwiązać konfliktów jurysdykcyjnych między Arles i Vienne oraz między Arles i Marsylią (Sobór w Walencji w 375 r.; Sobór w Turynie w 398/399 r.). Drugi element wskazuje na postęp chrystianizacji: przekształcenie krajobrazu miejskiego. Wbrew tradycyjnej hipotezie, w Galii pierwszy budynek wykorzystywany do celów kultu (ecclesia) został zbudowany w mieście: miejsce spotkań na liturgię, pomoc, azyl; później flankowało je baptysterium i domus ecclesiae, czyli rezydencja biskupia . W strefach pogrzebowych, na peryferiach, coraz częściej pojawiają się oratoria, wyposażone w importowane relikwie , czasami budynki (basilicae) poświęcone rzadkim męczennikom Galii, w których najczęściej znajdowały się groby biskupów, nie zapominając o klasztorach . Aby promować działalność misyjną, utworzono duchowieństwo, chrześcijańską społeczność, która weszła w inne środowisko, nawet dla lokalnej arystokracji . Rzymskie dekrety (Damazego, Innocentego, Celestyna, Leona), skierowane w odpowiedzi na lokalne apele, ujawniają rygorystyczne zasady rekrutacji duchowieństwa (lex continentiae). Chociaż niektóre z pierwotnych cech liturgii gallikańskiej są słabo znane , a jej pokrewieństwo z Duchesne Wschodnim być może przesadzone , możemy dostrzec wysiłek biskupów, aby zorganizować katechezę (Hilary; w VI w. Caesarius z Arles), aby szerzyć cześć dla męczenników (w Rouen, Victricius), aby zorganizować pomoc, uczynioną jeszcze bardziej konieczną przez kryzys barbarzyńców (Salvian) i ułatwioną przez rozwój własności kościelnej . Ten wysiłek misyjny skierowany był do arystokracji: wpływ kultury klasycznej przesiąka duchowość chrześcijańską, wciąż naznaczoną w IV w. archaicznymi tradycjami millenarystycznymi (Simonetti, Alle origini). Od Ausoniusza, który niewiele zawdzięcza Biblii, pochodzi chrześcijańska poezja . Z drugiej strony wieś opierała się misjom dłużej , chociaż założenie pierwszych kościołów wiejskich świadczy o impulsie misyjnym , w szczególności działalność Marcina na terytorium Tours . Marcin uosabia kilka aspektów chrześcijaństwa w Galii. Jako założyciel pierwszej wspólnoty monastycznej w Ligugé, biskup ustanowił kolejną w Marmoutier, dając w ten sposób przykład biskupa-mnicha. Ascetyczny, rygorystyczny ruch, czasami na marginesie instytucji kościelnych (choć znacznie mniej niż twierdzi Babut, Martin), czerpał inspirację również ze wschodnich i afrykańskich modeli, bardziej bezpośrednio z przybyciem Jana Kasjana . Przykład Marcina pokazuje również wrażliwość Galii na wielkie problemy chrześcijaństwa: episkopat faktycznie zaangażował się, za Konstancjusza (345-360), w połowie IV w. kryzys ariański. Egzekucja Pryscyliana w Trewirze podzieliła episkopat jeszcze głębiej. Na początku V w., zaraz po kryzysie, wzmocniono więzi z Rzymem: papież Zosimus (417-418) próbował stworzyć, dla dobra Arles, instytucję, która zastąpiłaby wpływy rzymskie . Ten wikariat ilustruje również pragnienie utrzymania jedności katolickiej pomimo upadku (na początku V w.) jedności politycznej z powodu najazdów barbarzyńców. Zniszczyły one chrześcijańską Galię: na północy kilka biskupich siedzib zniknęło, czasami na stałe (Bavay), zwłaszcza na obszarach, na których ewangelizacja była jeszcze słaba. Restauracja była tutaj bardzo późna (VI-VII w.) i ograniczona, wykorzystując głównie biskupów wędrownych . Na południu jednak sieć biskupich siedzib stała się ciaśniejsza, docierając do Górnej Prowansji i wszystkich regionów, przez długi czas pomijanych, między Pirenejami a Garonną. Zakładanie klasztorów czasami dostosowywało się do sytuacji politycznej stworzonej przez królestwa barbarzyńskie lub do ewolucji geograficznej (przeniesienie z Langres do Dijon). Teraz biskup zajmował bardziej niż kiedykolwiek wybitną pozycję, pozycję defensor civitatis, obrońcy biednych przed napaściami barbarzyńców i możnych . Miał do dyspozycji domenę wzbogaconą darowiznami, nawet jeśli miał coraz większe trudności z kontrolowaniem pobożnych instytucji . W V w. niektórzy arystokraci znaleźli w episkopacie możliwość służenia ideałowi romanitas, kultury i wiary: Sydoniusz Apolinary, Rurycjusz z Limoges (Stroheker, Der senatorische Adel). Oczywiste jest, że nie należy przeceniać jakości tych ludzi, wśród których było wielu ambitnych (zwłaszcza gdy wybory kontrolowała monarchia frankijska) lub po prostu przeciętnych prałatów. Ogólnie rzecz biorąc, wypełniali oni z uporem swoje pasterskie zadanie, o czym świadczy organizacja kalendarza (patrz Perpetuus w Tours; ustanowienie w Vienne rogacji dzięki wysiłkom Mamertusa) i rozwój, od V w., a przede wszystkim w VI w., kościołów wiejskich . Rozkwit monastycyzmu towarzyszył tej misji wraz z założeniem stabilnych wspólnot, zorganizowanych wg. do reguły, która rozprzestrzeniła się w całej Galii: np. reguły Cezariusza z Arles (315), przyjętej w 570 r. w Poitiers przez Radegundę. W V w. wspólnota Lerynu wysyłała swoich mnichów jako biskupów . Od 430 r. założenie Romana, a następnie Engendiusza w Condat, w Jurze, ilustruje typ klasztoru założonego na "pustyni" jako centrum misji i pomocy (ponadto wśród ludu rozwinął się cały ruch duchowy: penitentów i conversi). Spośród ośrodków VII w. należy wymienić Luxeuil, założony przez Irlandczyka Kolumbanusa, którego surowe reguły stały się bardziej elastyczne pod wpływem benedyktynów. Konsolidacja monarchii barbarzyńskich determinowała transformację relacji kościoła z władzą polityczną. W V w. w południowej Galii ariańscy królowie wizygoccy niekiedy stwarzali trudności . Kościoły północne (Tours, Reims) coraz bardziej zmagały się z chrystianizacją pogańskich Franków: nawrócenie Chlodwiga, między 497 a 508 r. (Tessier), jest obchodzone jako nawrócenie nowego Konstantyna. Ale wraz z podziałem królestwa Franków (511), pomimo pewnych okresów zjednoczenia, biskupi i duchowni byli coraz bardziej uwikłani w konflikty dynastyczne: zabójstwo Praetextatusa, biskupa Rouen, w 586 r. i Leodegara z Autun w 678 r. Episkopat mógł z pewnością wywierać wpływ polityczny, czasami skuteczny i pokojowy: dlatego król Dagobert (629-639) otoczył się doradcami, wybranymi spośród biskupów lub przyszłych biskupów, takimi jak Arnulf z Metzu, Dado z S. Oer, Desiderius z Cahors, Eligius z Noyon. Te przykłady ujawniają nowy typ społeczny kościelności, ale także świadczą o ingerencji społeczeństwa politycznego wśród duchowieństwa, które wydało, zwłaszcza w VII w., obrzydliwy handel symoniacki i zajmowanie biskupich stanowisk przez świeckich. W ten sposób władza polityczna dysponowała coraz bardziej dobrami kościoła na korzyść poddanych, czy to duchownych, czy świeckich. Hugo, bratanek Karola Młota, objął biskupstwo Rouen, a jednocześnie Paryża i Bayeux (723-730). Niektóre z licznych soborów VI i VII w. były zajęte powstrzymaniem tej niebezpiecznej sekularyzacji, moralizowaniem wyborów biskupich i utrzymaniem, jak najlepiej mogły, autorytetu metropolitów; ale aż do VII w. kryzys ten stopniowo doprowadził do wycofania się Galii do siebie i rozluźnienia więzi z Rzymem. W V i VI w. pewne ośrodki refleksji i duchowości działały w południowej Galii: Marsylia (Salwian, Kasjan, Museus, Gennadius), Arles (Caesarius the African, Julian Pomerius), Vienne (Avitus i przede wszystkim Claudianus Mamertus, pielęgnowany przez całą neoplatońską tradycję), na północ od Loary, Poitiers (Venantius Fortunatus) i przede wszystkim Tours. W tym mieście, gdzie w tym czasie pamięć o Marcinie przyciągała pielgrzymki , Grzegorz pod koniec VI w. zorganizował refleksję, która przypomina, w syntezie różnych tradycji, wysłanie siedmiu posłańców z Rzymu w celu nawróceń galijskich i celebruje Gesta Dei per Francos. Po Grzegorzu VII w. wydaje się całkowicie martwy, czekając na renesans karoliński.

GAZA (hebr. Azzâh, "silny", aram. Ghazzeh, egipski Gazatu, asyryjski Hazzatu, gr. Ga,za): Miasto w południowo-zachodniej Palestynie nad Morzem Śródziemnym, Gaza było ośrodkiem hellenistycznego pogaństwa wokół głównej świątyni, Marneionu. Mieszkańcy nie byli skłonni do nawracania się na chrześcijaństwo. Konstantyn nakazał oddzielenie od Gazy sąsiedniego miasta Maiuma, sprzyjającego nowej religii, która odtąd przyjęła nazwę Constantia, podczas gdy cesarz Julian ponownie zjednoczył oba miasta. Mieszkańcy Gazy nawrócili się dopiero w V w. na mocy edyktu cesarza Arkadiusza, który zakazywał pogańskiego kultu, i dzięki gorliwości św. Porfiriusza, ulubieńca cesarzowej Eudoksji, która zbudowała na ruinach Marneionu dużą bazylikę, zwaną Eudoksją. Terytorium Gazy miało w tym czasie trzech biskupów: jednego w Gazie, jednego w Maiumie, jednego w Anthedon. W V i VI w. w słynnej szkole Gazy wyróżnili się Zosimus, Prokopiusz, Korycjusz, Izydor, Eneasz, Tymoteusz i Jan . W 541 lub 542 r. zwołano sobór na polecenie cesarza Justyniana (482-565). W soborze tym uczestniczyli diakon Pelagiusz, apokryzariusz Kościoła rzymskiego w Konstantynopolu; Efrem, patriarcha Antiochii; Piotr, patriarcha Jerozolimy; i Hypatiusz, biskup Efezu. Tło soboru było następujące: Paweł, patriarcha Aleksandrii, chciał odsunąć od władzy duxa Egiptu, władzę wojskową przydzieloną do obrony granic, ale diakon Prois, skarbnik kościoła, zaalarmował księcia: Paweł kazał uwięzić Proisa przez augustowskiego prefekta, który kazał go torturować na śmierć. Gdy rodzina diakona zwróciła się do Justyniana, cesarz kazał ściąć augustowskiego prefekta i zwołał sobór w Gazie, na którym pod przewodnictwem Pelagiusza Paweł został odsunięty od władzy, a pewien Zoilus został mianowany. Na soborze ruch orygenistyczny został również potępiony przez papieża, a papież powierzył tę kwestię cesarzowi. Po bitwie pod Tadun (634-635) Gaza dostała się pod panowanie Arabów, którzy darzyli ją wielkim szacunkiem ze względu na grób Haszima, dziadka Mahometa i ojczyznę Asz -Szafi′iego, założyciela szkoły sunnickiej.

GELASIUSZ I, papież (zm. 496) : O życiu Gelazjusza - biskupa Rzymu od 1 marca 492 do 19 listopada 496 - informują nas źródła współczesne oraz z Listu Papieża, przekazanego nam przez Collectio Britannica oraz przez drugą grupę trzech zbiorów: Avellanę, wydaną przez Guenthera . Dwa inne listy Gelazjusza zostały przekazane w zbiorach Dionizego Exiguusa (do biskupów per Lucaniam, Brutios et Siciliam) i Arles (do biskupa Eoniusza). Drugi zbiór listów Gelazjusza uległ w trakcie transmisji różnego rodzaju zniszczeniom. Ponadto Gelazjuszowi przypisuje się niektóre listy Feliksa III (483-492): list do Fravitty ; dwa fragmenty zatytułowane De anathematis vinculo (zwany także Tractatus IV) i De vitanda communione Acaci ; dwa listy do biskupa Honoriusza z Salony ; list do Andromacha przeciwko świętu Luperkaliów. Ze względu na styl i treść Epistola ad Syriae episcopos jest ewidentnie fałszywa . Późny portret Liber pontificalis przypisuje Gelazjuszowi afrykańskie pochodzenie i podaje imię jego ojca: Gelasius, natione Afer, ex patre Valerio . Nautin twierdzi, że informacja jest bezpodstawna i przypisuje większą wiarygodność stwierdzeniu Gelazjusza, że w liście do cesarza Anastazjusza (491-518) został on ogłoszony Romanus natus . Nie jest nieprawdopodobne, że informacja ta ma podstawę w prawdzie i że ojciec Gelazjusza i jego rodzina byli Afrykanami lub pochodzili z Afryki. Nie wiemy nic o jego karierze kościelnej przed biskupstwem. Nautin podważył, że Gelazjusz był sekretarzem swoich poprzedników Symplicjusza (468-483) i Feliksa III, ale nie jest nieprawdopodobne, że przyczynił się do laterańskiego scrinium. Jednym z pierwszych problemów Gelazjusza po jego wyborze była wojna między Odoakrem (ok. 437-493) a Teodorykiem (489-526) o posiadanie Italii, która zakończyła się zajęciem Rawenny przez Ostrogotów w lutym 493 r. . Pomimo ariańskiego wyznania Ostrogotów, stosunki między Stolicą Rzymską a dworem w Rawennie były dobre w czasie pontyfikatu Gelazego i charakteryzowały się - jeśli nie współpracą - z pewnością głębokim szacunkiem. W latach 494-496 stosunki między Gelazyuszem a Ostrogotami koncentrowały się głównie na kwestiach jurysdykcji kościelnej i przywileju forum. Nie brakuje listów kurtuazyjnych i próśb o pomoc, pisanych do wpływowych dam na dworze Ostrogotów - inlustris femina Firmina i Ereleuva, matki Teodoryka. Niektóre listy świadczą o ówczesnym porozumieniu między Gelazjuszem a urzędnikami królestwa Ostrogotów: dwa do comites Teia i Hostilius, dotyczące forum kościelnego, oraz notatka do defensora Ducliusa o nowym prałacie Lucerze Anastasiusie . List zawiera również informacje dotyczące jego relacji z episkopatem włoskim, z Gaul i z biskupami regionu bałkańskiego, których tradycyjne więzi wspólnoty z Rzymską Stolicą starał się wzmocnić Gelazjusz. W 493 r. Gelazjusz napisał do biskupów Picenum o sprawie Sokratesa, kościelnego propagatora idei pelagijskich, a Gelazjusz poprosił prałatów o stłumienie jego działalności. Pelagianizm znajdował się wówczas w okresie nowego wzrostu w Galii, Italii i na Bałkanach, a tej herezji Gelazjusz poświęcił traktat (Tractatus V lub Dicta aduersus Pelagianam haeresim). Listy przypisywane Gelazyuszowi w kwestii pelagijskiej, pisane do biskupa Honoriusza, są w rzeczywistości autorstwa Feliksa III. Listy do włoskich biskupów dotyczą licznych spraw stolicy apostolskiej na półwyspie: wewnętrznego życia wspólnot kościelnych i wszystkich wiernych, święceń, dochodzeń, procesów, kwestii dotyczących dóbr kościelnych, konsekracji kościołów, przestępstw i niesprawiedliwości, prawa do azylu i testamentów. O stosunkach z kościołami Galii dowiadujemy się z pisma do Aeoniusa z Arles oraz z dwóch zawiadomień ps.-Gennadiusza dotyczących wyznań wiary wysłanych do Gelazego przez Honoratusa z Marsylii i jednego z jego duchownych, którzy obaj zostali oskarżeni o herezję (prawdopodobnie pelagianizm) oraz z odpowiedzi Gelazego, w której uznaje ich ortodoksję. Innym poważnym pytaniem, z którym Gelazy, niedawno wybrany na biskupa, musiał się zmierzyć, była schizma akacjańska, nazwana tak na cześć biskupa Konstantynopola, Akacjusza, który został ekskomunikowany przez Feliksa III w 484 r., ponieważ poparł politykę kompromisu z monofizytami z Henotikonem cesarza Zenona (474-491) i z reintegracją Piotra Mongusa z Aleksandrii, ucznia monofizyty Tymoteusza Aelurusa (457-477). W kościelnych koncepcjach Rzymu władza cesarska nie mogła uwolnić biskupa aleksandryjskiego od oskarżenia o herezję i współudział w przestępstwie Tymoteusza Aelurusa, a wspólna interwencja Akacjusza nie mogła stanowić rozwiązania, ponieważ Aleksandria, druga stolica chrześcijaństwa, nie mogła otrzymać pojednania z Oikoumen? od niższej stolicy, Konstantynopola, ale tylko od prima sedes, tj. Rzymu (PublS, 15,5-13). Gelazy poświęcił kilka dzieł schizmie akacjańskiej i kontrowersjom chrystologicznym: wśród nich tzw. Traktat III jest w rzeczywistości listem, najbardziej angażującym dziełem teologicznym Gelazyusza, którego tematem są dwie natury Chrystusa . Tekst był adresowany do biskupów Półwyspu Bałkańskiego wiernych Rzymowi i do biskupów, z którymi Gelazjusz chciał umocnić tradycyjnie uprzywilejowane stosunki, jakie Stolica Konstantynopola, przed i w trakcie schizmy akacjańskiej, kilkakrotnie poddawała dyskusji w związku ze swoją polityką ekspansji w tym regionie. List został opatrzony florilegium, a Saltet słusznie twierdzi, że opiera się on na zaginionym dokumencie antiocheńskim z Soboru Efeskiego w 431 r.; Schwartz i Richard wyśledzili go do patrystycznych świadectw zaginionego Pentalogusa Teodoreta z Cyrrhus. Innym pokrewieństwem między listem Gelazjusza a teologią antiocheńską jest eucharystyczna nauka zawarta w liście, podobna do tej u Eranistesa z Teodoreta i dzieł ps.-Chryzostoma . Jak to zwykle bywało u rzymskich autorytetów, prace Gelazego w obronie chrystologii chalcedońskiej są często powiązane z obroną prymatu Stolicy Rzymskiej i z odrzuceniem przywilejów przyznanych Stolicy Konstantynopola przez sobór w 381 r. . Interwencja Zenona w kwestii chrystologicznej i pojednanie Piotra Mongusa skłoniły Gelazego, idącego śladem Feliksa III, do podtrzymania autonomii Kościoła w konfrontacjach z władzą cesarską w sferze doktrynalnej i dyscyplinarnej: temu tematowi poświęcił część Traktatu IV i słynnego listu z 494 r. do cesarza Anastazjusza, znanego z doktryny "dwóch władz" , która ma długą historię skutków, począwszy od średniowiecza, szczególnie od reformy XI w. Jednym z najbardziej uroczystych aktów, które uświęciły politykę Gelazego, był Synod Rzymski z 13 marca 495 r., na którym Misenus z Cumy - legat papieski, który przyłączył się do schizmy akacjańskiej w Konstantynopolu - złożył akt skruchy i został uniewinniony przez papieża. Synod jedenaście razy okrzyknął Gelazego Vicariusa Christi, papieskim apelatywą, która, jak się wydaje, została użyta po raz pierwszy podczas jego pontyfikatu . Liber pontificalis przypisuje Gelazeuszowi niektóre dzieła, które nie przetrwały do naszych czasów: traktat Adversus Nestorium et Eutychem (który nie jest listem o dwóch naturach), dwie księgi Adversum Arrium, hymny Ad modum beati Ambrosii, sakramentarz i różne oracje. Przypisano mu Decretum Gelasianum i Sacramentarium Gelasianum, chociaż w rzeczywistości są to dzieła skompilowane po jego śmierci. Dionyius Exiguus, który pozostawił piękną pochwałę Gelasiusa (Praefatio inkolekcja decretorum), potwierdza, że zebrał wzmianki z pierwszej ręki od duchownych rzymskich, którzy byli jego uczniami, ale nigdy nie poznał Gelasiusa, ponieważ przybył on do Rzymu po jego śmierci (ok. 500). Z tego powodu jest oczywiste, że to nie papież był inspiracją dla kolekcji Dionysiana, jak utrzymuje Peitz. Gelazy został od razu czczony jako święty: beatus Gelasius in sanctitate vitae atque scientia per universum mundum celebrioris famae gloria praedicatus (Facundus of Hermiane, Contra Mocianum 16). Data jego śmierci (19 listopada) zbiega się ze starożytnym wspomnieniem liturgicznym, poświadczonym przez Bede w niektórych wersjach Martyrologium Ado, uzupełnieniach do Martyrologium Usuardo i w innych poświadczeniach . Martyrologium Romanum ustaliło wspomnienie liturgiczne na datę jego depozytu, czyli na 21 listopada . Jan Diakon mówi w IX w. o titulu pogrzebowym, który zanikł i został dawno temu umieszczony na grobowcu w atrium bazyliki św. Piotra na Watykanie

GALLA PLACIDIA (ok. 388-450): Aelia Galla Placydia, córka cesarza Teodozjusza I i przyrodnia siostra Arkadiusza i Honoriusza, cesarzy odpowiednio Wschodu i Zachodu. Urodziła się w Konstantynopolu tuż przed 390 r., mieszkała głównie w Rawennie, gdzie brała czynny udział w intrygach dworskich, przyczyniając się do upadku generała Stylichona, który zginął tam w 408 r. W 410 r., podczas grabieży Rzymu, została uwięziona przez Alaryka, ale cztery lata później poślubiła jego szwagra, Ataulfa, w Narbonie, nawet bez zgody cesarza Honoriusza, z całą możliwą pompą i zgodnie z tradycyjnym rzymskim zwyczajem, przyczyniając się do poprawy trudnych stosunków między Wizygotami a Cesarstwem. Po śmierci Ataulfa i syna, którego mu urodziła, Galla Placydia zawarła nowy związek małżeński (416) z generałem i patrycjuszem Konstancjuszem, z którym miała dwójkę dzieci, Justę Gratę Honorię i Placidusa Walentyniana. W 419 r. była uwikłana w kłopoty dotyczące wyboru nowego biskupa Rzymu, o czym świadczy kilka jej listów. Nieco później uzyskała tytuł Augusty, gdy Konstancjusz został dokooptowany jako Augustus Zachodu. Ale w następnym roku, po śmierci Konstancjusza, Galla Placydia znalazła schronienie przed gniewem Honoriusza u Teodozjusza II na Wschodzie. Po śmierci jej brata, po pokonaniu uzurpatora Jana, królestwo przeszło w ręce Walentyniana III (423 lub 425), w imieniu którego była regentką do 437 roku. W takiej pozycji, intrygując i kalkulując, włączyła się w konflikt między Aecjuszem i Bonifacym, wykorzystując Aecjusza aż do śmierci Bonifacego w bitwie. Aecjusz został następnie wygnany przez cesarzową (435), ale później odzyskał od niej największe zaszczyty. Od 437 roku Galla Placydia, chociaż nadal była postacią o największym znaczeniu, poświęciła się z zapałem czci, budując lub odnawiając wiele kościołów. Aż do swojej śmierci stanowiła doskonały przykład arystokracji z żelazną wolą, tak charakterystyczną dla późnego cesarstwa. Pochowana początkowo w Rzymie, jej ciało złożono w słynnym mauzoleum w Rawennie, które nosi jej imię, ale które w rzeczywistości miało być kościołem św. Wawrzyńca.

GALLAECIA (Galicja): Prowincja Hispania utworzona po reformach administracyjnych Dioklecjana (ok. 297) z najbardziej wysuniętymi na zachód terytoriami Tarraconensis. Pierwsze chrześcijańskie świadectwa z Gallaecia wspominają o podwójnej stolicy Legio-Asturica (León-Astorga) jako już dobrze ugruntowanej i o silnym przywiązaniu wielu galicyjskich biskupów do herezji pryscylanizmu - tematu poruszanego na Soborze w Toledo I (400; Exemplar professionum) - a w mniejszym stopniu do manicheizmu i do arianizmu, wprowadzonego wśród Swebów przez Ajaksa . W roku 409 Swebowie, Alanowie i Wandalowie wkroczyli na Półwysep Iberyjski , a w 414 r. osiedlili się w Galicji , zwłaszcza w klasztorach Lucense, Bracarense, Asturum i Cluniacense. Ich osiedlenie się doprowadziło do konfliktów z ludnością hiszpańsko-rzymską, o czym świadczy ucieczka Orozjusza do Hippona (przed 415 r) oraz trzymiesięczne uwięzienie Hydacjusza, prawdopodobnie biskupa Chaves , pomimo wiary katolickiej niektórych z ich królów, takich jak Rekwiariusz . W IV-V w. Gallaecia miała liczne bezpośrednie kontakty z Afryką i z Orientem: Turybiusz, Orozjusz, Hydacjusz, trzej Awitus Bacchiarius i inni, tacy jak pielgrzymi Egeria (według niektórych Akwitańczyk) i Pimenia. W połowie VI w. król Swebów - albo Charraricus , albo Teodimir - przeszedł na katolicyzm. W 585 r. królestwo Swebów zostało przyłączone do wizygockiego królestwa Leowigilda . Oprócz Hydatiusa i Orozjusza, dokumentację historii kościoła galicyjskiego w okresie suebsko-wizygockim stanowią głównie list rzymskiego biskupa Vigiliusa do pewnego kolegi, biskupa Bragi Profuturusa (29 czerwca 538; Vigilius, Ep. 1); akty trzech synodów w Braga (561, 572 i 675); dzieła Martina z Bragi (2. połowa VI w.); Divisio Theodomiri (lub Parochiale Sueuorum), tekst datowany na lata 572-582, w którym 13 biskupich siedzib suebskich jest zgrupowanych wokół dwóch suebskich prowincji religijnych (Lugo i Braga); oraz dzieła Izydora z Sewilli (poł. VI-poł. VII w.), Fructuosus z Bragi (II poł. VII w.) i Valeriusa z Bierzo, pustelnika leońskiego (VII w.). Chrystianizacja Gallaecji, bardzo rzadka na początku IV w., nasiliła się od końca IV w., o czym świadczy krzyżmon na płycie z białego marmuru, być może stół do składania ofiar (S. Maria de Hermida, Quiroga, Lugo; 1 ćwierć V w.); paleochrześcijańskie sarkofagi (1. tercja IV w.) S. Justo de la Vega (Astorga), S. Maria de Temes (Carballedo, Lugo), Orans z Monterrei (Orense) i Vilar de Servoi (Castrelo do Val, Orense); pokrywa sarkofagu z kamienia z mozaiką grobową, lokalne dzieło, znalezione w Frende (Baião, Portugalia; koniec IV-połowa V w.). Trudniejsze do datowania są sarkofagi z Villanueva de Lorenzana (Lugo) i te ze strefy między Orense i Chaves (V-VII w.). Najwcześniejsze udokumentowane kościoły to kościoły S. Eulalia de Tines (Vimianzo, La Coruña), zbudowane nad późnocesarską willą, w której znaleziono inskrypcję zawierającą formułę in pace; S. Eulalia de Bóveda (Lugo), bezpośrednia chrystianizacja pogańskiej budowli (IV-V w.) oraz martyrium w Marialbie (Marialba de la Ribera, León), z cylindrycznym baptysterium i trzema fazami budowy: duża prostokątna sala z absydą w kształcie podkowy (faza I; IV w.), budowla na planie centralnym i centralnym sklepieniem (faza II; koniec IV-początek V w.) oraz przekształcenie absydy, które podniosło podłogę, spoczywając na 13 grobowcach (faza III; koniec VI-początek VII w.). Na początku V w., w epoce Swebii, pojawiły się nowe stolice biskupie: Celenis (Caldas de Reyes; stolica tymczasowa) i Bracara (Braga), a nieco później Lucus (Lugo) i Aquae Flaviae (Chaves). ). Źródła wspominają o istnieniu basilicae sanctorum w Bradze i sanctae ecclesiae w Astordze , w obu przypadkach z ołtarzami, ozdobami i wyposażeniem liturgicznym. Do VI w. stolice Auria (Orense), Brittania (S. Maria de Bretoña), Dumio (Dume), Iria Flavia (Padrón), Laniobrensis (miejsce nieznane), Magneto (Meinedo; przeniesione do Porto), Portus Cale (Oporto) i Dodano Tude (Tuy). Do znalezisk archeologicznych zalicza się sarkofag grobowy pochodzący z katedry w Bradze (początek V w.) o wpływach afrykańskich z bocznym szkliwem; pokrywa sarkofagu Itacjusza pochodząca z S. Maria (Oviedo; koniec V-początek VI w.), ta także z krzyżem, wpływy Ravennate, oraz kościół S. Miguel Arcángel de Navatejera (Villaquilambre, León; V w.), budowla na planie krzyża usytuowana nad rzymską willą. Od 2. połowy VI w. są kościoły S. Maria (Tuy); S. Martin (Orense); S. Martín de Mondoñedo (Mondoñedo); S. Estebana (Ribas de Sil, Orense) i S. Pedro (Triacastela, Lugo); oprócz płaskorzeźb Saamasas (Lugo) z dekoracją zwierzęcą wpływów Ravennate i nagrobnego Laus Modesty (Tuy; koniec VI w.), S. Marii de Padrón i S. Fiz de Solovio (Santiago de Compostela) cofnijmy się być może do VI w. Poniższe kościoły pochodzą z VII w.: S. Fructuoso de Montelios (Braga) to bazylika na planie krzyża greckiego, którą S. Fructuosus zbudował jako mauzoleum (656-665) w typie bizantyjskim, z zewnętrzną dekoracją przypominającą mauzoleum Galla Placydii (Rawenna) i kaplice w kształcie podkowy między trzema ramionami krzyża, z kopułą pośrodku i sklepieniami w ramionach bocznych. S. Juan de Baños, w klasztorze Asturum (Cerrato, Palencia; konsekrowany w 661 r., dzieło Recceswintha), była budowlą na planie bazyliki z trzema nawami, prostokątną absydą, portykiem, ale bez baptysterium, pomimo że została zatytułowana ku czci św. Jana Chrzciciela. S. Pedro de Balsem?o (Lamego, Portugalia), budynek położony na granicy między Gallaecia i Lusitanią, w większości zrekonstruowany, na czworokątnym planie z trzema nawami, z prostokątną absydą bez baptysterium. Trudniej jest datować kościół, który wciąż należy przeprowadzić wykopaliska w S. Comba de Bande (Baños de Bande, Orense), zrekonstruowanej w większości w czasach Alfonsa III (koniec X w.); S. Pedro de la Nave (Campillo, Zamora), bardzo skomplikowanej w planie i o bardzo kontrowersyjnej chronologii, z wielokątnymi kapitelami ozdobionymi scenami ze Starego Testamentu, bez baptysterium; S. Colomba (Villaquejida, León), typowy przykład średniowiecznego kościoła nad rzymską willą, oratorium w Ouvigo (Orense) ), a nawet Krypta Katedry w Palencii, wg. Schlunk, martyrium Antolín datowane na 2. połowę VII w. Ponadto, obfity materiał liturgiczny jest dostępny z głównych biskupstw. Inne bazyliki i szczególnie klasztory są udokumentowane przez źródła, takie jak pierwotny klasztor w Samos ( Vives, 559; 2. połowa VII w.), klasztor Maximus czy budowle chrześcijańskie strefy Bierzo opisane przez Waleriusza, wśród których wymienia się kościół Ricimiro; oratorium w pamięć o Fruktuozusie i klasztorach Rufianense, Compludum i założonym przez Jana. Ponadto Waleriusz precyzuje, że wielu świeckich dominiów z Bierzo miało zwyczaj przekształcania swoich majątków w klasztory , z pewnością w celu skorzystania ze zwolnień podatkowych, aspekt ten został omówiony w II Sobór w Bradze

GABRIEL (ikonografia).: W Pismach Świętych Gabriel pojawia się jako posłaniec par excellence, który zapowiada Zachariaszowi narodziny Jana Chrzciciela (Łk 1,19), a Maryi narodziny Jezusa (Łk 1,26-28). Atrybuty i gesty przypisywane archaniołowi Gabrielowi w ikonografii odnoszą się bezpośrednio do jego głównej funkcji jako posłańca: zawsze jest przedstawiany w geście mowy i, przynajmniej począwszy od V w., poza tym, że jest uskrzydlony, nosi baculus posłańca, rzadziej zapaloną latarnię, lustro, na którym wypisane są rozkazy Boga, lub filakterium ze słowami Ave Maria gratia plena. Najstarsze figuralne świadectwo archanioła Gabriela pojawia się w ciągu IV w. na fresku na cmentarzu SS. Piotra i Marcellinusa w Rzymie. Tutaj Gabriel, jeszcze bez swoich specyficznych indywidualnych atrybutów (skrzydeł, baculus), jest przedstawiony w akcie adlocutio, gdy ogłasza Maryi narodziny Chrystusa. Wizerunek Gabriela zostaje całkowicie zdefiniowany w zasadniczych kategoriach ikonograficznych począwszy od końca IV do V w. Można to potwierdzić w sarkofagu Pignatta z Rawenny, na którym Gabriel przemawia do Maryi, ukazany w pozycji siedzącej z wrzecionem w prawej ręce, oraz w mozaikach łuku triumfalnego S. Maria Maggiore w Rzymie. Cenne przedstawienie Zwiastowania znalezione na krześle z kości słoniowej Maksymiana w Museo Arcivescovile w Rawennie (Volbach nr 140, pls. 72-74) należy do VI w. Tutaj, podkreślając swoją funkcję jako boskiego posłańca, Gabriel jest przedstawiony z baculusem w kształcie krzyża. Razem z Michałem, Gabriel dzieli rolę strażnika kościoła i w tej funkcji jest przedstawiony w prezbiterialnej mozaice św. Witalisa w Rawennie (V w.) i w absydzie anaghii Angeloktistos w Cyprze (VII w.).

GABRIEL QATRAYA (VII w.): Źródła literackie wymieniają pięciu syryjsko-wschodnich autorów o imieniu Gabriel Qatraya, który mógł być również jedną osobą żyjącą w pierwszej połowie VII w. Brak dokładnych informacji znajduje odzwierciedlenie w samych źródłach, z których niektóre próbują go zidentyfikować. Istniał zatem Gabriel, sławny egzegeta szkoły Seleucia-Ktezyfon i nauczyciel katolikos Henanisho (zm. 699/700). Według historyka Abdisho bar Beriki (zm. 1318), niejaki Gabriel Qatraya napisał kazanie chrystologiczne, Mēmrā o Unii i rozwiązaniu pytań dotyczących wiary, podczas gdy Babai Wielki (zm. ok. 627/628), równieżwedług Abdisho, napisał traktat, Book of the Causes, o lub przeciwko niektórym autorom, wśród których jednym był Gabriel Qatraya. Ponadto jest dwóch innych autorów o imieniu Gabriel Qatraya, o których wiemy nieco więcej: jeden był autorem komentarza do liturgii w pięciu księgach, datowanego na pierwszą połowę VII w., podczas gdy drugi był egzegetą cytowanym przez dwa anonimowe komentarze do ST (VIII-X w.), przez Isho′dada z Merv w jego komentarzach do ST i NT (ok. 850) i przez leksykografa Bar-Barhūla (X w.). W anonimowym Vita Izaaka z Niniwy, ten ostatni Gabriel Qatraya jest uważany za krewnego Izaaka, podczas gdy Gannat bussāmē (XIII w.) identyfikuje go z Gabrielem Arią ("lew"), również krewnym Izaaka.

GAIANUS (VI w.):Zwolennik monofizytyzmu Juliana z Halikarnasu sprzeciwiał się Severus z Antiochii. Po śmierci monofizyty Tymoteusza IV z Aleksandrii w 535 r. część ludu wybrała Teodozjusza, zwolennika Sewera, a drugą część Gajanusa, zwolennika Juliana. Gajanus przez krótki okres zajmował biskupstwo aleksandryjskie; interwencja Narsesa przywróciła Teodozjusza. Gajanus został najpierw wygnany do Kartaginy, a następnie na Sardynię, gdzie zmarł. Niemniej jednak aftartodoketistyczna sekta monofizycka trwała, a jego zwolenników nazywano również gajanitami (od Gajanusa) i julianistami (od Juliana z Halikarnasu).

GAIUS (i Alogi) (II w.): Chrześcijański pisarz końca II w. Jedynymi bezpośrednimi źródłami informacji o Gajuszu są Euzebiusz i Dionizy bar Salibi. Porównując podane przez nich informacje, można zebrać następujące fakty: Gajus był rzymskim pisarzem, autorem dzieła przeciwnego montanistowskiemu Proklusowi, którego fragmenty zachował Euzebiusz. Nie uważał Czwartej Ewangelii i Apokalipsy za Janowe, przypisując je Cerinthusowi. Według Euzebiusza, który nie wspomina o sprzeciwie Gajusza wobec Czwartej Ewangelii, był on prawowierny i wysoko ceniony; według Dionizego był heretykiem. Dionizy zachował niektóre fragmenty pisma Hipolita przeciwnego Gajuszowi: Capitula adv. Caium. Zastrzeżenia Gajusza do Apokalipsy zawarte w niej dotyczą domniemanych sprzeczności między tym dziełem a pismami Pawła. Postać Gajusza jest zwykle kojarzona z Alogi, nazwą stworzoną przez Epifaniusza na podstawie gry słów (a-logos: bez powodu, ale również sugerującą przeciwnika Logosu) dla grupy przeciwników dzieł Janowych, które przypisywali Ceryntowi. Oskarżali oni Czwartą Ewangelię i Apokalipsę o fałsz i niespójności z innymi pismami Nowego Testamentu, w szczególności z Ewangeliami synoptycznymi. Ważność raportu Epifaniusza jest wątpliwa. Utrzymywano, że Epifaniusz czerpał z Hipolita (być może w zaginionej Syntagmie), ale brak jakiejkolwiek wzmianki o Gajuszu w jego raporcie stwarza trudności: jest to niewytłumaczalne pominięcie, biorąc pod uwagę polemikę Hipolita z Gajuszem. Z czasem przekonanie o heterodoksji Gajusza narzuciło się krytyce, na podstawie dowodów Epifaniusza i Dionizego bar Salibi. Jednakże, wydaje się, że bardziej precyzyjne jest umiejscowienie Gajusza i jego możliwych zwolenników w kontekście wahań, które rozwinęły się w Rzymie, pod koniec II w., wśród części hierarchii w stosunku do pism Janowych, z powodu problemów stworzonych przez gnostyków, montanistów i kwartodecymanów, którzy wszyscy, pod różnymi względami, odwoływali się do Jana.

GALATIA: Region w centralnej części Azji Mniejszej, utworzony głównie z wysokich płaskowyżów, Galacja przyjęła tę nazwę w III w. p.n.e. po imigracji plemion celtyckich. Została zredukowana przez Augusta do rangi prowincji rzymskiej po śmierci ostatniego króla Galacji, Amyntasa, w 25 r. n.e. Legat prowincji miał również władzę nad Pizydią, Likaonią, Pamfilią, Izaurią, Paflagonią, Galackim Pontem i, między 80 a 114 r., nad Kapadocją. Region Galacji został ewangelizowany przez Pawła w trakcie jego drugiej podróży misyjnej (Dzieje Apostolskie 16:6). Najprawdopodobniej to do wspólnot chrześcijańskich tego regionu skierował list do Galatów. Głównymi miastami Galacji były Pessinus, Ancyra i Tavium. W ciągu IV w. w Ancyrze odbyły się trzy sobory: jeden prawosławny w 314 r., jeden homoiousian w 358 r. i jeden pro-ariański ok. 375. W latach 385-395 Galacja została podzielona na dwie eparchie: Galatia Prima z metropolią Ancyra i Galatia Seconda z metropolią Pessinus; później, na mocy kan. 28 Soboru Chalcedońskiego 451), prowincja kościelna Galacji została podporządkowana patriarsze Konstantynopola. Z monastycznego punktu widzenia należy wspomnieć o anchorecie Piotrze Galacie, Nilusie z Ancyry i mnichu Leontiusie, który później został metropolitą Ancyry.

GALBIUS i CANDIDUS, grecka legenda (VI w.?) : Etiologiczna opowieść o odkryciu szat Maryi. Była to "pobożna kradzież" dokonana przez dwóch pracowników Konstantynopola, Galbiusa i Candidusa, którzy po kradzieży szat Maryi zabrali je do stolicy, aby złożyć je w kościele w Blacherne.

GALEN (ok. 129-199): Lekarz, gramatyk i filozof, urodzony w Pergamonie (Azja Mniejsza), zmarł w Rzymie w 1999 r. Uczeń nauczycieli platońskich, podróżował, zanim osiedlił się w Rzymie, gdzie był lekarzem Marka Aureliusza i opiekował się jego synem Kommodusem. Napisał wiele prac na temat medycyny i filozofii, które wywarły wielki wpływ w średniowieczu bizantyjskim. Był racjonalistą i eklektykiem, wykluczającym epikureizm i ruchy sceptycystyczne. Galen wspomina chrześcijan tylko cztery razy razem z Żydami w wyrażeniu "naśladowcy Mojżesza i Chrystusa"; jest krytyczny wobec ich fideistycznej postawy, ponieważ akceptują "prawa, których nie udowodniono", i ma zastrzeżenia co do ich krytycznego ducha, ze względu na ich elementarną filozofię. Podziwia on rygor ich obyczajów i czystość praktykowaną przez mężczyzn i kobiety , "i zachowują się oni w sposób analogiczny do prawdziwych filozofów" .

GALERIUSZ (ok. 250-311) : C. Galerius Val. Maximianus, urodzony z ubogiej rodziny w okolicach Serdica (dzisiejsza Sofia), w Dacji Ripensis (Illyricum), ok. 250. Otrzymał tytuł Cezara 1 marca 293 r., razem z Constancjuszem Chlorusem, w systemie tetrarchicznym stworzonym przez Dioklecjana. Prowadził kampanie wojskowe w Egipcie w 294 r.; na Wschodzie został pokonany pod Ktezyfonem w 295 r. przez Persów; w 298 r. uzyskał korzystny traktat dla Rzymian. Jako przekonany poganin, należał do najbardziej aktywnych zwolenników antychrześcijańskiej polityki prześladowczej Dioklecjana. Po abdykacji dwóch Augustów w 305 r. został cesarzem Wschodu; najechał Italię w 307 r., aby pomścić śmierć Sewera na Maksentiuszu. Podczas odwrotu splądrował Italię. Kiedy w 308 r. August Maksymian próbował odzyskać tron, starał się pozyskać starszego Dioklecjana na swoją stronę; na spotkaniu w Carnuntum w październiku 308 r. Licyniusz został nazwany Augustem, podczas gdy Maksymin Daia i Konstantyn zostali nazwani filii Augustorum. Jednak rozwiązanie kompromisowe trwało tylko tak długo, jak żył Galeriusz; ciężka choroba, która dotknęła go w 311 r. (opisana w De mort. persec. 35,3 Laktancjusza) - która spowodowała jego śmierć i którą on sam wydaje się przypisywać własnym aktom prześladowań chrześcijan - mogła skłonić go do ogłoszenia w kwietniu 311 r. Edyktu Tolerancyjnego, z zamiarem udobruchania chrześcijańskiego Boga.

GALILEJCZYCY (chrześcijanie): O ekspansji chrześcijaństwa w świecie żydowskim poza Jerozolimą krótko wspomniano w Dziejach Apostolskich. Justyn uzupełnia dane biblijne, przywołując różne składniki społeczności żydowskiej w Jerozolimie: genistów, merystów, Galilejczyków, Hellenów, baptystów . Galilejczyków, o których wspomina Justyn, uznając za przewodnika Judasza Galilejczyka , nie należy mylić z chrześcijańskimi Galilejczykami. Założenie kościoła chrześcijańskiego w Dziejach Apostolskich 9:31 jest przyjmowane za pewnik poprzez stereotypową formułę literacką. Powiązania rodzinne apostołów w Galilei sugerują, że region ten został ewangelizowany bardzo wcześnie. Brak dokumentów nie pozwala nam zdecydować o możliwych sympatiach chrześcijan z Galilei dla ruchów niepodległościowych tam działających. Nie można również przedstawić jako argumentu na rzecz tej hipotezy obecności Szymona, zwanego Zelotą, wśród uczniów Jezusa. Zeloci stają się partią polityczną wraz z wojną żydowską w latach 66-70 n.e. Po roku 70 nie ma już wzmianki o chrześcijaństwie w Galilei. Prowadzi to do przekonania, że wyznawali je w większości rybacy i rolnicy, którzy nie pozostawili po sobie żadnych śladów. Dla Epikteta termin "Galilejczycy" oznaczał chrześcijan, podobnie jak dla cesarza Juliana Apostaty, który używał go zwyczajowo w swoich dziełach w pogardliwym sensie . Julian napisał również dzieło zatytułowane Adversus Galilaeos.

GALL (zm. ok. 645): Święty pochodzenia irlandzkiego, uczeń Kolumbanusa. Podążając za swoim nauczycielem na terytorium Alamanów, zatrzymał się w pobliżu Jeziora Bodeńskiego, gdzie założył pustelnię u źródeł Steinach, gdzie później powstał kościół i gdzie Othmar, w pierwszej połowie VIII w., założył słynny klasztor zwany "św. Galla". Gall ewangelizował Alamanów, Swebów i sąsiednie ludy na wschodnich krańcach Austrazji. Odrzucił biskupstwo w Konstancji i obowiązki opata Luxeuil. Homilia wygłoszona w Konstancji z okazji konsekracji biskupiej jego ucznia Jana została przypisana Gallowi, ale zachowany łaciński tekst wydaje się być dziełem Notkera Balbulusa (zm. 912). Gall zmarł w Arbon podczas wizyty u swojego przyjaciela Willimara. Jego święto obchodzone jest 16 października. Jego legenda obejmuje hagiograficzny topos spotkania z niedźwiedziem, w którego towarzystwie Gall jest często przedstawiany. Według carmen napisanej między 835 a 850 rokiem, prawdopodobnie przez Walafrida Strabona (Carmen Sangallense n. 5, rękopis 187 z Saint-Gallas), innym imieniem Galla byłoby Set: w tym przypadku byłby to desygnat Carmen ad Sethum, przypisywanej przez niektórych Kolumbanom z Bobbio, przez innych Kolumbanom z Saint-Trond (koniec VIII w.).

GRZECH

I. Grzech osobisty - II. Grzech pierworodny.

I. Grzech osobisty. Istniały zasadniczo cztery teologiczne i liturgiczne miejsca, w których rozwijała się myśl chrześcijańska na temat grzechu osobistego: katechizmy przedchrzcielne dla katechumenów, pokutne odpuszczenie grzechów popełnionych po chrzcie, polemika antyheretycka i doświadczenie monastyczne. Najstarsze listy grzechów pojawiły się w instrukcjach przedchrzcielnych skierowanych do pogan i Żydów, którzy przygotowywali się do przyjęcia sakramentu chrztu dla odpuszczenia grzechów (a;fesij tw/n a`martiw/n). Poza NT, teksty Didache 1-6 i List Barnaby 18-20 ilustrują dwie drogi życia i śmierci, tj. cnotę i zbawienie z jednej strony oraz grzech i zatracenie z drugiej. W kolejności ważności, najcięższymi grzechami były zawsze bałwochwalstwo, po którym następowały rozpusta, zabójstwo, oszustwo, magia, aborcja itd. Ale nawet wiele zawodów wykonywanych przez katechumenów uważano za grzeszne, ponieważ były one wewnętrznie związane z bałwochwalstwem pogaństwa i dlatego musiały zostać porzucone . Głęboko zakorzenione przekonanie pierwotnego chrześcijaństwa było takie, że przed objawieniem chrześcijańskim grzech panował niepodzielnie na świecie i był powszechnie rozpowszechniony, wydając swój owoc w postaci moralnej i fizycznej śmierci ludzkości . Dopiero wraz z nadejściem chrześcijaństwa i jego sakramentalnych środków zbawienia wprowadzono możliwość sprzeciwienia się powszechności grzechu i śmierci. Jednakże codzienne doświadczenie musiało uświadomić przywódcom Kościoła bardzo wcześnie, że po odrodzeniu przez chrzest chrześcijanie nadal grzeszyli, nawet poważnie, tracąc przywilej zamieszkania Ducha Świętego i życiodajną więź z boską łaską. Pokutne odpuszczenie grzechów popełnionych po chrzcie musiało wywołać długą i drażliwą debatę na temat natury grzechów, możliwości ich odpuszczenia po ich popełnieniu oraz mocy Kościoła do pośredniczenia w miłosierdziu Bożym dla grzesznej ludzkości. Przede wszystkim ustaliło, że istnieje fundamentalne rozróżnienie między grzechami, które prowadzą do śmierci ze względu na ich wewnętrzną wagę, a tymi, które są lżejsze i w pewnym sensie nieuniknione w codziennym życiu chrześcijanina, który żyje na tym świecie . Chociaż w społecznościach katolickich istniała świadomość, że wszystkie grzechy są uważane za równie wybaczalne pod warunkiem szczerej skruchy grzesznika, rygorystyczne kręgi inspirowane montanizmem narzucały pogląd, że władza kościelna zachowała władzę odpuszczania, w publicznej pokucie, tylko najlżejszych grzechów, chociaż odpuszczenie najcięższych grzechów było zarezerwowane dla niezgłębionego miłosierdzia Bożego i gwałtownego oczyszczenia przez męczeństwo. Interesujące jest prześledzenie ewolucji myśli Tertuliana w tej kwestii, od stanowisk katolickich przedstawionych w De paenitentia do jego bardziej sztywnych idei inspirowanych przez montanizm, które można znaleźć w De pudicitia. W tym czasie przywódcy Kościoła energicznie debatowali nad skutecznością, jaką należy przyznać męczeństwu i wstawiennictwu wyznawców wiary dla odpuszczenia grzechów ciężkich. Później rygorystyczna perspektywa montanistów została przyjęta i rozwinięta przez nowacjanów. Później nie brakowało różnych prób klasyfikowania i wyliczania najcięższych grzechów. Tertulian wylicza ich siedem: bałwochwalstwo, bluźnierstwo, zabójstwo, cudzołóstwo, gwałt, fałszywe świadectwo i oszustwo , ale w Idol. I,1,2 , opierając się na tak zwanym zachodnim tekście apostolskiego dekretu z Dziejów Apostolskich 15, wylicza trzy: bałwochwalstwo, nierząd i zabójstwo. Ta triada grzechów ciężkich była już obecna w pismach Ireneusza i później pojawiła się ponownie np. w pismach Orygenesa i Pacjana z Barcelony . Augustyn później skrytykował tę redukcję , potwierdzając rozróżnienie między grzechami ciężkimi, śmiertelnymi, a grzechami lekkimi, codziennymi i powszednimi, których odpuszczenie zostało powierzone nie publicznej pokucie, ale dziełom postu, jałmużny i nade wszystko modlitwy ("Odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom", głosi Modlitwa Pańska). Cezariusz z Arles zająłby takie samo stanowisko . W terminologii teologicznej IV w. rozróżniano, jak się wydaje, między peccatores i impii: pierwszymi byli chrześcijanie, którzy zgrzeszyli, choć wciąż mieli wiarę i którzy mimo to mieli być sądzeni; drudzy jednak nie wierzyli i w związku z tym mieli być potępieni bez sądu . Greccy pisarze kościelni, choć nie pomijali problemów związanych z klasyfikacją grzechów osobistych, dokładnie badali kwestię wolnej woli jako jedynej sprawczej przyczyny ludzkiego negatywnego zachowania moralnego. Klemens Aleksandryjski twierdził, że źródło grzechu należy umiejscowić w wolnym wyborze i pragnieniu ; grzech wynika z niewiedzy, jak osądzić, co należy zrobić i mimo to jest kwestią woli, a nie natury . Dla Orygenesa cała historia została wprawiona w ruch przez celowe nieposłuszeństwo istot rozumnych, które w ten sposób dało początek różnorodności na świecie i odrębnym kategoriom aniołów, istot ludzkich i demonów . W tym sensie poruszał się między spekulatywną tradycją greckiego intelektualizmu, zwł. Arystotelesowski i Stoicki, ale także polemiczna konieczność odrzucenia moralnego determinizmu głoszonego przez różne sekty gnostyckie. Wiadomo, że gnostycy podzielili ludzkość na trzy kategorie: hylic lub coi?koi, tych przeznaczonych na zatracenie; pneumatikoi, tych przeznaczonych na zbawienie; i psychikoi, jedyną grupę, od której wymagany jest wolny wybór woli. Można powiedzieć, że dla gnostyków dobro i zło są w pewnym sensie wrodzone każdej kategorii istot ludzkich. Na początku lub pod koniec III w. manichejczycy odziedziczyli tę predestynacyjną teologię, zastępując gnostyków II i III w. jako cel ortodoksyjnych polemik. Pod potępieniem tej grupy znalazły się wszystkie te sekty, które, choć nie były ściśle predestynacyjne i dualistyczne, głosiły współnaturalność zła z fizyczną, cielesną naturą człowieka. W szczególności messalianie byli wielokrotnie krytykowani w ciągu IV-VI w. za utrzymywanie doktryny "naturalnego zła" i "grzechu urodzenia". Liczni pisarze kościelni między IV-V w. zadbali o podkreślenie, że tylko grzechy popełnione dobrowolnie zasługiwały na karę i wieczne potępienie, w przeciwieństwie do nieczystości zaciągniętej od urodzenia, która zamiast tego musi zostać oczyszczona ; jedynym czynnikiem odpowiedzialnym za zło jest wolna wola jednostki, począwszy od wieku rozumu . Teodor z Mopsuestii napisał całe dzieło zatytułowane Przeciwko tym, którzy twierdzą, że człowiek grzeszy z natury, a nie z wolnej woli ; w tym samym czasie jednak Augustyn, po uwolnieniu się z łańcuchów manicheizmu, poświęcił dzieło obronie wolnej woli. Dla Augustyna grzech każdej osoby podąża za tym samym mechanizmem, który działał u Adama: zasadniczo polega na odwróceniu się od Boga (aversio a Deo) i jednoczesnym zwróceniu się ku rzeczom stworzonym (conversio ad creaturas), spowodowanym przez autonomiczne i buntownicze użycie wolnej woli, nieoświeconej i niewspieranej przez łaskę boską . Grzech jest zatem, zgodnie z tą dobrze znaną definicją, wolą rozważania i uzyskiwania tego, co zabrania sprawiedliwość, i tego, od czego można się powstrzymać . Odpowiedź Augustyna na manicheizm rozwinęła się z przejęcia przez niego neoplatońskiej idei, że zło nie jest substancją, autonomiczną naturą przeciwstawną dobru, ale prywatyzacją, niedoborem samego dobra, którego grzeszni ludzie doświadczają, oddalając się od Boga i dzieląc się wśród wielości naturalnych stworzeń. Istnienie ludzkiej wolności zakłada, że życie etyczne musi odpowiadać nakazom zawartym w prawie, tj. woli Boga objawionej w przykazaniach Dekalogu. Tylko przestrzegając zbawczych norm Boga możemy mieć nadzieję na osiągnięcie głębokiego wyzwolenia z niewoli grzechu. Medytacja monastyczna dążyła przede wszystkim tą drogą, często osiągając otwarcie rygorystyczne stanowiska, takie jak te Bazylego i Pelagiusza. Według tych nauczycieli życia ascetycznego posłuszeństwo woli Bożej musi być zawsze natychmiastowe i całkowite, ponieważ nawet jedno bardzo małe wykroczenie może spowodować ryzyko utraty wszystkich poprzednich wysiłków ascetycznych i zniweczyć rezultaty . Bóg potępił Adama nie za zjedzenie jabłka, ale za przekroczenie przykazania. Z tego punktu widzenia wszystkie grzechy są równe, ponieważ wszystkie w równym stopniu wyrażają wolę nieposłuszeństwa wobec nakazu Bożego, a zatem każda próba klasyfikowania grzechu według ludzkiego standardu ich względnej ciężkości traci wszelkie znaczenie. W rygoryzmie tego podejścia etycznego, dobrze znany stoicki paradoks równości wszystkich win wydaje się pojawiać ponownie (patrz Cyprian, Ep. 55,16), ale być może pochodzi on również z Jk 2,10, gdzie napisano: "Choćby ktoś przestrzegał całego Prawa, a przestąpiłby jedno przykazanie, staje się winnym wszystkich". W każdym razie, przy kilku okazjach autorzy chrześcijańscy interweniowali przeciwko takiemu rygoryzmowi, który teoretycznie uznano za błędny i niedopuszczalny dla masy wiernych . Starożytny monastycyzm poświęcił się również studiowaniu psychologii pokusy w walce z diabłem. Zgodnie z uczoną tradycją monastyczną Ewagriusza z Pontu i Jana Kasjana , należy z pewnością przypisać pierwsze opracowanie prawdziwego i właściwego systemu grzechów lub głównych wad, które, będąc ośmioma w liczbie, były kontrolowane przez określone siły demoniczne: obżarstwo, rozpustę, chciwość, acedia, gniew, lenistwo, próżność i pycha. Te elementy, ponownie opracowane i zsyntetyzowane tutaj, sięgają bardzo starożytnej tradycji żydowsko-chrześcijańskiej, obecnej już w Testamencie Dwunastu Patriarchów, Pasterza Hermasa i pism Orygenesa, a która przeszła na początku V w. godną uwagi literacką reinterpretację w Hamartigenii i Psychomachii poety Prudencjusza. Niemniej jednak to Grzegorzowi Wielkiemu pozostawiono przedstawienie ostatecznej syntezy wcześniejszej myśli patrystycznej na ten temat: wierzył, że siedem grzechów głównych wynika z pychy, którą, zgodnie z nauką Augustyna, uważał za grzech główny, królową wad .

II. Grzech pierworodny. Wyrażenie "grzech pierworodny" wskazuje zarówno na osobisty grzech Adama (grzech pierworodny), jak i stan grzechu przekazywany każdej osobie od urodzenia (pochodny grzech pierworodny). Nawet jeśli doktryna grzechu pierworodnego nie jest formalnie zawarta w Piśmie Świętym, istnieje jednak kilka tekstów, które ustanawiają biblijne podstawy dla powolnego rozwoju doktryny grzechu pierworodnego: odnosimy się w szczególności do Rdz 3:1-20 (opowieść o grzechu Adama i jego konsekwencjach) i Rz 5:12-21 (konieczność i powszechność odkupienia przez Chrystusa), ale także do innych fragmentów, takich jak Ps 51:7 (50:7 LXX), Hiob 14:4 i Ef 2:3. Nie możemy również ignorować starożytnej liturgicznej praktyki chrztu niemowląt i teologicznej koncepcji powszechności zbawienia dokonanego przez Chrystusa. Na tych fundamentach tradycja patrystyczna przed Augustynem trzymała się przekonania, że ludzkość odziedziczyła zepsucie i śmierć po Adamie. Przed Augustynem. Typologiczny związek opisany przez apostoła Pawła, tj. Adam-Chrystus, a także Ewa-Maryja, odpowiednio przyczyna śmierci i życia, często pojawia się w pismach wczesnych Ojców . Meliton z Sardes rozwinął to stanowisko i utrzymywał, że ludzie w konsekwencji grzechu Adama nieuchronnie grzeszą i mówił o "grzechu, który odciska swoje piętno na każdej duszy, a ci, na których odciska swoje piętno, są przeznaczeni do śmierci" . Nawet zasada solidarności każdej osoby z Adamem i Chrystusem jest obecna i często pojawia się już w pismach Ireneusza, który po raz pierwszy wprowadził do literatury teologicznej wyraźne stwierdzenie: "W pierwszym Adamie obraziliśmy Boga, nie przestrzegając Jego przykazania; ale w drugim Adamie zostaliśmy pojednani, stawszy się posłusznymi aż do śmierci" . Na Zachodzie Tertulian, choć nieprzychylny chrztowi noworodków , uznawał grzech za vitium originis, który za sprawą diabła stał się naturale quodammodo i wyjaśniał jego transmisję teorią traducjanizmu . I nawet jeśli niełatwo jest ustalić związek wykroczenia (collegium transgressionis), który łączy nieochrzczonych z Adamem , to jednak wskazuje to na udział w upadku, który miał miejsce w Ogrodzie Eden. Cyprian jednak podtrzymywał konieczność chrztu dla dzieci, przez który odpuszczane są grzechy "które nie są ich własnymi, ale cudzymi", ponieważ nawet jeśli nie zgrzeszyli osobiście, to rodząc się z Adama zarażają się "chorobą starożytnej śmierci" . Dla każdego teologa zatem każda osoba rodzi się w stanie grzesznym, z którego chrzest uwalnia. Na Wschodzie Orygenes, przypominając tradycję chrzczenia dzieci, stwierdza, że sami apostołowie byli świadomi tej plamy grzechu, która musiała zostać zmyta wodą i Duchem Świętym . To właśnie ten aleksandryjski ojciec powiązał Hioba 14:45 z Ps 51:7 (50:7 LXX), aby wykazać, że każda osoba, urodzona w ciele, jest splamiona grzechem. (Bazyli opierał się na nim w tej samej idei, korzystając z tych samych tekstów) Podobnie na Wschodzie, w następnym stuleciu, kilka świadectw na rzecz grzechu pierworodnego pochodzi z Syrii i tradycji aleksandryjskiej: Atanazy, choć nigdy nie podkreślał naszego udziału w winie Adama, oświadczył, że "kiedy Adam zgrzeszył, grzech został przekazany wszystkim ludziom" ; a Didymos Ślepy wyraźnie oświadczył, że ludzkie zrodzenie było środkiem przekazywania starożytnego grzechu Adama, z którego jedynie Chrystus był zwolniony, ponieważ narodził się z dziewicy (Contra man. 8). Podsumowując, Wschód, który miał bardziej optymistyczną wizję niż Zachód i bardziej zwracał uwagę na podkreślanie wolności i odpowiedzialności ludzkości, wydaje się wykluczać prawdziwą i właściwą doktrynę grzechu pierworodnego, w szczególności koncepcję naszej solidarności z Adamem, a zatem naszego udziału w jego grzechu, chociaż nie brakuje jasnych świadectw dotyczących przekazywania grzechu Adama i jego konsekwencji. Ale ogólnie rzecz biorąc, przed Augustynem stan ludzkości był postrzegany bardziej jako stan zepsucia, który prowadził do grzechu, i tylko rzadko pojawiała się myśl, że każda osoba była w jakiś sposób uwikłana w to samo nieposłuszeństwo Adama. Pojawienie się twierdzenia, że wszyscy zgrzeszyliśmy w Adamie, stopniowo wzrastało w pismach Ojców, ze szczególnym odniesieniem do Rzymian 7:9-10 i 1 Kor 15:22 . Poprzez swoje gramatycznie niedokładne tłumaczenie Rzymian 5:12, gdzie evfV w-| zostało przetłumaczone jako in quo omnes peccaverunt, Ambrosiaster miał wnieść ostateczny wkład w ukształtowanie tej doktryny o grzechu pierworodnym, która następnie rozwinęła się na Zachodzie z większą precyzją. Augustyn. Dopiero za sprawą Augustyna teologia grzechu pierworodnego uzyskała własną formułę i własną terminologię, nawet jeśli on sam musiał przyznać, że nie ma nic trudniejszego do zrozumienia niż natura "starożytnego grzechu" . To on stworzył starożytne wyrażenie "grzech pierworodny": wydaje się, że pojawiło się ono po raz pierwszy około 395 r. w De div. quaest. ad Simpl. 1,1 odnosi się do grzechu Adama, ale tylko w księdze De peccatrum meritis et remissione , napisanej w latach 411-412, odnosi się do grzechu przekazanego w wyniku przestępstwa Adama. W każdym razie jest pewne, że Augustyn stopniowo rozwijał swoją refleksję na ten temat, nawet w powiązaniu i jako konsekwencja rozwoju różnych innych tematów teologicznych (pochodzenie zła, skuteczność sakramentów, konieczność łaski, antropologia i soteriologia). Ponadto Augustyn był przekonany, że stoi w tradycji Kościoła, który za pośrednictwem wielkich myślicieli bronił i utrzymywał prawdę o grzechu pierworodnym. Przy kilku okazjach zbierał świadectwa patrystyczne na ten temat, cytując najbardziej reprezentatywnych autorów Wschodu i Zachodu: Ireneusza, Cypriana, Hilarego, Ambrożego, Grzegorza z Nazjanzu, Bazylego, Jana Chryzostoma i Hieronima . Już w okresie sporu donatystów, Augustyn, broniąc doktryny skuteczności chrztu niemowląt , odwoływał się do kościelnej praktyki utrzymywania, że chrzest udzielany in remissionem peccatorum oznacza, że oni również są w jakiś sposób grzesznikami, ponieważ, chociaż moralnie niewinni , bez odkupienia przez Chrystusa ich wejście do królestwa niebieskiego jest odmówione . Ale to przede wszystkim w sporze z pelagianami został doprowadzony do podkreślenia i rozwinięcia teologicznego znaczenia zepsucia ludzkości oraz absolutnej i powszechnej konieczności odkupienia, bez którego krzyż Chrystusa byłby pusty .Aby bronić integralności wolnego wyboru i woli ludzkości nawet po upadku, Pelagiusz odrzucił ideę przekazania grzechu pierworodnego, sprowadzając ją tym samym do złego przykładu, który z pewnością miałby katastrofalne konsekwencje wraz ze śmiercią i nawykiem nieposłuszeństwa, ale nie zepsuł natury ludzkiej. W rezultacie chrzest jest sakramentem terapeutycznym i regenerującym, prostym błogosławieństwem dla dzieci. Łaska jest tylko zewnętrzną pomocą i polega zasadniczo na objawieniu prawa boskiego. Przeciwko Pelagiuszowi Augustyn bronił absolutnej konieczności łaski, twierdząc, że wszyscy rodzą się z "grzechem", w tym sensie, że sytuacja, w której rodzi się każdy człowiek, jest naprawdę podobna do tej, w której osoba popełnia grzech osobisty, pozbawiona łaski i z wolą wypaczoną przez kontrolę pożądliwości. Jego mocne przekonanie o grzesznym stanie, w którym żyje każdy potomek Adama, skłoniło Augustyna do poświęcenia się tematowi pożądliwości, rozumianej jako dziedzictwo po Adamie i początek grzechu osobistego, a w tej perspektywie uważanej za przyczynę grzechu u osób nieochrzczonych. Można zatem zrozumieć, dlaczego teologia Augustyna skupiła się na rozwijaniu swojej antropologii, właśnie w najbardziej dojrzałym okresie jego refleksji nad grzechem pierworodnym. W centrum pytania znajdowała się kategoria wolności: wolna wola Adama, niezależnie od tego, czy był grzesznikiem, czy nie, była zdolna do autentycznej wolności, tj. wyboru na poziomie bycia godnym życia wiecznego (prawdziwego celu ludzkiego), tylko jeśli była wspierana łaską Bożą. Augustyńska koncepcja grzechu pierworodnego obejmuje zatem trzy powiązane ze sobą aspekty: istnienie pożądliwości, pozbawienie łaski lub śmierć duszy oraz moralną solidarność każdej osoby z grzechem Adama, którego przekazanie w pewnym sensie czyni winnymi wszystkie jego dzieci . Stąd absolutna potrzeba zbawienia przez Jezusa Chrystusa. Wyniki doktrynalnej refleksji Augustyna zostały zaakceptowane przez kościelne magisterium. Po interwencjach Soboru w Diospolis (Palestyna) w roku 415, który, choć rozgrzeszył Pelagiusza, potępił roszczenia jego ucznia Caelestiusa , oraz afrykańskich synodach w Kartaginie i Milewis w 416, które zostały zatwierdzone przez papieża Innocentego , "plenarny Sobór całej Afryki", który odbył się w Kartaginie w 418, potwierdził doktrynę grzechu pierworodnego, a Epistula Tractoria papieża Zosimusa (kilka fragmentów można znaleźć w pismach Augustyna) w tym samym roku odnowił soborowe potępienie nauk pelagijskich i tych, którzy je wymyślili. Sobór w Efezie (431) ratyfikował Akta synodu rzymskiego w celu potępienia tego . Kolejna interwencja miała miejsce sto lat później na Soborze w Orange (529), który potwierdził doktrynę grzechu pierworodnego . W tej sytuacji Cezariusz z Arles przyjął na siebie obowiązek rozwiązania sporu między Faustem z Riez a Fulgencjuszem z Ruspe. Pierwszy z nich, który miał tendencję do bycia antyaugustiański, utrzymywał, że grzech pierworodny, związany z pożądliwością aktu prokreacyjnego, stanowi czynnik śmierci tylko dla ciała, a nie dla duszy. Fulgencjusz sprzeciwił się mu, nalegając na prawdziwie grzeszny charakter grzechu pierworodnego. Decyzje Orange zostały zatwierdzone przez papieża Bonifacego II , który upewnił się, że wolny wybór po grzechu z pewnością upadł, ale nie wymarł. Teologia Augustyna na temat grzechu pierworodnego była często powtarzana zarówno w literaturze teologicznej Zachodu, jak i w dokumentach kościelnego magisterium. W rezultacie jego teologia grzechu pierworodnego przeszła do nauczania scholastyki, a jej rdzeń został potwierdzony przez Sobór Trydencki.

GTC: Good ′til Cancelled (Dobre do anulowania), czyli zlecenie kupna lub sprzedaży, które zostanie anulowane dopiero po osiągnięciu ceny.

Giełda: elektroniczny rynek, na którym ludzie i firmy kupują i sprzedają akcje spółki. Wyobraź sobie setki ludzi krzyczących do siebie, aby kupować i sprzedawać, z tym że teraz jest to blokowane przez komputery z setkami milionów transakcji.

GOŚCINNOŚĆ, CHRZEŚCIJAŃSKA : Od początków chrześcijaństwa kościoły przyjmowały i praktykowały gościnność w pełnym zakresie, podążając za tradycyjnym wzorcem w społecznościach żydowskich diaspory, nomadycznej cywilizacji Bliskiego Wschodu i morskim świecie Morza Śródziemnego. Wiązało się to z dużym obciążeniem dla społeczności, szczególnie tych z wielkich centrów handlowych i miast tranzytowych. Pomimo powolności transportu oraz wszelkiego rodzaju trudów i niebezpieczeństw, które zagrażały podróżnym w starożytności, istniało wiele podróży lądowych i morskich, faworyzowanych częściowo przez pax romana. Prymitywna struktura usług hotelowych zmuszała podróżnych do korzystania, jeśli to możliwe, z prywatnych kwater, z mniej lub bardziej nieznanymi właścicielami, wobec których pozostawali zobowiązani po powrocie. Ten system, rozpowszechniony w świecie greckim i żydowskim, szczególnie na obszarach handlowych, został przekształcony przez kościoły w autentyczną instytucję. Pierwsi chrześcijańscy misjonarze mogli się nieustannie przemieszczać, korzystając z systemu sieci synagog. Z tego zrodziło się napomnienie do wzajemnej gościnności, aby sprzyjać rozprzestrzenianiu się ewangelii, która była rozprzestrzeniana przez głoszenie. Paweł zalecał ją Rzymianom: "Zachowujcie gościnność" . A sam Paweł obficie z niej korzystał w swoich podróżach, nawet jako więzień: przybywszy do Puteoli, odszukał braci w wierze i zatrzymał się u nich na siedem dni . Podróżowanie było niezbędną koniecznością do wypełnienia przykazania Jezusa: "Idźcie na cały świat i głoście ewangelię". Didache zawiera szczegółowy rozdział o misjonarzach i warunkach gościnności , ale także dla niemisjonarzy. Etyka gościnności, z precyzyjnymi wymaganiami, została opracowana na podstawie 2-3 Jana . Problemem było, w okresie dużej mobilności chrześcijan, odróżnienie wyzyskiwaczy systemu od tych, którzy naprawdę mieli prawo go używać. Podróże były drogie, a chrześcijanin musiał korzystać tylko z tego, co niezbędne, nie mając zbyt wielu pieniędzy. To ubóstwo czyniło ich również mniej celem rabusiów. Chrześcijanin, który podróżował, miał pewność, że zostanie przyjęty bratersko przez wszystkie wspólnoty, które spotkał na swojej trasie, ponieważ zaopatrzono go w listy komunijne (litterae communicatoriae), należycie podpisane przez jego biskupa, które musiał przedstawić braciom. Mamy wiele przykładów tych listów, które świadczą o tradycyjnym charakterze gościnności. Chociaż praktykowana w kontekście lokalnej wspólnoty, miała wymiar uniwersalny, ucieleśniając samą jedność Kościoła i, jak podkreślał Tertulian , komunię chrześcijan w jednej wierze. Obowiązek gościnności spoczywał na całej wspólnocie, świeckich i duchownych. Hermas uważa gościnnych biskupów za błogosławionych . Justyn, pisząc z Rzymu, mówi, że jednym z celów niedzielnej kolekty było przyjmowanie "gości, którzy przybyli z innych krajów" . Liczne wczesnochrześcijańskie teksty, które poruszają problem gościnności, dowodzą znaczenia tej instytucji w życiu lokalnych kościołów). Euzebiusz mówi, że Meliton z Sardes napisał dzieło O gościnności , które zostało całkowicie utracone.Nietrudno sobie wyobrazić, że ta hojność kościołów była czasami nadużywana przez niektórych nierozważnych braci: Didache starał się zaradzić temu złu; Lucjan z Samosaty wyśmiewał naiwność chrześcijan, którzy witali każdego nowego przybysza. Na początku IV w. tzw. Sobór w Elwiry został zmuszony do zajęcia ostrego stanowiska, aby zapobiec oszukiwaniu prostych chrześcijan przez błąkających się, poprzez pokazywanie fałszywych listów komunijnych i chełpienie się tytułem spowiednika; w 394 r. Sobór w Nîmes ostrzegł przed fałszywymi duchownymi Wschodu, których utrzymywały kościoły Galii. Ale te nadużycia, zawsze możliwe, nie zniechęcały chrześcijańskiej miłości, przekonanej o wypełnianiu przykazania Pana Jezusa i zamierzającej naśladować przykłady z Pisma Świętego (Abraham, Lot, Rachab, Zacheusz, Szymon, Marta i Maria), a w szczególności samego Jezusa podczas Ostatniej Wieczerzy . Tradycja gościnności trwała przez całą epokę Konstantyna, wraz z tworzeniem odpowiednich budynków, przeznaczonych dla przejeżdżających podróżnych; i nadal zajmowało uprzywilejowane miejsce w życiu monastycznym.

GOŁĄB: Znaczenie gołębicy w starożytności chrześcijańskiej jest związane z symboliką biblijną. Żydowska tradycja Starego Testamentu potwierdza szczególną i bogatą symbolikę dotyczącą gołębicy, podkreślając wierność jako główną cechę zwierzęcia, cechę dobrze zilustrowaną w historii gołębicy wysłanej przez Noego, która powraca do arki, aby ogłosić koniec potopu (Rdz 8,8-12). Innym godnym uwagi motywem jest fakt, że gołębica, wracając z wierności, przyniosła gałązkę oliwną, symbolizującą pokój i bezpieczeństwo. Ponowne odczytanie tego tekstu podkreśla mesjańską funkcję Chrystusa, pokoju Bożego, który przyszedł, aby pojednać w Duchu Świętym świat rozdzielony przez grzech. W tej perspektywie chrześcijanie uważnie odczytują ponownie teksty ewangelii o chrzcie Jezusa, aby rzucić światło na obecność Ducha Świętego w życiu chrześcijan . W tym celu warto przypomnieć, że oprócz interpretacji dosłownej istnieje wybitna interpretacja symboliczna: Duch objawia się w postaci gołębicy, ale nie jest gołębicą . W świetle tej orientacji egzegetycznej ojcowie Kościoła stworzyli powiązanie między ewangelią a niektórymi tekstami ST, takimi jak ten w Pieśni nad pieśniami , aby wywyższyć cechy i właściwości gołębicy, z napomnieniem dla chrześcijan, aby podążali za jej cnotami, np. wiernością, czystością, dobrocią, prostotą. Do prostoty gołębicy Orygenes dodaje czystość, aby scharakteryzować Ducha Świętego, którego chrześcijanie muszą naśladować . W odniesieniu do Ps 67, Didymos z Aleksandrii mówi o "skrzydłach gołębicy", podobnych do skrzydeł Ducha Świętego w epizodzie chrztu Jezusa, ukazując jego wzniosłość i niebiańską wielkość . Św. Cyprian przypomina chrześcijanom swoich czasów o związku między cechami gołębicy a cechami Ducha Świętego: "Dlatego Duch Święty przychodzi także pod postacią gołębicy, która jest zwierzęciem prostym i szczęśliwym, nie rozgoryczonym urazą; nie gryzie zaciekle ani nie rozszarpuje pazurami; kocha ludzkie towarzystwo i uczęszcza tylko do jednego domu". Według afrykańskiego ojca te cechy Ducha Świętego, wyrażone poprzez obraz gołębicy, powinny świecić w kościele. Dodaje, że gołębica, jako symbol dobroci, jest przeciwna wężowi, który zatruwa i niszczy owce Pana, zjednoczone w kościele. Również u Hieronima znajdujemy napomnienie, by naśladować prostotę gołębicy . U Ambrożego wyraźnie wyłania się relacja między gołębicą a Duchem Świętym, który przynosi pokój serca i spokój duszy (De mysteriis 11). W Expositio evangelii secundum Lucam 2,92, stosując interpretację chrystologiczną i pneumatologiczną, Ambroży zaprasza chrześcijan, by żyli jak gołębica: "Dlaczego jak gołębica? Ponieważ łaska chrztu wymaga prostoty, abyśmy byli tak prości jak gołębie. Łaska chrztu wymaga pokoju, który gołębica, w starożytnej zapowiedzi, przyniosła do arki, która jako jedyna pozostała odporna na potop. Ale ten, który został teraz wyznaczony, by zstąpić w postaci gołębicy, nauczył mnie, że w tej gałęzi, w tej arce, były symbole pokoju i kościoła, ponieważ właśnie pośród potopu świata Duch Święty przynosi kościołowi owocny pokój". Augustyn, który używa słowa gołębica co najmniej 181 razy w swoich pismach, wykazuje silną zależność od Ambrożego, nie tylko w interpretacji moralnej, zachęcając do cnót w życiu chrześcijan, ale zwłaszcza dogmatycznie. W rzeczywistości Augustyn, idąc za swoim nauczycielem, w pełni ukazuje znaczenie gołębicy w odniesieniu do teologii trynitarnej, zaczynając od opowieści o chrzcie Jezusa, który kończy się zstąpieniem Ducha Świętego w postaci gołębicy (in specie columbae). Identyfikacja gołębicy z Duchem Świętym jest tak silna, że czasami Augustyn nazywa ją gołębicą. W tym sensie gołębica jest przywoływana, aby nauczać wiernej otwartości serca i przyjmować prawdziwy pokój (in columba vera pax), jedność (in columba unitas) i prostotę (simplex ut columba). Z tej perspektywy wyłania się związek pneumatologii i eklezjologii, który wydobywa teologię zamieszkiwania Ducha Świętego: gołębica mieszka nie tylko w sercach każdego z wiernych, ale także w kościele jako wspólnocie wierzących, chcianej i założonej przez Chrystusa. Z tego powodu kościół jest utożsamiany z gołębicą (columba autem ecclesia est), ponieważ objawia prawdziwy pokój. W tym toku myślenia św. Paulin z Noli , wyjaśniając Trójcę w świetle epizodu chrztu Jezusa, podkreśla utożsamienie Ducha Świętego z gołębicą. W tym samym sensie Maksym z Turynu pisze: "Jak wówczas, po potopie, gołębica przyniosła arce Noego znak pokoju, tak po sądzie Chrystus również przyniesie kościołowi Piotra radość pokoju, ponieważ jest gołębicą lub pokojem" . Na tym tle wpływ tego podwójnego symbolicznego znaczenia na archeologię chrześcijańską nie jest zaskakujący. Symbolika gołębicy przynoszącej gałązkę oliwną odnosi się do posłańca niebiańskiego pokoju, który objawia się łagodnością, niewinnością i prostotą serca. Od III w. sztuka chrześcijańska ustaliła gołębicę jako ulubiony obraz wskazujący obecność Ducha Świętego w wiernych zmarłych. Tak więc mamy w pomnikach nagrobnych wszelkiego rodzaju, zwłaszcza w katakumbach św. Kallista w IV w., przedstawienie gołębicy niosącej gałązkę oliwną w pysku lub stopach, oznaczające pokój tych, którzy spoczywają w Panu. Oprócz tych przedstawień pogrzebowych, w Kościele wczesnochrześcijańskim godne uwagi jest również użycie wazonu w kształcie gołębicy do przechowywania Eucharystii (columba eucharistica).

GROBY WEWNĄTRZMIEJSKIE : Jednym z najczęściej omawianych aspektów współczesnej archeologii miejskiej są z pewnością groby wewnątrzmiejskie. Istnienie grobów w mieście (element separacji z punktu widzenia krajobrazu miejskiego i z prawnymi i religijnymi reperkusjami, które wciąż nie zostały w pełni zrozumiane) było jednak znane już w minionych stuleciach, ale seria niedokładnych interpretacji, które utrwaliły się w literaturze archeologicznej, od dawna wprowadzała uczonych w błąd co do prawidłowego ujęcia problemu i bezstronnej analizy krytycznej. Dalsza analiza archiwum, połączona z solidnym zrozumieniem dynamiki historycznej, pozwoliła w ostatnich latach - głównie dzięki badaniom Roberto Meneghiniego i Riccardo Santangeliego Valenzaniego - ująć debatę w nowym fundamencie, który w krótkim czasie okazał się centralny dla zrozumienia miasta późnoantycznego i wczesnośredniowiecznego. Na ile udało się zrekonstruować w ograniczonym zakresie w odniesieniu do miasta Rzymu, odkrywamy, że począwszy od drugiej połowy VI w., idąc wbrew trwającej od stulecia tradycji i z pewnością w odpowiedzi na konflikt grecko-gotycki, ale także na zmianę mentalności z przyczyn praktycznych, a nie drugorzędnych ekonomicznych, ludzie zaczęli grzebać zmarłych w mieście, choć nie porzucili ostatecznie pochówku w katakumbach. Chociaż dynamika nie została jeszcze w pełni zrozumiana, biorąc pod uwagę powszechność zjawiska, zmiana obszarów pochówku nie mogła nie spowodować wyraźnej zmiany w geografii miejskiej, przynajmniej na poziomie prostej percepcji wizualnej, i służy jako wskaźnik zrozumienia złożonej dynamiki geograficznej. Należy ją w rzeczywistości przypomnieć, zgodnie z do relacji Zosimusa (piszącego prawie sto lat później), że już podczas oblężenia Rzymu przez Alaryka jesienią 408 r. konieczne stały się pochówki miejskie ze względu na niedostępność przedmieść . Geneza pochówków wewnątrzmurów wydaje się zatem związana z wyjątkowymi momentami i sytuacjami kryzysowymi wywołanymi przez wojnę, podczas których zwyczajowe praktyki pogrzebowe na przedmieściach zostały ograniczone. Jednocześnie jednak nie należy niedoceniać czynnika ideologicznego w rozprzestrzenianiu się zjawiska, a raczej zmiany nastawienia społeczeństwa do śmierci, która rozpoczęła się w V w. i spowodowała, że cmentarze przeniknęły do miast, sprzyjając niewidzialnemu współistnieniu żywych i umarłych. Z punktu widzenia typograficznego, pochówki grobowe, rzadko rozbudowane w przypadku ubogich, są poświadczone różnymi formami pochówku: od najprostszych, najmniej wymagających dołów wykopanych w ziemi i chronionych dużymi fragmentami ceramicznych pojemników lub kawałkami różnych rodzajów materiałów, po najbardziej rozpowszechnione grobowce, często nazywane po włosku alla cappuccina (ponieważ przypominają kaptur mnicha) z ciałem pokrytym dwoma rzędami płytek opartych o siebie jak chata, po najkosztowniejsze pochówki w półcylindrycznych ceglanych "sklepieniach" lub w ponownie używanych sarkofagach, które były mniej lub bardziej nienaruszone. Z punktu widzenia topograficznego, zjawisko grobów wewnątrzściennych - bardziej widoczne w rosnącej liczbie po trwających odkryciach - jest pozornie charakteryzowane przez stałą kapilarność i powszechną obecność, ponieważ pochówki znajdują się w dowolnym miejscu w obrębie Murów Aureliańskich i mają tendencję do zajmowania wszystkich różnych typów budynków. Groby znajdują się w rzeczywistości przepełnione zarówno w opuszczonych kompleksach monumentalnych, takich jak niektóre sektory Krypty Balbusa lub znaczna część term Karakalli, w odniesieniu do marginesów ulic i placów, które były nadal odwiedzane, takich jak Koloseum, lub w licznych dawniej zamieszkanych budynkach, np. insulae Via Anicia i Via dei Simmachi, lub nawet w bezpośrednich sąsiedztwach lub w budynkach religijnych, jak w przypadku niedawno odkopanej nekropolii Templum Pacis w pobliżu kościoła poświęconego świętym Kosmie i Damianowi .Jednakże zaskakująca jest niezwykle niska liczba poświadczonych grobów, na co zwrócili uwagę niektórzy naukowcy: w rzeczywistości pochówki osób lub małych grup rzadko osiągają liczbę dwudziestu jednostek. Łącznie całkowita liczba grobów, o których wiemy w długim okresie czasu między połową VI w. a końcem kolejnego stulecia, nie przekracza 400 jednostek, co jest stosunkowo niską liczbą, która - nawet jeśli w niekompletnych dostępnych nam danych, a także nie zapominając o prawdopodobnym znacznym spadku demograficznym - sugeruje, że wspólne przestrzenie grobowe Rzymu z tego okresu nie zostały jeszcze w pełni zidentyfikowane.

Grimuar: Księga magiczna zawierająca informacje rytualne, formuły, magiczne właściwości przedmiotów naturalnych oraz opis przygotowania ekwipunku rytualnego. Wiele z tych dzieł zawiera "katalogi duchów". Najsłynniejszym ze starych grimuarów jest prawdopodobnie Klucz Salomona*. Większość z nich pojawiła się po raz pierwszy w XVI i XVII wieku, choć mogą być znacznie starsze i zawierać ślady obrzędów rzymskich, greckich, babilońskich, późnoegipskich i sumeryjskich.

giełda papierów wartościowych : to samo co giełda papierów wartościowych

giełda papierów wartościowych : miejsce, gdzie akcje i udziały są kupowane i sprzedawane. Pracuje na giełdzie papierów wartościowych.

giełda papierów wartościowych : miejsce, gdzie akcje są kupowane i sprzedawane, tj. cena giełdowa lub cena na giełdzie

gwarancja podpisu : gwarancja, taka jak pieczątka firmowa, że czyjś podpis jest autoryzowany jako poprawny

gotówka spot : gotówka zapłacona za coś kupionego natychmiast

gwałtownie : nagle

gotowy : szybki

gotowa gotówka : pieniądze, które są natychmiast dostępne

gotowe pieniądze : gotówka lub pieniądze, które są natychmiast dostępne

gospodarka równoległa : to samo co szara strefa

gracz: 1. osoba, która gra lub ma nadzieję zarobić pieniądze na giełdzie. 2. klient (nieformalnie). Produkt wygląda atrakcyjnie, ale czy graczom się spodoba?

głos pełnomocnika : głos oddany w imieniu osoby, która nie jest obecna Wszystkie głosy pełnomocnika były zgodne z rekomendacją zarządu.

grupa nacisku : grupa ludzi, którzy próbują wywrzeć wpływ na rząd, lokalną radę miejską lub inną organizację

głosowanie korespondencyjne : wybory, w których wyborcy wysyłają swoje karty do głosowania pocztą

gospodarka planowana : system, w którym rząd planuje całą działalność gospodarczą, reguluje podaż, ustala cele produkcyjne i wyszczególnia prace do wykonania. Nazywana również gospodarką nakazową, planowaniem centralnym

gotówka cyfrowa: forma pieniądza cyfrowego, której można używać jak gotówki do dokonywania zakupów online i która jest anonimowa, ponieważ nie ma możliwości uzyskania informacji o kupującym podczas jej używania

go five-fifty : równy podział kosztów

giełda kontraktów terminowych : rynek towarowy, który obraca wyłącznie kontraktami terminowymi

giełda walutowa : 1. działalność polegająca na wymianie pieniędzy jednego kraju na pieniądze innego kraju 2. waluty obce

gospodarka wolnorynkowa : system gospodarczy w którym rząd w żaden sposób nie ingeruje w działalność gospodarczą

gospodarka : 1. działanie mające na celu zapobieganie marnowaniu pieniędzy lub materiałów, lub cecha polegająca na starannym przestrzeganiu niemarnowania pieniędzy lub materiałów, aby wprowadzić oszczędności lub środki oszczędnościowe do systemu, aby zacząć stosować metody oszczędzania pieniędzy lub materiałów 2. sytuacja finansowa kraju lub sposób, w jaki kraj generuje i wykorzystuje pieniądze. Gospodarka kraju jest w ruinie.

główny : najważniejszy główne biuro budynek główny jeden z naszych głównych klientów

główny podatek od osób prawnych: całkowity podatek zapłacony przez spółkę od zysków pomniejszony o wszelkie zaliczki na podatek od osób prawnych, które spółka już zapłaciła przy wypłacie zysków swoim akcjonariuszom w formie dywidend. Skrót MCT

główny akcjonariusz : akcjonariusz posiadający dużą liczbę akcji

głos większościowy , decyzja większościowa : decyzja, która reprezentuje życzenia największej grupy, wyrażone w głosowaniu

gospodarka rynkowa: : tożsamy z wolnym rynkiem

górnictwo: eksploracja danych

gospodarka mieszana: system obejmujący zarówno znacjonalizowane gałęzie przemysłu, jak i przedsiębiorstwa prywatne.

gwarancja zwrotu pieniędzy , oferta zwrotu pieniędzy : gwarancja zwrotu pieniędzy klientom niezadowolonym z zakupów

głód hipoteczny : sytuacja, w której nie ma wystarczającej ilości pieniędzy na oferowanie kredytów hipotecznych nabywcom domów

GWAŁT : Współczesne znaczenie odnosi się do związku seksualnego narzuconego ofierze siłą bez względu na płeć lub wiek i nie ogranicza się tylko do znaczenia prawnego. Rozróżnienie obejmujące przemoc nie było jednak obowiązujące w starożytności jako sposób opisywania gwałtu. Za panowania cesarza Augusta termin gwałt był używany w odniesieniu do jednej z dwóch form stosunków seksualnych poza małżeństwem. Mogły one zostać nałożone na każdego obywatela poprzez publiczne oskarżenie i składały się z dwóch rodzajów przestępstw: adulterium, jeśli kobieta była zjednoczona w iustae nuptiae; stuprum, w przeciwnym przypadku, jeśli była zaangażowana w stosunki z niezamężną kobietą, dziewicą lub wdową. Lex Iulia de adulteriis ustalił, że cudzołóstwo polega na związku seksualnym z wolną i prawą, ale niezamężną kobietą i istnieje niezależnie od faktu, że kobieta wyrażała lub nie wyrażała zgody i że gwałt był dokonywany przemocą. Jednakże ten sam lex używał również terminów adulterium i stuprum niejednoznacznie. A Ulpian utożsamiał gwałt z cudzołóstwem nawet w odniesieniu do utraty conubium i wynikającego z tego zakazu ponownego małżeństwa . Mężczyzna, który miał stosunki seksualne z młodym chłopcem, młodą dziewczyną lub wdową, która nadal utrzymywała status mater familias, był winny gwałtu . Ponadto mężczyzna, który miał stosunki seksualne z jakąkolwiek wolną kobietą, z którą stosunki seksualne były dozwolone tylko w małżeństwie lub konkubinie, również popełniał przestępstwo gwałtu. Za gwałt na młodym chłopcu w starożytności mężczyzna narażał się na karę śmierci, ale w epoce cesarskiej poniósł kary przewidziane za cudzołóstwo. Prawo nie wspominało o lesbijstwie. Kobieta, która miała heteroseksualny związek pozamałżeński lub konkubinatem, była winna gwałtu. W przypadku stosunków seksualnych z dziewicą, mężczyzna i kobieta byli karani konfiskatą dóbr, jeśli nie można było udowodnić, że mężczyzna użył przemocy. Przestępstwo to podlegało jurysdykcji trybunałów publicznych. Trudności w stosowaniu w przypadku tłumienia stuprum wynikały z samego faktu zdefiniowania tego, co zostało wywołane w odniesieniu do dobrze znanego braku formalności konstytutywnych właściwych dla rzymskiego małżeństwa. Kiedy jurysprudencja uznała, że consuetudo z kobietą należy postrzegać jako małżeństwo, stuprum występowało tylko w przypadku niemałżeńskiego consuetudo. Można je było ukarać tylko poprzez oskarżenie społeczne, w przeciwieństwie do procesów o cudzołóstwo wszczętych na mocy iure mariti vel patris. W przypadku Trajana i Marka Aureliusza oskarżenie mogło być również wniesione na mocy iure extranei. W każdym razie trudność w prześledzeniu źródeł dotyczących bezkrwawego lub dobrowolnego stuprum: prowadzi to do myślenia, że istniała szeroka tolerancja społeczna w odniesieniu do tego typu związków. Prawo ponadto ustanawiało różne kategorie kobiet in quas stuprum non committitur i których nie można było poślubić, chociaż dopuszczano seks bez zobowiązań i konkubinat: aktorki; procurerki; publico iudicio damnata; adulterio deprehensa; prostytutki; a także, oczywiście, niewolnice w przypadku zaprzestania działalności . To grono kobiet w quas stuprum non committitur miało tendencję do poszerzania się. Wejście do takich kategorii, wybieranych przez niektóre z bardziej nieskrępowanych kobiet, aby cieszyć się wolnością niedozwoloną ich statusowi, skłoniło Senat do nałożenia ograniczeń w tym względzie. Konstantyn potwierdził bezkarność związków seksualnych niektórych kategorii kobiet, w tym kelnerek w gospodach i wyzwolenic, a także alienae. Prawodawstwo postklasyczne było bardziej zorientowane na tłumienie gwałtownego stuprum i porwania, które było uważane za przestępstwo, ponieważ kobieta była pozbawiana praw do rozwodu ze względu na jej domniemany udział ekonomiczny. Konstantyn przewidział przypadek naruszenia castitas sieroty przez jej opiekuna , aby uniewinnić oszukaną kobietę, która poślubiła mężczyznę, który był nadal żonaty lub która doświadczyła przemocy , a nawet inne przypadki. Sam Konstantyn ograniczył prawo do wniesienia oskarżenia o cudzołóstwo tylko do bliskich krewnych , ustanawiając ścieżkę, którą później podążył cesarz Justynian. Jedyne przestępstwo karane przez ofiary przemocy miało tendencję do łączenia się z crimen vis i porwaniem. W pismach ojców Kościoła znaczenie terminu gwałt skłaniało się ku odniesieniu do ogólnie niemoralnych stosunków seksualnych, nawet zanim odniesiono się do nielegalnych, i było często używane jako synonim cudzołóstwa, a zatem niekoniecznie przemocy ; w pismach tego samego autora może również oznaczać przemoc seksualną , lub, z religijnego punktu widzenia, może być rozumiane metaforycznie, odnosząc się do czynów bałwochwalczych . To ostatnie znaczenie było często używane, podobnie jak bardziej konkretnie niemoralne znaczenie . Oba te znaczenia można znaleźć w pismach Tertuliana . Augustyn, stając w obliczu emocjonalnej sytuacji kobiet, które zostały zgwałcone, opracował znaczące rozwiązanie z moralnego punktu widzenia, wykorzystując powszechne teorie dziewictwa. Na tej podstawie gwałt pozostawia czystość nienaruszoną, nawet jeśli czyjaś integralność fizyczna została naruszona . Bazyli z Ancyry, ważna postać w arianizmie, promował już jednak tezę, że ciało nie jest zepsute, jeśli dusza jest czysta. Uczynił to jednak w tekście, którego autorstwo zostało zakwestionowane przez niektórych uczonych . W prawie kanonicznym termin gwałt jest używany w odniesieniu do przymusowego stosunku seksualnego z kobietą, która jest dziewicą.

gospodarka laisse-faire:: gospodarka, w której rząd nie ingeruje, ponieważ uważa, że słusznie pozwala gospodarce działać samej

godziny pracy : godziny otwarcia biura.

Golden Share: akcja w sprywatyzowanej firmie, która jest zatrzymywana przez rząd i wiąże się ze specjalnymi przywilejami, takimi jak prawo weta wobec zagranicznych ofert przejęcia.

Gold Fixing: system, w którym światowa cena złota jest ustalana dwa razy dziennie w dolarach amerykańskich na Londyńskiej Giełdzie Złota oraz w Paryżu i Zurychu.

Gospodarka Złotowłosej: gospodarka, która nie jest ani za gorąca, ani za zimna, i która utrzymuje umiarkowany wzrost gospodarczy i niską inflację, umożliwiając tym samym prowadzenie polityki pieniężnej sprzyjającej rynkowi.

Gold Mine: kopalnia wydobywająca złoto.

Gold Point : kwota, o którą może się różnić kurs waluty powiązanej ze złotem.

go private: stać się ponownie spółką prywatną, koncentrując wszystkie swoje akcje w rękach jednego lub kilku akcjonariuszy i usuwając notowania na giełdzie.

go public: czasownik frazowy oznaczający stanie się spółką publiczną poprzez wystawienie części swoich akcji na sprzedaż na giełdzie, tak aby każdy mógł je kupić.

go short: sprzedać teraz akcje, które zobowiązałeś się kupić w późniejszym terminie, zakładając, że rynek spadnie jeszcze bardziej.

gourde: jednostka walutowa używana na Haiti.

govern: :rządzić krajem.

Governor: : 1. osoba zarządzająca ważną instytucją. 2. US - jeden z członków Zarządu Rezerwy Federalnej.

Governor of the Bank of England: : osoba (nominowana przez rząd brytyjski), która zarządza Bankiem Anglii (UWAGA: W USA termin ten brzmi: Chairman of the Federal Reserve Board).

GPM: skrót od gradual payment mortgage (kredyt hipoteczny z progresywną spłatą)

grace: przysługa okazywana poprzez udzielenie wierzycielowi okresu karencji lub dwutygodniowej karencji.

grace period: czas dany dłużnikowi na spłatę pożyczki, zapłatę kwoty zakupu kartą kredytową lub zapłatę składki ubezpieczeniowej.

gradual: powolny i stały. Firma stopniowo odnotowała powrót do zysków. Jej CV opisuje jej stopniowy awans na stanowisko prezesa firmy.

graduate: zmieniane w małych, regularnych ratach

graded income tax: podatek, który rośnie skokowo, przy czym osoby o najwyższych dochodach płacą najwyższy procent podatku

graded payment mortgage: kredyt hipoteczny, w którym miesięczne raty stopniowo rosną przez cały okres obowiązywania kredytu. Skrót GPM

graded pension scheme: program emerytalny, w którym świadczenie jest obliczane jako procent wynagrodzenia każdej osoby w programie

graded taxation: to samo co progresywne opodatkowanie

grand: ważny wielki plan lub wielka strategia główny plan

greenback: dolar amerykański (nieformalnie).

Greenmail: praktyka osiągania zysku poprzez zakup dużej liczby akcji spółki, grożenie przejęciem spółki, a następnie odsprzedanie akcji spółce po wyższej cenie.

Grupa: 1. kilka rzeczy lub osób razem 2. Kilka firm połączonych w tej samej organizacji prezes grupy lub prezes grupy grupa

Grupowe ubezpieczenie zdrowotne: ubezpieczenie zdrowotne dla grupy osób w ramach jednej polisy, wystawione na pracodawcę lub stowarzyszenie

Grupowe ubezpieczenie od utraty dochodu: ubezpieczenie dla grupy osób, które zapewnia im zastępczy dochód w przypadku choroby lub niezdolności do pracy

Grupa Ośmiu: G7 poszerzona o Rosję. Skrót G8

Grupa Pięciu: centralna grupa głównych krajów uprzemysłowionych (Francja, Niemcy, Japonia, Wielka Brytania i USA), obecnie poszerzona o G7. Skrót G5

Grupa Siedmiu: centralna grupa głównych krajów uprzemysłowionych (Kanada, Francja, Niemcy, Włochy, Japonia, Wielka Brytania i USA), które spotykają się regularnie, aby omawiać problemy handlu międzynarodowego i finansów. Skrót G7

Grupa Dziesięciu: główne światowe potęgi gospodarcze działające w ramach MFW: Belgia, Kanada, Francja, Niemcy, Włochy, Japonia, Holandia, Szwecja, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone. Obecnie jest ich jedenastu, ponieważ do pierwotnej dziesiątki dołączyła Szwajcaria. Jest również nazywana "Klubem Paryskim", ponieważ jej pierwsze spotkanie odbyło się w Paryżu. Skrót G10

GSTT : (podatek transferowy z pominięciem generacji)

GTC : (good till cancellation)

Guarani : (gwarantowany do odwołania)

Gwarancja: 1. dokument prawny, w którym producent zobowiązuje się do wypłaty odszkodowania kupującemu, jeśli produkt jest wadliwy lub stanie się wadliwy przed określoną datą po zakupie. Certyfikat gwarancji lub certyfikat gwarancyjny. 2. obietnica, że ktoś zapłaci długi innej osoby udzielić gwarancji komuś, aby zabezpieczyć czyjeś długi 3. coś danego jako zabezpieczenie zostawić certyfikaty akcji jako gwarancję
czasownik 1. dać obietnicę, że coś się stanie zagwarantować dług obiecać spłatę długów innej osoby, jeśli ta nie zrobi tego zagwarantować spółkę stowarzyszoną obiecać, że spółka stowarzyszona spłaci swoje długi gwarantować weksel obiecać, że weksel zostanie zapłacony 2. produkt jest objęty dwunastomiesięczną gwarancją producent zapewnia, że produkt będzie działał dobrze przez dwanaście miesięcy i naprawi go bezpłatnie,jeśli się zepsuje

Gwarantowana obligacja kapitałowa: obligacja, która zapewnia zwrot powiązany z jednym lub kilkoma indeksami giełdowymi (takimi jak indeks FTSE 100) i gwarantuje minimalny zwrot z pierwotnie zainwestowanego kapitału. Skrót GEB

Guaranteed Income Bond: obligacja gwarantująca określoną stopę procentową przez określony czas. Skrót GIB

Guaranteed wage: rzeczownik, płaca, która według obietnicy firmy nie spadnie poniżej określonej kwoty.

Guarant: osoba, która obiecuje spłacić długi innej osoby, jeśli ta nie wywiąże się ze swoich zobowiązań.

Guaranty : US to samo co guarantee

Guess: obliczenie dokonane bez żadnych rzeczywistych informacji. Prognoza sprzedaży to tylko przypuszczenie. aware guess (świadome przypuszczenie) - przypuszczenie oparte na pewnych informacjach. To domysł każdego. Nikt tak naprawdę nie wie, jaka jest prawidłowa odpowiedź. Czasownik. To guess (at) something (zgadywać) - próba obliczenia czegoś bez żadnych informacji. Mogli jedynie zgadywać całkowitą stratę. Dyrektor sprzedaży próbował odgadnąć obroty działu Dalekiego Wschodu.

guesstimate: przybliżone obliczenie (nieformalne)

gulden: jednostka monetarna używana w Holandii przed wprowadzeniem euro (UWAGA: Zwykle zapisywana jako fl przed lub po cyfrach: fl25, 25fl).

G5: skrót Grupa Pięciu

G7: skrót Grupa Siedmiu

G8: skrót Grupa Osiemna

G10: skrót Grupa Dziesięciu

GAAP: skrót Ogólnie Przyjęte Zasady Rachunkowości

GAB: skrót Ogólne Warunki Zaciągania Pożyczek

galopująca inflacja: bardzo szybka inflacja, której praktycznie nie da się ograniczyć.

gap finance: proces zaciągania dodatkowych pożyczek, takich jak kredyt pomostowy, w celu pokrycia zakupu nieobjętego istniejącym kredytem;

garage: część parkietu giełdowego na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych; czasownik oznaczający wniesienie aktywów do innej firmy w celu zmniejszenia zobowiązań podatkowych;

garnish: w USA wstrzymywać wynagrodzenie lub majątek z powodu niezapłaconych długów lub podatków;

garnishee: osoba winna pieniądze wierzycielowi, której sąd nakazał zapłatę tych pieniędzy wierzycielowi wierzyciela, a nie samemu wierzycielowi;
garnishee order: nakaz sądowy nakazujący osobie zajętej zapłatę pieniędzy nie dłużnikowi, ale osobie trzeciej;

garnishment: to samo co garishee order (nakaz zajęcia)

GATT: skrót od General Agreement on Tariffs and Trade (Ogólny Układ w sprawie Taryf Celnych i Handlu);

gazump: uniemożliwić komuś zakup nieruchomości, na którą uzgodnił już cenę ze sprzedającym, oferując wyższą cenę;

gazumping: praktyka oferowania wyższej ceny za dom niż uzgodnił już inny kupujący ze sprzedającym;

gear: łączący coś z czymś innym pensja zależna od kosztu utrzymania pensja, która rośnie wraz ze wzrostem kosztów utrzymania

GEB: skrót od Guaranteed Equity Bond (obligacja kapitałowa gwarantowana)

Geisha bond (obligacja gejsza): obligacja emitowana przez pożyczkobiorcę spoza Japonii w Japonii, w walucie innej niż jen

General (ogólna): 1. zwykła lub niespecjalna 2. dotycząca wszystkiego lub wszystkich

General Agreement on Tariffs and Trade (Ogólny Układ w sprawie Taryf Celnych i Handlu): międzynarodowe porozumienie mające na celu zmniejszenie ograniczeń w handlu między krajami (zastąpione w 1998 r. przez Światową Organizację Handlu).

General Arrangements to Borrow (Ogólne Porozumienie w sprawie Pożyczek): porozumienie między członkami grupy G10, na mocy którego członkowie udostępniają fundusze MFW na pokrycie udzielanych przez niego pożyczek. Skrót GAB

Generally Accepted Accounting Principles: USA - podsumowanie najlepszych praktyk w zakresie formy i treści sprawozdań finansowych i raportów biegłych rewidentów, a także zasad rachunkowości i ujawnień przyjętych przy sporządzaniu informacji finansowych. W Wielkiej Brytanii GAAP nie mają żadnych ustawowych ani regulacyjnych uprawnień, w przeciwieństwie do wielu innych krajów, w których termin ten jest używany, takich jak USA i Kanada. Skrót GAAP

General office: główne biuro administracyjne firmy

General PEP: PEP, który posiada udziały w kilku spółkach, w przeciwieństwie do PEP jednej spółki

General commitment: zobowiązanie podpisane przez dyrektorów spółki ubiegającej się o notowanie na giełdzie, zobowiązujące do działania zgodnie z przepisami giełdy

Generation-shipping Transfer Tax: podatek od majątku pozostawionego wnukom lub prawnukom w celu uniknięcia płacenia podatku od spadków. Skrót GSTT

gensaki: japoński rynek obligacji, na którym handluje się obligacjami emitowanymi z umowami odkupu z wyprzedzeniem krótszym niż dwanaście miesięcy

Gesellschaft: niemieckie słowo oznaczające spółkę

Gesellschaft mit beschränkter Haftung: niemiecka spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Skrót GmbH

get: otrzymać Dziś rano otrzymaliśmy list od radcy prawnego. Kiedy spodziewasz się otrzymać więcej akcji? On dostaje 250 funtów tygodniowo za nicnierobienie.

get back czasownik frazowy: otrzymać coś, co miałeś wcześniej.

get outczasownik frazowy 1. wyprodukować coś. 2. sprzedać inwestycję (nieformalnie)

get out of : czasownik oznaczający zaprzestanie handlu produktem lub w danym obszarze.

get round : czasownik frazowy oznaczający unikanie. Próbowaliśmy obejść embargo, wysyłając produkty z Kanady.

GIB : skrót od Guaranteed Income Bond

gift inter vivos : prezent wręczany innej żyjącej osobie. Skrót GIV

Gilt-Edged: używane do opisania inwestycji, która jest bardzo bezpieczna

Gilt-Edged Securities: inwestycje w akcje brytyjskiego rządu

Gilt-Edged Stock: to samo co obligacje rządowe

Gilts: to samo co obligacje rządowe

Ginnie Mae: to samo co GNMA (nieformalnie)

Giro: to samo co giro bankowe

GIV: skrót od gift inter vivos

Glamour Stock: akcje, które cieszą się dużą popularnością wśród inwestorów, ponieważ zyskały na wartości i zapewniły wyższe niż przeciętne zyski w danym okresie

Global: odnoszące się do całego świata Oferujemy całodobową globalną usługę dostawy. Global Economy: gospodarka całego świata

Globalizacja: proces nadawania czemuś charakteru międzynarodowego lub światowego, zwłaszcza proces rozszerzania interesów biznesowych, operacji i strategii na kraje na całym świecie. (UWAGA: Globalizacja jest wynikiem rozwoju technologicznego, który umożliwia globalną komunikację, zmian politycznych, takich jak upadek komunizmu, oraz rozwoju transportu, który przyspiesza i zwiększa częstotliwość podróży. Może przynieść korzyści firmom poprzez otwieranie nowych rynków, zapewnianie dostępu do nowych surowców i możliwości inwestycyjnych oraz umożliwianie im korzystania z niższych kosztów operacyjnych w innych krajach.)

GmbH: skrót od Gesellschaft mit beschränkter Haftung

GNMA: amerykańska organizacja federalna, która zapewnia wsparcie dla kredytów hipotecznych. Pełna nazwa: Government National Mortgage Association

gnomes of Zurich ważni szwajcarscy bankierzy międzynarodowi (nieformalnie)

go: być umieszczonym .(UWAGA: going - went - gone)

go back on: nie wykonać czegoś po tym, jak się to obiecało .

go into: dokładnie coś zbadać .

go into business: rozpocząć działalność gospodarczą.

go liquid: przekształcić jak najwięcej aktywów w gotówkę

go out of business : zaprzestanie działalności .

go-ahead: dać czemuś zielone światło na zatwierdzenie czegoś lub powiedzieć, że coś można zrobić.

going: bieżący

Golden Hello: zachęta pieniężna wypłacana komuś w celu zachęcenia go do zmiany pracy i przejścia do innej firmy.

Golden Parachute, Złoty Parasol: specjalna umowa dla dyrektora firmy, która zapewnia mu korzystne warunki finansowe w przypadku konieczności rezygnacji z pracy po przejęciu firmy.

giełda papierów wartościowych w Finlandii. Skrót HEX

głowa do : zmierzać w kierunku firma zmierza ku katastrofie firma upadnie

głowa i ramiona : termin używany przez analityków przedstawiający cenę akcji, która rośnie do szczytu, następnie nieznacznie spada, następnie wzrasta do znacznie wyższego szczytu, następnie gwałtownie spada i wzrasta do niższego szczytu, zanim znów spadnie, wyglądający podobnie do głowy i ramion człowieka na wykresie

gromadzić : 1. kupować i przechowywać towary na wypadek potrzeby 2. przechowywać gotówkę zamiast ją inwestować

gromadzący : osoba, która kupuje i przechowuje towary na wypadek potrzeby

gromadzenie : gromadzenie zapasów kupowanie dużych ilości towarów do przechowywania na wypadek potrzeby

gorąca karta : skradziona karta kredytowa

gorące pieniądze : pieniądze, które są przenoszone z kraju do kraju kraju w celu uzyskania jak najlepszych zysków

gorące akcje : akcje (zwykle w nowej emisji) który szybko rośnie na giełdzie z powodu dużego popytu

godzina : 1. okres czasu trwający sześćdziesiąt minut pracy trzydziestopięciogodzinny tydzień pracy siedem godzin dziennie każdego dnia roboczego pracujemy ośmiogodzinny dzień pracy 2. sześćdziesiąt minut pracy 3. poza godzinami pracy lub poza godzinami pracy, gdy biuro jest zamknięte Pracował nad księgowością poza godzinami pracy.

godzina czarownic: krytyczny moment na giełdzie, w którym kilka opcji wygasa jednocześnie

głosować: czynność zaznaczania dokumentu lub unoszenia ręki, wyrażanie swojej opinii lub wskazywanie, kogo chce się wybrać głosować nad propozycją, poddać propozycję pod głosowanie prosić osoby obecne na spotkaniu o wyrażenie swojej opinii, czy zgadzają się z propozycją, czy nie; czasownik wyrażać swoją opinię, zaznaczając dokument lub podnosząc rękę na spotkaniu.

głosowanie : czynność oddawania głosu

gospodarka kontrolowana : gospodarka, w której większość działalności gospodarczej jest kierowana przez rozkazy rządu

giełda towarowa : miejsce, gdzie kupuje się i sprzedaje towary

gospodarka zamknięta : typ gospodarki, w którym handel i transakcje finansowe są ściśle kontrolowane przez rząd .

godzina zamknięcia : godzina, w której sklep lub biuro przestaje działać

gospodarka nakazowa : taki sam jak planowany

główny kasjer : główny kasjer w banku

główny : najważniejszy

Główny Sekretarz Skarbu : minister rządu odpowiedzialny przed Kanclerzem Skarbu za kontrolę wydatków publicznych. (UWAGA: w USA jest to odpowiedzialność Dyrektora Budżetu.)

gotówka w transporcie : gotówka przewożona z jednego banku lub firmy do drugiego Usługi transportu gotówki są łatwym celem dla rabusiów.

głos decydujący : głos używany przez przewodniczącego w przypadku, gdy głosy za i przeciw propozycji są równe Przewodniczący ma głos decydujący. Wykorzystał swój głos decydujący, aby zablokować wniosek.

gotówka przy zamówieniu : termin sprzedaży wskazujący, że płatność musi zostać dokonana gotówką w momencie składania zamówienia. Skrót CWO

gotówka w ręku : pieniądze i banknoty, przechowywane w celu płacenia niewielkich kwot, ale niedeponowane w banku

gotówka w kasie : gotówka wrzucana do kasy na początku dnia lub tygodnia, aby umożliwić wydanie reszty klientom

gospodarka gotówkowa : gospodarka na czarno, w której za towary i usługi płaci się gotówką, a zatem nie są one deklarowane jako podatek

gospodarka kapitalistyczna : gospodarka, w której każda osoba ma prawo inwestować pieniądze, prowadzić działalność gospodarczą oraz kupować i sprzedawać, bez żadnych ograniczeń ze strony państwa

gotówka za dokumenty : system, w którym kupujący otrzymuje dokumenty dotyczące towarów po zapłaceniu weksla

gotówka : zsumowanie gotówki w sklepie pod koniec dnia

gotówka : pieniądze w formie monet lub banknotów rozliczenie gotówkowe, rozliczenie gotówkowe płacenie rachunku gotówką czasownik zrealizować czek wymienić czek na gotówkę

gotówka dodatnia : posiadanie gotówki w ręku, w przeciwieństwie do posiadania długów i debetów

granica : granica między dwoma krajami

godziny pracy : w liczbie mnogiej godziny, w których firma jest otwarta, zwykle od 9:00 do 17:30

głosowanie : 1. wybory, w których ludzie głosują na kogoś, stawiając krzyżyk na kartce z listą nazwisk. 2. wybór dokonany poprzez losowe wyjęcie kartek z pudełka . . czasownik : głosować za pomocą głosowania tajnego

godziny otwarcia banku : w liczbie mnogiej godziny, w których bank jest otwarty dla swoich klientów

Giełda Papierów Wartościowych w Amsterdamie : główna giełda papierów wartościowych w Holandii. Transakcje handlowe są zawierane przez "hoekmen" (marketmakerów) lub bezpośrednio między bankami na Amsterdam Interprofessional Market (AIM). Skrót AEX

Gram: Magiczny miecz wbity w drzewo przez Odyna i wyrwany przez Sigmunda. Obdarzał swojego posiadacza wyjątkowymi darami i czynił wiele cudów

Grand Grimoire: Dzieło rzekomo zredagowane przez domniemaną osobę, Antonię del Rabinę, która, jak się twierdzi, przygotowała swoje wydanie z kopii przepisanej z autentycznych pism króla Salomona. Praca składa się z dwóch części: pierwsza zawiera przywołanie Lucyfuga Rocofale (patrz Magia Ceremonialna w artykule "magia"); druga dotyczy rytuału zawierania paktów z demonami. Praca jest uważana za jedną z najbardziej okropnych w swoim rodzaju; ale nie ma powodu do tak surowego potępienia, ponieważ jej dziecinny i absurdalny charakter musi być oczywisty dla każdego. Eliphas Levi mówi, że udaje, że udziela Proszku Ochrony, tej wielkiej tajemnicy mędrców, ale w rzeczywistości udziela Proszku Konsekwencji - cokolwiek to może oznaczać. Pierwsza część Wielkiego Grimuaru w procesie przywoływania złych duchów, aby pomóc operatorowi odkryć ukryty skarb. Druga część, która dotyczy faktów, sugeruje poddanie ciała i duszy maga demonowi, i to właśnie na tym polegają diaboliczne doskonałości tej pracy. Ale pakt, taki jaki jest, jest rażąco niesprawiedliwy wobec diabła, ponieważ jego działanie jest taka, że magik może bardzo łatwo wymknąć mu się z rąk.

Grimoire of Honorlus: Magiczne dzieło opublikowane w Rzymie w 1629 r., i nie, jak się powszechnie uważa, w żaden sposób powiązane z magią kabalistyczną. Dzieło to jest rzeczywiście przesiąknięte ideami chrześcijańskimi. Jest niezwykle mało prawdopodobne, aby było to dzieło rzymskiego biskupa znanego jako Honoriusz. Dzieło to zostało nazwane "złośliwym i nieco sprytnym oszustwem", ponieważ udaje, że przekazuje sankcję Stolicy Papieskiej operatorom nekromancji. Zajmuje się przywoływaniem zbuntowanych aniołów.

Grimorium Verum: Ten magiczny tekst - księga została po raz pierwszy opublikowana w 1517 r. i rzekomo została przetłumaczona z hebrajskiego. Opiera się w pewnym stopniu na Kluczu Salomona i jest całkiem szczery w swoim stwierdzeniu, że zamierza przywołać "diabły", które odnoszą się do czterech żywiołów, tak że wydają się być typem elementarnych duchów (patrz). Część opisu hierarchii duchów pochodzi z Lemegeton (patrz). Dzieło podzielone jest na trzy części: pierwsza opisuje charaktery i pieczęcie demonów, wraz z formami ich przywoływania i odprawiania; druga daje opis nadprzyrodzonych sekretów, które można poznać dzięki mocy demonów; a trzecia to klucz dzieła i jego właściwe zastosowanie. Ale te podziały zarysowują tylko to, co dzieło ma zamiar przedstawić czytelnikowi, ponieważ całe dzieło jest masą zamieszania. Tablice, które dostarczają charakterów, nie odnoszą się do tekstu. Książka tak naprawdę składa się z dwóch części - samego Grimorium Verum i drugiej części, która składa się z magicznych sekretów. Pierwsza dostarcza wskazówek dotyczących przygotowania maga, opartych na wskazówkach z Clavicle of Salomon. Instrukcje - dotyczące wytwarzania magicznych instrumentów oraz skład pergaminu, na którym mają być zapisane znaki i pieczęcie, a także procesy ewokacji i dezorganizacji. Druga część zawiera "podziwu godne sekrety" rzekomego Alberta Magnusa, "Małego Alberta" itd. Dzieło ma jedynie częściowo diaboliczny charakter, a niektóre z jego procesów można by uznać za Białą Magię.

Guppy, Pani: z domu Miss Nichol, słynna angielska medium, która zaczęła używać swoich mocy około 1866 roku. W tym czasie mieszkała z panią Sim, siostrą dr Alfreda Russela Wallace′a, który był częstym świadkiem jej zjawisk. Później jej moce mediumiczne rozwijały się szybko, a krąg jej widzów powiększał się w miarę jak manifestacje stawały się bardziej ambitne. Słychać było pukanie i aporty owoców i kwiatów przenoszone do pokoju spirytystycznego. A. R. Wallace stwierdza, że pewnego razu "pokój i stół zatrzęsły się gwałtownie", a sama Miss Nichol była kilkakrotnie lewitowana (patrz Lewitacja). Niedługo po formalnym rozpoczęciu jej mediumizmu poślubiła pana Samuela Guppy′ego. W styczniu 1872 roku przeprowadziła seans materializacyjny, pierwszą poważną próbę tego rodzaju w Wielkiej Brytanii. Ona i jej mąż odegrali również kluczową rolę we wprowadzeniu fotografii duchowej do Anglii. Po śmierci pana Guppy′ego wyszła za mąż po raz drugi, za pana W. Volckmana.

Gurney, Edmund: Wybitny psycholog i student nauk paranormalnych. Urodził się w Horsham w 1847 r., kształcił się w Blackheath i Trinity College w Cambridge, gdzie uzyskał stypendium. Następnie poświęcił się studiowaniu medycyny i zdał drugi egzamin M.B. Cambridge w 1880 r. Tak wyposażony, zwrócił się ku badaniom nad paranormalnymi zjawiskami, starając się, podobnie jak większość badaczy paranormalnych, znaleźć dowody na przetrwanie świadomości i osobowości po śmierci. Wybrał do zbadania obszar nieświadomej lub podświadomej aktywności - co pan Myers, sam pracownik w tej samej dziedzinie, nazwał "świadomością podprogową". W latach 1874-1878 Gurney i Myers współpracowali z profesjonalnymi mediami, uzyskując jedynie marne wyniki, ale po założeniu Cue Society for Psychical Research przeprowadzono eksperymenty o bardziej naukowej naturze. Zaowocowało to dwoma tomami Phantasms of the Living autorstwa panów Myersa, Podmore′a i Gurneya, które w pewnym stopniu przyczyniły się do ustanowienia telepatii na solidnej podstawie. W tym samym celu skierowano staranne eksperymenty hipnotyczne pana Gurneya między ][885 a 1888 rokiem oraz jego wkład w Pyoceedings of the S.P.R. Był on rzeczywiście idealnym studentem: badań psychicznych, bystrym, cierpliwym, dokładnym, logicznym i całkowicie bezinteresownym. Oprócz prac psychologicznych napisał The Power of Sound (1880), esej o muzyce i zbiór esejów zatytułowany Tertium Quid (1887). Zmarł w czerwcu 1888 roku z powodu przedawkowania leków narkotycznych

Gormogons: Jakobickie Stowarzyszenie Masońskie, być może powiązane z lożami Harodim Używali pseudonimów, takich jak te ostatnie, i mieli ambasadora w Rzymie. Ich historia została naszkicowana w broszurze z 1724 r. zatytułowanej "Dwa listy do przyjaciela" oraz w dziele Pricharda (1730). Książę Wharton i Chevalier Ramsay, którzy byli dobrze znanymi Jakobitami, byli członkami Zakonu. Mieli własny szyfr i tajne przyjęcie, i używali żargonu, w którym nazwy miejsc i osób były ukryte i zamienione. Na rycinie Hogartha znajduje się fragment, w którym Zakon jest wyszydzony pod tytułem "Tajemnica masonerii ujawniona przez Goyinogorów".

Graal, Zaginiona księga: Pochodzenie legendy Graal, która jest oczywiście spekulatywna. Siedem starożytnych ksiąg jest cytowanych jako możliwe źródło tej historii, ale żadna z nich nie spełnia tego warunku. W Huth Merlin wspomniano o "Księdze sanktuarium", ale jest to - księga zapisów, niezawierająca żadnych szczególnych duchowych aluzji. Jeśli taka księga kiedykolwiek istniała, a jest bardzo wątpliwe, czy w ogóle istniała, to najprawdopodobniej była to. Księga mszalna, istniejąca około 1 roku. Jej zawartość odnosiłaby się do mszy po Ostatniej Wieczerzy, w której Chrystus oddał siebie, a kapłan służył. Tajemnica jest potrójna. (t) Pochodzenia, która jest częścią tajemnicy Wcielenia. (2) Objawienia, które miałoby miejsce, gdyby świat był godny. (3) Usunięcie: ponieważ ten świat jest niegodny, Graal miał zostać usunięty, ale nie ukryty, ponieważ jest zawsze dostrzegalny przez każdego, kto jest godny lub wykwalifikowany, aby go zobaczyć. Jak powiedziano, nie jest prawdopodobne, aby taka - księga kiedykolwiek istniała.

Graal, Święty: Część arturiańskiego cyklu romansów, późnego pochodzenia, ucieleśniająca szereg opowieści traktujących o poszukiwaniu pewnego naczynia wielkiej świętości, zwanego graalem lub "graalem". Wersje tej historii są liczne, a najbardziej znane z nich to Conte del Graal, Grand St. Graal, Sir Percyvalle, Quete del St. Graal i Guyot; ale jest wiele innych. W wielu aspektach się pokrywają, ale standardową formę historii można znaleźć w Grand St. Graal - jednej z najnowszych wersji, która pochodzi z XIII wieku. Opowiada, jak Józef z Arymatei użył naczynia używanego podczas ostatniej wieczerzy, aby zebrać krew Odkupiciela, która spłynęła z jego ciała przed pochówkiem. Następnie opisano wędrówki Józefa. Prowadzi grupę do Brytanii, gdzie zostaje wrzucony do więzienia, ale zostaje uwolniony przez Evelacha lub Mordrainsa, którego Chrystus polecił mu pomóc. Ten Mordrains buduje klasztor, w którym Graal jest przechowywany. Brous, szwagier Josepha, ma syna Alaina, który zostaje mianowany strażnikiem Graala; i ten Alain, który złowił wielką rybę, którą karmi cały dom, jest nazywany Bogatym Rybakiem, co staje się tytułem strażników Graala na zawsze. Alain umieścił Graala w zamku Corbenic, a stamtąd w odpowiednim czasie przybywają różni rycerze z dworu króla Artura w poszukiwaniu świętego naczynia, ale tylko najczystsi z czystych mogą zbliżyć się do jego okolic; i w odpowiednim czasie Percival dociera do ujrzenia cudu. Jest prawdopodobne, że idea Graala została zapoczątkowana przez wczesnośredniowieczne legendy o poszukiwaniu talizmanów, które przyniosły wielkie dobrodziejstwa znalazcy: jak na przykład Buty Szybkości, Płaszcz Niewidzialności, Pierścień Gygesa i tak dalej; i że te historie były interpretowane w świetle i duchu średniowiecznego chrześcijaństwa i mistycyzmu. Można je podzielić na dwie klasy: te, które są związane z poszukiwaniem pewnych talizmanów, z których Graal jest tylko jednym, i które dotyczą osobowości bohatera, który osiągnął cel; i po drugie, te, które dotyczą natury i historii talizmanów. Wokół prawdopodobnego wschodniego pochodzenia legendy o Graalu narosło wiele kontrowersji, a wiele erudycji zostało użytych, aby wykazać, że Guvot, prowansalski poeta, który rozkwitał w połowie XII wieku, znalazł w Toledo w Hiszpanii arabską księgę astrologa, Flegitanisa, która zawierała historię Graala. Ale nazwisko "Flegitanis" nie może być w żadnym wypadku arabskim imieniem własnym; i może być to perskie felekeddw9h, perskie słowo złożone, które oznacza "astrologię", a w tym przypadku byłoby to tytuł dzieła astrologicznego. Profesor Bergmann i inni wierzyli, że Święta Legenda powstała w umyśle samego Guyota; ale wniosek ten został stanowczo zwalczony przez nieżyjącego już Alfreda Nutta. Istnieją jednak dobre powody, aby sądzić, że historia ta mogła zostać przywieziona ze Wschodu przez Templariuszy. Legenda Graala była często uważana przez niektórych pisarzy za poparcie teorii, że Kościół Anglii lub Kościół Katolicki istniał od założenia świata. Od wczesnych czasów chrześcijańskich genealogia tych kościołów jest prześledzona wstecz przez patriarchów do licznych postaci apokryficznych; ale nie jesteśmy poinformowani, czy posiadał on hierofantów w czasach neolitu i paleolitu, ani jak powstał. Ta złośliwa i absurdalna teoria, która w rzeczywistości utożsamiałaby chrześcijaństwo z najobrzydliwszymi formami pogaństwa, jest na szczęście ograniczona do małej grupy pseudo-mistyków, składającej się w większości z osób o małej erudycji i mniej liberalnych poglądach. Legenda Tae Graala została chętnie przyjęta przez osoby, które widziały w niej powiązanie między Palestyną a Anglią oraz apel o specjalne i oddzielne założenie Kościoła Anglikańskiego przez bezpośrednich wysłanników z Ziemi Świętej. Glastonbury zostało ustalone jako siedziba imigrantów Graala, a znalezienie szklanego naczynia w pobliżu katedry nie tak dawno temu zostało uznane za potwierdzenie tej historii przez wielu wiernych. Dokładnej daty tego naczynia nie można dokładnie oszacować, ale nie ma najmniejszego powodu, aby przypuszczać, że ma więcej niż kilkaset lat.

Girard, Jean-Baptiste: Jezuita urodzony w 1680, mocno prześladowany przez jausenistów. Oskarżyli go o uwiedzenie dziewczyny o imieniu Catherine Cadire, która wykazywała objawy opętania i musiała zostać wysłana do klasztoru urszulanek w Breście. Jego wrogowie nie mogli wplątać go w tę sprawę, a parlament w Aix, przed którym był sądzony, został zmuszony do uniewinnienia go.

Glanyll, Joseph: (1636 - 1680) Angielski filozof, który napisał kilka prac traktujących o sprawach okultystycznych, urodził się w Plymouth i został duchownym Kościoła Anglii z chargps w Frome Selwood i Streat i Walton. W 1666 roku został mianowany do kościoła opactwa w Bath, został prebendarzem katedry w Worcester i był kapelanem zwyczajnym Karola II. od 1672 roku. W swoim scepsis Scientifica (1665), Sorcerers and Sorceyy (1666) i Sadducismus Tyiumphatus (wydrukowanym w 1681 roku) podjął obronę wiary w zjawiska nadprzyrodzone i dostarczył wiele ilustracji na poparcie swojej teorii. Zamek Glamis: Położony nieco ponad pięć mil na południe od miasta Forfar w Angus i wyglądający jak baśń Grimmów, Zamek Glamis był pierwotnie twierdzą z XIV wieku, która została rozbudowana na przestrzeni lat. Król Malcolm II miał umrzeć w zamku, choć nie w pokoju, który obecnie nosi jego imię. Mówi się również, że było to miejsce zamordowania króla Duncana przez Makbeta. Ponieważ Malcolm zdobył tron dla Duncana, mordując spadkobierców Kennetha III, ogólnie rzecz biorąc, miejsce to i dynastia MacAlpinów mają krwawą historię. W XV wieku ziemie te były w posiadaniu Sir Johna Lyona, kanclerza Szkocji, który poślubił córkę króla Roberta II. Zamek nadal jest w posiadaniu rodziny Lyon, obecnie podniesionej do rangi hrabiów Strathmore i Kinghorne. 9. hrabia został Bowes-Lyon, gdy poślubił dziedziczkę z Yorkshire. Księżna Yorku, żona księcia Jerzego, pochodzi z tej rodziny. Zamek ma opinię najbardziej nawiedzonego w Wielkiej Brytanii, w tym "Earla Beardiego", czwartego hrabiego Crawford, który podobno grał w karty z diabłem w zamurowanym pokoju. Odwiedzający zamek są oprowadzani po wielu wystawnych apartamentach, w tym jadalni (wyłożonej portretami Strathmore′ów), krypcie, wspaniałym salonie, prywatnej kaplicy z malowanym sufitem i salonie używanym przez Królową Matkę. Niestety, jak w wielu takich budynkach (Pałac Scone jest zaszczytnym wyjątkiem), w prywatnych apartamentach nie wolno robić zdjęć. Opowiadana jest historia o dżentelmenie, który nocował w Glamis i obudził się, widząc rycerską zbroję stojącą nad nim. Z twarzą szkieletu wpatrzoną w dół. Inna opowieść mówi o znalezieniu ukrytego pokoju, w którym jakiś pół-człowiek, pół-potwór idiota tarzał się i miauczał w promieniach słońca, ale wszyscy zniknęli, gdy wszedł do pokoju. Większość opowieści o Glamis sugeruje ukryty pokój. Anegdotyczna historia mówi, że księżna w dzieciństwie i kilka innych dam próbowało znaleźć sekretny pokój, gdy mężczyźni byli nieobecni pewnego dnia na przełomie wieków, wieszając paski materiału z każdego pokoju w zamku. Jedno okno nie miało paska materiału, ale zanim można było je zbadać dalej, mężczyźni wrócili, a hrabia był nieproporcjonalnie zły z powodu tego incydentu.

Glas Chairm: Rym lub zaklęcie pochodzenia szkockiego, dzięki któremu można było powstrzymać psa przed szczekaniem i otworzyć zamek, i które miało być szczególnie cenne dla młodych mężczyzn w czasach zalotów. Około dwadzieścia lat temu uważano, że znana postać na Skye, o imieniu Archibald Lightheaded, znała to zaklęcie; ale powtarzał je tak szybko, że nikt nie mógł zrozumieć, co powiedział. Ten biedny człowiek był szalony; ale strach, jaki psy przed nim czuły, przypisywano jego znajomości Glas Ghaiym. Uważano, że rymowanka ta odnosi się do bezpieczeństwa dzieci Izraela w noc poprzedzającą Exodus: "przeciwko żadnemu z synów Izraela pies nie ruszy językiem, ani przeciwko człowiekowi, ani przeciwko zwierzęciu".

Glauber, Johann Rudolph: niemiecki medyk i alchemik, urodzony w Carlstadt w 1603 r. Nie istnieją żadne autentyczne zapisy dotyczące jego życia, chociaż był pisarzem i pozostawił wiele traktatów o medycynie i alchemii. Odkrył i przygotował wiele leków o dużej wartości dla farmacji, z których niektóre są powszechnie stosowane, na przykład znany preparat znany jako Sole Glaubera. Był gorącym zwolennikiem Kamienia Filozoficznego i eliksiru życia. Odnośnie pierwszego, stwierdza: "Niech życzliwy czytelnik zabierze ze sobą mój ostateczny osąd dotyczący wielkiego Kamienia Mądrości; niech każdy człowiek wierzy w to, co chce i jest w stanie zrozumieć. Takie dzieło jest czystym darem Boga i nie może być nauczone przez najostrzejszą moc ludzkiego umysłu, jeśli nie jest wspomagane przez życzliwą pomoc Boskiej Inspiracji. I zapewniam siebie, że w czasach ostatecznych Bóg wzbudzi takich, którym otworzy Gabinet Tajemnic Natury, że będą w stanie czynić cudowne rzeczy na świecie ku Jego Chwale, których, szczerze życzę potomnym, aby mogli się nimi cieszyć i używać ku chwale i czci Boga". Niektóre z głównych dzieł Glaubeya to: Piece filozoficzne, Komentarz do Paracelsusa, Niebo filozofów, czyli Księga udręki, Miraculum Mundi, Dobrobyt Niemiec, Księga ogni. Gloucester, Eleanor Cobham, księżna: żona Humphreya z Gloucester, wuj Henryka VI i Lord Protektor Anglii w czasie małoletniości króla. Chociaż Humphrey był bardzo popularny w Anglii, nie brakowało mu wrogów, a jednym z najbardziej zaciekłych z nich był Henry Beaufort, kardynał Winchester, pra-stryj króla. To on wniósł oskarżenie o czary przeciwko księżnej Gloucester, mając nadzieję, że w ten sposób zniszczy władzę jej męża jako faktycznej głowy królestwa i następcy tronu w przypadku śmierci króla. Przypuszczano, że księżna najpierw uciekła się do czarów, aby zyskać względy Humphreya, którego była drugą żoną. Następnie, gdy wyszła za niego za mąż, a śmierć księcia Bedford usunęła ostatnią przedostatnią barierę między nią a koroną, zabrała się za tajne usuwanie tej bariery, którą był oczywiście nieszczęsny król. Aby pomóc jej w jej złych zamiarach, zwróciła się o radę do Margery Jourdain (Czarownicy Oka), Rogera Bolingbroke′a, Thomasa Southwela i Johna Hume′a, lub Hun, księdza. Wszyscy pięciu zostali oskarżeni o przywoływanie złych duchów i spiskowanie w celu zniszczenia króla. Podejrzewano ich również o wykonanie woskowego wizerunku, który powoli topiono w ogniu, w oczekiwaniu, że wraz z ogniem, życie króla również zmarnuje się. Za domniemane praktykowanie tego powszechnego sposobu czarownic zostali postawieni przed sądem. Ksiądz Hun został informatorem, a Bolingbroke, wyrzekając się swoich złych uczynków, został wezwany do złożenia zeznań. Margery Jourdain została spalona jako czarownica, a księżna Gloucester została skazana na trzykrotne przechadzki ulicami Londynu z zapaloną świecą w ręku, w obecności Lorda Burmistrza, szeryfów i innych. Następnie została wygnana na Wyspę Man.

Gnostycyzm: Pod nazwą "gnostycy" ujęto kilka bardzo różniących się sekt, termin ten pochodził z greki i oznaczał "wiedzieć" w opozycji do czystej teorii, a dzielił to znaczenie ze słowami "czarodziej", "wiedźma", które również wskazują w swoim pierwotnym znaczeniu: "ci, którzy wiedzą". Jednocześnie z chrześcijaństwem sekty te przyjęły określoną formę, a ich obszarem działania były początkowo wschodnie prowincje Cesarstwa Rzymskiego. Ich doktryny były mieszanką indyjskich, egipskich, babilońskich i chrześcijańskich wyznań, astrologii i magii, z dużą częścią żydowskiej kabały. Z Aleksandrii, tego centrum mistycznej nauki, wywodziło się wiele ich charakterystycznych wierzeń i rytuałów, podczas gdy wydaje się pewne, że w pewnym stopniu związali się z mitraizmem (patrz), którego ochronnej dobroci zachodnie chrześcijaństwo również wiele zawdzięczało. Większość sekt miała kapłaństwo tajemnic, a ci inicjowani kapłani praktykowali sztuki magiczne astrologia, zaklęcia, egzorcyzmy, tworzenie talizmanów i amuletów, z których wiele przetrwało do dziś. Mówi się, że greckie misteria, na przykład eleuzyńskie i kabiryjskie, były celebrowane przez sekty gnostyckie aż do późnych lat. Kościół uważał ich za heretyków i czarowników, byli ofiarami nieustannej nękania. W Persji również byli zabijani, ale niektórzy przyjęli islam i przekazali swoje doktryny sektom derwiszów (patrz). Manicheizm, późniejsza sekta, została założona przez Manesa, który należał do Zakonu Magów i słynął ze swoich umiejętności w astrologii, medycynie i magii. Ta sekta była anatemą dla Kościoła, a jej późniejsze odmiany, paulicjanie, katarzy, albigensi, lollardowie, a później jeszcze karbonariusze, nigdy nie zawiedli w wzbudzaniu prześladowczego zapału Kościoła. Apolloniusz z Tyany (patrz), poganin, miał mieć pewne powiązania z gnostykami. Pierwszym wybitnym gnostykiem był Szymon Mag (patrz), współczesny chrześcijańskim apostołom. Mówi się, że Simonianie interpretowali Stworzenie w Księdze Rodzaju jako symbol ciąży płodu, pokusę Ewy i Ogród Eden jako podobne. Karpokratianie, jedna z gnostyckich sekt, czerpali swoje misteria i obrzędy z kultu Izydy. Używali zaklęć teurgicznych, symboli i znaków. Ofici przyjęli również egipskie obrzędy, a jak wskazuje ich nazwa, zawierały one wiele symboliki węża, a wąż był centralnym obiektem ich misteriów. Marcos, uczeń Walentyna i założyciel sekty Marcjana, odprawiał mszę dwoma kielichami, nalewając wino z większego do mniejszego, a po wypowiedzeniu magicznej formuły naczynie napełniano płynem podobnym do krwi, który puchł i wrze. Inne sekty praktykowały wróżbiarstwo i proroctwa za pomocą żeńskich somnambuli. Niektóre sekty zostały zdegradowane w doktrynie i rytuale, często o charakterze orgiastycznym. Talizmany gnostyczne były przeważnie grawerowane na klejnotach, a kolor i tradycyjne cechy klejnotu były częścią jego magicznej skuteczności. Używali zaklęć, uroków i mistycznych formuł, które miały "rozluźniać kajdany, powodować ślepotę u wrogów, sprowadzać sny, zyskiwać przychylność, spełniać wszelkie pragnienia". W greckim papirusie gnostycznym można znaleźć następujące zaklęcie Agatoklesa, służące do wywoływania snów: "Weź kota, czarnego całego i zabitego; przygotuj tabliczkę do pisania i napisz następujące słowa roztworem mirry oraz sen, który chcesz wysłać, i włóż go do pyska kota. Tekst do przepisania brzmi: "Keimi, Keimi, jestem Wielkim, w którego ustach spoczywa Mommom, Thoth, Nauumbre, Karikha, Kenyro, Paarmiathon, święty Ian ic&ieu aeoi, który jest ponad niebem, Amekheumen, Neunana, Seunana, Ablanathanalba" (tutaj następują dalsze imiona), łączę się z N.N. w tej sprawie (co do istoty snu, o którym mowa), ale jeśli jest to konieczne, przynieś mi INT.N. tutaj swoją mocą; pan całego świata, ognisty Boże, połącz się z N.N.′ Ponownie następuje lista bezsensownych imion, formuła kończy się następująco: ′Usłysz mnie, gdyż wypowiem wielkie imię, Thoth! którego każdy bóg czci, a każdy demon się boi, na którego rozkaz każdy posłaniec wypełnia swoją misję. Twoje imię odpowiada siedmiu (samogłoskom) a, e, i, i, o, u, e, iauoegae ouegeia. Nazwałem twoje chwalebne imię, imię na wszystkie potrzeby. Połącz się z N.N., Ukryty, Bóg, w odniesieniu do tego imienia, którego używał również Apollobex.′ Powtarzanie pozornie bezsensownych sylab zawsze uważano za bardzo skuteczne w magicznych rytuałach, albo jako przechowywanie tajnego imienia przywoływanych mocy, albo samej w sobie rzeczywistej mocy. W Magicznym Papirusie Atanasiego, Spell V11., nakazuje ci położyć ogniwo łańcucha na ołowianej płycie i po nakreśleniu jego konturu, napisać na nim, dookoła obwodu, powszechną gnostycką legendę w greckich znakach (czytaną na oba sposoby) w sposób ciągły. W okręgu napisano naturę rzeczy, której chciano zapobiec. Operację nazwano "Pierścieniem Hermesa". Następnie ogniwo należało złożyć na ołowianej płycie i wrzucić do grobu kogoś, kto zmarł przedwcześnie, albo do nieużywanej studni. Po podanej powyżej formule, miało nastąpić po grecku: "Zapobiegnij takiej a takiej osobie zrobienia - takiej a takiej rzeczy - - dowód, że długi ciąg epitetów odnosi się do tej samej mocy. Te początki można by mnożyć, chociaż wiele z bardziej wartościowych części doktryn gnostyckich zostało zniszczonych przez każdego prześladowcę, który się pojawił, a to było łatwe, ponieważ święte i mistyczne nauki, modlitwy i zaklęcia zostały wypisane na nietrwałych pergaminach. To, że wiele zła zostało im przypisane przez Kościół z powodu ich bardziej filozoficznego nawyku myślenia w opozycji do wiary i dogmatów, jest poza wątpliwością.

Garinet, Jules: Autor Hisloy Of Magic in France, Paryż, 1818. W tej ciekawej pracy można znaleźć opis szabatu, rozprawę o demonach, wykład na temat przesądów związanych z magią wśród starożytnych i współczesnych.

Geber:, inaczej Abou Moussah Djafar al Sofi, pochodził z Hamanu w Mezopotamii lub, według innych relacji, był hiszpańskim Maurem, urodzonym w Savile, gdzieś pod koniec VIII wieku, chociaż wszystkie daty dotyczące go są niezwykle wątpliwe. Praktycznie nic nie wiadomo o jego życiu. Podjął szerokie eksperymenty w metalurgii i chemii, w celu odkrycia składników metali, w trakcie których natknął się na kwas azotowy i czerwony tlenek rtęci. To właśnie na rzeczywistych odkryciach opiera się jego reputacja, a nie na licznych fałszywych traktatach, które mu się przypisuje, a które obejmują całą gamę nauk. Jego rzekomo zachowane dzieła, które są napisane po łacinie, nie mogą być traktowane inaczej niż z podejrzliwością, zwłaszcza że kilku średniowiecznych pisarzy przyjęło jego imię.

Genius: Jest powszechnie używane jako nazwa wyższej klasy istot powietrznych, zajmujących pośrednią pozycję między śmiertelnikami a nieśmiertelnymi. Przynajmniej tak wydaje się oznaczać "Daemon", odpowiedni termin w języku greckim. Jest prawdopodobne, że cały system demonologii został wymyślony przez platońskich filozofów i stopniowo zaszczepiony w popularnej mitologii. Platonicy twierdzili jednak, że wywodzą swoje doktryny z "teologii starożytnych", tak że system ten mógł pierwotnie pochodzić ze Wschodu, gdzie stanowił część zasad Zoroastra. Ten mędrzec przypisywał wszystkie działania natury działaniu istot niebieskich, sług jednej najwyższej pierwszej przyczyny, której najbardziej widoczny i olśniewający obraz, Ogień, był czczony jako jego przedstawiciel. Niektórzy rzymscy pisarze mówią o "Geniuszu" jako o "Bogu Natury" lub "Naturze" samej w sobie, ale ich pojęcia wydają się być modyfikowane, jeśli nie tworzone z, etymologicznych skrótów, bardziej prawdopodobnie wprowadzających w błąd niż dających pewną wskazówkę co do prawdziwego znaczenia terminu. W późniejszym okresie zakładali niemal każdą.

Gehenna (inaczej Piekło): Słowo to pochodzi od hebrajskiego ge i Hinnom, Doliny Hinnom - pierwotnie doliny w Palestynie, gdzie Żydzi przepuszczali swoje dzieci przez ogień do Molocha, boga Ammonitów. Gehenna jest popularnie uważana za miejsce pokuty, do którego trafiają niegodziwi, gdy opuszczają tę ziemię: jest przedstawiana jako bezdenna otchłań, rozświetlana jedynie ogniem, który nigdy nie gaśnie. W Dante i Miltonie mamy różne opisy Piekła - jeden niewypowiedzianego cierpienia, grozy i rozpaczy; drugi bardziej wzniośle wyobrażeniowy i przeszyty promieniami wiary i miłości. Lokalizacja Piekła i czas trwania jego mąk były przez wieki przedmiotem wielu pytań. Niektórzy wierzą, że istnieje region czyśćcowy - rodzaj wyższej Gehenny, "w którym dusze sprawiedliwych ludzi są oczyszczane przez tymczasową karę - zanim zostaną wpuszczone do Nieba. Wierzono, że w tym okresie dusza może ponownie odwiedzić miejsca i osoby, które kochała. Persowie rozumieli Gehennę jako miejsce zamieszkane przez divy, czyli zbuntowanych aniołów, do którego zostali oni zamknięci, gdy odmówili pokłonu przed pierwszym człowiekiem. Gehenna jest używana w Nowym Testamencie na określenie piekła i jest praktycznie synonimem greckiego "Hadesu".

Gematria: wraz z teinuyah była nauką o podwójnej interpretacji alfabetu kabalistycznego, który składał się na sztukę notarialną, która jest zasadniczo kompletną nauką znaków tarota (patrz) i ich złożonego i różnorodnego zastosowania do definiowania wszystkich tajemnic.

Gilles de Laval: Lord Raiz i marszałek Francji, "Sinbeard" z naszych legend szkolnych i słynny czarodziej, urodził się około roku 1420 w jednej z najsłynniejszych rodzin Bretanii. Jego ojciec zmarł, gdy miał dwadzieścia lat, a porywczy chłopak odkrył, że posiada nieograniczoną władzę i bogactwo. Z urodzenia był spokrewniony z Roceys, Craons i Montmorencys. Przez śmierć ojca został panem piętnastu książęcych posiadłości, przynosząc dochód w wysokości trzystu tysięcy liwrów. Był przystojny, gibki, dobrze zbudowany, ale wyróżniał się dodatkiem brody w kolorze niebieskawo-czarnym. Jego sposób bycia był fascynujący, jego erudycja rozległa, jego odwaga nienaganna. Wszystko zdawało się obiecywać wspaniałą i znakomitą karierę, zamiast tej - mrocznej i nędznej historii, która skojarzyła imię Sinobrodego z tak wieloma tradycjami grozy i legendami o okrutnych zbrodniach. Na początku nie zrobił nic, aby usprawiedliwić złą wróżbę. Służył z zapałem i walecznością w wojnach Karola VI przeciwko Anglikom i walczył pod Joanną d′Arc w pamiętnym oblężeniu Orleanu. Jego wyczyny zapewniły mu od wdzięcznego króla nagrodę w postaci wysokiej godności marszałka Francji. Od tego momentu jego kariera zmierzała w dół. Wycofał się do swojego zamku Champagne-October i oddał się najbardziej luksusowemu przepychowi. Dwustu jeźdźców towarzyszyło mu w podróżach, a jego orszak, gdy wybierał się na polowanie, przewyższał wspaniałością orszak samego króla. Jego świta nosiła najwspanialsze stroje; jego konie były przystrojone najbogatszymi ozdobami; bramy jego zamku były otwarte dzień i noc dla wszystkich przybyszów, dla których codziennie pieczono wołu w całości, a owce, świnie i drób, wino, miód pitny i hipokras dostarczano w ilościach wystarczających dla pięciuset osób. Tę samą miłość do przepychu przeniósł do swojej pobożności. Jego główny kapelan, którego nazywał biskupem, dziekanem, kantorem, dwoma archidiakonami, czterema wikariuszami, nauczycielem, dwunastoma pomocniczymi kapelanami i ośmioma chórzystami, stanowili jego instytucję kościelną. Każdy z nich miał swojego konia i sługę; wszyscy byli ubrani w szaty szkarłatne i futrzane i mieli kosztowne nominacje. Święte naczynia, krucyfiksy, wszystkie ze złota i srebra, były przewożone z nimi, gdziekolwiek udał się ich pan, wraz z wieloma organami, każdy niesiony przez sześciu ludzi. Bardzo pragnął, aby wszyscy księża jego kaplicy mieli prawo nosić mitrę i wysłał wiele poselstw do Rzymu, aby uzyskać ten przywilej, ale bez powodzenia. Utrzymywał chór dwudziestu pięciu młodych dzieci obojga płci, a ich naukę śpiewu kazał im uczyć najlepsi mistrzowie (świeckiego). Miał też swoich komików, tancerzy morris i żonglerów, a każda godzina była uwieńczona jakąś zmysłową gratyfikacją lub rozkoszną przyjemnością. W 1443 roku ten wspaniały młody pan poślubił Catherinę, dziedziczkę szlachetnego rodu Thouars, co dało mu nowe okazje do zaprezentowania swojej szalonej pasji do wystawnej pompy. Wydawał najwspanialsze bankiety; brał udział w najbardziej rycerskich turniejach. Jego goście, którzy przybywali ze wszystkich stron, aby wziąć udział w zabawie w Champtoc6, nie wiedzieli, co podziwiać bardziej: jego biegłość we wszystkich ćwiczeniach rycerskich czy jego głęboką erudycję. "Poślubił młodą kobietę z wysokiego rodu" - mówi Eliphas Levi - "i trzymał ją praktycznie zamkniętą w swoim zamku w Machecoul, które miało wieżę z wejściem "podświetlonym". Marszałek rozpuścił pogłoskę, że jest w ruinie i nikt nie próbował tam wejść. Pomimo tego Madame de Raiz, która często była sama w godzinach skowronkowych, widziała czerwone światła poruszające się tam i z powrotem w tej wieży; ale nie odważyła się zapytać męża, którego dziwaczny i ponury charakter napawał ją skrajnym przerażeniem. Stan prawny utrzymywany przez Lorda Retz był tak rozległy, że wyczerpał nawet jego pozornie niewyczerpane dochody, a aby zdobyć fundusze na przyjemności i ekstrawagancję, był zmuszony sprzedać kilka swoich baronii. Następnie Marszałek próbował pozbyć się swojego senioratu Ingrande. Ale jego spadkobiercy - z mocy prawa, niechętni, aby ich cenny spadek stopniowo rozchodził się w nicość, poprosili o interwencję Króla, a królewski edykt zakazał mu sprzedaży jego ojcowskich majątków. W tej sytuacji większość mężczyzn ograniczyłaby swój rozrzutny tryb życia i starałaby się oszczędzać dochody, ale Gilles de Retz nie potrafił żyć w zmniejszonym splendorze. Luiries, które go otaczały, były dla niego wszystkim, co tworzyło życie. Pozbawić go jego majestatu byłoby jak zadanie śmiertelnego ciosu w jego serce. Pieniądze stały się zatem głównym przedmiotem jego pragnień, a aby je zdobyć, jego rozbudzonej wyobraźni wydawało się, że wystarczy, aby został alchemikiem. Wysłał więc do Włoch, Hiszpanii i Niemiec i zaprosił adeptów wielkiej nauki, aby udali się z krainy pięknej do wspaniałości Champtoc6. Wśród tych, którzy otrzymali wezwanie i pozostali z nim związani przez resztę jego kariery, byli Prelati, alchemik z Padwy i lekarz z Poitou, którego nazwiska nie podano. Za ich namową zbudował okazałe laboratorium i wraz z innymi adeptami z zapałem rozpoczął poszukiwania Kamienia Filozoficznego. Przez dwanaście miesięcy piece płonęły radośnie, a tysiąc chemicznych kombinacji pozbyło się złota i srebra Marszałka. Tymczasem alchemicy ucztowali przy najbardziej luksusowych potrawach i pili najrzadsze wina; i tak godne podziwu były ich kwatery, że, jeśli chodzi o nich, kontynuowaliby poszukiwania eliksiru vita~, czyli Kamienia Filozoficznego, dopóki śmierć nie przerwałaby ich prac. Impetualność Pana Retz nie mogła znieść takich przewlekłych procesów. Chciał bogactwa i chciał go natychmiast. Jeśli wielkiej tajemnicy nie dałoby się odkryć żadną szybszą metodą, nie chciał jej mieć, ani też, skoro jego zasoby szybko topniały, nie pomogłoby mu to wiele, gdyby te zajęły kilka lat. Na tym skrzyżowaniu lekarz z Poitousaii i alchemik z Padwy szepnęli mu o szybszych i śmielszych metodach osiągnięcia pożądanego alkehest, gdyby miał odwagę je przyjąć. Gilles de Retz natychmiast odprawił gorszych adeptów i oddał się w ręce dwóch zdolniejszych i subtelniejszych mistrzów. Przekonali go, że Zły może im natychmiast wyjawić tajemnicę i zaproponowali, że wezwą go ex tenebris, aby Marszałek zawarł z nim wszelkie porozumienie, jakie uzna za najlepsze. Dopóki ratuje swoją duszę, Pan Retz oświadczył, że jest gotów zrobić wszystko, co diabeł rozkaże. W tym stanie umysłu udał się do lekarza o północy do samotnej wnęki w sąsiednim lesie, gdzie lekarz narysował magiczny krąg i wykonał "zwyczajowe zaklęcia". Gilles słuchał inwokacji ze zdumieniem i oczekiwał, że w każdej chwili Duch Ciemności wybuchnie w przestraszonej ciszy. Po upływie trzydziestu minut lekarz objawił oznaki największego niepokoju; jego włosy zdawały się stać dęba, jego oczy pałały niewypowiedzianym przerażeniem; mówił dziko, kolana M trzęsły się, śmiertelna bladość rozlała się na jego twarzy i osunął się na ziemię. Gilles był człowiekiem nieustraszonej odwagi i patrzył na dziwną scenę niewzruszony. Po chwili lekarz udawał, że odzyskuje przytomność. Wstał i zwróciwszy się do swego pana, zapytał, czy nie zauważył gniewnego oblicza diabła. De Retz odpowiedział, że nie widział diabła. Na co lekarz oświadczył, że diabeł pojawił się w formie dzikiego lamparta i strasznie na niego warczał. "Ty", powiedział do swego pana, "byłbyś taki sam i słyszał to samo, gdyby nie twój brak wiary. Nie mogłeś się zdecydować, by oddać się całkowicie jego służbie, dlatego zasiał mgłę przed twoimi oczami". De Retz przyznał, że jego postanowienie nieco się zachwiało, ale teraz dokonał wyboru, czy rzeczywiście Zły mógłby zostać zmuszony do przemówienia i ujawnienia tajemnicy powszechnego alkahest. Lekarz powiedział, że w Hiszpanii i Afryce rosną pewne zioła, które posiadają niezbędną moc, i zaproponował, że sam pójdzie ich poszukać, jeśli Pan Laval dostarczy funduszy. Ponieważ nikt inny nie byłby w stanie wykryć ziół tak cudownie obdarzonych, De Retz podziękował lekarzowi za jego dobrowolne wyrzeczenie się i obdarzył go całym złotem, na jakie mógł sobie pozwolić. Następnie lekarz pożegnał się ze swoim łatwowiernym patronem, który nigdy więcej go nie zobaczył. De Retz, gdy tylko lekarz opuścił Chanvptoc, znów ogarnęła go gorączka niepokoju. Jego dni i noce wypełnione były nieustannymi wizjami złota; złota, bez którego musiał porzucić swój pozłacany przepych i nieświęte przyjemności; złota, bez którego nie mógł mieć nadziei na stawienie czoła swoim wrogom ani na uzyskanie zwolnienia od sprawiedliwej kary za swoje zbrodnie. Zwrócił się teraz o pomoc do alchemika Prelatiego, który zgodził się podjąć przedsięwzięcie, jeśli De Retz dostarczył mu amulety i talizmany niezbędne w tak kłopotliwej pracy. Miał podpisać krwią kontrakt, że będzie posłuszny diabłu we wszystkim i złożyć ofiarę z rąk, oczu, krwi, serca i płuc małego dziecka. Szaleniec, który chętnie zgodził się na te warunki, Prelati wyszedł sam następnej nocy i po trzygodzinnej nieobecności wrócił do swojego niecierpliwego pana. - Jego opowieść była potwornie ekstrawagancka, ale De Relz połknął ją chciwie. Diabeł pojawił się w postaci przystojnego dwudziestoletniego mężczyzny, który pragnął, by nazywano go Barronem, i wskazał mu zapas sztabek czystego złota, zakopanych pod dębem w sąsiednim lesie, które miały stać się własnością Lorda Laval, jeśli wypełni warunki kontraktu. Ale ta jasna perspektywa została przyćmiona nakazem diabła, że złota nie należy szukać, dopóki nie upłynie okres siedmiu razy siedem tygodni, w przeciwnym razie zamieni się ono w łupki i pył. Do Retz nie chciał wcale czekać tak wiele miesięcy na realizację swoich życzeń i chciał, aby Prelati zasugerował diabłu, że powinien odmówić dalszej korespondencji z nim, jeśli sprawy nie da się przyspieszyć. Prelati namawiał go, by poczekał siedem razy siedem dni, a następnie obaj zabrali się za kilof i łopatę, by wykopać skarb. Po ciężkiej pracy natrafili na ładunek tabliczek z napisami hieroglificznymi. Prelati wpadł w szał i nazwał Złego kłamcą, łotrem, łobuzem - De Retz serdecznie przyłączył się do jego zaciekłych oskarżeń. Namówił jednak swego pana, by wystawił diabłu kolejną próbę i z dnia na dzień prowadził go mrocznymi wróżbiarskimi wskazówkami i udawaną demoniczną insynuacją, aż zdobył niemal wszystkie kosztowności pozostałe jego nieszczęsnej ofierze. Przygotowywał się wtedy do ucieczki ze swoim łupem - gdy wydarzyła się katastrofa, która wciągnęła go w ruinę swego pana. W Wielkanoc, w roku 1440, po uroczystej komunikacji w swojej kaplicy i pożegnaniu się z panią z Machecoul, mówiąc jej, że wyrusza do Ziemi Świętej, biedne stworzenie nawet wtedy bało się pytać, tak bardzo drżała na jego widok; była również w kilku miesiącach ciąży. Marszałek pozwolił siostrze przyjechać z wizytą jako towarzysz podczas jego nieobecności. Madame de Raiz skorzystała z tej pobłażliwości, po czym Gilles de Laval wsiadł na konia i odjechał. Siostrze 1\1adamc de Raiz opowiedział o swoich obawach i niepokojach. Co działo się w zamku? Dlaczego jej pan był tak ponury? Co oznaczały jego powtarzające się nieobecności? Co stało się z dziećmi, które znikały dzień po dniu? Co to były za nocne światła w zamurowanej wieży? Te i inne problemy w najwyższym stopniu pobudzały ciekawość obu kobiet. Co jednak można było zrobić? Marszałek wyraźnie zabronił im nawet zbliżać się do wieży i przed odejściem wyraził ten nakaz. Musiała mieć z pewnością tajne wejście, dlatego Madame de Raiz i jej siostra Anna zaczęły przeszukiwać dolne pomieszczenia zamku, róg po kącie, kamień po kamieniu. W końcu w kaplicy, za ołtarz, natknęli się na miedziany guzik, ukryty w masie rzeźby. Ustąpił pod naciskiem, kamień się zsunął, a dwaj ciekawscy poszukiwacze, teraz wszyscy drżący, rozpoznali najniższe stopnie schodów, które prowadziły do skazanego turysty. Na szczycie pierwszego biegu schodów znajdował się rodzaj kaplicy, z krzyżem do góry nogami i czarnymi świecami; na ołtarzu stała odrażająca postać, bez wątpienia przedstawiająca demona. Na drugim piętrze natknęli się na piece, retorty, alembiki, węgiel drzewny - jednym słowem, cały aparat alchemiczny. Trzeci bieg prowadził do ciemnej komnaty, gdzie ciężka i cuchnąca atmosfera zmusiła młode kobiety do wycofania się. Madame de Raiz zderzyła się z wazonem, który się przewrócił, i była świadoma, że jej szata i stopy były przemoczone jakąś gęstą i nieznaną cieczą. Powracając do światła na szczycie schodów, odkryła, że jest skąpana we krwi. Siostra Anna uciekłaby z tego miejsca, ale w Madame de Raiz ciekawość była silniejsza niż obrzydzenie czy strach. Zeszła po schodach, wzięła lampę z piekielnej kaplicy i wróciła na trzecie piętro, gdzie czekał na nią przerażający widok. Miedziane naczynia wypełnione krwią stały na całej długości ścian, opatrzone etykietami z datą na każdym, a na środku pokoju stał czarny marmurowy stół, na którym leżało ciało dziecka, zamordowanego całkiem niedawno. To była jedna z tych mis, które spadły, a czarna krew rozlała się daleko i szeroko po brudnej i pogryzionej przez robaki drewnianej podłodze. Obie kobiety były teraz półżywe ze strachu. Madame de Raiz starała się za wszelką cenę zatrzeć dowody jej nieostrożności. Poszła po gąbkę i wodę, aby umyć deski, ale tylko rozprzestrzeniła plamę, a to, co na początku wydawało się czarne, stało się całe szkarłatne w odcieniu. Nagle głośny hałas rozległ się w zamku, zmieszany z krzykami ludzi wołających Madame de Raiz. Rozróżniła przepełnione grozą słowa: "Oto Monseigneur, wróć". Obie kobiety ruszyły w stronę schodów, ale w tej samej chwili usłyszały tupot stóp i dźwięk innych głosów w kaplicy diabła. Siostra Anna pobiegła w górę, na blanki wieży; Madame de Raiz zeszła drżąca i znalazła się twarzą w twarz ze swoim mężem, w trakcie wchodzenia, w towarzystwie odstępczego księdza i księdza. Gilles de I′avol chwycił żonę za ramię i nie mówiąc, wciągnął ją do piekielnej kaplicy. Wtedy to Prelati zauważył do Marszałka: "To musi być konieczne, jak widzisz, a ofiara przyszła z własnej woli..." "Niech tak będzie" odpowiedział jego pan. "Bądź, - w czarnej mszy... ... Odstępczy ksiądz podszedł do ołtarza, podczas gdy Gilles de Laval otworzył małą filiżankę umieszczoną w nim i wyciągnął duży nóż, po czym usiadł blisko swojej małżonki, która teraz była prawie w omdleniu i leżała w kupie na ławce przy ścianie. Świętokradcze ceremonie były - an. Należy wyjaśnić, że marszałek, tak daleko od udania się w drogę do Jerozolimy, udał się tylko do Nantes, gdzie mieszkał Prelati; zaatakował tego nieszczęsnego nędznika -, z najwyższą furią i groźbą, gotów go zabić, jeśli nie dostarczy środków, aby wydobyć od diabła to, czego domagał się przez tak długi czas. W celu uzyskania zwłoki Prelati oświadczył, że piekielny mistrz wymaga strasznych warunków, najpierw amon, który będzie ofiarą nienarodzonego chila marszałka, po rozdarciu go siłą z łona matki. Gilles de Laval nie odpowiedział, ale natychmiast wrócił do Machecoul, florencki czarownik i jego wspólnik, ksiądz, byli w jego orszaku. Z resztą jesteśmy zaznajomieni. Tymczasem siostra Anna, pozostawiona sama sobie na dachu wieży i nie śmiejąc zejść, zdjęła welon, aby przy okazji dać znaki rozpaczy. Odpowiedzieli im dwaj kawalerzyści w towarzystwie oddziału uzbrojonych ludzi, którzy jechali w kierunku zamku; okazali się jej dwoma braćmi, którzy dowiedziawszy się o fałszywym wyjeździe marszałka do Palestyny, przybyli odwiedzić i pocieszyć Madame de Raiz. Wkrótce potem przybyli z łoskotem na dziedziniec zamku, po czym Gilles de Laval przerwał "tę okropną ceremonię" i powiedział do żony: "Pani, wybaczam ci, a sprawa między nami jest skończona, jeśli teraz zrobisz, jak ci mówię. Wróć do swoich apartamentów, zmień ubranie i dołącz do mnie w pokoju gościnnym, gdzie zamierzam przyjąć twoich braci. Ale jeśli powiesz jedno słowo lub wzbudzisz w nich najmniejsze podejrzenie, zadzwonię do ciebie, gdy odejdą; rozpoczniemy czarną mszę w miejscu, w którym jest teraz przerwana, a podczas konsekracji umrzesz. Zaznacz, gdzie kładę ten nóż. Wstał i poprowadził żonę do drzwi jej komnaty, a następnie przyjął jej krewnych i ich świtę, mówiąc, że ta dama przygotowuje się, by przyjść i pozdrowić swoich braci. Madame de Raiz pojawiła się niemal natychmiast, blada jak widmo. Gilles de Taval nie spuszczał z niej wzroku, próbując kontrolować ją wzrokiem. Kiedy jej brat zasugerował, że jest chora, odpowiedziała, że to zmęczenie ciążą, ale dodała półgłosem: "Ratuj mnie, on chce mnie zabić". W tym samym momencie siostra Anna wpadła do sali, krzycząc: "Zabierzcie nas stąd; ratujcie nas, moi bracia, ten człowiek jest zabójcą", i wskazała na Gilles′a de Lavala. Podczas gdy marszałek wzywał swoich ludzi, eskorta dwóch gości otoczyła kobiety obnażonymi mieczami, a ludzie marszałka rozbroili się zamiast go posłuchać. Madame de Raiz, z siostrą i braćmi, dotarła do mostu zwodzonego i opuściła zamek. Straszne plotki rozchodziły się teraz po całym kraju. Zauważono, że wiele młodych dziewcząt i chłopców zaginęło. Niektórzy zostali odnalezieni w Zamku Champtoc6, a nie dalej. Głos publiczny oskarżał go o morderstwo; i o zbrodnie jeszcze gorsze niż morderstwo - o pożądanie w jego najohydniejszych i najbardziej odrażających formach. To prawda, że nikt nie odważył się otwarcie oskarżyć barona tak potężnego jak Lord of Retz. To prawda, że kiedykolwiek w jego obecności wspominano o okolicznościach zaginięcia tak wielu dzieci, zawsze okazywał największe zdziwienie. Ale podejrzenia ludzi, które wzbudziły, niełatwo rozwiać; a Zamek Champtoc6 i jego lord wkrótce zyskali przerażającą reputację i zostali otoczeni przerażającą tajemnicą. Ciągłe znikanie młodych chłopców i dziewcząt wywołało tak gorzkie uczucia w okolicy, że Kościół poczuł się zmuszony do interwencji, a na poważne oświadczenia biskupa Nantes, książę Bretanii nakazał aresztowanie De Retza i jego wspólnika. Ich potrójna rozprawa odbyła się przed komisją złożoną z biskupa Nantes, kanclerza Bretanii, wikariusza inkwizycji i Pierre′a 1′146pitala, przewodniczącego parlamentu prowincjonalnego. De Reiz został oskarżony o czary, sodomię i morderstwo. Na początku wykazał się najwyższym chłodem, potępił swoich sędziów jako nic niewartych i nieczystych i oświadczył, że zamiast bronić się przed takimi bezwstydnymi łobuzami, wolałby zostać powieszony jak pies, bez procesu. Ale przytłaczające dowody przeciwko niemu - straszne rewelacje dokonane przez Prälatiego i jego sługi o jego porzuconej żądzy, o jego poświęceniach małych dzieci dla rzekomej satysfakcji diabła i okrutna przyjemność, z jaką rozkoszował się pulsującymi kończynami i szklistymi oczami tych, którzy byli w równym stopniu ofiarami jego zmysłowości i okrucieństwa - ta okropna opowieść, gdy dzień po dniu rozwijała czarny zapis jego potworności, wstrząsnęła nawet jego niewzruszoną odwagą, e, i przyznał się do wszystkiego. Krwawa kronika pokazała, że prawie setka dzieci padło ofiarą tego szaleńca i jego szalonej chciwości Kamienia Filozoficznego. Zarówno De Retz, jak i Prelati zostali skazani na spalenie żywcem, ale biorąc pod uwagę jego rangę, kara Marszałka została nieco złagodzona. Został uduszony, zanim został oddany płomieniom. Na szafocie zawołał do Prâlatiego z odrażającym przypuszczeniem religijnej pewności: "Żegnaj, przyjacielu Franciszku. Na tym świecie już się nie spotkamy, ale połóżmy nasze nadzieje w Bogu - zobaczymy się w Raju". Wyrok wykonano w Nantes, 23 lutego 1440 r. "Pomimo jego licznych i okrutnych okrucieństw", mówi stary kronikarz Monstrelet, "on złożył bardzo pobożny koniec, pełen skruchy, najpokorniej błagając swego Stwórcę o zmiłowanie nad jego licznymi grzechami i niegodziwością. Kiedy jego ciało zostało częściowo spalone, niektóre damy i panienki z jego rodziny poprosiły księcia Bretanii o wydanie jego szczątków, aby mogły zostać pochowane w ziemi świętej, co zostało przyznane. Większość szlachty Bretanii, a zwłaszcza jego krewni, byli w najwyższym żalu i zamieszaniu z powodu jego haniebnej śmierci". Zamek Champtoc6 nadal stoi w pięknej dolinie, a wokół jego szarych, starych murów krąży wiele romantycznych legend. "Okropne, na wpół spalone ciało samego potwora", mówi Trollope, "otoczone płomieniami, blade, rzeczywiście, i o jaskrawej barwie, ale trwalsze niż te, które kat rozpalił wokół swojej śmiertelnej postaci na łące pod murami _2\antes - jest widoczne w jasne księżycowe noce, stojące to na jednym najwyższym punkcie skalistej ściany, to na innym, i słyszane, jak jego jęk miesza się z szumem nocnego wiatru. Blade, bezkrwawe postacie, również, o młodzieńczym wzroście i postawie, niespokojne, niepogrzebane duchy nieszczęśników, którzy zginęli w tych lochach bez skazy, można w podobnych momentach zobaczyć, jak przelatują tam i z powrotem w licznych grupach przez przestrzeń zamkniętą zrujnowanymi murami, z prędkością większą niż śmiertelna, lub pośpiesznie zerkające z okna do okna tkaniny, wciąż szukające ucieczki z jej nienawistnego zamknięcia".

Głowa rezerwowa: "Portret" głowy zmarłego, umieszczany w grobowcach Starego Państwa jako forma ubezpieczenia na wypadek utraty mumii lub głównych posągów właściciela grobowca. Obecność głowy rezerwowej umożliwiała ba powrót do grobowca i zapewnienie życia osobie reprezentowanej przez głowę rezerwową.

Gerza: Stanowisko w Górnym Egipcie pierwotnie używane do typowania trzeciej lub najpóźniejszej kultury predynastycznej na południu, Gerzean. Obecnie faza ta jest częściej klasyfikowana jako NAQADA II.

GROBOWCE : Mastaba: Od ok. 3400 r. p.n.e. były budowane dla klas rządzących; składały się z podziemnej podbudowy (wyłożonej cegłą jamy, w której mieścił się pochówek) i nadbudówki (w celu oznaczenia grobu nad ziemią i zapewnienia miejsca do przechowywania rzeczy pogrzebowych). Były budowane z cegły mułowej, a później z kamienia. Egiptolodzy używają terminu "mastaba", ponieważ nadbudówka ma kształt i wygląd mastaby (arabskiej "ławy") umieszczonej przed domami w egipskiej wiosce. Piramida, zbudowana jako miejsce pochówku rodziny królewskiej, prawdopodobnie rozwinęła się z grobowca mastaba, ale szlachta zachowała tę strukturę do własnych pochówków w całym Starym Państwie. Wykute w skale: później, w Średnim Państwie, grobowce wykute w skale zastąpiły grobowce mastaba do pochówków szlachty. Były one wykute w klifach w różnych nomach (prowincjach) i zawierały komory grobowe i kaplice ofiarne. W Nowym Państwie królowie porzucili piramidy na rzecz grobowców wykutych w skale w Dolinie Królów; ich królowe i książęta byli podobnie chowani w pobliskim obszarze, zwanym obecnie Doliną Królowych, podczas gdy wysocy urzędnicy zajmowali wykute w skale grobowce rozsiane po całym obszarze.

Global Information Assurance Certification (GIAC): Jednostka certyfikująca bezpieczeństwo informacji, założona przez instytut SANS.

Główny ubezpieczyciel: Pierwszy wymieniony bank w konsorcjum.

G7: Kraje "Grupy Siedmiu": USA, Kanada, Wielka Brytania, Niemcy, Francja, Włochy i Japonia.

GEMM: Animator rynku o charakterze gilt-edge, bank lub dom maklerski zarejestrowany w Banku Anglii jako animator rynku w przypadku obligacji skarbowych. GEMM jest zobowiązany do wypełniania pewnych obowiązków w ramach swojej funkcji jako zarejestrowanego animatora rynku, w tym do dokonywania dwustronnych notowań cenowych we wszystkich obligacjach skarbowych i uczestniczenia w aukcjach obligacji skarbowych. Debt Management Office rozróżnia obecnie konwencjonalne obligacje skarbowe GEMM i obligacje indeksowane GEMM, znane jako IG GEMM.

GIC: Gwarantowany kontrakt inwestycyjny.

Gilt: Denominowany w funtach szterlingach brytyjski rządowy papier wartościowy notowany na giełdzie, wyemitowany przez HM Treasury z początkowym terminem zapadalności ponad 365 dni w momencie emisji. Termin "gilt" (lub gilt-edge) odnosi się do głównej cechy gilts jako inwestycji: ich bezpieczeństwa.

Gra o sumie zerowej: Gra o sumie zerowej opiera się na koncepcji, że strata jednej strony jest równa zyskowi drugiej strony. Ta koncepcja została opracowana w kontekście teorii gier, gdzie decyzje ekonomiczne i polityczne są podejmowane racjonalnie, co prowadzi do wyraźnych zwycięzców i przegranych. W świecie rzeczywistym jednak istnieje niewiele prawdziwych gier o sumie zerowej. Wynalezienie lepszej pułapki na myszy nie zaszkodzi nikomu, poza kilkoma nieudolnymi twórcami pułapek na myszy - i oczywiście myszami.

Gorące pieniądze : Pieniądze inwestowane na arenie międzynarodowej przez bardzo krótkie okresy czasu są często określane jako gorące pieniądze. W krajach rozwijających się miliardy dolarów często napływają w poszukiwaniu wysokich zysków. Ale gdy zmieniają się podstawy ekonomiczne lub dochodzi do światowego kryzysu finansowego, pieniądze mogą wypłynąć w każdej chwili. Laureat Nagrody Nobla James Tobin zaproponował kiedyś podatek od transferów gorących pieniędzy, zwany podatkiem Tobina, aby zmniejszyć nieograniczony przepływ pieniędzy do i z gospodarek krajów rozwijających się.

Guevara, Che: Aktywiści antyglobalizacyjni przyjęli Che Guevarę, argentyńskiego partyzanta, jako jeden z symboli w walce z ustalonym porządkiem globalnym, powołując się na rewolucyjne działania Che w Ameryce Łacińskiej. Po chwyceniu za broń u boku Fidela Castro na Kubie i przewodzeniu tam rewolucji komunistycznej - kubańscy uczniowie nadal zaczynają dzień od skandowania "Będziemy jak Che" - walczył w antykapitalistycznych bitwach tak daleko, jak Kongo i Boliwia, gdzie został zabity w wieku trzydziestu dziewięciu lat. Jako minister przemysłu na Kubie, Che nadzorował wywłaszczenie praktycznie wszystkich prywatnych aktywów.

Gaz cieplarniany : Bez niektórych cząstek w atmosferze temperatura Ziemi spadłaby poniżej zera. Obecność niektórych cząstek - głównie pary wodnej, dwutlenku węgla, metanu, podtlenku azotu i ozonu - powoduje efekt "cieplarniany", zatrzymując część promieni słonecznych i ogrzewając ziemię tak samo, jak szklarnia tworzy zdrowe środowisko dla wzrostu roślin. Niestety, zanieczyszczenie spowodowane przez człowieka gwałtownie wzrasta, co prowadzi do wykładniczego wzrostu ilości gazów cieplarnianych w atmosferze i wzrostu globalnego ocieplenia.

Greenmail : W przypadku wrogiego przejęcia lub wykupu lewarowanego firmy czasami nakłaniają przeciwników do zmiany zdania - i kierunku działania - oferując im ogromne zachęty finansowe. Jedną z najczęstszych form tego greenmailu jest oferowanie zakupu ich akcji po cenach wyższych od rynkowych.

G7, G8, G20 : Pierwszą grupą państw utworzoną w celu koordynacji strategii gospodarczej była Grupa Siedmiu, czyli G7, do której należały Kanada, Stany Zjednoczone, Japonia, Francja, Niemcy, Włochy i Wielka Brytania. Przywódcy siedmiu krajów spotykają się regularnie, aby omawiać szeroki zakres kwestii politycznych i gospodarczych. Kiedy Rosja dołączyła do szeregów gospodarek kapitalistycznych, została zaproszona do zostania członkiem stowarzyszonym G7, co doprowadziło do powstania G8. Aby nie być gorszym, kraje rozwijające się utworzyły forum, aby zgrupować główne gospodarki rozwijającego się świata w podobną organizację zwaną G20, składającą się z różnej liczby członków - nazwa pochodzi od daty jej założenia, 20 sierpnia 2003 r. Główne kierownictwo G20 składa się z czterech największych krajów: Brazylii, Chin, Indii i RPA, które są czasami określane jako G4. Inna całkowicie odrębna G20 składa się z dziewiętnastu stosunkowo bogatych krajów plus jednego, przedstawiciela Unii Europejskiej. Została utworzona w 1999 r. w celu promowania zrównoważonego wzrostu w gospodarce światowej.

Gearing : Dźwignia daje więcej korzyści za swoje pieniądze - umożliwiając firmom pożyczanie pieniędzy w celu uzupełnienia funduszy dostarczanych w formie kapitału akcyjnego. Dźwignia jest również nazywana wskaźnikiem zadłużenia.

Globalne ocieplenie : Wpływ drastycznego wzrostu gazów cieplarnianych w atmosferze doprowadził do wzrostu ilości promieni słonecznych uwięzionych w atmosferze ziemskiej, co doprowadziło do wzrostu temperatur w wielu częściach świata. Transport, produkcja przemysłowa i działalność rolnicza przyczyniły się do wzrostu cząstek w atmosferze ziemskiej i późniejszego globalnego ocieplenia. Oczekuje się, że ekonomiczny wpływ globalnego ocieplenia, wliczając katastrofy takie jak huragany i powodzie, sięgnie bilionów dolarów.

Gospodarka wolnorynkowa : Gdzie decyzje podejmuje rynek, a nie rząd. Idea gospodarki wolnorynkowej polega na dostarczaniu konsumentom i firmom najlepszych produktów po najlepszych cenach. W przeciwieństwie do gospodarek centralnie planowanych, w których decyzje o tym, ile produkować i jak dystrybuować tę produkcję, podejmuje rząd (patrz gospodarka centralnie planowana), gospodarka wolnorynkowa pozwala rynkom decydować o wszystkim, od cen po produkcję.

Gra o sumie zerowej Gra o sumie zerowej opiera się na koncepcji, że strata jednej strony jest równa zyskowi drugiej strony. Ta koncepcja została opracowana w kontekście teorii gier, gdzie decyzje ekonomiczne i polityczne są podejmowane racjonalnie, co prowadzi do wyraźnych zwycięzców i przegranych. W świecie rzeczywistym jednak istnieje niewiele prawdziwych gier o sumie zerowej. Wynalezienie lepszej pułapki na myszy nie zaszkodzi nikomu, poza kilkoma nieudolnymi twórcami pułapek na myszy - i oczywiście myszami.

GRUPA-A Termin wymyślony przez George′a Reisnera i używany przez egiptologów do określenia mieszkańców Nubii w okresie predynastycznym, wczesnodynastycznym i wczesnym Starym Państwie. Wygląda na to, że ludzie byli pasterzami i rolnikami. Znani są z miejsc cmentarnych i kilku tekstów egipskich opisujących działania militarne Egiptu przeciwko nim. Takie działanie mogło przyczynić się do ich ostatecznego zniknięcia. Rzekoma Grupa B, która ich zastąpiła, jest obecnie uważana za fikcyjną. Zobacz także GRUPA C.

Góra Sumeru: Centralna góra wszechświata w kosmologii buddyjskiej, o której mowa w Wielkiej Pieśni do Mani.
Gehenna: Dolina Hinnoma, bezbożny wąwóz w pobliżu Jerozolimy, często utożsamiany z piekłem. Wspomniane w Ewangelii Wielkiej Wieczerzy i gdzie indziej.
Geradamas: Lub Pigeradamas, Geradama, niebiański Adam w tekstach Setian. Imię Geradamas prawdopodobnie wywodzi się z języka hebrajskiego i może oznaczać "Adam obcy" (hebr. ger adam).
Ghuluw: "Przesada", radykalne myślenie w islamie, obejmujące refleksję mistyczną i gnostyczną. Jednym z czołowych ghulatów, czyli "przesadników", był Abdallah ibn Saba, który mieszkał w Kufie w Iraku, skąd pochodziła Matka Książek.
Ginza: Skarb, zwany także Wielką Księgą. Święty tekst Mandejczyków, składający się z dwóch głównych części: Prawej Ginzy i Lewej Ginzy.
Glosolalia: mowa ekstatyczna, rozumiana jako język królestw niebieskich, jak w ceremonii chrztu w Ewangelii Egipcjan, parafrazie Sema oraz przemówieniu o ósmym i dziewiątym.
Gnoza: wiedza, szczególnie wiedza mistyczna i wgląd. Znajomość Boga i siebie oferuje drogę zbawienia w tekstach gnostyckich.
Gog i Magog: Moce na ziemi, o których mowa w Biblii (Księga Rodzaju 10:2; 1 Kronik 1:5; Ezechiel 38-39; Objawienie 20:8), Koranie (sura 18) i Matce Ksiąg .
Gabriel: Anioł i archanioł w tradycji żydowskiej, chrześcijańskiej i islamskiej. Gabriel jest anielskim sługą luminarza Oroiaela w Ewangelii Egipcjan i gdzie indziej. Gabriel odgrywa znaczącą rolę w islamie i jest wspomniany, podobnie jak inne anioły, w Matce Ksiąg.
Gamaliel: Anielski sługa luminarza Harmozela w Ewangelii Egipcjan i wybitna postać anielska w tekstach Seta.
Ganimedes: Przepiękny młodzieniec porwany, by zostać podczaszym Zeusa w mitologii greckiej. Wspomniane w Księdze Barucha.
Głębokość: greckie Bythos, Bathos. Nieskończona boska manifestacja, z której emanuje pleroma boskości, w tekstach walentyniańskich. W myśleniu głębia stanowi pierwszą walentyniańską parę bytów.
Gula: mezopotamska bogini uzdrawiania. Jej imię oznacza "wielki".

gospodarki wolnorynkowe: systemy gospodarcze, w których rynek w dużej mierze decyduje o tym, jakie towary i usługi są produkowane, kto je otrzymuje i jak rozwija się gospodarka.

gospodarki nakazowe : systemy gospodarcze, w których rząd w dużej mierze decyduje o tym, jakie towary i usługi będą produkowane, kto je otrzyma i jak gospodarka będzie się rozwijać.

gospodarki mieszane: systemy gospodarcze, w których część zasobów jest dokonywana przez rynek, a część przez rząd

grób: Ciało jest często nazywane grobowcem duszy. Pomysł pochodzi z greckiej gry słów soma sema, dosłownie "ciało jest grobowcem", używanej w Pitagoreizmie, do którego nawiązywał Platon.
Grzmot: Doskonały Umysł: (również po prostu Grzmot; NHC VI,2; trzeci wiek) Grzmot jest wyjątkowy w bibliotece Nag Hammadi. Składa się głównie z serii deklaracji "jestem" wypowiadanych przez postać kobiecą w pierwszej osobie. Są one często podawane w sprzecznych parach, np. "Jestem panną młodą i panem młodym", "Jestem dziwką i świętym". Wśród innych atrybutów mówca w Gromie to gnoza, wgląd, życie i mądrość. Niektórzy uczeni postrzegają ten tekst jako dzieło Seta lub sugerują, że może on reprezentować formę pogańskiego gnostycyzmu. Wypowiedzi "Jestem" można porównać do wypowiedzi Izydy i innej starożytnej literatury. Tekst mógł równie dobrze zostać napisany w Aleksandrii.
grzech: W chrześcijaństwie grzeszność jest skutkiem występku Adama i Ewy w zjedzeniu owocu z drzewa poznania dobra i zła i tylko Chrystus może odkupić ludzkość od grzechu. Dla starożytnych gnostyków grzech nie był podstawową zasadą, a upadek nie był spowodowany grzesznością ludzkości, ale błędem Sofii.
Grzech:w mitologii Mandejczyków Księżyc wywodzi się od akadyjskiego imienia męskiego boga Księżyca z mitologii mezopotamskiej.
Głoszenie Piotra: (100-150) Znany również jako Kerygma Petri, katolicki tekst, w którym Piotr jest przywódcą apostołów. Przetrwał do dziś tylko we fragmentach jako cytaty z Klemensa z Aleksandrii i Orygenesa.
Góra Seir/Sir: Góra wspomniana w Księdze Rodzaju i innych częściach Biblii hebrajskiej, na której mieszkał Ezaw, związana z Edomitami i Chorytami (np. Pwt 2:12). W Nature of the Rulers demiurg mówi Noemu, aby zrobił arkę i umieścił ją na górze Seir, ale Orea spala ją ogniem.
Grzegorz IX: (1170-1241) urodzony jako Ugolino dei Conti di Segni, wybrany na papieża Grzegorza IX w 1227 r. W 1233 r. wyznaczył dominikanów do walki z herezją i tym samym poprowadził inkwizycję.
Gregory Palamas : (1296-1359) XIV-wieczny prawosławny ojciec i mistyk, który praktykował hezychazm na Górze Athos. Również jego teologia w decydujący sposób ukształtowała hezychazm, zwłaszcza w odniesieniu do doktryny o niestworzonym świetle. Podkreślał świętość zarówno ciała, jak i duszy i utrzymywał, że nie można poznać ostatecznej natury Boga, ale tylko te aspekty, które objawiają się poprzez energię lub działanie Boga w świecie. Niektóre z jego pism znajdują się w Filokaliach.
Guénon, René: (1886-1951) francuski pisarz metafizyczny i założyciel ruchu tradycjonalistycznego. Był zaangażowany we francuski Kościół gnostycki i wydawał czasopismo "Gnosis". Jego książki to Kryzys współczesnego świata (La crise du monde moderne, 1927), The Great Triad (La Grande Triade, 1964).
Gui, Bernard: (1261-1331) dominikanin i biskup, inkwizytor w Tuluzie odpowiedzialny za wydobycie spowiedzi od katarów zaangażowanych w odrodzenie Autier. Bernard był obszernym pisarzem, a jego prace obejmowały podręcznik dla Inkwizytorów.
Guilhabert z Castres: (zm. ok. 1240) katarski biskup Tuluzy, uważany za największego katarskiego doskonałego w Langwedocji. Nigdy nie został schwytany i zabrał wielu katarów na wygnanie w Pireneje.
Guirdham, Arthur: (1905-1992) angielski psychiatra, który zainteresował się katarami i napisał o nich kilka książek, w tym The Cathars and Reincarnation (1977) i The Great Heresy (1982). Jedna z jego pacjentek, pani Smith, opowiedziała prawdopodobnie przekonujące wspomnienia o swoim poprzednim wcieleniu jako trzynastowiecznego katara.
Gurdżijew, Grigorij, Iwanowicz: (ok. 1866-1949) ezoteryczny nauczyciel z Armenii, który dużo podróżował po Wschodzie, w tym do Tybetu i Azji Środkowej, w poszukiwaniu zachowanej ezoterycznej wiedzy i praktyk. Jego nauczanie można uznać za gnostyckie, ponieważ zaczyna się od samowiedzy, zawiera hierarchiczną kosmologię emanacjonistyczną i sugeruje, że obecny stan Ziemi i ludzkości jest spowodowany serią kosmicznych katastrof.
Great Song to Mani: Manichejski tekst inspirowany buddyzmem.
Gorma-Kaiochlabar: W Sekretnej Księdze Jana anioł, który stworzył prawe udo.
Golgota: (po aramejsku "czaszka") Tradycyjne miejsce ukrzyżowania Jezusa w Jerozolimie, choć dokładna lokalizacja pozostaje nieznana. Orygenes uważał, że tam też został pochowany Adam. Legenda głosi, że dokładne miejsce ukrzyżowania Chrystusa znajdowało się powyżej miejsca, w którym pochowano czaszkę Adama.
Gongessos: "Światowe imię" skryby, który skopiował Świętą Księgę Wielkiego Niewidzialnego Ducha w NHC III. Jego duchowe imię to Eugnostos Błogosławiony.
Gnostycy: Wyznawcy religii, w których gnoza jest kluczowa dla zbawienia. Klasycznymi gnostykami i tymi, których tak wyraźnie określa się, byli Setowie. Termin ten może ogólnie odnosić się do każdego, kto uważa gnozę za ważną.
Glykon / Glycon: bóg węża, który był inkarnacją Asklepiosa w tajemnicach Aleksandra z Abonuticha, pogańskiego proroka z II wieku naszej ery.
gnoza: Bezpośrednia wiedza o boskości, która sama w sobie zapewnia zbawienie. Dla starożytnych gnostyków gnoza istniała w ramach kosmologii, mitu, antropologii i praktyki stosowanej w ich grupach. Tam gnoza była nie tylko oświeceniem, ale towarzyszyło jej zrozumienie, jak wyrażono we fragmentach z Teodota, "kim byliśmy, czym się staliśmy, gdzie byliśmy, dokąd zostaliśmy rzuceni, dokąd zmierzamy, kim jesteśmy". uwolniony, czym są narodziny i czym jest ponowne narodziny.
Gnosis of the Light: Nazwa nadana przez F. Lamplugha tekstowi bez tytułu lub apokalipsie bez tytułu w Kodeksie Bruce′a. Jego przekład ukazał się pod tym tytułem w 1918 roku.
Gnostycyzm: Tekst, system lub ruch, który wykazuje oznaki zmierzające w kierunku gnostycyzmu. Na przykład uczeni, którzy nie postrzegają Ewangelii Tomasza jako tekstu gnostyckiego per se, mogą mimo wszystko znaleźć w niej elementy gnostyckie.
Geoffrey d′Ablis: XIV-wieczny inkwizytor Carcassonne, który był odpowiedzialny za wydobycie zeznań od katarów zaangażowanych w Odrodzenie Autier.
Gesole: W Tajnje Księdze Jana, anioł, który stworzył żołądek.
Gewura: Moc, piąta sefira Drzewa Życia, zwana także Din, Sądem. Równoważy Hesed.
Gibbon, Edward: (1737-1794) angielski historyk, którego sześciotomowa Historia upadku i upadku Cesarstwa Rzymskiego była jedną z najbardziej wpływowych książek historycznych w języku angielskim. W rozdziale 15 Gibbon oświadczył, że gnostycy zostali wyróżnieni jako "najbardziej uprzejmi, najbardziej uczeni i najbogatsi z chrześcijańskiego imienia".
Ginza Rabba/Ginza Rba: (Mandaic, "Wielki Skarbiec"; koniec II w. n.e.) Być może najważniejsza święta księga Mandejczyków, składająca się z około 700 stron podzielonych na 18 ksiąg z 62 rozdziałami. Ginza to zwykle odręczny rękopis, a nie drukowana książka. Książka jest niezwykle skonstruowana, z tekstem na stronach po prawej stronie napisanym pionowo i tekstem do góry nogami na stronach po lewej stronie. Strony po prawej stronie, znane jako Right Ginza, zawierają zbiór mitów i teologii, uważanych za pisane dla żyjących. Uważa się, że Lewa Ginza jest przeznaczona dla zmarłych i zawiera modlitwy, hymny za zmarłych oraz wskazówki dotyczące wznoszenia się duszy po śmierci.
Giu: W micie Mandejczyków, władca jednego ze światów podziemnych.
Gaugela: W Pierwszym Objawieniu Jakuba, góra, na której pojawia się zmartwychwstały Chrystus. Może to być Golgota lub góra o nazwie Gaugal, która pojawia się w innych tekstach syryjskich.
Gedulah: Wielkość, czwarta sefira Drzewa Życia w Kabale. zwany także Hesed.
Gehenna: żydowskie piekło lub czyściec. Na diagramie Ophite opisanym przez Celsusa (faktycznie pojawiającym się w Contra Celsum Orygenesa) Gehenna (lub Tartarus) jest grubą czarną linią, która dzieli diagram na dwie części.
gematria: (hebr. gēmatriyā, prawdopodobnie z greckiego grammateia, "gramatyka") Praktyka przypisywania wartości liczbowych literom alfabetu i odgadywanie mistycznych znaczeń słów poprzez przyrównywanie słów do tych samych wartości liczbowych. Klasyczne formy gematrii używają alfabetu greckiego lub hebrajskiego.
Gabriel: (hebr. Gabhri′ēl, aramejski Gabr-el, "człowiek Boży") Archanioł, który po raz pierwszy pojawia się w Księdze Daniela 8:15-17, gdzie przynosi Danielowi wiadomość o dniach ostatecznych. U Łukasza 1: 11-38 przepowiada najpierw narodziny Jana Chrzciciela Zachariaszowi i Elżbiecie, a następnie narodziny Jezusa Marii. W tradycji islamskiej Gabriel objawił Koran Mahometowi. W tradycji setyjskiej (Tajemna Księga Jakuba, Święta Księga Wielkiego Niewidzialnego Ducha, Zostrianos) nazywany jest dawcą ducha i łączony z drugim luminarzem Oroiaelem; w Baruchu Justyna jest aniołem Elohima.
Galacjan, List do: (57-8 n.e.) Jeden z siedmiu niekwestionowanych listów Pawła, napisany do chrześcijan w Galacji, obszarze we współczesnej Turcji. List jest szczególnie zainteresowany kwestią, czy pogańscy chrześcijanie powinni przestrzegać żydowskiego prawa rytualnego, a Paweł opisuje spór, który miał z Kefasem (Piotrem) na ten temat. Fragmenty z Galacjan są kilkakrotnie przywoływane w gnostyckiej Ewangelii Walentyniana Filipa.
Galila: W Świętej Księdze Wielkiego Niewidzialnego Ducha, trzeci z dwunastu archonicznych aniołów zrodzonych przez Sakla i Nebruela.
Gamaliel: (po hebrajsku "Bóg jest moją nagrodą") (1) Anielski objawiciel w Melchizedeku, którego rolą jest przyciągnięcie wybranych do nieba. W Objawieniu Adama, jednego z trzech aniołów, wraz z Sablo i Abrasaxem, którzy zstąpią i uratują ludzi przed ogniem i gniewem, prawdopodobnie z Sodomy i Gomory. Jest także istotą związaną z rytuałem chrztu Pięciu Pieczęci Sethian w Trzech Formach Pierwszej Myśli i jest obserwatorem eonów w tekście bez tytułu. (2) Gamaliel I był słynnym faryzeuszem w połowie I wieku i podobno nauczycielem Pawła (Dzieje Apostolskie 5:34; 22:3).
Ganimedes: W mitologii greckiej przystojny książę trojański, który został uprowadzony przez Zeusa w postaci orła, aby służył bogom jako podczaszy. W Baruchu Justina Ganimedes jest interpretowany jako Adam, a orzeł jako Naas.
Ganzi′il: W mitach i magii Mandejczyków personifikacja ukrytego lub sekretnego skarbu, często przywoływana w egzorcyzmach i zaklęciach.
Ganzibria: Drugi stopień mandejskiego kapłaństwa, "skarbnik", czasem tłumaczony jako "biskup".
Gap/Gaf: Mandaański potwór, władca Otchłani, brat Ruha i ojciec Ur z Ruhy.
Garathus: (XIII w.) włoski katar, który należał do umiarkowanej gałęzi dualistycznej kierowanej przez Jana Judeusa.
Garcias, Peter: (zm. 1247) Cathar Perfect, który został zdradzony przez swojego krewnego Williama Garciasa.
Garcias, William: franciszkański mnich i krewny katara Piotra Garciasa. Piotr otwarcie rozmawiał z Wilhelmem o jego kataryzmie i złej opinii o Kościele rzymskim. William załatwił stenografowi ukrycie się za zasłoną i nagranie rozmowy Petera i Williama, a następnie przekazał go Inkwizycji.

Galaktyka spiralna

Galaktyka, w której centralne zgrubienie gwiazd otoczone jest spłaszczonym dyskiem zawierającym spiralny układ gorących młodych gwiazd i jasnych mgławic. W schemacie klasyfikacji Hubble'a galaktyki spiralne, oznaczone literą "S", są klasyfikowane zgodnie z rozmiarem centralnego zgrubienia, zwartością wzoru spiralnego i stopniem nieregularności w ramionach spiralnych. Galaktyki Sa mają stosunkowo duże zgrubienia centralne, ciasno owinięte i stosunkowo gładkie ramiona. Galaktyki Sb mają nieco mniejsze zgrubienia i bardziej otwarte ramiona, które często zawierają widoczne obszary HII (jasne mgławice) i bryły gorących, niebieskich gwiazd; Galaktyki Sc mają małe centralne zgrubienia i luźno skręcone, "sękate" ramiona, które zazwyczaj zawierają liczne obszary HII i skupiska gwiazd. Galaktyki o niezdarnych, chaotycznych i słabo zdefiniowanych ramionach nazywane są spiralami "kłaczkowatymi", podczas gdy te z cieńszymi, dłuższymi, dobrze zdefiniowanymi ramionami nazywane są spiralami "wielkiego projektu". Galaktyki spiralne zawierają znaczne ilości gazu i pyłu, a względne proporcje (masowe) gazu do gwiazd wahają się od zaledwie 2% w przypadku niektórych galaktyk Sa do 10-15% w galaktykach Sc. Masy galaktyk spiralnych (tj. łączna masa zawartych w nich gwiazd, gazu i pyłu) wahają się od około jednego miliarda (109) mas Słońca do kilkuset miliardów (~4-1011) mas Słońca, a ich średnice od około 15 000 do około 150 000 lat świetlnych. Analizy krzywych rotacji galaktyk spiralnych (wykresy prędkości obrotowych w różnych odległościach od centrów galaktyk) sugerują, że galaktyki spiralne zawierają do dziesięciu razy więcej ciemnej materii niż jasnej, a zatem ich całkowita masa wynosi do dziesięć razy więcej niż liczby podane powyżej. Istnieją dwa główne kandydujące mechanizmy wyjaśniające istnienie struktury spiralnej - samopropagujące się powstawanie gwiazd i fale gęstości. Teoria samorozprzestrzeniania się gwiazd sugeruje, że w głównych obszarach formowania się gwiazd gwiazdy o dużej masie ewoluują szybko i eksplodują jako supernowe, a fale uderzeniowe z tych zdarzeń ściskają sąsiednie obłoki gazu i wyzwalają dalsze formowanie się gwiazd w tej części galaktyki. W rozległym obszarze gwiazdotwórczym jasne gwiazdy i obszary HII (jasne mgławice) bliższe centrum galaktyki będą przemieszczać się przed tymi, które znajdują się dalej, rozciągając tym samym obszar gwiazdotwórczy w zakrzywiony łuk. W ten sposób przypadkowe okresy formowania się gwiazd wytwarzają kolejne segmenty łuku, które tworzą grudkowate ramiona kłaczkowatej spirali. Zgodnie z teorią fal gęstości, ramiona spiralne są falowym wzorem, który porusza się w galaktyce, podobnie jak zmarszczki na stawie, powodując tymczasowe zlepianie się gwiazd i obłoków gazu, tworząc ramiona spiralne. Pojedyncze gwiazdy i obłoki gazu krążą wokół centrum galaktyki po własnych orbitach, zwalniając i chwilowo zbierając się razem za każdym razem, gdy napotykają falę gęstości, podobnie jak pojazdy zwalniają i gromadzą się razem podczas robót drogowych lub zamykania pasów ruchu, poruszając się powoli przez powstałą falę. korku, a następnie przyspieszyć i rozłożyć się na drugim końcu. Kiedy chmura gazu wchodzi w ramię spiralne, jest spowalniana i kompresowana. To inicjuje proces formowania się gwiazd, dając początek gorącym młodym gwiazdom i regionom HII, które wyznaczają ramię. Same fale gęstości są prawdopodobnie inicjowane przez asymetryczne pole grawitacyjne centralnej struktury poprzecznej lub przez zakłócenia grawitacyjne powodowane przez sąsiednie galaktyki lub przez kombinację obu. Chociaż oba procesy mogą odgrywać rolę w dowolnej galaktyce, samowystarczalne formowanie się gwiazd wydaje się bardziej odpowiednie dla kłaczkowatej spirali, a fale gęstości dla wielkich spiral. Galaktyka NGC 4622, sfotografowana przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a w 2002 roku, wydaje się obracać w kierunku przeciwnym do oczekiwanego. Obrót zgodny z ruchem wskazówek zegara jest zagadkowy ze względu na kierunek, w którym skierowane są zewnętrzne ramiona spiralne. Większość galaktyk spiralnych ma ramiona gazu i gwiazd, które podążają za nimi, gdy się obracają, ale ta galaktyka ma dwa wiodące zewnętrzne ramiona, które wskazują kierunek obrotu galaktyki zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Aby dodać do zagadki, NGC 4622 ma również tylne ramię wewnętrzne, które jest owinięte wokół galaktyki w kierunku przeciwnym do jej obrotu. Astronomowie podejrzewają, że NGC 4622 oddziałała z inną galaktyką, ponieważ jej dwa zewnętrzne ramiona są przekrzywione, co oznacza, że coś ją zakłóciło. NGC 4622 mogła pochłonąć małą galaktykę towarzyszącą. Jądro galaktyki dostarcza dodatkowych dowodów na połączenie NGC 4622 z mniejszą galaktyką. Ta informacja może być kluczem do zrozumienia niezwykłych ramion prowadzących.

Galaktyka Sombrero

Popularna nazwa M104, galaktyki spiralnej w konstelacji Panny, która widziana z Ziemi jest prawie skierowana do przodu. Dysk, który otacza jego niezwykle duże centralne zgrubienie, zawiera bardzo wyraźny pas przesłaniającego pyłu, który, ponieważ dysk jest nachylony do linii wzroku o mały kąt (około 6°), przecina powierzchnię zgrubienia. Te cechy sprawiają, że galaktyka wygląda raczej jak kapelusz sombrero z szerokim rondem. Znajdująca się w odległości około 60 milionów lat świetlnych Galaktyka Sombrero jest masywną spiralą z jasnym, zwartym jądrem, które wygląda jak gwiazda. Obserwacje spektroskopowe ujawniły wysokie prędkości obrotowe wewnątrz tego jądra i sugerują, że materiał o masie około miliarda mas Słońca jest skoncentrowany bardzo blisko siebie, prawdopodobnie w supermasywnej czarnej dziurze w centrum M104

Gwiazda wielokrotna

Dowolny układ gwiezdny składający się z trzech lub więcej elementów, które są fizycznie połączone, tj. mają wspólne pole grawitacyjne. Oszacowano, że około 30% wszystkich systemów binarnych jest w rzeczywistości potrójnych; systemy z większą liczbą gwiazd składowych są znacznie rzadsze. Znanych jest bardzo niewiele systemów, które mają aż sześć znanych komponentów; Castor i Trapez w sercu Mgławicy Oriona to najbardziej znane przykłady. Wiele układów potrójnych gwiazd zawiera bliską parę podwójną i dużo bardziej odległego (i często mniej masywnego) towarzysza. System α Centauri jest tego typu.

Galaktyka Drogi Mlecznej

Galaktyka (tj. zbiór gwiazd, gazu i pyłu), której członkiem jest Słońce. Znany również jako Galaktyka, jest to system w kształcie dysku, o średnicy od 80 000 do 100 000 lat świetlnych i grubości około 2000 lat świetlnych, który zawiera ponad sto miliardów (10¹¹) gwiazd. Jądro lub jądro Galaktyki otoczone jest elipsoidalnym centralnym zgrubieniem, zawierającym stosunkowo blisko siebie rozmieszczone gwiazdy, które ma średnicę około 15 000 lat świetlnych i około 6000 lat świetlnych w kierunku prostopadłym do płaszczyzny dysku. Galaktyczne halo otacza zgrubienie i rozciąga się w pobliżu kulistego rozkładu powyżej i poniżej płaszczyzny galaktycznej (płaszczyzny dysku). Halo zawiera około 200 gromad kulistych (prawie kulistych gromad zawierających od 10 000 do 1 000 000 gwiazd) oraz bardzo słabo rozproszoną populację pojedynczych gwiazd. Słońce znajduje się nieco ponad połowę drogi od środka do krawędzi dysku, szacunkowa odległość od centrum wynosi od około 22 000 do około 29 000 lat świetlnych, przy czym 25 000 lat świetlnych jest rozsądną wartością roboczą . Podobnie jak inne gwiazdy, Słońce krąży wokół centrum galaktyki. Prędkość orbitalna Słońca wynosi około 220 km s^-1, a jego okres obiegu wynosi około 225 milionów lat. Ogólnie rzecz biorąc, Galaktyka wykazuje zróżnicowaną rotację, gwiazdy i obłoki gazu bliżej centrum mają krótsze okresy orbitalne niż te, które znajdują się dalej. Gwiazdy w Galaktyce są podzielone na dwie główne kategorie lub populacje, gwiazdy populacji II to stare gwiazdy, które powstały na początku historii Galaktyki, a gwiazdy populacji I to gwiazdy drugiej lub późniejszej generacji, które powstały z obłoków gazu, które zostały zasiane z cięższymi pierwiastkami generowanymi i usuwanymi z wcześniejszych generacji gwiazd. Halo składa się z obiektów z populacji II, a dysk, w którym koncentrują się obłoki gazu i pyłu i gdzie zachodzi proces formowania się gwiazd, jest zdominowany przez obiekty z populacji I. Centralne zgrubienie zawiera obie populacje, ale jego strumień świetlny jest zdominowany przez promieniowanie starych czerwonych olbrzymów. Obłoki pyłu w płaszczyźnie galaktyki pochłaniają światło gwiazd i uniemożliwiają astronomom optycznym zobaczenie centrum galaktyki, ale fale podczerwone i radiowe pozostają w dużej mierze niezmienione. Obserwacje w bliskiej podczerwieni wykazały, że gwiazdy w centralnym zgrubieniu są ułożone w wydłużoną poprzeczkę, mniej więcej dwa razy dłuższą niż szerokość, która jest widoczna prawie na końcu z obecnego położenia Układu Słonecznego. Dokładny środek lub jądro Galaktyki pokrywa się z silnym źródłem emisji radiowej, zwanym Sagittarius A*, które ma średnicę mniejszą niż 15 jednostek astronomicznych (czyli mniejszą niż średnica orbity Saturna). Obserwacje prędkości, z jaką obłoki zjonizowanego gazu krążą wokół centrum galaktyki, sugerują, że kilka milionów mas Słońca skupionych jest w obszarze o promieniu około jednego roku świetlnego. Ponieważ tylko około połowę tej masy mogą stanowić gwiazdy, wydaje się prawdopodobne, że reszta (około 2,5 miliona mas Słońca) jest zawarta w centralnej czarnej dziurze i że akrecja na tej czarnej dziurze jest podstawowym źródłem energii wypromieniowanej przez Strzelec A*. W 2001 roku Obserwatorium Rentgenowskie Chandra wykryło nagły rozbłysk rentgenowski podczas obserwacji Sgr A*. W ciągu kilku minut źródło dramatycznie pojaśniało, ostatecznie osiągając poziom 45 razy jaśniejszy niż przed rozbłyskiem. Po około trzech godzinach intensywność promieniowania rentgenowskiego gwałtownie spadła do poziomu sprzed rozbłysku. Gwałtowny wzrost i spadek promieniowania rentgenowskiego z tego wybuchu jest przekonującym dowodem na to, że emisja promieniowania rentgenowskiego pochodzi z materii wpadającej do supermasywnej czarnej dziury. Biorąc pod uwagę niezwykle dokładną pozycję, jest wysoce nieprawdopodobne, aby rozbłysk był spowodowany niepowiązanym źródłem zanieczyszczeń, takim jak rentgenowski układ podwójny. Podobnie jak wiele innych galaktyk, Droga Mleczna ma strukturę spiralną. W jego dysku jasne, młode gwiazdy, mgławice oraz obłoki gazu i pyłu są skupione w zakrzywionych "ramionach", które wydają się promieniować z centralnego zgrubienia spiralnie. Spiralny wzór Galaktyki składa się z kilku głównych ramion i kilku krótszych segmentów, z których jeden - ramię Oriona lub "ostroga" - zawiera Słońce i region formowania się gwiazd w Orionie. Galaktyka Droga Mleczna wywodzi swoją nazwę od Drogi Mlecznej, mglistego pasma światła gwiazd, które rozciąga się na niebie i które można zobaczyć gołym okiem w pogodną, ciemną noc. Droga Mleczna reprezentuje połączone światło milionów milionów gwiazd skupionych blisko płaszczyzny galaktyki.

Główne planety

Zbiorcze określenie największych ciał planetarnych w Układzie Słonecznym: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun i Pluton. Pluton, zaliczany do tej kategorii od czasu jego odkrycia w 1930 r., okazał się w latach 70. i 80. XX wieku mniejszy i mniej masywny niż siedem satelitów planetarnych Układu Słonecznego oraz nieco ponad dwa razy większy od największej asteroidy, Ceres. W latach 80. i 90. wezwania do degradacji Plutona ze statusu głównej planety doprowadziły do szeregu prób dokładniejszego zdefiniowania "głównej planety". Arbitralne ograniczenia rozmiaru (średnice 1000 km lub 2000 km, z wyłączeniem Ceres, ale włączając Plutona) lub ograniczenia masy (podobnie ustalone, aby wykluczyć Ceres, ale uwzględnić Pluton) zostały zaproponowane. Alternatywną sugestią jest to, że ciało powinno być nazywane główną planetą, jeśli jest wystarczająco duże, aby jego własna grawitacja pokonała wytrzymałość strukturalną jego materiału i uczyniła je z grubsza kulistym (ta definicja dopuszczałaby nie tylko Plutona i Ceres, ale także inne duże asteroidy). Inne kryterium definiuje główną planetę jako ciało, którego wpływ grawitacyjny rozciąga się na określony zakres odległości od Słońca. W większości wersji tej definicji zarówno Ceres, jak i Plutonowi odmawia się statusu głównej planety.

Galaktyka karłowata

Mała galaktyka o bardzo małej masie i jasności. Galaktyki karłowate mogą mieć kształt eliptyczny lub nieregularny, ale w obu przypadkach są zwykle słabo zaludnione gwiazdami, mają niską jasność powierzchniową i ogólną jasność, przez co są trudne do wykrycia. Zwykle można patrzeć prosto przez galaktykę karłowatą. Karłowate eliptyczne gwiazdy są wypełnione starymi gwiazdami i zawierają niewiele gazu, jeśli w ogóle, podczas gdy nieregularne karły zawierają młodsze gwiazdy i znaczne ilości gazu. Karłowate galaktyki eliptyczne, które zwykle zawierają od kilkuset tysięcy do kilku milionów gwiazd, mają średnice kilku tysięcy lat świetlnych i jasność w zakresie od około 105 do około 107 jasności Słońca, są prawdopodobnie najliczniejszymi gatunkami galaktyk we wszechświecie. W schemacie klasyfikacji Hubble′a są one oznaczone jako "dE". Karłowate nieregularne, które wydają się być mniej liczne niż karłowate eliptyczne, zawierają od około 106 do 108 (lub wyjątkowo do około 109) gwiazd. Najmniejszą znaną galaktyką jest GR-8, nieregularny karzeł o średnicy 1000 lat świetlnych.

Gwiazda podwójna

Opis "gwiazda podwójna" jest nadawany każdej parze gwiazd, które pojawiają się blisko siebie na niebie. Gwiazdy podwójne dzielą się na dwie odrębne klasy: te pary, które faktycznie znajdują się blisko siebie w przestrzeni i dlatego są fizycznie połączone, oraz te, które mogą być bardzo daleko od siebie w przestrzeni, ale leżą prawie w tym samym kierunku. Para gwiazd, które naprawdę są blisko siebie, ma wspólne pole grawitacyjne i jest określana jako "układ podwójny". Czasami używa się również terminu "fizyczny sobowtór". Chociaż często istnieją dwa główne komponenty, wiele systemów ma dodatkowe elementy i dlatego stanowi system "gwiazdy wielokrotnej". Gwiazdy, które wydają się być podwójne tylko dlatego, że leżą prawie w tej samej linii widzenia, nazywane są "sobowtórami optycznymi". Nie ma sposobu na rozróżnienie tych dwóch klas na podstawie pojedynczej obserwacji, ale podczas gdy względne położenie elementów sobowtóra optycznego pozostaje stałe lub zmienia się przez liniowy względny wektor ruchu właściwego, elementy układu podwójnego znajdują się na orbicie wokół wspólnego środka ciężkości, a ich przyspieszające ruchy orbitalne można ujawnić w rozszerzonej serii obserwacji. Okresy orbitalne są zwykle bardzo długie, mierzone w dziesięcioleciach, a nawet stuleciach, więc obserwacje te muszą być prowadzone przez odpowiednio długi okres czasu. Analiza statystyczna pokazuje, że zdecydowana większość bliższych gwiazd podwójnych to fizyczne układy podwójne, a nie pary optyczne, ale wiele gwiazd podwójnych trudno jest z całą pewnością zidentyfikować jako bliskie układy podwójne lub wielokrotne, chyba że zostaną one włączone do głównego programu obserwacji, który wymagają użycia potężnego teleskopu przez dłuższy czas co kilka lat przez większą część swojego życia. Takie długie programy rzadko mogą mieć pierwszeństwo przed pracą, która oferuje bardziej natychmiastowe wyniki, chyba że podejrzane gwiazdy podwójne są szczególnie interesujące, na przykład jako członkowie ważnej ruchomej gromady gwiazd.

Gęstość

Ilość masy zawartej w jednostkowej objętości materiału. Średnia gęstość ciała astronomicznego, takiego jak gwiazda lub planeta, jest po prostu równa jego masie podzielonej przez jego objętość. W praktyce jednak gęstość takiego ciała wzrasta w kierunku środka. Na przykład gęstość skał powierzchniowych na Ziemi jest około połowy średniej gęstości, podczas gdy gęstość centralna jest około 2,5 razy większa od średniej. Ciała astronomiczne wykazują szeroki zakres gęstości.

Galaktyka soczewkowata

Galaktyka w kształcie Alena, która ma centralne zgrubienie i dysk, ale nie ma ramion spiralnych. Galaktyki soczewkowate, które w schemacie klasyfikacji Hubble′a są oznaczone jako "S0" lub "SB0", wydają się być pośrednimi typami między galaktykami eliptycznymi i spiralnymi. Są bardziej płaskie niż najbardziej płaskie eliptyczne ("E7"), ale nie wykazują śladów struktury spiralnej w ich dyski. Możliwe, że mogą to być galaktyki spiralne, które zostały pozbawione gazu i pyłu.

Gwiazda o dużej prędkości

Gwiazda, która porusza się z bardzo dużą prędkością względem Słońca, zwykle 65 km s-1 lub więcej, szybciej niż średnia prędkość gwiazd w sąsiedztwie Słońca. Gwiazdy o dużej prędkości są zwykle częścią galaktycznego halo i poruszają się po bardzo eliptycznych orbitach, które są bardzo nachylone do płaszczyzny galaktyki. Dlatego nie uczestniczą w obiegu Słońca i innych gwiazd w ramionach spiralnych Galaktyki wokół centrum Galaktyki i pozostają w tyle, gdy Słońce wyprzedza je. Mogą być pozostałością po bardzo wczesnym etapie ewolucji Galaktyki, więc gwiazdy o dużej prędkości są gwiazdami uciekającymi.

Grupa Teleskopów Isaaca Newtona

Największy teleskop optyczny dla astronomii w Europie Zachodniej znajduje się na krawędzi wygasłego wulkanu na wysokości około 2350 m na wyspie La Palma, która jest częścią archipelagu Wysp Kanaryjskich. Teleskop Williama Herschela o długości 4,2 m razem z Teleskopem Izaaka Newtona o długości 2,5 m i Teleskopem Jacobusa Kapteyna o średnicy 1,0 m tworzą Grupę Teleskopów Izaaka Newtona (ING). Pierwsze planowane użycie przez astronomów rozpoczęło się w maju 1984 roku i od tego czasu przeprowadzono tysiące projektów badawczych. Za pomocą tych teleskopów dokonano wielu przełomowych odkryć, takich jak pierwsze wykrycie optycznej poświaty rozbłysków gamma, odkrycie czarnych dziur w układach podwójnych gwiazd oraz badanie wybuchów supernowych w odległych galaktykach. Isaac Newton Group of Telescopes ma na celu zapewnienie skutecznego działania teleskopu i spójnego programu rozwoju instrumentów, aby ułatwić prowadzenie światowej klasy badań astronomicznych. Budowa, działanie i rozwój teleskopów ING jest wynikiem współpracy między Wielką Brytanią, Holandią i Irlandią. Teleskopy są obsługiwane w imieniu brytyjskiej Rady Badań nad Fizyką Cząstek i Astronomii oraz Holenderskiej Organizacji Badań Naukowych. Obserwatorium "Roque de los Muchachos" jest udostępniane przez Hiszpanię. ING zatrudnia około 65 pracowników.

Gęstość krytyczna

Średnia gęstość wszechświata, który jest w stanie rozszerzać się w nieskończoność. W takim wszechświecie (wszechświecie Einsteina-de Sittera) tempo ekspansji jest spowalniane przez grawitację i zbliża się coraz bardziej do zera. Jeśli średnia gęstość przekroczy wartość krytyczną, ekspansja ustanie w skończonym czasie w przyszłości, a potem wszechświat zacznie się zapadać. Jeśli średnia gęstość jest mniejsza niż wartość krytyczna, wszechświat będzie się rozszerzał w tempie zmniejszającym się do wartości stałej. Wielkość gęstości krytycznej jest określona wzorem 3H²₀/8πG, gdzie H₀ jest obecną wartością stałej Hubble′a, a G stałą grawitacji. W zależności od dokładnej wartości stałej Hubble′a wartość gęstości krytycznej mieści się w przedziale (5-20) × 10^-27kg m^?3, a prawdopodobna wartość mieści się w przedziale (6-10) × 10^-27 kg m^-3. Ta ostatnia liczba odpowiada średnio około 3-6 atomom wodoru na metr sześcienny przestrzeni. Wielu teoretyków uważa, że wszechświat powinien mieć gęstość równą lub nieodróżnialnie zbliżoną do wartości krytycznej, ale średnia gęstość wydedukowana z ilości widzialnej (świetlnej) materii jest rzędu zaledwie 1% gęstości krytycznej. Obserwacje prędkości rotacji galaktyk i dynamiki gromad galaktyk wskazują, że we wszechświecie jest co najmniej dziesięciokrotnie więcej ciemnej materii niż jasnej, ale pojawiają się coraz większe wątpliwości, czy ciemnej materii jest wystarczająco dużo, aby uzyskać średnią gęstość tak wysoka lub wyższa od wartości krytycznej. Stosunek rzeczywistej gęstości średniej do gęstości krytycznej (parametr gęstości) jest oznaczony symbolem Ω(omega). Ω > 1, jeśli rzeczywista gęstość przekracza wartość krytyczną, Ω = 1, jeśli rzeczywista gęstość jest równa gęstości krytycznej i Ω < 1, jeśli rzeczywista gęstość jest mniejsza niż wartość krytyczna.

Granica Craméra-Rao (lub granica minimalnej wariancji)

Gdy trudno jest obliczyć wariancję (błąd statystyczny) parametru, jako oszacowanie można wykorzystać łatwiej obliczoną granicę Craméra-Rao w statystyce. Granica Craméra-Rao jest w rzeczywistości dolną granicą wariancji, ale często ma mniej więcej ten sam rozmiar. Rzeczywistość tego założenia musi być badana w każdym przypadku, np. przez symulacje Monte Carlo.

Gwiazdozbiór Krater

(Puchar; w skrócie Crt, gen. Crateris; powierzchnia 282 st. kw.). Południowa konstelacja, która leży na południowy zachód od Panny i kończy się o północy w połowie marca. Przedstawia kielich boga Apolla w mitologii greckiej (patrz Corvus). Jego najjaśniejsze gwiazdy zostały skatalogowane przez Ptolemeusza (ok. 100-175 n.e.) w Almagest . Mała, raczej niepozorna konstelacja, najjaśniejsze gwiazdy w Kraterze to δ Crateris o jasności 3,6mag oraz γ Crateris i α Crateris (Alkes), obie o jasności 4,1mag, które tworzą trójkąt równoramienny skierowany od Panny. ? jest układem podwójnym, mającym towarzysza o wielkości 9,5, separację 5,2. W Kraterze nie ma jasnych gromad gwiazd, mgławic ani galaktyk.

Gołąb

(Gołąb; w skrócie Col, gen. Columbae; powierzchnia 270 st. kw.). Południowy konstelacja, która leży między Lepusem a Pictorem i kończy się o północy w połowie grudnia. Przedstawia gołąb Noego i został wprowadzony przez holenderskiego teologa i geografa Petrusa Planciusa, który uformował go z gwiazd na południe od Canis Major i umieścił na mapie nieba w 1592 roku. Mała, niepozorna konstelacja, najjaśniejsze gwiazdy w Columba to α Columbae (Phact), wielkość 2,6 i β Columbae (Wazn), wielkość 3,1. Istnieją trzy inne gwiazdy o wielkości 4,0 lub jaśniejsze. Do interesujących obiektów należy μ Columbae, słynna "uciekająca gwiazda", która jest jedną z trzech gwiazd (pozostałe dwie to 53 Arietis i AE Aurigae), które rozchodzą się z dużą prędkością (˜120 km s-1) z punktu w Orionie z które, jak się uważa, zostały wyrzucone w wyniku eksplozji supernowej kilka milionów lat temu, oraz NGC 1851, gromada kulista siódmej magnitudo.

Gromada galaktyk

Zbiór galaktyk utrzymywanych razem przez grawitację. Gromady mogą zawierać od kilku do kilku tysięcy galaktyk członkowskich. Małe gromady, liczące do kilkudziesięciu członków, nazywane są "grupami", na przykład Galaktyka Drogi Mlecznej jest członkiem Grupy Lokalnej, która liczy co najmniej 25 członków. Większość galaktyk należy do grup lub par podwójnych. Większe gromady zawierają setki lub tysiące członków i zazwyczaj mają średnice kilku megaparseków (około 10 milionów lat świetlnych). Klastry bogate (gęsto zaludnione) dzielą się na klastry regularne i klastry nieregularne. Regularne i wielkie gromady regularne to dość symetryczne układy sferyczne z silną koncentracją galaktyk w kierunku ich centrów. Często zawierają kilka tysięcy członków, z których zdecydowana większość to galaktyki eliptyczne lub soczewkowate (S0), i zwykle zawierają jedną lub więcej gigantycznych galaktyk eliptycznych (cD) w swoich centrach. Uważa się, że w tego rodzaju gromadach dochodziło do wielu zderzeń i łączenia, a gigantyczne galaktyki rosły poprzez wchłanianie mniejszych, co jest czasem nazywane "galaktycznym kanibalizmem". Uważa się, że brak lub brak bogatych w gaz spiral w takich gromadach jest wynikiem usuwania z nich gazu lub szybkiego przekształcania się w gwiazdy podczas zderzeń i bliskich spotkań. Takie gromady często zawierają znaczne ilości rozrzedzonego gazu o wysokiej temperaturze (o temperaturach rzędu 108 K), który promieniuje w zakresie długości fal promieniowania rentgenowskiego. Nieregularne klastry są bardziej rozproszone i mniej ustrukturyzowane. Zawierają mieszankę wszystkich typów galaktyk, w tym znaczną liczbę galaktyk spiralnych. W tego rodzaju gromadach bliskie spotkania i kolizje są stosunkowo rzadkie. Najbliższa duża gromada to Gromada w Pannie, nieregularne skupisko ponad tysiąca galaktyk, które leży w odległości około 50 milionów lat świetlnych. Najbliższą bogatą gromadą regularną jest gromada Coma, która znajduje się w odległości około 300 milionów lat świetlnych i szacuje się, że zawiera do dziesięciu tysięcy galaktyk. Badania wewnętrznej dynamiki gromad (prędkości, z jakimi galaktyki składowe poruszają się w obrębie gromady) sugerują, że większość gromad może utrzymać się razem dzięki siłom grawitacyjnym tylko wtedy, gdy zawierają co najmniej dziesięć (a w niektórych przypadkach nawet sto) razy więcej ciemnej materii jako materia świetlista.

Gwiazdy okołobiegunowe

Gwiazdy, które nigdy nie zachodzą, widziane z określonego miejsca. Aby tak się stało, odległość biegunowa gwiazdy jest mniejsza niż szerokość geograficzna obserwatora - stąd z miejsca na 52° szerokości geograficznej północnej gwiazdy NPD mniejsze niż 52° (tj. o deklinacjach między 0° a +38°) są okołobiegunowy i będzie krążyć wokół północnego bieguna niebieskiego. W praktyce trudno jest obserwować obiekty bardzo blisko horyzontu, więc bardziej realistycznym wymogiem byłoby, aby odległość biegunowa gwiazdy była co najmniej o 5° mniejsza niż szerokość geograficzna. Obserwowane z biegunów geograficznych Ziemi wszystkie gwiazdy są okołobiegunowe, podczas gdy z równika żadna nie jest okołobiegunowa. Gwiazdy okołobiegunowe przechodzą przez południk dwa razy dziennie, na przemian w górnej i dolnej kulminacji.

Galaktyka koła wozu

Osobliwa galaktyka w gwiazdozbiorze Rzeźbiarza, której nazwa pochodzi od wyglądu przypominającego koło. Koło wozu ma "obręcz" w kształcie pierścienia, o średnicy 150 000 lat świetlnych, która zawiera miliardy niedawno powstałych gwiazd i jest zdominowana przez masywne gromady jasnych, niebieskich gwiazd i regionów HII. Jądro lub "centrum" galaktyki zawiera głównie starszą populację gwiazd i jest otoczone słabymi ramionami lub "szprychami", które rozciągają się w kierunku pierścienia. Jego uderzający wygląd jest wynikiem kolizji galaktycznej. Kilkaset milionów lat temu mniejsza galaktyka wpadła prosto przez Koło Wozu, które w tamtym czasie uważano za normalną galaktykę spiralną. Wynikający z tego wstrząs rozprzestrzenił się po jego gazowym dysku jak zmarszczka na stawie, wypychając gaz i pył przed siebie i ściskając go w pierścień. Obłoki sprężonego gazu zapadły się i uległy fragmentacji, inicjując w ten sposób dramatyczny wybuch formowania się gwiazd, który jest widoczny dzisiaj w pierścieniu. Znajdujące się w odległości około 500 milionów lat świetlnych Koło Wozu jest przykładem galaktyki gwiazdotwórczej (takiej, która przechodzi główny okres formowania się gwiazd).

Geronimo; Hieronim; Girolamo (1501-76)

Prawnik, matematyk i lekarz, urodzony w Pawii, Mediolan, Włochy. Żył życiem rodzinnym i zawodowym, godnym powieści iw pełni udokumentowanym w autobiografii. Został profesorem matematyki w Padwie i medycyny w Pawii i Bolonii. Płodny autor (200 prac), z których jego największym dziełem była Ars Magna (1545, Wielka Sztuka), która dała pierwsze algebraiczne rozwiązanie równań sześciennych. W 1570 roku został uwięziony na kilka miesięcy przez inkwizycję. Oskarżono go o herezję, zwłaszcza za książkę De Astorum Iudiciis, w której rzucił horoskop Chrystusa, przypisując wydarzenia z Jego życia wpływom astrologicznym. W rezultacie otrzymał zakaz nauczania. Prawidłowo przewidział za pomocą astrologii dokładną datę własnej śmierci, ale mógł oszukać, popełniając samobójstwo.

Gwiazda Tycho

Pozostałość po supernowej w Kasjopei, 7,7° na północ od α Cas, która nagle pojawiła się jako jasna gołym okiem gwiazda w listopadzie 1572 roku i osiągnęła maksymalną pozorną wielkość -3,5. Aż do zniknięcia 16 miesięcy później, był intensywnie badany przez duńskiego astronoma Tycho Brahe (1546-1601), który opisał jego wczesne pojawienie się w następujący sposób: "Początkowo nowa gwiazda była jaśniejsza niż jakakolwiek inna gwiazda stała, w tym Syriusz i Wega. Był nawet jaśniejszy niż Jowisz. …. Utrzymywała mniej więcej taką samą jasność przez prawie cały listopad. W pogodny dzień można ją było zobaczyć w południe." (De Stella Nova, 1573.) W 1952 obserwacje Roberta Hanbury-Browna (ur. 1916) w Nuffield Radio Astronomy Laboratories, Jodrell Bank, zidentyfikowały lokalizację supernowej za pomocą dyskretnego radia źródło 3C 10 (znane również jako Cassiopeia B). Hanbury-Brown zmapował szczegółową strukturę źródła radiowego, po czym Rudolph Minkowski (1895-1976) wykrył pozostałości optyczne za pomocą 5-metrowego (200-calowego) teleskopu Hale'a w Obserwatorium Palomar w Kalifornii. (Tego źródła radiowego nie należy mylić ze znacznie silniejszym, pobliskim źródłem, Cassiopeia A, które uważa się za pozostałość po pradawnej supernowej typu II). Pozostałość po supernowej Tychona została również zidentyfikowana jako słabe źródło promieniowania rentgenowskiego. Szczegółowe zapisy prowadzone przez Tycho Brahe pozwoliły skonstruować krzywą blasku, która wskazuje, że obiekt był supernową typu I. Ostatnie pomiary sugerują, że pozostałość znajduje się prawdopodobnie w odległości od 8000 do 10 000 lat świetlnych, w którym to przypadku osiągnęła wielkość bezwzględną maksymalnie około -16. Odpowiada to jasności zbliżonej do 250 milionów razy większej niż jasność Słońca. Obecnie słabe pozostałości rozszerzającej się powłoki gazowej mają promień 3,7 stopy, co odpowiada rzeczywistej średnicy między 17 a 22 lat świetlnych, i tempo ekspansji 6000-7500 km s-1. Jest to najwyższe tempo rozszerzania wydedukowane dla dowolnego obiektu i około dziesięć razy większe niż Mgławica Krab, również młoda pozostałość po supernowej.

Galaktyka Trójkąta

Pobliska galaktyka spiralna w gwiazdozbiorze Trójkąta. Inaczej znana jako M33, jest zwróconą twarzą do siebie spiralą, która leży w odległości 2500 000 lat świetlnych (nieco dalej niż dużo większa Galaktyka Andromedy) i należy do Lokalnej Grupy Galaktyk. Ze średnicą około 40 000 lat świetlnych i populacją około 15 miliardów gwiazd, jest mniej więcej o połowę mniejsza i ma około jednej dziesiątej masy Drogi Mlecznej. Ze stosunkowo małym centralnym zgrubieniem i otwartymi ramionami spiralnymi, które zawierają liczne regiony HII i młode gromady gwiazd, jest klasyfikowana jako galaktyka Sc w schemacie klasyfikacji Hubble′a. Jej rdzeń zawiera jasne, zmienne źródło promieniowania rentgenowskiego, które może być zasilane przez centralną czarną dziurę.

Gwiazdy T Tauri

Gwiazdy typu T Tauri są najbardziej znaną klasą gwiazd poprzedzających sekwencję główną. Są to gwiazdy o masie od małej do średniej, których wiek wynosi zazwyczaj kilka milionów lat. Na tym etapie ewolucji nowo zapadnięte gwiazdy stały się widoczne optycznie, ale nadal są otoczone gazem i pyłem z ich formowania się, zazwyczaj w dysku. Na diagramie HR znajdują się one tam, gdzie można się spodziewać, że spadną kurczące się, w pełni konwekcyjne gwiazdy poprzedzające ciąg główny. Obserwacyjnie wyglądają jak chłodne, jasne gwiazdy, które wykazują linie emisyjne, nadmiar strumienia kontinuum w podczerwieni i ultrafiolecie, zmienność, a czasami są związane z dżetami, wypływami molekularnymi, wiatrami, akrecją lub emisją rentgenowską. Badania gwiazd T Tauri pomagają uzyskać wgląd w powstawanie Słońca i Układu Słonecznego.

Gum, Colin (1924-60)

Australijski radioastronom sporządził mapę południowego nieba w poszukiwaniu źródeł radiowych i mgławic emisyjnych i odkrył Mgławicę Guma w regionie Vela Puppis.

Gregory [Gregorie], Jakub (1638-75)

Szkocki matematyk i optyk, urodzony w Aberdeen. Gregory opisał w Optica Promota projekt (którego nigdy nie zrealizował) pierwszego praktycznego teleskopu zwierciadlanego, w którym perforowane główne wklęsłe zwierciadło paraboliczne skupia światło w ognisku wklęsłego elipsoidalnego zwierciadła wtórnego. Światło odbija się z powrotem do drugiego ogniska elipsoidy za głównym lustrem. Prawdziwy obraz powstaje we wspólnym ognisku dwóch zwierciadeł (w przeciwieństwie do wirtualnego obrazu w teleskopie Cassegraina). Teleskop gregoriański (jak zaczęto nazywać projekt) jest używany w instrumentach słonecznych, w których światło i ciepło Słońca mogą być wyciągane z instrumentu przez blokadę umieszczoną w tym miejscu. (O pierwszym wykonanym teleskopie gregoriańskim patrz JOHNHADLEY, ROBERTHOOKE). Po pewnym czasie spędzonym w Padwie Gregory wrócił do Szkocji (St Andrews, Edynburg) i pracował nad czystą matematyką. Wynalazł genialną metodę określania skali gwiezdnego wszechświata, porównując Syriusza (jako typową gwiazdę) ze Słońcem (zakładając to samo). Czekając, aż planeta osiągnie taką samą jasność jak Syriusz, obliczył ułamek światła, który w tym czasie planeta przechwyciła i odbiła od Słońca. Był w stanie oszacować odległość Syriusza w jednostkach odległości Słońca, osiągając liczbę 83 190 AU, co, jak zdał sobie sprawę, było dolną granicą ze względu na ograniczenia znanej wówczas skali Układu Słonecznego (1668). Kiedy w 1685 roku NEWTON powtórzył obliczenia Gregory'ego, doszedł do wniosku, że Syriusz znajdował się w odległości 1 miliona jednostek astronomicznych.

Grimaldi, Francesco Maria (1618-63)

Włoski astronom i optyk, urodzony w Bolonii, został jezuitą. Przygotował mapę Księżyca, na podstawie której Riccioli nadał jego głównym cechom obecnie używane nazwy. Odkryto dyfrakcję światła przy małych otworach.

Groombridge 1830

Ta gwiazda (w skrócie Gr 1830), pomimo tego, że znajduje się na granicy widoczności gołym okiem (pozorna jasność 6,42 magnitudo), jest bardzo dobrze znana ze względu na duży ruch własny. Jest identyfikowany przez swój numer w Katalogu gwiazd okołobiegunowych, opracowanym przez bogatego astronoma-amatora Stephena Groombridge′a (1755-1832) na podstawie obserwacji wykonanych w jego prywatnym obserwatorium w Blackheath, około jednego kilometra od Królewskiego Obserwatorium w Greenwich. Groombridge użył drobnego koła tranzytowego o aperturze 3,5 cala z okręgami o średnicy 4 stóp, wykonanym dla niego w 1806 roku przez Edwarda Troughtona (1753-1835). Ten doskonały instrument był pierwszym udanym kręgiem tranzytowym użytym w Wielkiej Brytanii i był jedną z inspiracji GB Airy′ego (1801-1892), siódmego Królewskiego Astronoma, do zaprojektowania własnego wielkiego kręgu tranzytowego, który wszedł do użytku w 1851 roku. Groombridge doznał udaru mózgu w 1827 i nie był w stanie dokończyć redukcji swoich obserwacji. Zostały one ukończone pod nadzorem Airy′ego, a katalog zawierający pozycje 4243 gwiazd w paśmie deklinacji 38-90° został opublikowany w 1838 roku. "Groombridge" pozostawał standardowym odniesieniem dla gwiazd okołobiegunowych przez ponad 150 lat; poprawiona edycja została opublikowana w 1905 roku. Groombridge 1830 to żółta gwiazda ciągu głównego typu widmowego G8Vp, pozorna jasność 6,42mag, położona około 16° na południe od γ Ursae Majoris w Plough. Leży w odległości 30 lat świetlnych i ma paralaksę 0,109″. Jego bezwzględna wielkość wynosi 6,6. Znaczenie Groombridge 1830 zostało po raz pierwszy zauważone w 1842 r. przez F. WA Argelandera (1799-1875), dyrektora Obserwatorium w Bonn, który przeanalizował obserwacje jego pozycji dokonywane przez różnych obserwatorów od 1794 r. dowolna gwiazda. Nawet dzisiaj jego ruch własny wynosi 7,058″ rocznie jest trzecim co do wielkości znanym, ustępując jedynie Gwiazdom Barnarda i Gwiazdom Kapteyna.

Grubb, Thomas (1800-78) i Grubb, Howard (1844-1931)

Irlandzcy twórcy teleskopów z siedzibą w Dublinie, a następnie w St Albans w Anglii. Thomas urodził się w Waterford i założył firmę zajmującą się maszynami. Po zrobieniu dla siebie teleskopu 9, zrobił komercyjnie wiele gigantycznych teleskopów zwierciadlanych. Jednym z jego pierwszych kontraktów był reflektor Cassegraina dla ROMNEYA ROBINSONA z Obserwatorium Armagh, który wprowadził istotne dla przyszłości mechaniczne cechy konstrukcyjne, w tym pozycję oglądania użytkownika (przez otwór w środku głównego lustra, a nie z górnej części teleskopu), system wsporników zwierciadła i jego montaż paralaktyczny sterowany zegarem. Dzięki temu udanemu startowi firma wyprodukowała teleskopy, które były eksportowane na cały świat, do Madrasu, Madrytu, Mekki, Melbourne i Mississippi, by wymienić tylko jedną literę alfabetu. Howard, urodzony w Dublinie, dołączył do firmy i poszerzył swoją ofertę o szereg optyki. W 1925 roku firma została przejęta przez CHARLES PARSONS, stając się firmą Grubb-Parsons i przenosząc się do Newcastle.

Gruithuisen Franz von Paula (1744-1852)

Niemiecki astronom, który został profesorem w Monachium, zapewniał sceptyczne środowisko astronomiczne, że widział miasto, las i sztuczne konstrukcje na Księżycu, w pobliżu Sinus Aestuum. Zaproponował teorię uderzeniową kraterów księżycowych.

Grus

(Żuraw; w skrócie Gru, gen. Gruis; powierzchnia 366 st. kw.) Południowy konstelacja, która leży między Piscis Austrinus i Tucana, a kulminuje o północy pod koniec sierpnia. Po raz pierwszy został pokazany na globusie niebieskim Petrusa Planciusa z ok. 1598, chociaż zwykle przypisuje się go holenderskim nawigatorom Pieterowi Dirkszoonowi Keyserowi (znanemu również jako Petrus Theodorus) i Frederickowi de Houtmanowi, którzy w latach 1595-1597 sporządzili mapy tej części południowego nieba. Późniejsze globusy Plancius nadał mu przestarzałą już nazwę Phoenicopterus (Flamingo). Mała, ale niepozorna konstelacja, najjaśniejsze gwiazdy w Grus to α Gruis (Al Na'ir) o jasności 1,7 magnitudo, β Gruis o jasności 2,1 magnitudo i γ Gruis o jasności 3,0 magnitudo. Istnieją cztery inne gwiazdy jaśniejsze niż czwartej wielkości. Interesującymi obiektami są widoczne gołym okiem gwiazdy podwójne δ Gruis, które mają składowe żółte (G6-8) i czerwone (M4,5), jasności 4,0 i 4,1 magnitudo, separację około 13′, z których każda jest układem podwójnym, ze składnikami 12,8 i 8,8 magnitudo, separacja 5,6″ i 60,6″ odpowiednio, oraz μ Gruis, który ma składowe żółte (G8), wielkości 4,8 i 5,1, separacja około 17 , z których pierwsza jest ścisłym układem podwójnym ze składową wielkości 6,7, separacja 0,15″

Green Bank (Narodowe Radioastronomiczne Obserwatorium)

Znajduje się w Green Bank w hrabstwie Pocahontas w Wirginii Zachodniej. Miejsce największego na świecie w pełni sterowalnego radioteleskopu, który był budowany w latach 1999 i 2000. National Radio Astronomy Observatory (NRAO) jest obiektem amerykańskiej National Science Foundation i jest obsługiwany na podstawie umowy o współpracy przez Associated Universities, Inc. ( AUI). Fundusze na nowy 100-metrowy teleskop zapewnił Wydział Matematyki i Nauk Fizycznych NSF. Teleskop ma rzeczywiste wymiary powierzchni 100 na 110 m. Jego budowa pozwala teleskopowi oglądać całe niebo powyżej 5? wysokości. Oczekuje się, że operacje rozpoczną się w 2000 r. Spośród innych instrumentów w Green Bank, 42-metrowy teleskop został zamknięty 19 lipca 1999 r., A 91-metrowy teleskop zawalił się 15 listopada 1988 r. Upadek był spowodowany nagłą awarią kluczowego elementu konstrukcyjnego w zespole dźwigara skrzynkowego, który stanowił główną podporę anteny. Utrata 91-metrowego teleskopu doprowadziła do powstania projektu Green Bank Telescope. NRAO obsługuje również interferometr Green Bank (GBI). Obejmuje trzy radioteleskopy o średnicy 26 m (85 stóp), oznaczone 85-1, 85-3 i 85-2 (85-1 jest również znany jako Teleskop Tatel). 85-1 i 85-2 tworzą jednobazowy interferometr, finansowany przez NASA, który zajmuje się monitorowaniem zmiennych źródeł radiowych. Ten program monitorujący GBI-NASA obserwuje rentgenowskie gwiazdy podwójne i aktywne jądra galaktyczne. Stacja śledząca VLBI w Green Bank jest jednym z czterech takich obiektów NASA dedykowanych do obsługi bardzo długich satelitów interferometrii bazowej.

Greenstein, Jesse Leonard (1909-2002)

Urodzony w Nowym Jorku, pracował w Kalifornijskim Instytucie Technologii na początku lat 200-tych w teleskopie i wykorzystał szansę zastosowania swojego szkolenia z teorii spektroskopii do obserwacji, badania ośrodka międzygwiezdnego, obfitości pierwiastków i osobliwości gwiazdy. Dokonał szczegółowych badań białych karłów, określając ich masy, jasność, temperatury, skład, grawitacyjne przesunięcia ku czerwieni i ruchy.

Gray, Stefan (1666-1736)

Astronom i naukowiec, urodzony w Canterbury, Kent, Anglia. Coś w rodzaju naukowej zagadki, Gray początkowo poświęcił swoją energię astronomii, obserwując zaćmienia, plamy słoneczne, satelity Jowisza i przekazując swoje wyniki pierwszemu Królewskiemu Astronomowi, JOHNowi FLAMSTEEDowi. Interesował się oprzyrządowaniem i wynalazł mikroskop, w którym soczewką była kropla wody. W późniejszych latach poświęcił się elektryczności, odkrywając, że elektryczność można przewodzić. Najwyraźniej ISAAC NEWTON nie pozwolił mu przekazać wyników swoich eksperymentów elektrycznych Towarzystwu Królewskiemu, podczas gdy Newton organizował jego spotkania i koncentrował się na grawitacji, ale dwukrotnie został odznaczony Medalem Copleya, ponieważ wpływy Newtona spadły.

Grawiton

Hipotetyczna cząstka przenosząca siły ( bozon cechowania ) dla grawitacji. Chociaż nie ma jeszcze ogólnie przyjętej kwantowej teorii grawitacji, powszechnie uważa się, że grawitacja, podobnie jak inne podstawowe siły, powinna być podatna na sformułowanie w kategoriach kwantowych, a grawitacyjne oddziaływanie między cząstkami materii powinno być przenoszone przez grawitony. Hipotetyczny grawiton ma zerową masę, zerowy ładunek i wartość spinu równą 2 (wyrażoną w jednostkach stałej Plancka podzielonej przez 2π).

Granulacja

Cętkowata struktura widoczna na powierzchni Słońca, czyli fotosferze, obserwowana w dobrych warunkach. Z powodu konwekcji gorący gaz unosi się, a chłodniejszy opada w zewnętrznych warstwach Słońca, co powoduje powstawanie widocznych granulek, zwykle o średnicy 1200 km, które są o około 100 K gorętsze niż ciemniejsze obszary, które je oddzielają.

Grawitacja

Jedna z czterech podstawowych sił, grawitacja, to siła wzajemnego przyciągania, która jest wywierana między masywnymi ciałami i między cząstkami, które mają masę. Chociaż grawitacja jest znacznie słabsza niż pozostałe trzy siły (siły elektromagnetyczne oraz słabe i silne siły jądrowe) na krótkich dystansach, jest siłą dominującą w dużych skalach, ponieważ jej zasięg oddziaływania jest znacznie większy niż w przypadku sił jądrowych i ponieważ , w przeciwieństwie do ładunków elektrycznych (które mogą być dodatnie lub ujemne), cała masa jest dodatnia (i wzajemnie się przyciąga). Ponieważ jednakowe ładunki odpychają się, a przeciwne przyciągają, a materia w dużej skali jest elektrycznie obojętna (we wszechświecie jest tyle samo ładunków ujemnych, co dodatnich), siła elektromagnetyczna nie odgrywa większej roli w ogólnej dynamice wszechświata. W konsekwencji sama grawitacja determinuje ruchy i wzajemne interakcje między planetami, gwiazdami i galaktykami oraz dominuje nad ogólną dynamiką wszechświata. W 1687 r. IsaacNewton (1642-1727) opublikował swoje prawo powszechnego ciążenia w swojej książce De Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (Matematyczne zasady filozofii przyrody). Stwierdzono, że siła przyciągania między dowolnymi dwoma masami jest wprost proporcjonalna do iloczynu ich mas i odwrotnie proporcjonalna do kwadratu odległości między nimi. Dla dwóch ciał o masach m₁ i m₂ oddalonych od siebie o odległość r, siła wzajemnego przyciągania F jest równa F = Gm₁m₂/r², gdzie G jest stałą powszechnej grawitacji (=6,670 × 10^-11 Nm² kg ^-2). Równa i przeciwna siła działa na każdą z mas; zatem siła wywierana na m1 jest równa co do wielkości, ale skierowana przeciwnie do siły wywieranej na m2. Zgodnie z teorią Newtona grawitacja jest siłą, która działa natychmiast bezpośrednio między poszczególnymi ciałami i cząstkami (proces ten nazywa się "działaniem na odległość"). Chociaż w większości przypadków grawitacja newtonowska daje całkowicie zadowalający opis ruchu na przykład pocisków, planet, gwiazd i galaktyk, w pewnych sytuacjach (na przykład, gdy grawitacja jest bardzo silna, jak w pobliżu czarnej dziury). , lub gdy zajmujemy się strukturą i dynamiką wszechświata jako całości), teoria jest niewystarczająca. Najlepszą współczesną teorią grawitacji jest ogólna teoria względności Einsteina, według której masa zaburza geometrię przestrzeni (a ściślej czterowymiarową czasoprzestrzeń) i tory, po których poruszają się cząstki materii, czyli promienie światła, w sąsiedztwie masywnych ciała są określone przez te lokalne zniekształcenia przestrzeni.

Goddard, Robert Hutchings (1882-1945)

Amerykański pionier rakietowy, którego osiągnięcia w dziedzinie rakiet, czasami w obliczu oficjalnej dezaprobaty lub wyśmiewania, tworzą długą listę. Był pierwszym, który udowodnił w teście statycznym, że rakieta rzeczywiście będzie działać w próżni - że nie potrzebuje powietrza, aby ją odepchnąć. Otrzymał amerykański patent na swój pomysł na rakietę wielostopniową (1914). W dokumencie (1920), który przedstawiał dzieło jego życia, zatytułowanym "Metoda osiągania ekstremalnych wysokości", nakreślił metody wznoszenia przyrządów rejestrujących pogodę wyżej niż balony i rozwinął matematyczne teorie napędu rakietowego umożliwiającego osiągnięcie dużych wysokości. Przewidział możliwość dotarcia rakiety do Księżyca i zasugerował, że może eksploduj tam proszek błyskowy, aby zaznaczyć jego przybycie. Była to najbardziej dramatyczna, rzucająca się w oczy część raportu, szeroko (i sceptycznie) relacjonowana zarówno w USA, jak iw Niemczech, gdzie zbiegła się w czasie z gwałtownym wzrostem zainteresowania rakietami w tym kraju. Opracował i wystrzelił pierwszą na świecie rakietę na paliwo ciekłe (benzynę / benzynę i ciekły tlen) w 1926 roku i jako pierwszy wystrzelił ładunek naukowy (barometr i aparat) w locie rakietowym (1929). Dokonał różnych postępów technicznych w wykorzystaniu pomp, żyroskopów i innych mechanizmów rakietowych, o czym świadczy 200 patentów na jego nazwisko. Jego imieniem nazwano Centrum Lotów Kosmicznych Goddarda, znajdujące się w pobliżu Waszyngtonu.

Gold, Tomasz (1920-2004)

Astronom urodzony w Wiedniu w Austrii, wyemigrował do Wielkiej Brytanii, a następnie do USA. Znany z prowokacyjnych, pomysłowych, a czasem całkowicie błędnych teorii, zaproponował zdyskredytowaną obecnie teorię kosmologii stanu stacjonarnego (z BONDI i HOYLE), w której materia była tworzona w sposób ciągły, aby utrzymać gęstość Wszechświata podczas jego rozszerzania. Na Uniwersytecie Cornell kierował Centrum Radiofizyki i Badań Kosmicznych, gdzie nazwał magnetosferę i badał pulsary, sugerując, że są to obracające się magnetyczne gwiazdy neutronowe, co obecnie uważa się za słuszne. Gold wzbudził pewne obawy o bezpieczeństwo amerykańskich astronautów, kiedy błędnie wysunął teorię, że lądownik księżycowy Apollo zatonie w metrach pyłu księżycowego. Obecnie przedstawia niekonwencjonalny pogląd na ziemskie złoża paliwa węglowego (węgiel, ropa), że nie mają one pochodzenia biologicznego, ale są kosmicznym węglem wydobywającym się z centralnych regionów Ziemi.

Goldberg, Lew (1918-87)

Astronom, urodzony w Nowym Jorku, polskiego pochodzenia. Został dyrektorem Kitt Peak National Observatory w Tucson.

Goodricke, Jan (1764-86)

Urodzony w Holandii z angielskich rodziców, głuchoniemy, odkrył w 1782 r., że Algol, zidentyfikowany jako gwiazda zmienna przez G. MONTANARI w 1669 r., jest układem podwójnym zaćmieniowym i oszacował jego okres. Odkrył również zmienność Delta Cephei.

Gould, Benjamin Apthorp (1824-96)

Astronom, urodzony w Bostonie, MA, jego wczesna praca w Niemczech dotyczyła obserwacji i ruchu komet i asteroid. Jego największym dziełem było mapowanie gwiazd południowego nieba. Pomógł założyć Narodowe Obserwatorium w Kordobie w Argentynie i był jego dyrektorem, gdy opracowywano katalog gwiazd przy użyciu niedawno opracowanych metod fotometrycznych. Po powrocie do USA ostatnie lata spędził na pomiarach gromad gwiazd, które sfotografował w Argentynie, i opublikował wyniki jako Uranometry of the Southern Heavens. Założył Dziennik Astronomiczny.

Graham, George (ok. 1674-1751)

Twórca instrumentów, urodzony w Hethersgill, Cumberland, Anglia. Pracownik, partner i z racji małżeństwa siostrzenica zegarmistrza THOMASA TOMPIONA, jego spadkobierca. Z TOMPION stworzył orrery, oryginalne, od którego pochodzi nazwa, dla hrabiego Orrery; w rzeczywistości mógł wynaleźć instrument (który jest mechanicznym modelem do demonstrowania względnych pozycji i ruchów planet). Wynalazł ulepszenia precyzyjnych mechanizmów zegarowych, takie jak wychwyt martwego uderzenia, wahadło z kompensacją rtęci i wychwyt cylindryczny do zegarków, a także wykorzystał zegary, które wykonał, aby zmierzyć dokładny kształt Ziemi, korygując liczby NEWTONA. Wykonał instrumenty dla HALLEY (8-stopowy kwadrant z noniuszem) i BRADLEY (12,5-stopowy sektor zenitowy ze śrubą mikrometryczną, za pomocą której Bradley odkrył aberrację światła). Wykonał również aparat używany do pomiaru stopnia południka przez francuską Acad´emie des Sciences w jej północnej ekspedycji.

Granat

Radziecka misja promieniowania gamma, wystrzelona w grudniu 1989 r. Zawierała francuski teleskop z maską kodowaną SIGMA, przeznaczony do obrazowania w wysokiej rozdzielczości w zakresie 30 keV-2 MeV. Przewoził również instrumenty do obrazowania rentgenowskiego i spektroskopii oraz detektory rozbłysków promieniowania rentgenowskiego / gamma. Dokonał szczegółowych badań centrum Galaktyki. Działa od ponad pięciu lat.

Gigantyczne planety

Zbiorcze określenie głównych planet Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna, które są czterema największymi planetami Układu Słonecznego. Charakteryzują się one rozmiarami (średnica rzędu 100 000 km), gęstością (rzędu 1000 kg m-3), charakterem głównie gazowym, bez widocznej powierzchni stałej oraz rozległymi rodzinami satelitów. Wszystkie posiadają również układy pierścieniowe. Spośród gigantycznych planet Jowisz jest największy i najbardziej masywny oraz obraca się najszybciej. Saturn jest najbardziej spłaszczony i najmniej gęsty i ma najbardziej rozbudowany system pierścieni. Saturn i Uran remisują pod względem największych orszaków potwierdzonych satelitów, na poziomie 18. Najbardziej odległy, Neptun, jest najgęstszy i ma największą zmierzoną prędkość wiatru atmosferycznego. Większość egzoplanet - obiektów krążących wokół innych gwiazd - ma większą masę niż Jowisz i można je zaliczyć do planet olbrzymów.

Gibbous

Faza ciała w Układzie Słonecznym, kiedy widoczna jest więcej niż połowa jego nasłonecznionej strony, ale nie cała. Z Ziemi niższe planety, Merkury i Wenus oraz Księżyc wykazują garbate fazy. Spośród planet nadrzędnych Mars jest jedyną, która może wydawać się wyraźnie garbata (przy oświetleniu co najmniej 84% jego dysku); spośród planet zewnętrznych Jowisz może wykazywać lekką fazę garbatą, ale planety znajdujące się dalej są na to zbyt odległe.

Gilbert [Gilberd], William (1544-1603)

Lekarz i naukowiec, urodzony w Colchester w Anglii, napisał książkę De Magnete (O magnesie), opublikowaną w 1600 roku. Kompas magnetyczny był jednym z najbardziej użytecznych przyrządów nawigacyjnych przed chronometrem, ale niewiele wiedziano o lodestone (magnetyczna ruda żelaza) . Gilbert przeprowadził własne eksperymenty, takie jak sprawdzenie ludowego przekonania, że czosnek niszczy magnetyczne działanie igły kompasu. Rysuje pierwsze wyraźne rozróżnienie między efektami magnetycznymi a elektrycznością statyczną, przeglądając wszystko o magnetyzmie. Jego teoria magnetyzmu ziemskiego była dziwnie animistyczna: magnetyzm był duszą Ziemi, a kulisty magnetyzm, ustawiony w jednej linii z biegunami Ziemi, obracałby się wokół własnej osi jak Ziemia. KEPLER i GALILEO byli bardzo zainteresowani tym aspektem badań magnetycznych Gilberta, ponieważ szukali argumentów, że Ziemia się obraca.

Gill, Sir David (1843-1914)

Astronom, urodzony w Aberdeen, z wykształcenia zegarmistrz, miał prywatne obserwatorium niedaleko Aberdeen, został astronomem Jej Królewskiej Mości na Przylądku Dobrej Nadziei. Ponownie wyznaczył paralaksę słoneczną, obserwując bliskie zbliżenie się do Ziemi w 1889 r. mniejszych planet Irys, Wiktoria i Safona (jego wartość była wartością standardową przez prawie sto lat). Jego pomiar powtórzył HAROLD SPENCER JONES podczas bliskiego zbliżenia się Erosa w 1931 roku. Zainspirowany nieoczekiwanym odkryciem w 1882 roku obrazów gwiazd na fotografii komety, stał się pionierem fotografii astronomicznej. Sfotografował południowe niebo dla Cape Photographic Durchmusterung, CPD, dodając do ARGELANDERA Bonner Durchmusterung. To zapoczątkowało międzynarodowy projekt Carte du Ciel i temat astrometrii fotograficznej.

Ginga (Astro-C)

Japoński satelita rentgenowski, wystrzelony w lutym 1987 r. Zawierał trzy instrumenty: wielkopowierzchniowy proporcjonalny układ liczników opracowany we współpracy z Wielką Brytanią, monitor całego nieba i amerykański detektor rozbłysków gamma. Zaobserwował supernową 1987A wkrótce po jej pojawieniu się i odkrył kilka pulsarów i innych przejściowych źródeł. Ponownie wszedł w atmosferę w listopadzie 1991. Ginga oznacza "galaktykę".

Giovanelli, Ronald Gordon (1915-84)

Fizyk słoneczny, urodzony w Grafton w Nowej Południowej Walii, badał naturę rozbłysków słonecznych jako zjawisk elektromagnetycznych, w których elektrony są przyspieszane przez pola elektryczne indukowane przez zmieniające się pola magnetyczne. Założył obserwatoria słoneczne w Fleurs, niedaleko Sydney oraz w Culgoora w północno-wschodniej Nowej Południowej Walii, w sąsiedztwie słonecznego obserwatorium radiowego. Jego praca nad plamami słonecznymi, protuberancjami i ponownym połączeniem magnetycznym była mocno oparta na fizyce, z ciągłym poczuciem, jak wiele jest do nauczenia się.

Glazenap [Glasenapp], Siergiej Pawłowicz [von] (1848-1937)

Rosyjski astronom, który zmierzył czas podróży światła przez Układ Słoneczny na podstawie opóźnień czasowych w czasach zaćmień satelitów Jowisza (metoda R?MERA). Określono wartość czasu podróży światła między Słońcem a Ziemią między 496 a 501 s

Globalna Grupa Sieci Oscylacji

Global Oscillation Network Group (GONG) to międzynarodowy, społecznościowy projekt prowadzony przez NATIONAL SOLAR OBSERVATORY dla amerykańskiej National Science Foundation, mający na celu przeprowadzenie szczegółowych badań wewnętrznej struktury i dynamiki Słońca w ciągu 11 lat cyklu słonecznego za pomocą heliosejsmologii. 1024² obrazów prędkości uzyskano dzięki sieci składającej się z sześciu stacji zlokalizowanych w Big Bear Solar Observatory (Kalifornia), Mauna Loa Observatory (Hawaje), Learmonth Solar Observatory (Australia Zachodnia), Udaipur Solar Observatory (Indie), Observatorio del Teide (Wyspy Kanaryjskie) ) i Cerro Tololo Interamerican Observatory (Chile), zapewniając pokrycie lepsze niż 90%.

Globule

Uważa się, że mała, okrągła ciemna mgławica reprezentuje etap zapadania się koncentracji w obłoku molekularnym w kierunku protogwiazdy. Ich masa waha się od około 1 do 1000 lub więcej mas Słońca i rozmiar od około 10 000 AU do 3 lat świetlnych i są widoczne z sylwetki na tle jasnych mgławic, takich jak Mgławica Rozeta, lub na tle jasnych pól gwiezdnych Drogi Mlecznej. Bart Bok jako pierwszy zasugerował, że mogą być prekursorami protogwiazd; czasami nazywane są globulami Boka. To, co wydaje się być protogwiazdami, zostało wykryte w niektórych globulach przez orbitujące teleskopy na podczerwień.

Giacconi, Riccardo (1931-2018)

Astrofizyk, urodzony w Genui we Włoszech, amerykański astronom i dyrektor projektów międzynarodowych. Pracował nad astronomią rentgenowską i za pomocą rakietowego teleskopu rentgenowskiego przeznaczonego do badania składu Księżyca odkrył Scorpius X-1, pierwsze znane źródło promieniowania rentgenowskiego poza układ Słoneczny. Zbudował satelitę rentgenowskiego Uhuru, który wykonał pierwsze przeglądy rentgenowskiego nieba. Kierował budową i pomyślną eksploatacją potężnego satelity rentgenowskiego Einstein. Kierował Instytutem Naukowym Teleskopu Kosmicznego, kładąc podwaliny pod uderzenie Kosmicznego Teleskopu Hubble'a i kierował EUROPEJSKIM OBSERWATORIUM POŁUDNIOWYM, doprowadzając do pomyślnego zakończenia budowy Bardzo Dużego Teleskopu. W 2003 roku Giacconi otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za "pionierski wkład w astrofizykę", który doprowadził do odkrycia kosmicznych źródeł promieniowania rentgenowskiego. Giaconni, obecnie prezes Associated Universities Inc. w Waszyngtonie oraz profesor fizyki i astronomii na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa w Baltimore, odkrył pierwsze gwiazdy rentgenowskie i tło rentgenowskie w latach 60. wdrożenie obserwatoriów rentgenowskich UHURU i High Energy Astronomy Observatory-2 (HEAO-2) w latach 70. XX wieku. Wykrył również źródła promieniowania rentgenowskiego, które obecnie większość astronomów uważa za zawierające czarne dziury.

Giakobinidy

Okresowy rój meteorów związany z kometą 21P/Giacobini-Zinner, który ma miejsce w październiku. Radiant leży w konstelacji Draco, a deszcz jest również znany jako Draconids. Szczątki z komety pozostają w roju blisko jądra, a aktywność pęku jest możliwa tylko wtedy, gdy Ziemia mija zstępujący węzeł orbity komety krótko po tym, jak kometa przez nią przeszła. Zenitalne stawki godzinowe były wysokie w 1933 (do 450), 1946 i 1985. Obserwacje echa radiowego w 1946 wykryły szczytową szybkość 170 na minutę.

Geotail

Japońsko-amerykańska misja badania dynamiki ogona magnetycznego Ziemi na odległościach od 8 do 200 promieni Ziemi. Część programu International Solar-Terrestrial Physics (ISTP). Wystrzelony w lipcu 1992. W ciągu pierwszych dwóch lat sonda spędzała większość czasu w odległym ogonie magnetycznym. Jego apogeum orbity zostało utrzymane po nocnej stronie Ziemi dzięki wykorzystaniu grawitacji Księżyca w serii manewrów podwójnego obrotu Księżyca. W lutym 1995 apogeum zostało zredukowane do 30 promieni Ziemi, aby zbadać procesy ogona magnetycznego w pobliżu Ziemi.

Gerard z Cremony (ok. 1114-87)

Włoski uczony, urodzony w Cremonie we Włoszech, rozkwitał w Toledo, centrum kultury islamskiej, nauczył się arabskiego, by móc tłumaczyć zaginione dzieła klasyczne. Przetłumaczył łącznie 92 dzieła, w tym Almagest, Elementy, dzieła AL-KHWARIZMIego, pisarzy Hipokratesa i fizyczne dzieła Arystotelesa. Niestety żaden matematyk nie mógł zrozumieć Almagestu po jego przetłumaczeniu.

Genesis

Misja NASA Discovery polegająca na zbieraniu próbek naładowanych cząstek w wietrze słonecznym. Genesis zawiera cztery instrumenty: kolektory wiatru słonecznego, wykonane z materiałów takich jak diament, złoto, krzem i szafir, zaprojektowane do wychwytywania cząstek wiatru słonecznego; monitor jonów do rejestrowania prędkości, gęstości, temperatury i przybliżonego składu jonów wiatru słonecznego; monitor elektronów do wykonywania podobnych pomiarów elektronów w wietrze słonecznym; oraz koncentrator jonów do oddzielania i skupiania pierwiastków, takich jak tlen i azot w wietrze słonecznym, w specjalnej płytce kolektora. izotopy tlenu, azot, gazy szlachetne i inne pierwiastki wiatru słonecznego zostaną zwrócone na Ziemię w kapsule (planowane na wrzesień 2004). O godzinie 1903 czasu UT 16 listopada 2001 r. sonda Genesis weszła na orbitę wokół punktu równowagi grawitacyjnej Lagrange 1. Jej instrumenty stały się w pełni sprawne 3 grudnia 2001 r.

Geminidy

Jeden z najbardziej obfitych rojów meteorów w roku, występujący w grudniu. Radiant leży w gwiazdozbiorze Bliźniąt. Wyjątkowo, macierzystym ciałem Geminidów nie jest kometa, ale asteroida (3200) Phaethon, odkryta w 1983 roku. Odległość peryhelium Phaethona wynosi zaledwie 0,14 jednostki astronomicznej. Możliwe, że strumień meteorytów Geminidów składa się z cząstek, które kruszą się z powierzchni asteroidy pod wpływem intensywnego ciepła jej przejścia przez peryhelium. Źródło asteroidalne jest zgodne z wysoką gęstością meteoroidów Geminidów, wynoszącą około 2 g cm-3, o rząd wielkości wyższą niż inne meteoroidy, które są cząstkami pyłu kometarnego. Te gęste cząstki mają tendencję do wytwarzania dość powolnych, jasnych meteorów o długim czasie trwania.

Geminus (ok. 130 - ok. 70 p.n.e.)

Astronom i matematyk, urodzony na Rodos (?) w Grecji, uważał, że "nie wszystkie gwiazdy leżą na jednej powierzchni, ale raczej niektóre z nich są wyższe, a inne niższe".

Gemma Frisius, Reiner [Regner, Regnier] (1508-55)

Urodzony w Dokkum we Fryzji w Holandii, został profesorem medycyny i matematyki na Uniwersytecie w Louvain. W 1530 roku napisał De Principiis Astronomiae Cosmographicae, w którym po raz pierwszy opisuje, w jaki sposób można określić długość geograficzną miejsca za pomocą zegara ("musi to być bardzo precyzyjnie wykonany zegar, który nie zmienia się wraz ze zmianą powietrza"), aby określić różnicę czasu lokalnego i bezwzględnego. Opisał teorię miernictwa trygonometrycznego jako metodę dokładnego lokalizowania miejsc

Gauss Carl Friedrich (1777-1855)

Naukowiec, urodzony w Brunszwiku (obecnie Niemcy), zajmował się matematyką i fizyką, w tym teorią liczb, analizą, geometrią różniczkową, geodezją, magnetyzmem, astronomią i optyką. Gauss, cudowne dziecko, już w młodym wieku samodzielnie odkrył prawo BODE'a, twierdzenie o dwumianach i twierdzenia o liczbach pierwszych, a także metodę konstruowania 17-kąta foremnego za pomocą linijki i cyrkla. W 1801 roku Ceres, mniejsza planeta odkryta przez G PIAZZI'ego, zaginęła za Słońcem. Kilka przewidywań dotyczących jego pozycji po ponownym pojawieniu się zostało dokonanych na podstawie raczej nielicznych obserwacji odkrywczych, w tym prognoza Gaussa, która znacznie różniła się od innych. Kiedy Ceres została odzyskana przez ZACH po jej ponownym pojawieniu się, znajdowała się prawie dokładnie tam, gdzie przewidział Gauss. Chociaż nie ujawnił wówczas swoich metod, Gauss użył swojej metody przybliżenia metodą najmniejszych kwadratów. Rozkład Gaussa to nazwa rozkładu normalnego reszt w danych statystycznych, rozwiązanego metodą najmniejszych kwadratów, którą Gauss udoskonalił w 1828 r. Gauss został dyrektorem obserwatorium w Getyndze i opublikował książkę Theoria Motus Corporum Coelestium in Sectionibus Conicis Solem Ambientium. Był to traktat o ruchu ciał niebieskich, w którym pokazał, jak oszacować, a następnie udoskonalić oszacowanie orbity planety, po czym kontynuował prace nad mechaniką. Przeprowadził pomiary geodezyjne Hanoweru, wynalazł instrument geodezyjny, heliotrop, który działał na zasadzie odbijania promieni słonecznych. Wraz z Weberem badał magnetyzm ziemski, przeprowadzając badania magnetyczne. Aby zaznaczyć teoretyczne traktowanie magnetyzmu przez Gaussa, jego imieniem nazwano jednostkę magnetyzmu, gauss (zastąpioną przez jednostkę SI, teslę).

Gellibrand, Henryk (1597-1636)

Urodzony w Londynie w Anglii, został profesorem astronomii w Gresham College w Londynie i odkrył zmianę deklinacji magnetycznej w czasie, ukazując przesunięcie bieguna magnetycznego i ziemskiego pola magnetycznego.

Geminga

Źródło promieniowania gamma w gwiazdozbiorze Bliźniąt, którego nazwa pochodzi od "źródła promieniowania gamma w Bliźniętach". Znajdująca się w odległości około 300 lat świetlnych Geminga jest pulsarem o okresie 0,237 s i jako taka jest jedną z najbliższych znanych gwiazd neutronowych. Jej optycznym odpowiednikiem jest gwiazda o niskiej jasności i pozornej jasności 25mag, której roczny ruch własny (ruch kątowy po niebie) wynosi około 0,2 sekundy kątowej. Ponieważ jego jasność poza obszarem promieniowania gamma jest tak niska, natura tego źródła pozostawała tajemnicą, dopóki odkrycie emisji pulsacyjnej przez satelitę ROSAT w 1992 roku nie wykazało, że jest to pulsar.

Gascoigne, Sidney Charles Bartłomiej ("Ben") (1915-2010)

Astronom urodzony w Napier w Nowej Zelandii, profesor Australijskiego Uniwersytetu Narodowego w Canberze. Pracował nad ewolucją gwiazd, skalą odległości wszechświata i fotometrią. Był naukowcem projektu dla Teleskopu Anglo-Australijskiego w Siding Spring w Nowej Południowej Walii.

Gascoigne, William (1621-44)

Angielski astronom i konstruktor instrumentów, zginął na polu bitwy pod Marston Moor w hrabstwie Yorkshire. Wynalazł mikrometr okularowy, wykorzystujący śrubę do pomiaru odległości między dwoma przewodami wewnątrz okularu, aby precyzyjnie mierzyć małe kąty, i wykonał teleskopy, w tym jeden z dwiema soczewkami wypukłymi.

Gaspra

Asteroida odkryta przez Grigorija Neujmina w 1916 roku, oznaczona jako (951) Gaspra. W październiku 1991 roku stała się pierwszą asteroidą sfotografowaną z bliskiej odległości, kiedy sonda Galileo minęła ją w odległości około 16 000 km w drodze do Jowisza. Obrazy pokazały bardzo kanciaste ciało o wymiarach 18 × 11 × 9 km, usiane małymi kraterami, ale z kilkoma dużymi kraterami, więc albo Gaspra ma mocną, bogatą w metale powierzchnię, albo jest młodym obiektem. Galileo wykrył również znaczącą interakcję z lokalnym międzyplanetarnym polem magnetycznym, co sugeruje istnienie pozostałości magnetyzmu. Gaspra okrąża Słońce w średniej odległości 2,21 AU (331 mln km), w pobliżu wewnętrznej krawędzi głównego pasa asteroid, w okresie 3,28 lat; nachylenie orbity wynosi 4°, a mimośród 0,17. Jest to asteroida typu S, o widmie odbicia podobnym do zwykłego chondrytu i meteorytów kamienno-żelaznych.

Gassendi [Gassend], Pierre (1592-1655)

Teolog, urodzony w Champtercier w Prowansji we Francji. Gassendi odrzucił filozofię DESCARTESA, kładąc nacisk na metodę indukcyjną, atomizm i mechanistyczny pogląd na naturę. Gassendi zaobserwował pierwszy zarejestrowany tranzyt Merkurego, który KEPLER przewidział w 1631 roku.

Gamow, George (1904-68)

Fizyk urodzony w Odessie w Rosji, badał radioaktywność i rozszczepienie atomowe, wyemigrował do USA. Pracował z EDWARDEM TELLEREM nad rozpadem beta, opracował teorię gwiezdnych reakcji jądrowych w kategoriach tunelowania zderzającego się jądra przez barierę potencjału innego jądra. Chociaż istnieje tylko niewielkie prawdopodobieństwo, że nukleon na Słońcu przebije się przez barierę odpychania elektrostatycznego innego nukleonu (powiedzmy raz na 10 000 miliardów miliardów miliardów zderzeń), zderzenia w jądrze słonecznym są tak częste, że wystarczająca liczba jąder zbliża się wystarczająco blisko łączyć i uwalniać energię słoneczną. Gamow opracował kosmologię Wielkiego Wybuchu, w której pierwotna materia (ylem) istniała u początku wszechświata. Poparł model Wielkiego Wybuchu LEMAÎTRE′a, przewidując, że jego konsekwencją będzie szczątkowa kosmiczna kula ognia promieniowania tła o temperaturze 10 kelwinów (PENZIAS i WILSON odkryli później to promieniowanie o temperaturze 3 kelwinów, co jest zaskakująco bliskie przewidywaniom Gamowa). Był głównym inicjatorem teorii pochodzenia pierwiastków w Wielkim Wybuchu, w której neutrony były sekwencyjnie dodawane do wodoru, aby zbudować układ okresowy pierwiastków jeden po drugim. Była to teoria alfa-beta-gamma, nazwana częściowo od sekwencji, a częściowo od autorów, ALPHER, BETHE i samego Gamowa. Poza astronomią poprawnie wysunął teorię, że struktura DNA tworzy kod kierujący syntezą białek. Był odnoszącym sukcesy popularyzatorem nauki, wynalazcą postaci z kreskówek, pana Tompkinsa, który podróżował przez świat naukowych przygód.

Gazowi giganci

Alternatywna nazwa gigantycznych planet, odzwierciedlająca fakt, że są one głównie gazowe.

Galle, Johann Gottfried (1812-1910)

Astronom urodzony w Pabsthaus w Niemczech. W 1846 roku w Obserwatorium Berlińskim odkrył planetę Neptun, której pozycję obliczył LEVERRIER. Leverrier napisał do Galle′a, prosząc go o poszukiwanie "nowej planety" w przewidywanym miejscu. Galle wraz ze swoim asystentem HEINRICHEM D′ARRESTEM rozpoczęli poszukiwania jeszcze tej samej nocy, kiedy otrzymali list. Zgodnie z sugestią D′Arresta, Galle użył najnowszej mapy nieba, którą Encke dopiero co sporządził. W ciągu 30 minut zlokalizowali gwiazdę, której nie było na mapie, potwierdzając, że następnej nocy była to nowa planeta na podstawie jej ruchu względem innych gwiazd. Galle napisał do Leverriera, mówiąc: "Monsieur, planeta, której pozycję wskazałeś, naprawdę istnieje". Leverrier odpowiedział: "Dziękuję ci za gorliwość, z jaką zastosowałeś się do moich instrukcji. Tym samym, dzięki wam, na pewno posiadamy nowy świat". Galle wykrył również pierścień C Saturna i obserwował mniejsze planety, próbując określić odległość Słońca poprzez obserwację bliskiego zbliżenia się jednego z nich.

Gamma Draconis

Czasami znany pod starożytną nazwą Eltanin (lub Etamin), "Głowa Smoka", z opisu w rewizji Syntaxis Ptolemeusza opublikowanej przez Ulugh Beigha w XV wieku. Gwiazda ma pozorną jasność 2,24 mag i jest typu widmowego K5III. W odległości 148 lat świetlnych ma paralaksę 0,022 i wielkość bezwzględną -1,0. Ta gwiazda drugiej wielkości przez prawie 300 lat miała duże znaczenie dla astronomów pozycyjnych, zwłaszcza obserwujących z Królewskiego Obserwatorium w Greenwich. Ze względu na to, że jego deklinacja (51°29,3′') jest w przybliżeniu równa szerokości geograficznej Greenwich (51° 28,6′), przechodzi tam bardzo blisko zenitu: 4′ na północ od zenitu w czasach pierwszego astronoma królewskiego, Jana Flamsteeda (1646-1719) i tylko 2′ na północ do czasów siódmego królewskiego astronoma, GB Airy′ego (1801-92), który opisał ją jako "gwiazdę narodzin współczesnej astronomii". Przejście w kierunku zenitalnym jest bardzo korzystne, ponieważ nie tylko upraszcza wymagany montaż teleskopu, a tym samym poprawia stabilność, ale błędy pozycji spowodowane efektami refrakcji atmosferycznej są zerowe w zenicie. Te zalety zostały już dawno docenione. W 1669 r. Robert Hooke (1635-1703) założył teleskop pionowy w Gresham College w londyńskim City, próbując zmierzyć roczną paralaksę γ Draconis, a tym samym jej odległość. Wtedy nie zdano sobie sprawy, jak odległe są gwiazdy, paralaksy 0,022 w rzeczywistości nie można było zmierzyć instrumentami z czasów Hooke′a. W 1677 roku Flamsteed kazał wykopać w Greenwich 90-metrową studnię, która miała działać jako "rura" pionowego refraktora do obserwacji gwiazdy, ale obserwacje wykonane za jej pomocą były najeżone trudnościami i okazały się mało przydatne. W 1725 roku James Bradley (1693-1762), Savilian profesor astronomii w Oksfordzie, chciał obserwować ? Draconis w tym samym celu. Dołączył do bogatego angielskiego astronoma-amatora Samuela Molyneux (1689-1728) w Kew, gdzie wykorzystali sektor zenitu Molyneux o długości 24,5 stopy autorstwa George'a Grahama (1675-1752). Podobnie jak Hooke, uzyskali różne wyniki dla zenitalnej odległości gwiazdy podczas tranzytu, ale nie wydaje się, aby można je było wytłumaczyć roczną zmiennością spowodowaną paralaksą. Zaintrygowany tymi rozbieżnościami Bradley zamówił u Grahama doskonały nowy sektor zenitu o długości 12,5 stopy i umieścił go w swoim domu w Wanstead. Po wielu dalszych obserwacjach gwiazdy Bradley doszedł do wyjaśnienia zmian w jej obserwowanej pozycji i ogłosił odkrycie aberracji światła. Dalsze prace doprowadziły do jego odkrycia nutacji, ogłoszonego w 1748 r. Po nominacji na trzeciego astronoma królewskiego w 1742 r. Bradley przekonał Admiralicję do zakupu jego sektora zenitu, aby obserwacje te mogły być kontynuowane w Greenwich. Jako główną "gwiazdę zenitową" ? Draconis obserwowano w Greenwich przez kolejne dwa stulecia. W 1851 roku Airy wprowadził refleksyjną tubę zenitalną własnego projektu, aby kontynuować obserwacje tej i innych znacznie słabszych gwiazd zenitalnych, a obserwacje wizualne o znacznie zwiększonej dokładności były wykonywane za pomocą tego instrumentu przez następne 60 lat. Od 1911 do 1950 został zastąpiony przez pływającą rurę zenitową używaną wcześniej w Cambridge przez Bryana Cooksona (1874-1909). Sukces projektu Airy′ego dla lustrzanej tuby zenitowej doprowadził do opracowania pierwszej fotograficznej tuby zenitowej przez FE Rossa z Obserwatorium Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie w 1911 roku. Znacznie ulepszona iw pełni zautomatyzowana wersja została zaprojektowana i zainstalowana w Royal Greenwich Observatory w Herstmonceux w 1955 r., pierwszy z sieci podobnych instrumentów utworzonych w głównych obserwatoriach na całym świecie. Okazało się, że są to najdokładniejsze instrumenty, jakie kiedykolwiek zbudowano do astronomicznego określania czasu i szerokości geograficznej - niezwykły hołd dla projektu Airy′ego sprzed stu lat, instrument specjalnie do obserwacji γ Draconis.

Galaktyka

Duże skupisko gwiazd, gazu i pyłu utrzymywane razem dzięki wzajemnemu oddziaływaniu grawitacyjnemu między jego składnikami. Galaktyki zawierają od kilku milionów do około dziesięciu bilionów (1013) gwiazd wraz z różnymi proporcjami materii międzygwiazdowej (gazu i pyłu). Większość galaktyk można sklasyfikować jako zwykłe galaktyki, ale kilka procent (te, które wykazują niezwykłe cechy, takie jak posiadanie zwartego, zmiennego jądra, promieniujące głównie promieniowanie niegwiazdowe i zaburzony wygląd) należy do kategorii galaktyk aktywnych. Normalne galaktyki można klasyfikować na wiele sposobów, z których najbardziej powszechnym jest schemat klasyfikacji Hubble′a, który dzieli galaktyki na następujące główne typy: eliptyczne, spiralne, spiralne z poprzeczką i nieregularne. Galaktyki eliptyczne mają kształt kulisty lub elipsoidalny, są zdominowane przez stare czerwone gwiazdy i zawierają bardzo mało gazu międzygwiazdowego. Galaktyki spiralne składają się z centralnego jądra stosunkowo ciasno upakowanych gwiazd otoczonych spłaszczonym, dyskowym układem gwiazd, gazu i pyłu, wewnątrz którego świecące obłoki gazu i najjaśniejsze, najmłodsze gwiazdy są zebrane w spiralne "ramiona", które wydają się rozprzestrzeniać z regionu nuklearnego. W spiralach z poprzeczką jądro jest wydłużone lub ma kształt pręta, a ramiona spiralne wychodzą z obu końców pręta jądrowego. Nieregularne galaktyki nie wykazują żadnego oczywistego wzoru ani struktury. Spirale i spirale z poprzeczką zawierają większą część (zwykle około 10%) gazu i pyłu niż spirale eliptyczne. Zawartość gazu w nieregularnych jest bardzo różna, ale zazwyczaj wynosi około 20%. Masy galaktyk wahają się od kilku milionów mas Słońca w przypadku karłowatych galaktyk eliptycznych do kilku bilionów (1013) mas Słońca w przypadku najbardziej masywnych galaktyk eliptycznych. Ich jasność waha się od około 200 000 do biliona (1012) razy większa od Słońca, a ich średnice w większości wahają się od kilku tysięcy lat świetlnych do kilkuset tysięcy lat świetlnych. Chociaż większość galaktyk eliptycznych jest stosunkowo mała, "olbrzymie" obiekty eliptyczne znajdują się w jądrach gromad galaktyk, ich podzbioru, "nadolbrzymów" (cD), o średnicach dochodzących do pięciu milionów lat świetlnych. Pomiary krzywych rotacji galaktyk spiralnych (wykresy prędkości, z jakimi gwiazdy i obłoki gazu obracają się w różnych odległościach od centrum galaktyk) wskazują, że gwiazdy i obłoki gazu w zewnętrznych obszarach galaktyk poruszają się z taką samą lub większą prędkością niż , które znajdują się bliżej ich centrów. Wyniki te sugerują, że do 90% masy galaktyki składa się z ciemnej materii (materia, która nie emituje wykrywalnego promieniowania, ale wywiera wpływ grawitacyjny), z których większość znajduje się w jej zewnętrznych obszarach. Galaktyka, do której należy Słońce, znana jest jako Galaktyka (przez duże "G") lub Galaktyka Drogi Mlecznej. Jest to układ spiralny lub spiralny z poprzeczką, który zawiera ponad 100 miliardów gwiazd i którego całkowita średnica (mierzona w poprzek dysku) wynosi około 100 000 lat świetlnych.

Gale, Walter Frederick (1865-1945)

Australijski bankier i finansista, astronom-amator, urodzony w Paddington w stanie NSW, odkrył szereg komet i gwiazd podwójnych

Gagarin, Jurij Aleksiejewicz (1934-1968)

Rosyjski kosmonauta urodzony w Gżacku w Rosji (przemianowany na Gagarina na cześć swojego ulubionego syna). Wyszkolony w lotnictwie radzieckim, w 1961 roku jako pierwszy człowiek odbył podróż w kosmos, okrążając Ziemię w statku kosmicznym Wostok.

Galaktyczna szerokość geograficzna

Odległość kątowa między równikiem galaktycznym a ciałem niebieskim, mierzona prostopadle do równika galaktycznego i przyjmująca wartości z zakresu od 0 do 90°. Jest oznaczony przez b^II, aby zaznaczyć, że wartość szerokości geograficznej galaktycznej odnosi się do równika galaktycznego określonego w 1959 roku przez Międzynarodową Unię Astronomiczną w odniesieniu do linii środkowej Drogi Mlecznej wyznaczonej przez obserwacje radiowe neutralnego wodoru. Poprzedni system jest oznaczony b^I.

Galaktyczna długość geograficzna

Odległość kątowa między kierunkiem centrum galaktyki a punktem na równiku galaktycznym prostopadle poniżej (lub powyżej) ciała niebieskiego; jest mierzony w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara i przyjmuje wartości od 0 do 360°. Długość galaktyczna jest oznaczona przez l^II, aby zaznaczyć, że odnosi się ona do pozycji zerowej długości geograficznej uzgodnionej w 1959 roku przez Międzynarodową Unię Astronomiczną (i pokrywającej się ze źródłem radiowym Sagittarius A, które uważa się za centrum galaktyki). Stary układ (oznaczony l^I) odnosił się do punktu przecięcia równika galaktycznego i równika niebieskiego i był przesunięty od centrum galaktyki o jakieś 30°.

Galaktyka radiowa

Galaktyka, która jest intensywnym źródłem emisji o częstotliwości radiowej. Jasność radiowa silnej galaktyki radiowej (10^37<-10³⁹ watów) może być milion razy większa niż moc wyjściowa konwencjonalnej galaktyki (zwykle około 1033 watów) i nawet sto razy większa niż jasność optyczna galaktyki jak Droga Mleczna. Optycznymi odpowiednikami galaktyk radiowych są zwykle galaktyki eliptyczne. W typowej galaktyce radiowej większość emisji radiowej pochodzi z dwóch "płatków" (obłoków materiału emitującego promieniowanie radiowe), często znajdujących się poza i po obu stronach widzialnej galaktyki. Zazwyczaj chmury emitujące fale radiowe obejmują obszar przestrzeni od pięciu do dziesięciu razy większy niż galaktyka optyczna. Ogólny zasięg galaktyki radiowej (mierzony w poprzek jej płatów) może wynosić kilka milionów lat świetlnych; w rzeczy samej, płaty olbrzymiej galaktyki radiowej 3C 236 ("3C" oznacza źródło radiowe z Trzeciego Katalogu Cambridge) mają całkowitą średnicę prawie 20 milionów lat świetlnych. Obrazy w wysokiej rozdzielczości pokazują, że wiele galaktyk radiowych posiada również zwarte centralne źródło radiowe, z którego wyłania się dżet lub para przeciwnie skierowanych dżetów materiału emitującego promieniowanie, skierowane na zewnątrz w kierunku odległych płatów. Uważa się, że płaty emitujące promieniowanie radiowe to obłoki naładowanych elektrycznie cząstek (głównie elektronów), które zostały wyrzucone w przeszłości z centralnej "elektrowni" w jądrze galaktyki. Dżety wydają się być strumieniami wysokoenergetycznych elektronów, które zostały przyspieszone do znacznego ułamka prędkości światła. Plamy o zwiększonej intensywności są często widoczne w miejscach, gdzie wypływające strumienie cząstek wdzierają się w odległe płaty. Dżet i płaty promieniują promieniowaniem synchrotronowym (rodzaj promieniowania emitowanego przez naładowane cząstki poruszające się z dużymi ułamkami prędkości światła w polach magnetycznych). Widmo galaktyki radiowej jest stosunkowo "płaskie", wykazując płynny, powolny spadek intensywności od niskich do wysokich częstotliwości (od długich do krótkich długości fal), co jest typowe dla źródła synchrotronowego (dla kontrastu widmo galaktyki takiej jak Droga Mleczna jest zdominowany przez połączone światło swoich gwiazd składowych i, podobnie jak gwiazda, wznosi się stromo na krótkofalowym końcu widma, osiąga szczyt w zakresie widzialnym i maleje w podczerwieni). Energia potrzebna do wytworzenia płatów i utrzymania ich przez dziesiątki milionów lat jest bardzo duża; w okolicach 1053 dżuli dla silnej galaktyki radiowej. Uważa się, że "maszyna energetyczna", która jest odpowiedzialna za wyrzucanie płatów i zasilanie dżetów, znajduje się w jądrze galaktyki i jest powszechnie uważana za supermasywną czarną dziurę otoczoną dyskiem akrecyjnym ogrzanego gazu. Pierwszą zidentyfikowaną galaktyką radiową był Cygnus A, klasyczna silna galaktyka radiowa z dwoma płatami. Najbliższa (raczej słaba) galaktyka radiowa, Centaurus A, znajduje się w odległości około 15 milionów lat świetlnych.

Gwiazdy I populacji

Stosunkowo młode, bogate w metale gwiazdy, które znajdują się w dyskach i ramionach spiralnych galaktyk spiralnych. Pierwotnie odróżnione od gwiazd populacji II przez urodzonego w Niemczech amerykańskiego astronoma Waltera Baade′a (1893-1960) w 1944 roku, na podstawie ich metaliczności i rozmieszczenia przestrzennego, są obecnie postrzegane jako reprezentujące gwiazdy, które powstały w ostatnich stadiach morfologicznej ewolucji galaktyk. i ewolucja chemiczna. Ich orbity wokół centrum galaktyki mają małą ekscentryczność i małe nachylenie do płaszczyzny galaktyki. Najstarsze gwiazdy z populacji I są dość silnie skoncentrowane w kierunku płaszczyzny galaktycznej, gdzie ich rozkład przestrzenny pokrywa się z najmłodszą z populacji II. Gwiazdy pośredniej populacji I mają w przybliżeniu kołowe orbity, są silnie skoncentrowane wzdłuż płaszczyzny galaktyki i mają nieregularny rozkład. Do tej populacji należy Słońce, razem z gwiazdami ze starszych gromad otwartych, wieloma gwiazdami, olbrzymami i karłami linii emisyjnej (Me). Gwiazdy Ekstremalnej Populacji I mają wyjątkowo nierówne rozmieszczenie w ramionach spiralnych galaktyk i mają największą obfitość ciężkich pierwiastków. Należą do nich młode gwiazdy w procesie formowania, gwiazdy T-Tauri, asocjacje OB, gwiazdy klas widmowych O i B, nadolbrzymy, klasyczne cefeidy i młode gromady otwarte.

Gwiazdy II populacji

Stare czerwone gwiazdy, które występują w galaktykach eliptycznych i soczewkowatych oraz w halo, gromadach kulistych i zgrubieniach centralnych galaktyk spiralnych. Różnią się od gwiazd populacji I tym, że mają bardzo niską zawartość metali, a te cięższe pierwiastki, które zawierają, prawdopodobnie zostały wyprodukowane przez masywne, krótkotrwałe gwiazdy wcześniejsze, które tworzą hipotetyczną populację III. Gwiazdy z populacji II są obecnie postrzegane jako tworzące kontinuum z młodszymi gwiazdami z populacji I, chociaż dla wygody rozpoznawane są różne podklasy. Ich odpowiednie rozmieszczenie może być związane ze stopniową koncentracją materii w kierunku płaszczyzny galaktycznej, która zachodzi w ewolucji galaktycznej, wraz z ewolucją chemiczną samych gwiazd, a więc i ośrodka międzygwiazdowego. Najstarsze gwiazdy o najniższej zawartości metali mają zasadniczo kulisty rozkład i są znane jako gwiazdy Halo Population II. Ta grupa obejmuje gwiazdy w gromadach kulistych, długookresowe gwiazdy RR Lyrae (okres >0,4 dnia), gwiazdy W Virginis (znane również jako cefeidy typu II) oraz niektóre ubogie w metale podkarły. Gwiazdy pośredniej populacji II, do których należy większość gwiazd o dużych prędkościach i wiele zmiennych typu Mira, również są ubogie w metale, ale są silniej skoncentrowane w kierunku płaszczyzny galaktycznej. Obie podklasy wykazują rosnącą gęstość przestrzenną w kierunku centrum galaktyki. Najmłodsze gwiazdy Populacji II to te z zgrubienia galaktycznego, gdzie mieszają się z najstarszymi gwiazdami Populacji I i tworzą część Populacji Dysku. Należą do nich krótkookresowe gwiazdy RR Lyrae (okres <0,4 dnia). Ekscentryczność orbity i nachylenie do płaszczyzny galaktycznej wskazują na spadek z gwiazd Populacji Halo II do Populacji Dysku.

Gwiazdy III populacji

Hipotetyczna populacja gwiazd, która mogła istnieć w bardzo wczesnym Wszechświecie. Zgodnie z pierwotnym założeniem, te niezwykle masywne gwiazdy powstały przed najwcześniejszymi galaktykami i były odpowiedzialne za "pierwotną" zawartość helu we Wszechświecie, a także za dużą część kosmicznego mikrofalowego promieniowania tła. Hipoteza ta nie zgadza się z obecnie powszechnie akceptowaną teorią Wielkiego Wybuchu ani z "odgórnymi" teoriami powstawania galaktyk i gwiazd. Następnie termin ten był używany w odniesieniu do wczesnej populacji masywnych gwiazd, dawno wymarłych, które eksplodowałyby jako supernowe, a tym samym odpowiadały za zawartość metali w gwiazdach populacji II w gromadach kulistych. Pozostałościami tej wczesnej populacji byłyby gwiazdy neutronowe lub czarne dziury, a zatem mogłyby one odpowiadać za część ciemnej materii, która ma wyjaśniać brak masy w galaktycznych halo.

Gwiazda Plasketta

Spektroskopowy układ podwójny w Jednorożcu, odkryty w 1922 r. przez kanadyjskiego astronoma JS Plasketta (1865-1941) za pomocą spektrografu, który zaprojektował specjalnie do pomiaru prędkości radialnych gwiazd, przymocowanego do 72-calowego reflektora Dominion Astrophysical Observatory w Victorii w Wielkiej Brytanii Kolumbia. Teleskop był również w dużej mierze projektem Plasketta i jest obecnie znany jako "teleskop Plasketta". Gwiazda Plasketta, oznaczona również jako V640 Mon, znajduje się w regionie między Betelgezą a Procjonem, około 10° na południe od gwiazdy γ Geminorum. Jest członkiem dużej gromady gorących, młodych gwiazd związanych z Mgławicą Rozeta, NGC 2244. Jej pozorna jasność waha się między 6,04 a 6,08 w okresie 14,396 dni. Układ, uważany za jedną z najmasywniejszych par gwiazd w Galaktyce, składa się z dwóch niebieskich nadolbrzymów klasy widmowej O8e, które mogą być oddalone od siebie o zaledwie 80 milionów kilometrów. Dlatego musi istnieć turbulentna masa gazu otaczająca i przepływająca między elementami. Najnowsze ustalenia wskazują, że masa każdego ze składników jest rzędu 50 mas Słońca. Sir James Jeans (1877-1946) opisał Gwiazdę Plasketta jako "najbardziej masywną i absolutnie najjaśniejszą gwiazdę, której elementy są znane z dużą pewnością". Temperatura 28 000 °C. Każdy centymetr kwadratowy powierzchni emituje energię wystarczającą do uruchomienia lokomotywy z pełną prędkością przez miliony lat.

Grzbiet Zmarszczek

Długi grzbiet na powierzchni ciała planetarnego. Grzbiety zmarszczek zostały po raz pierwszy zidentyfikowane na Księżycu, gdzie często kojarzone są z strumykami. Gdy maria księżycowa krzepła, siły rozciągające w zewnętrznych obszarach otworzyły uskoki, które wytworzyły strumyki, podczas gdy siły ściskające bliżej środka pchnęły powierzchnię, tworząc grzbiety zmarszczek. Niektóre grzbiety zmarszczek mogą wynikać z wyciskania lawy na małą skalę wzdłuż szczelin; inne rozciągają się od marii na otaczające tereny wyżynne. Księżycowe grzbiety zmarszczek mają zazwyczaj kilkaset metrów wysokości i kilkaset kilometrów długości. Na Wenus grzbiety zmarszczek są wspólne dla równin, gdzie rozciągają się na 10 do 50 km. Ułożenie wielu z nich sugeruje, że są one związane z siłami ściskającymi, które podniosły północny region wyżyny Aphrodite Terra.

Galaktyka Wirowa

Zwrócona twarzą do góry galaktyka spiralna M51, której nazwa pochodzi od śmiałego i wyraźnego wzoru spiralnego. Znajdująca się w odległości około 20 milionów lat świetlnych w konstelacji Psów Gończych M51 (znana również jako NGC 5194), która ma dwa wyraźnie zaznaczone ramiona, które wychodzą spiralnie ze stosunkowo niewielkiego centralnego zgrubienia, jest klasycznym przykładem spirala "wielkiego projektu". W schemacie klasyfikacji Hubble′a jest klasyfikowana jako galaktyka Sc. Chociaż ma średnicę 65 000 lat świetlnych i masę około 5 × 10¹⁰ mas Słońca, jest nieco mniejsza niż Droga Mleczna, ale jest kilka razy jaśniejsza, a jej ramiona spiralne są obciążone jasnymi młodymi gromadami i regionami HII . M51 ma mniejszego, słabszego towarzysza (NGC 5195), który leży na końcu jednego z większych ramion spiralnych galaktyki. Chociaż NGC była tradycyjnie klasyfikowana jako galaktyka nieregularna, zawiera wydłużoną strukturę poprzeczną i ślady początkowych ramion spiralnych. Wydaje się, że NGC 5194 krąży wokół M51 w okresie około 500 milionów lat. Oddziaływanie pływowe między nimi podczas ich ostatniego bliskiego spotkania, które miało miejsce około 70 milionów lat temu, prawdopodobnie odegrało dużą rolę w ustaleniu odważnego wzoru spiralnego w M51 i stymulowaniu intensywnego procesu formowania się gwiazd w jej obrębie. M51 była pierwszą galaktyką, której rozpoznano spiralny kształt. Odkrycia tego dokonał w 1845 roku William Parsons (1800-1867), trzeci hrabia Rosse, za pomocą 1,8-metrowego (72-calowego) teleskopu, który założył w Birr w Irlandii i który w tym czasie był największy teleskop na świecie.

Galaktyka Czarnego Oka

Popularna nazwa galaktyki spiralnej M64 w gwiazdozbiorze Coma Berenices. Ma niezwykle gładkie ramiona spiralne i bardzo widoczną ciemną smugę pyłu na zewnątrz jądra, a jej nazwa wywodzi się od obecności tej rzucającej się w oczy ciemnej plamy. Oznaczona jako galaktyka Sb w schemacie klasyfikacji Hubble′a, leży w odległości około 12 milionów lat świetlnych i ma średnicę około 65 000 lat świetlnych.

Gwiazdy binarne: wolnostojące

Odłączone układy podwójne to układy podwójne gwiazd, w których obie gwiazdy są mniejsze niż ich ROCHELOBES. Te systemy są przydatne w określaniu podstawowych właściwości gwiazd, takich jak masa i promień, ponieważ w większości przypadków nie było przenoszenia masy między dwiema gwiazdami na dużą skalę.

Gwiazda Barnarda

Godna uwagi gwiazda w niepozornym gwiazdozbiorze Wężownika, leży około 34° na południe od Wegi i 28° na zachód od Altaira. Jest on identyfikowany jedynie przez oznaczenie katalogowe, np. BD+4°3561. Pomimo tego, że jest bardzo słaba, pozorna jasność 9,54 magnitudo, a zatem widoczna tylko przez potężną lornetkę lub mały teleskop, ma kilka powodów do naszego zainteresowania. Z paralaksą 0,549 , w odległości 5,9 lat świetlnych, tylko potrójny układ Alfa Centauri jest nam bliższy. Odkryta w 1916 roku przez wielkiego amerykańskiego obserwatora Edwarda Barnarda (1857-1923), szybko stało się jasne, że gwiazda ta ma największy znany ruch własny, 10,36 rocznie. Ta tak zwana "gwiazda stała" porusza się po niebie na odległość równą średnicy Księżyca co 174 lata. Jest to czerwona gwiazda podkarłowata, typ widmowy sdM4, o bardzo niskiej jasności wewnętrznej (magistrant bezwzględny 13,2). Badanie jego obserwowanego ruchu przez Petera van de Kampa (ur. 1901) sugeruje, że podlega regularnym, niewielkim fluktuacjom zarówno rektascensji, jak i deklinacji, co sugeruje, że jego ruch jest zaburzony przez obecność podwójnego towarzysza, zbyt słabego, aby go oddzielnie obserwowane. Van de Kamp oszacował, że ten towarzysz może równie dobrze być nieświecącym ciałem o masie około 1,6 razy większej od Jowisza, czyli planetą. Był to pierwszy dobrze udokumentowany przypadek tego rodzaju, ale nie został potwierdzony.

Galaktyka spiralna z poprzeczką

Galaktyka, w której ramiona spiralne wyłaniają się z końców poprzeczki lub wydłużonej elipsoidy złożonej z gwiazd, która otacza jądro, a nie z samego jądra. Galaktyki spiralne z poprzeczką, oznaczone jako "SB" w schemacie klasyfikacji Hubble′a, są klasyfikowane zgodnie z rozmiarem centralnego zgrubienia, zwartością wzoru spiralnego i stopniem zlepienia w ramionach. Centralne zgrubienie naszej galaktyki, Drogi Mlecznej, wydaje się być wydłużoną elipsoidą, widzianą prawie od końca z obecnego położenia Słońca. W związku z tym istnieją podstawy do zaklasyfikowania go jako spirali z poprzeczką.

Gwiazda Van Maanena

Ta gwiazda w konstelacji Ryb, choć słaba, ma duże znaczenie, ponieważ jest najbliższym, łatwym do zaobserwowania białym karłem - klasą gwiazd o dużym znaczeniu w badaniach ewolucji gwiazd. Białe karły Syriusz B i Procyon B są bliżej, ale ich bliskość do znacznie jaśniejszych towarzyszy sprawia, że bardzo trudno je badać jako pojedyncze gwiazdy. Gwiazda Van Maanena, znana również pod oznaczeniem katalogowym Wolf 28, znajduje się około 2° na południe od δ Piscium. Został odkryty w 1917 r. Przez holendersko-amerykańskiego astronoma Adriaana Van Maanena (1884-1946) na podstawie porównania płyt odsłoniętych w 1914 i 1917 r., Aby mieć duży ruch własny 2,978″ rocznie. Jej widmo jest sklasyfikowane jako DG. Z paralaksą 0,227″, jest oddalona tylko o 14,4 lat świetlnych, ale jej pozorna jasność wynosi tylko 12,37, co wskazuje, że ma bardzo niską wewnętrzną jasność (jej jasność bezwzględna wynosi 14,1). Oszacowano, że jego średnica może być nie większa niż 12 500 km, porównywalna do średnicy Ziemi.

Gęstość strumienia

Miara promieniowania docierającego ze źródła z określoną częstotliwością. Strumień energii promienistej to ilość energii na sekundę (w watach) przechodząca przez jednostkową powierzchnię (1 metr kwadratowy) prostopadle do kierunku źródła i wyrażona jako W⋅m^-2. Gęstość strumienia jest strumieniem energii promieniowania w jednostkowym przedziale częstotliwości (pasmo częstotliwości o szerokości 1 herca) i jest wyrażana jako W⋅m^-2Hz^-1. Gęstości strumienia dla większości kosmicznych źródeł radiowych są bardzo niskie. Jednostką gęstości strumienia używaną przez radioastronomów jest jansky (Jy), gdzie 1 Jy = 10^-26 W⋅m^-2Hz^-1

Gwiazda Keplera

Pozostałość po supernowej w Ophiuchus, około 2,2° na wschód od ξ Ophiuchi. Gwiazda została po raz pierwszy dostrzeżona w październiku 1604 przez Johannesa Keplera (1571-1630) i opisana w jego książce De Stella Nova. Osiągnęła maksymalną pozorną wielkość -2,5 i pozostawała widoczna gołym okiem przez około rok. Zapisy wskazują, że była to supernowa typu Ia. Obecnie widoczne pozostałości obejmują tylko kilka słabych włókien i sękatych fragmentów mgławicy, ale jest to silne źródło na falach radiowych, z identyfikacją 3C 358.

Gwiazda Kapteyna

Słaby czerwony karzeł (pozorna jasność 8,86mag, typ widmowy M0V), położony w południowej konstelacji Pictora, około 12″ na północny-zachód od Canopus. Odkryty przez holenderskiego astronoma Jacobusa Kapteyna (1851-1922) w 1897 r., wyróżnia się drugim co do wielkości znanym ruchem własnym: jego ruch wynoszący 8,67″ rocznie przewyższa jedynie ruch Gwiazdy Barnarda. Jest to również jedna z najbliższych gwiazd Słońca: oddalona o 12,8 lat świetlnych, ma paralaksę 0,255″, a jej jasność bezwzględna wynosi 10,9.

Gwiazdy Zodiaku

Gwiazdy znajdujące się w odległości 8? od ekliptyki, czyli w obrębie zodiaku. W Katalogu Zodiakalnym (ZC) znajduje się 3539 gwiazd o pozornej wielkości 8,5 i jaśniejszej. Są to jedyne gwiazdy, które mogą być przesłonięte przez Księżyc: obserwacje zakryć Księżyca są cenne jako sprawdzenie pozycji Księżyca.

Geodezja

Geodezja to najkrótsza trasa między dwoma punktami na zakrzywionej powierzchni. Na płaskiej powierzchni intuicyjnie wiemy, że jest to linia prosta. Jednak gdy powierzchnia jest zakrzywiona, najkrótsza trasa może być reprezentowana przez bardziej ogólną krzywą, która minimalizuje odległość zdefiniowaną na powierzchni przez metrykę. Najbardziej znaną geodezją nieeuklidesową są koła wielkie, takie jak równik i tory lotu samolotów dalekiego zasięgu. W wielu przypadkach geodezję można określić za pomocą całkowania, jako minimum funkcji różniczkowej opisującej ścieżki między dwoma obiektami. W ten sposób geodezja jest opisana w ogólnej teorii względności Einsteina, gdzie przedstawia ścieżki ciał w zakrzywionej czasoprzestrzeni. Fakt, że najkrótsze odległości w przestrzeni są w rzeczywistości krzywymi geodezyjnymi, może wyjaśniać nieregularności orbit planet wokół Słońca oraz odchylenia zarówno lekkich, jak i masywnych obiektów w pobliżu czarnych dziur.

Geometria liczb zespolonych

Geometryczna interpretacja liczb zespolonych za pomocą diagramu Arganda zapewnia prostą interpretację dwóch innych cech liczb zespolonych: sprzężenia zespolonego i nierówności trójkąta. Złożony koniugat z = a + ib, znany jako z* lub , to a - ib, obraz z odzwierciedlony na osi rzeczywistej (x). Proste obliczenie pokazuje, że |z|² = zz* , a także, że rzeczywistą i urojoną część z można zapisać w kategoriach sumy i różnicy liczby oraz jej sprzężenia zespolonego jako (z + z*)/2 i (z - z*)/2 . Nierówność trójkąta jest matematycznym sformułowaniem stwierdzenia, że dłuższy bok trójkąta musi być krótszy niż suma jego pozostałych dwóch boków. Suma dwóch liczb zespolonych jest geometrycznie taka sama jak suma dwóch wektorów, gdzie składnikami liczby zespolonej są jej części rzeczywiste i urojone. Zatem dla liczb zespolonych z, w i z + w, |z + w| ? |z| + |w|, czyli nierówność trójkąta.

Grupa potworów

Grupa potworów jest największą sporadyczną grupą prostą i jest ważna w klasyfikacji grup skończonych. Jej jedynymi normalnymi podgrupami są grupa trywialna i sam Potwór. Pierwotnie przypuszczano w latach 70., Potwór został ostatecznie wytropiony przez Roberta Griessa w 1981 roku i opisany w artykule z 1982 roku zatytułowanym Przyjazny potwór . Zawiera 808017424794512875886459904961710757005754368000000000 (około 8 × 10⁵³) elementów. Zapisana w formie macierzowej tablica potworów wymaga 196 883 × 196 883 elementów. Wielkość i złożoność takich grup oznacza, że zajęło trochę czasu upewnienie się, że uwzględniono wszystkie możliwe grupy sporadyczne. Chociaż najwcześniejsze zostały odkryte pod koniec XIX wieku, pełny opis wszystkich grup sporadycznych został ukończony dopiero na początku XXI wieku.

Grupy Lie

Grupy Lie to ważne rodziny grup, których elementy zależą od zmiennych ciągłych, w przeciwieństwie do dyskretnych struktur grupy Monster i grup symetrii wielokątów. Na przykład, jeśli weźmiemy pod uwagę symetrię koła, okaże się, że obrót wokół środka o dowolny kąt odwzorowuje okrąg na siebie. Dlatego grupa symetrii koła nie może być sklasyfikowana w taki sam sposób, jak grupa symetrii ciała podobnego do trójkąta równobocznego z sześcioma oddzielnymi elementami. Zamiast tego mówi się, że grupa symetrii koła, która jest grupą Liego, ma ciągłą parametryzację. Nic dziwnego, że teoria grup ciągłych jest bardziej skomplikowana niż teoria grup dyskretnych, chociaż grupy Liego są najlepiej poznane. Można je opisać tylko poprzez charakter ich parametrów, ale dziedziczą one nie tylko ciągłą strukturę. Można je również postrzegać jako gładkie lub różniczkowalne rozmaitości, które są specyficznymi typami przestrzeni topologicznych

Grupy symetrii

Grupa symetrii reprezentuje różne sposoby przekształcania obiektu, dzięki czemu efekt końcowy jest nie do odróżnienia od samego początku. Obejmuje to również operację kompozycji, zastosowanie jednej transformacji do wyniku innej, podobnie jak wszystkie manipulacje grupowe. Rozważ trójkąt równoboczny. Jeśli obrócimy go zgodnie z ruchem wskazówek zegara o 120° lub odbijemy go w linii przechodzącej przez wierzchołek i środek, wynik wydaje się niezmieniony. Jeśli nazwiemy obrót a i odbicie b, to możemy użyć mnożenia, aby wskazać skład tych dwóch. Zatem a²b oznacza, że obracamy trójkąt dwukrotnie o 120°, a następnie odbijamy go na prostej. W rzeczywistości istnieje sześć różnych kombinacji a i b, które dają niezależne przekształcenia trójkąta: e, a,², b, ab i a²b, gdzie e jest tożsamością, która nie wpływa na trójkąt. Każda inna kombinacja jest równoważna jednej z poniższych: a³ lub b² oznaczają nic nie robienie lub e.

Grupy

Grupa to zestaw elementów wraz z operacją binarną, którą można traktować jako mnożenie lub dodawanie, ale nie jest ona wymieniona w ogólnej definicji. Dla dowolnego zbioru G, operacji ⋅ i trzech elementów a, b i c muszą być spełnione cztery podstawowe właściwości lub aksjomaty:

1. Zamknięcie: jeśli a i b są w G, to tak jest a ⋅ b
2. Asocjatywność: a ⋅(b⋅c) = (a ⋅ b) ⋅c
3. Tożsamość: istnieje element e w G taki, że e ⋅ a = a dla wszystkich a w G.
4. Odwrotność: dla każdego a w G istnieje a?1 w G, takie, że a ⋅ a^-1 = e, gdzie a^?1 jest znane jako element odwrotny do a.

Na przykład zbiór liczb całkowitych i operacja dodawania tworzą grupę z e = 0, ponieważ jest to jedyna liczba, którą można dodać do elementu bez jego zmiany. Grupy mogą być również używane do reprezentowania właściwości fizycznych, takich jak symetrie regularnych wielokątów, struktury krystaliczne lub płatki śniegu.

Geometria wektora

Geometria wektorowa opisuje użycie wektorów do rozwiązywania problemów geometrycznych. Wiele pomysłów w geometrii można znacznie uprościć, przedstawiając je w formie wektorowej, zwłaszcza podczas pracy w trzech lub więcej wymiarach. Na przykład, jeśli położenie punktu w trzech wymiarach jest reprezentowane przez wektor r = (x, y, z), zwany wektorem położenia, to dwuwymiarowa płaszczyzna przechodząca przez punkt o wektorze położenia r0 jest dana rozwiązaniami o a ⋅ (r - r₀) = 0, gdzie a jest wektorem prostopadłym do płaszczyzny. Jeśli wypiszemy równania współrzędnych trzech płaszczyzn za pomocą tego wzoru, warunek ich przecięcia jest określony trzema równoczesnymi równaniami. Zaletą takiego postrzegania problemu jest to, że z geometrii staje się oczywiste, że trzy równoczesne równania liniowe mają albo unikalne rozwiązanie, typowy przypadek (nieskończenie wiele rozwiązań, gdzie wszystkie płaszczyzny byłyby takie same), albo brak rozwiązań, gdzie w co najmniej dwie płaszczyzny są równoległe i nierówne.

Geometrie nieeuklidesowe i nieklasyczne

Geometria nieeuklidesowa jest oparta na powierzchni lub w przestrzeni innej niż znane płaskie płaszczyzny geometrii euklidesowej. W tych okolicznościach piąty aksjomat Euklidesa, że istnieje dokładnie jedna linia przechodząca przez punkt równoległy do innej danej linii, nie ma zastosowania. Rozważmy na przykład geometrię powierzchni sferycznej. Tutaj linia przekłada się na łuk wielkiego koła na obwodzie kuli. Jeśli wybierzemy punkt, który nie znajduje się na tej linii, każdy inny wielki okrąg przechodzący przez nowy punkt przetnie się z naszym pierwotnym okręgiem. Więc na powierzchni kuli nie ma równoległych linii! Geometrie nieeuklidesowe można podzielić na geometrie eliptyczne o dodatniej krzywiźnie, takie jak powierzchnia kuli, oraz na geometrie hiperboliczne o ujemnej krzywiźnie, takie jak siodło pokazane obok. Możliwe jest również konstruowanie tzw. geometrii nieklasycznych, w których przez dany punkt może przebiegać wiele linii równoległych do danej linii.

Geometria

Geometria to nauka o kształcie, rozmiarze, położeniu i przestrzeni. W klasycznej formie ustalonej przez greckiego matematyka Euklidesa około 300 r. p.n.e. opiera się na wykazach obiektów i założeniach zwanych aksjomatami, z których wynikają wszystkie wyniki. Wpływowa książka Euklidesa Elementy wymienia pięć aksjomatów:

1. Między dowolnymi dwoma punktami można narysować linię.
2. Odcinek linii można wydłużyć w nieskończoność w dowolnym kierunku.
3. Okrąg można narysować o dowolnym promieniu ze środkiem w dowolnym punkcie.
4. Dowolne dwa kąty proste są równe.
5. Dla danej prostej i punktu nie na linii, jest dokładnie jedna linia przechodząca przez ten punkt, linia równoległa, która nie przecina pierwotnej linii.

Warto zauważyć, że aksjomaty Euklidesa używają wielu terminów, takich jak linia, kąt prosty i promień, bez wyjaśnienia ani definicji. W rezultacie pod koniec XIX wieku wprowadzono nowe aksjomaty, aby opracować geometrię w ściśle logicznych ramach.


Gry i zabawy

•  Gry planszowe były niezwykle popularne w starożytnym Egipcie. Cieszyły się nimi zarówno dorośli, jak i dzieci. Gry planszowe i zabawki należą do najstarszych przedmiotów znalezionych w Egipcie.
•  Senet była grą, w której dwóch graczy rywalizowało, aby jako pierwszy dotrzeć do królestwa bogów. Każdy gracz miał od pięciu do siedmiu pionków na jednym końcu planszy papirusu. Celem gry było przeniesienie wszystkich pionków na drugi koniec.
•  Jedną z najstarszych gier planszowych był Mehen, czyli "wąż". Gracze przesuwali pionki wokół spiralnej planszy, aż dotarli do głowy węża pośrodku.
•  Gra Ogary i Szakale może być prekursorem Węży i Drabin. Najstarsza znaleziona deska pochodzi z I Okresu Przejściowego.
•  Zabawki były zwykle proste i były wykonane z drewna, kamienia, kości słoniowej, ceramiki lub kości. Przykłady, które przetrwały, obejmują kręgle i lalki, pałeczki do bicia i miotły.
•  Niektóre zabawki są dość skomplikowane. W British Museum znajduje się model krokodyla z ruchomą szczęką. W el Lisht znaleziono zabawki z ruchomymi częściami, które można było wprawić w ruch za pomocą pociągania za sznurki.
•  Dzieci grały ze sobą wo kulki. Wydaje się, że ich gra została oparta na miniaturowej wersji kręgli.
•  Egipskie dzieci bawiły się w takie gry jak żaba skacząca, przeciąganie liny, siłowanie się na rękę i żonglerka. Niektóre z nich są pokazane na obrazach i rzeźbach.
•  Wiele gier, w które grały egipskie dzieci, mogło być wczesnymi wersjami współczesnych gier, takich jak Ślady Babci i Wzmocnienie ślepca.


Gwiazdy

Jeden segment w macierzy udziału w rynku, są to liderzy na rynkach o wysokim wzroście.

Gazety

Jeden z najczęściej używanych nośników reklamowych.

Gęste zbiory

Gęstość to właściwość opisująca relacje między zbiorami a ich podzbiorami, gdy istnieje pojęcie odległości między elementami zbiorów. Zapewnia sposób oceny względnego "rozmiaru" różnych nieskończonych zbiorów, który różni się od liczenia elementów. Na przykład jednym ze sposobów matematycznego nadania sensu idei, że liczby wymierne są "bardzo dużym" zbiorem, jest to, że są one gęste w określonym podzbiorze, w tym przypadku w liczbach rzeczywistych, które same są "bardzo duże". O zbiorze X mówi się, że jest gęsty w innym zbiorze Y, jeśli X jest podzbiorem Y, a dowolny punkt w X jest albo elementem Y, albo dowolnie zbliżony do jednego: dla dowolnego punktu w Y możemy wybrać dowolną odległość d większe niż 0 i znajdź punkt w X w odległości d od tego punktu. Aby udowodnić, że wartości wymierne są gęste w liczbach rzeczywistych, na przykład wybieramy odległość d i liczbę rzeczywistą y, a następnie udowadniamy, że zawsze istnieje liczba wymierna x w ciągu d od y, co można zrobić przez obcięcie dziesiętnej ekspansji liczby y.


Górny Egipt

•  Górny Egipt ma długość 1250 km i ciągnie się na południe od Pustyni Libijskiej aż po Abu Simbel. Przez dolinę przepływa Nil.
•  Historycy dzielą predynastyczną historię górnego Egiptu na trzy okresy - badarian (5500 - 4000 pne), amratyjski (4000 - 3500 pne) i gerzański (3500 - 3100 pne).
•  Przeddynastyczny Górny Egipt był dość obszernie badany. Wynika to z faktu, że w korzystniejszych warunkach archeologicznych Górnego Egiptu przetrwało więcej starożytnych stanowisk.
•  Górny Egipt był pod silnym wpływem kultury ludów okresu gerzejskiego (3500 - 3100 pne). Opierając się w pobliżu Teb, przenieśli się do Górnego Egiptu jako handlarze i tam osiedlili.
•  Górny Egipt był znany jako Shemau. Region został podzielony na 22 nomy między współczesnym Asuanem i na południe od Kairu.
•  Ludność Górnego Egiptu koncentrowała się wokół miasta zwanego Hierakonpolis ("Miasto Jastrzębia"). Jest prawdopodobne, że to miasto było rządzone przez wielu królów, w tym Skorpiona i Narmera i znajdowało się 80 km na południe od Teb.
•  Król Górnego Egiptu nosił białą koronę, czyli "hedjet". Jest również określany jako "nefer" lub "biały nefer".
• Symbolem Górnego Egiptu był kwiat lotosu, czyli lilia wodna. W żyznej, żyznej glebie kwitły tu trzy rodzaje tego kwiatu.
•  Ważnym znaleziskiem archeologicznym z tego regionu jest nóż Gebel el-Arak. Należał do faraona Górnego Egiptu, który żył około 3500 r. p.n.e. Zdobią go symbole boga płodności min.
•  Ostatni z królów rządzących Górnym Egiptem nazywał się Narmer. Jego największym osiągnięciem było podbicie Dolnego Egiptu i zjednoczenie Egiptu. To zwycięstwo było początkiem wielkiej ery faraonów.


Greckie miasta-państwa

•  Starożytna Grecja nie była pojedynczym krajem w swoich wczesnych dniach, ale zbiorem niezależnych miast lub państw-miast.
•  Greckie miasto-państwo nazywano polis (liczba mnoga poleis).
•  Polis daje nam słowa polityka i policja- i grzeczny.
•  W starożytnej Grecji było kilkaset poleis. Największe były Ateny i Sparta.
•  Każde miasto zazwyczaj posiadało kopiec zwany akropolem ze świątynią na szczycie oraz targowisko zwane agorą.
•  Na początku (od około 800 do 600BC), miasta-państwa były rządzone przez oligarchów (kilku wpływowych ludzi) ora tyrana, ale ludzie stopniowo mieli więcej do powiedzenia.
•  Ludzie w greckich państwach-miastach byli albo wolni, albo niewolnikami. Wolni mężczyźni (nie kobiety) zostali podzieleni na obywateli (urodzonych w samym mieście) i metyków (imigrantów).
•  W 508 p.n.e. człowiek o nazwisku Klejstenes dał Atenom nowy system rządów zwany demokracją.
•  Demokracja pochodzi od greckiego słowa demos (lud) i kratos (rząd). Pomysł polegał na tym, że każdy obywatel (ale nie metycy i niewolnicy) miał prawo przemawiać i głosować w Zgromadzeniu, które odbywało się co dziesięć dni na wzgórzu zwanym Pnyx.


Greccy bogowie i mity

•  Grecy mieli bogactwo mitów - opowieści o bogach, boginiach, bohaterach i złoczyńcach.
•  O mitach wiemy głównie z wierszy Homera i książki Hezjoda Teogenia, obydwa z około 700 roku p.n.e.
•  Teogeneza tak zaczęła się Ziemia, kiedy bogini ziemi Gaja wyłoniła się z chaosu i urodziła Urana, króla nieba.
•  Wiele dzieci Gai i Urana nazywano Tytanami, prowadzonymi przez Cronosa.
•  Kronos poślubił swoją siostrę Rheę. Ich dzieci, kierowane przez Zeusa, zbuntowały się przeciwko Tytanom, aby stać się nowymi czołowymi bogami, zwanymi Olimpijczykami.
•  Podobno na górze Olimp mieszkali olimpijczycy, a wśród nich najsłynniejsi bogowie greccy, tacy jak Apollo, bóg światła, Demeter, bogini zbóż, Artemida, bogini Księżyca i Dionizjusz, bóg wina.
•  Bohaterowie greccy to głównie bohaterowie z czasów wojen trojańskich lub wcześniejszych
•  Wcześni bohaterowie to Jason, który poprowadził Argonautów (swoją załogę) w poszukiwaniu bajecznego Złotego Runa, oraz Tezeusza, który zabił minotaura.
•  Trojańscy bohaterowie wojenni, w tym Achilles i Odyseusz
•  Największym bohaterem był super silny Herakles, którego Rzymianie nazwali później Herkulesem.
•  Aleksander Wielki był młodym królem macedońskim, który był jednym z największych generałów w historii. Zbudował imperium rozciągające się od Grecji po Indie.
•  # Alexander urodził się w 356 r. p.n.e. w Pelli, stolicy Macedonii. Jego ojciec, król Filip II, był twardym wojownikiem, który podbił sąsiednią Grecję. Jego matką była ognista Olimpias, która powiedziała mu, że pochodzi od Achillesa, bohatera Iliady.
•  Jako chłopiec był wychowywany przez słynnego filozofa Arystotelesa. Opowieść opowiada o tym, jak oswoił wielkiego, nieuzbrojonego konia Bucefała, który potem zawiózł go aż do Indii.
•  Kiedy Aleksander miał 20 lat, jego ojciec został zamordowany przez ochroniarza i został królem. Aleksander szybko stłumił bunt.
•  W 334 r. p.n.e. Aleksander wraz ze swoją armią przekroczył wąską szyję morską oddzielającą Europę od Azji. W ciągu roku podbił potężne imperium perskie
•  W 331 p.n.e. Aleksander poprowadził swoją armię do Egiptu, gdzie został faraonem i założył miasto Aleksandria. Udał się do pustynnej oazy Siwah, gdzie legenda głosi, że wyrocznia ogłosiła go synem boga Zeusa.
•  W 327 pn.e. poślubił uroczą księżniczkę Bactrian, Roxane.
•  Po zdobyciu Babilonu i wykończeniu perskiego króla Dariusza Aleksander poprowadził swoją armię do Indii. Tutaj jego tęskniący za domem żołnierze w końcu poprosili o powrót do domu.
•  W 325 r. p.n.e. Aleksander kazał zbudować statki i sprowadził swoją armię w dół rzeki Indus i wrócił do Babilonu. W ciągu roku zachorował i zmarł.


Guptowie

•  Guptowie byli rodziną władców, która panowała w północnych Indiach od 320-ok.500 n.e. To złoty wiek Indii, z u szczytu pisarstwa, rzeźby i innych sztuk.
•  Guptowie byli pierwotnie rodziną bogatych właścicieli ziemskich, którzy przejęli kontrolę nad małym królestwem Magadha w dolinie Gangesu.
•  Chandragupta Wszedłem na tron w 320 n.e.. Poszerzył swoje ziemie, poślubiając odpowiednie kobiety.
•  Syn Chandragupty Samudragupta i jego wnuk Chandragupta II zdobyli kontrolę nad większością północnych Indii poprzez podboje wojskowe.
•  Religie hinduska i buddyjska zaczęły rozkwitać w okresie Gupty.
•  W północnych Indiach powstały piękne świątynie i rzeźby religijne.
•  Około 450 n.e. Kalidasa, największy poeta i dramaturg Indii, napisał swoją słynną sztukę Sakuntala, pełną romansów i przygód.
•  Muzyka i taniec rozwinęły swoją najwyższą klasyczną formę.
•  Hinduscy matematycy opracowali system dziesiętny (liczenie w dziesiątkach), którego używamy dzisiaj.
•  Władza Gupty załamała się o około 500 AD pod wielokrotnymi atakami Hunów z północy.


Galowie i Frankowie

•  Galowie byli ludem celtyckim, żyjącym w Europie Zachodniej, głównie we Francji. Galowie mogli być odważnymi wojownikami, a ponieważ mężczyźni mieli długie włosy i brody, Rzymianie uważali ich za dzikich.
•  W 390 r. p.n.e. Galowie przekroczyli Alpy, najechali Rzym i splądrowali miasto. Później wycofali się, ale przez prawie 200 lat okupowali północne Włochy.
•  W 278 rpne Galowie najechali tereny dzisiejszej Turcji, zasiedlając obszar zwany Galacją.
•  W latach 50. p.n.e. Juliusz Cezar poprowadził błyskawiczną kampanię rzymską, by zmiażdżyć Galów. To, co jest teraz Francją, stało się Galią rzymską.
•  Frankowie byli narodem niemieckim podzielonym na dwie gałęzie, Salians i Ripurians.
•  W AD486 Clovis, król Franków Salijskich, najechał rzymską Galię aby stworzyć wielkie królestwo obejmujące współczesną Francję i Belgię.
•  Pierwszy okres rządów Franków w Galii nosi nazwę Merowingów (od 486 do 751); drugi nazywa się Karolingiem (751-987).
•  Po śmierci Clovisa w 511 r. królestwo Merowingów zostało podzielone i osłabione. Około 719 r. niektórzy królowie Merowingów pozwolili człowiekowi o imieniu Karol Martel - martel oznacza młot - przejąć kontrolę na północy jako "burmistrz pałacu". Martel wkrótce kontrolował całą Galię

---

[ 469 ]

---